با وقوع زلزله بلافاصله سؤالات مختلفی مطرح شد: چرا اینقدر زلزله داریم؟ آیا فعالیت طبیعی زلزله در حال افزایش است؟ آیا این بدان معنی است که یک زلزله بزرگ قرار است رخ دهد؟ یا اینکه مدت زیادی است که هیچ زلزله‌ای نداشته‌ایم، بدان معنی است که فشار برای یک زلزله بزرگ افزایش می‌یابد؟ افزایش یا کاهش موقت لرزه‌خیزی، بخشی از نوسانات طبیعی روند رخداد زلزله‌ها است. نه افزایش و نه کاهش میزان لرزه‌خیزی در سراسر جهان نشانه مثبتی از قریب‌الوقوع بودن یک زلزله بزرگ یا عدم احتمال رخداد یک زلزله بزرگ نیست. کاتالوگ‌ها و وب‌سایتها تعداد فزاینده‌ای از وقوع زمین لرزه‌ها در سال‌های اخیر را نشان می‌دهند. این، الزاماً به این معنی نیست که زلزله‌های بیشتری رخ می‌دهد، بلکه به این دلیل است که ابزار لرزه‌نگاری بیشتری تولید و نصب می‌شود که می‌توانند زلزله‌های بیشتری را ثبت کنند. در حال حاضر، حدود ۲۰ هزار زمین‌لرزه را در سراسر جهان در هر سال یا تقریباً ۵۵ مورد در روز ثبت می‌شود. تعداد زلزله‌های ثبت‌شده در ایران حدفاصل تاریخ ۱۵ مهر ۱۴۰۲ تا ۱۵ مهر ۱۴۰۳ با بزرگای بیش از ۳ حدود هزار مورد رخ داده است، ولی ۲۴۰ زلزله از این میان با بزرگای بیش از ۴ روی داده است. درنتیجه، بهبود ارتباطات مردم اکنون سریعتر از هر زمان دیگری در مورد زلزله از شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها اطلاعات برخط می‌گیرند.

 در دنیا انتظار رخداد ۱۵ زمین‌لرزه در محدودهٔ ۷ تا ۸ و یک رخداد با بزرگای بیش از ۰.۸ وجود دارد. این میزان در ایران شامل انتظار یک تا دو رخداد در هر دهه در ایران برای بزرگای بیش از ۷ است. سوابق نشان می‌دهد زلزله‌های با بزرگای بیش از ۷ در ایران محدوده‌های زمانی بین ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۸ از میانگین بلندمدت تعداد زمین‌لرزه‌های بزرگ فراتر رفته است.    

ولی آیا شرایط محیطی در رخداد زمین‌لرزه‌ها در جهان و در ایران مؤثر است. اولین کنفرانس جهانی اقلیم ۱۲ تا ۲۳ فوریه ۱۹۷۹ (۲۳ بهمن تا ۴ اسفند ۱۳۵۷) در ژنو و با حمایت سازمان جهانی هواشناسی برگزار شد که یکی از اولین نشست‌های بزرگ بین‌المللی در مورد تغییراقلیم بود. دانشمندانی که در کنفرانس جهانی اقلیم در بهمن ۱۳۵۷  شرکت کردند، نگرانی شدید خود را در مورد پیامدهای بین‌المللی «مشکل دی‌اکسیدکربن» و تغییراقلیم در آینده ابراز کردند. مهمترین نتیجه گرمایش زمین تغییراقلیم است که در طی ۴۵ سال گذشته هرچه بیشتر در دنیای امروز مطرح شده است. اخیراً نشان داده شده که گرم شدن زمین منجر به زلزله‌های بیشتر و در برخی موارد حتی شدیدتر نیز در سراسر جهان خواهد شد. این ارزیابی توسط محققان مرکز پژوهش‌های علوم زمین آلمان GFZ در پوتسدام و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در مطالعه‌ای که در مجله Seismological Research Letters  در ماه مه ۲۰۲۴ منتشر شد، نشان داده شد. این پژوهشگران علت این پیشرفت را افزایش تدریجی سطح آب دریاها و طوفان‌های شدید مکرر ناشی از تغییراقلیم ساخته دست بشر عنوان می‌کنند. افزایش سطح دریاها روندی شتابان است که سالانه از سوی هیئت بین‌دولتی تغییراقلیم  (IPCC) به‌روز می‌شود و سهم بیشتری از شدت فزاینده رویدادهای شدید اقلیمی مانند طوفان خواهد داشت. هر دوی این عوامل فشار هیدرواستاتیکی را در زیرزمین افزایش می‌دهند که منجر به تغییرات در چرخه‌های لرزه‌ای می‌شود – با افزایش خطر زلزله و اثرات آبشاری مانند زمین‌لغزش، سونامی و روان‌گرایی، به‌ویژه در مناطق ساحلی جهان همراه می‌شود.

زمین‌لرزه در اثر حرکت ناگهانی بلوک‌های سنگی ایجاد و در زمان رها شدن ناگهانی استرس در حین ایجاد شکستگی جدید در یک گسل رخ می‌دهد. این موضوع باعث آزاد شدن انرژی به‌شکل امواج لرزه‌ای می‌شود که در طی دوره‌های زمانی طولانی به‌دلیل حرکت مداوم و با بازگشت منظم در ورقه‌های زمین‌ساختی پوسته ایجاد شده است. این فرآیند بارگذاری تا زمانی ادامه می‌یابد که از استحکام سنگ در محل شکستگی فراتر رود و طرف مقابل یک گسل در زلزله بلغزد. سپس فرآیند بارگیری مجدداً شروع می‌شود و یک چرخه تکراری از شارژ و دشارژ روی گسل‌ها شکل می‌گیرد. این فرآیند چرخه لرزه‌ای نامیده می‌شود. بسته به شرایط زمین‌شناختی، این چرخه می‌تواند سال‌ها، دهه‌ها یا قرن‌ها طول بکشد.

درنتیجه گرم شدن زمین توسط انسان بعد از انقلاب صنعتی، ذوب شدن یخ‌های خشکی، عمدتاً در قطب جنوب و گرینلند در نیمکره شمالی، در روندی شتابان رخ می‌دهد و سطح دریاها در سراسر جهان در حال افزایش است. طبق گزارش کنفرانس تغییراقلیم در دبی IPCC ۲۰۲۳، سطح آب دریاها تا سال ۲۱۰۰ به‌طور متوسط ​​بین ۰.۴۳ تا ۰.۸۴ متر در مقایسه با دوره ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۰ افزایش خواهد یافت. اگر تمام یخ‌های خشکی ذوب شوند، کارشناسان حتی افزایش حدود ۷۰ متری را در درازمدت –طی چند سده-  پیش‌بینی می‌کنند. اینکه آیا این سناریوی شدید محقق خواهد شد یا نه، تا حد زیادی به میزان انتشار بیشتر گازهای گلخانه‌ای بستگی دارد. در هر صورت، حتی با کاهش شدید CO2، اثرات توصیف‌شده برای قرن‌ها ادامه خواهد داشت. درعین‌حال، تغییرات شدید اقلیمی مانند طوفان‌های شدید بیشتر و قوی‌تر می‌شوند.

 بار هیدرواستاتیکی منجر به افزایش اندک اما قابل‌توجه فشار بر روی گسل‌های زمین‌ساختی در زیرسطح زمین می‌شوند. این امر بر چرخه رخداد زلزله در تمام نقاط جهان که با آب دریا پوشیده شده است، اثر می‌گذارد. افزایش سطح دریا فقط چند دسی‌متر برای ایجاد زمین‌لرزه کافی است. در حین تزریق آب برای استخراج نفت، گاز یا تولید انرژی زمین‌گرمایی نیز به نوسانات لرزه‌خیزی می‌انجامد که به زلزله‌های ناشی از تغییر مخازن آب و جزر و مدهای زمین است. تعداد زیادی گسل در سراسر جهان وجود دارد که به پایان چرخه لرزه‌ای خود نزدیک شده‌اند، و حتی تنش‌های اضافی کوچک برای فعال کردن آنها در زلزله‌های پیش از موعد کافی است. این موضوع زلزله‌های ناشی از تغییراقلیم باید در نقشه‌های خطر لرزه‌ای نسل بعدی مورد توجه قرار گیرد.

برای ارزیابی کمی بهتر از اثرهای لرزه‌ای مورد انتظار افزایش سطح دریا و اثرهای شدید اقلیمی باید نظارت لرزه‌ای نواحی ذوب شدید، مانند گرینلند یا یخچال‌های طبیعی برقرار شود تا بتوان بهبود پیش‌بینی‌ها برای آنچه که اکنون در سطح جهانی اتفاق می‌افتد‌، حاصل شود. در اسکاندیناوی، روند ذوب توده‌های یخ خشکی از آخرین عصر یخبندان انجام شده است. این امر نیز منجر به وقوع زلزله در آنجا شده است. بااین‌حال، برخلاف مناطق پرجمعیت ساحلی در سراسر جهان که در آینده تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند، در آخرین عصر یخ هیچ کلانشهر یا زیرساخت حیاتی وجود نداشت.