تهدید تنوع زیستی تنها منطقهٔ حفاظت شدهٔ کاشان





تهدید تنوع زیستی تنها منطقهٔ حفاظت شدهٔ کاشان

۷ شهریور ۱۴۰۳، ۹:۰۶

تنها کم‌تر از هشت درصد کل مساحت ایران را جمعاً مناطق چهارگانه تشکیل می‌دهد. کل مساحتی که می‌توانیم ذخایر ژنتیکی ش را نیم‌بند برای فرزندان‌مان نگهداریم همین کمتر از ۸ درصد است. شکار، دست‌اندازی به مراتع، کوچک شدن مراتع، چرای بی‌رویه، چرای خارج از فصل، معدن‌کاوی، جاده‌‌سازی، کشاورزی افزايش باغات و خشک‌سالی نفس را بر ساکنان این مناطق تنگ کرده. اگر حیات وحش از همه بلایای انسانی جان سالم بدر ببرند، این آخرینش را بعید می‌دانیم. 

 «خشک‌سالی» مسئله‌ای است که نمی توان آن را نادیده گرفت.  البته به نظر کارشناسان این هم متأثر از مداخلات انسانی‌ست.  بارها و بارها در طول بزرگترین دره‌های منطقه‌ حفاظت شده «قمصر_برزک» کوهپیمایی کردیم، طول‌های ۱۰ تا ۱۲ کیلومتری ویشنگ، بردریو و هنداقر…  نشانه‌های سیرقهقرائی مرتع داد می‌زند. فقط باید گوش شنوا داشته باشی تا بشنوی.

رویشگاه‌های گونه‌های درختچه‌ای تنگرس ، اشک، زرشک‌های وحشی، نسترن شده لکه‌های کوچک و کوچک. این‌ها هم بیشتر درصد پایه‌ها آثار خشکیدگی بسیار مشهود است. گونه‌های ارزشمندی که، می‌تواند ضمن تأمین بخش قابل توجهی از علوفه‌ی حیات وحش، باعث نفوذ آب و برف در خاک، جلوگیری از فرسایش خاک، کنترل مخاطرات سیل شود. دو واریته‌ٔ نسترن وحشی به صورت بسیار جزیی و محدود و در حال خشکیدگی در مسیرهای ده تا دوازده کیلومتری قابل مشاهده است. دکتر ولی الله مظفریان مؤلف کتاب ۱۳۵۰ صفحه‌ شناخت گیاهان دارویی و معطر ایران در صفحات ۹۹۲ تا ۹۹۸ اعضای خانواده‌ی رز در ایران را مختصراً معرفی کرده است. مؤلف آورده در ایران ۱۶ گونه‌ درختچه‌ٔ خودروی رز یافت می‌شود. این رزها اغلب، گل‌های آن‌ها معطر می‌باشند، ولی یک گونه نیز آورده که علاوه‌ بر گل‌ها، برگهای آن نیز معطر ست، این گونه  «نسترن زرد» یا  «رز معطر» نامیده می‌شود که دارای گل‌های زردرنگی هستند. حداقل با مشاهدات اینجانب دو گونه‌ی رز بصورت خودرو و طبیعی در منطقه‌ی حفاظت شده «قمصر_برزک» مشاهده شده است. رز سفید، با نام علمی ( Rosa beggeriana) نسترن وحشی یا گل سگ با نام علمی (Rosa cantina L).

متأسفانه مشاهدات میدانی از پایه‌های این گونه‌های ارزشمند منطقه‌ حفاظت شده «قمصر_برزک»، از شادابی و سرحالی مطلوبی برخوردار نیست، نه‌تنها شاداب و سرحال نیستند، که به شدت دچار خشکیدگی پایه‌ها و از بین رفتن آن‌هاست. تکثیر و ازدیاد طبیعی این گونه‌ها بسیار بطئی و با کندی صورت می‌پذیرد. متولیان دولتی نیز برنامه‌های مدونی برای تکثیر و ازدیاد و یا نگهداری این پایه‌های ارزشمند نیز ندارند. متأسفانه تنها مرکز تحقیقاتی منابع طبیعی شهرستان نیز در خواب تعطیلی خودخواسته به سر می‌برد. این‌که فرزندان‌مان در آینده بپرسند، چرا در مدت زمان حیات شما چندین گونه‌های ارزش‌مند منطقه از بین رفت و منقرض شد، شما خواننده محترم جواب دهید، چرا ما کاری نکردیم؟  لازم است حالا که متولیان امر آستینی بالا نمی‌زنند، خود جوامع محلی، سمن‌های محیط زیستی، شوراهای اسلامی روستایی، معتمدان و علاقه‌مندان به طبیعت وارد شوند و کمک کنند، گونه‌های زیستی‌مان را دریابیم و از انقراض آن‌ها جلوگیری کنیم.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *