با اینکه آب تهران به دهان برخی تلخ‌مزه است و برخی دیگر به تجربه آن را پر از رسوبات می‌‌دانند؛ یک سال و نیم گذشته مدیرعامل سازمان آب و فاضلاب گفت: «هر کس ادعا دارد که آب تهران از لحاظ کیفیت مشکل دارد، بیاید، چرا که آب تهران بهترین آب است.» این در حالی است که در تازه‌ترین اخبار، سعید احمری، معاون پایش اداره کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران به شناسایی ٩ گروه از اصناف و واحدهای خدماتی-‌تولیدی به عنوان کانون اثرگذار بر کیفیت منابع آب تهران خبر داده است. طبق این خبر، تعمیرگاه‌ها و مراکز خدمات خودرو (دارای پساب‌ها و پسماندهای شیمیایی و آلودگی‌های مربوط به مشتقات نفتی)، کارواش‌ها(سیستم تصفیه و دفع فاضلاب)، تصفیه‌خانه‌ها، مراکز بازیافت، بیمارستان‌ها (آلودگی میکروبی منابع آب)، بوستان‌ها و مراکز پرورش گل و گیاه (استفاده بی‌رویه از کودها و سموم شیمیایی)، کارخانه‌ها و اصناف تولیدی(رهاسازی پساب‌)، استخرها و مراکز شست و شوی فرش( پساب-آلودگی شیمیایی و میکروبی) از جمله کانون‌های شناسایی آلودگی منابع آبی تهران هستند. در این رابطه رضا حاجی کریم، عضو هیئت مدیره فدراسیون صنعت آب در گفت‌وگو با «پیام ما» مشکلات موجود وضعیت بی‌کیفیتی و آلودگی آب تهران را مربوط به نبود نظارت می‌داند و می‌گوید: «ما در شهرها دچار خلائی قانونی یا حداقل ضعف نظارت و اجرا هستیم و عملاً نظارتی بر اجرایی شدن قوانین حداقلی و ناکافی موجود -مثلا آیین نامه مصوب ۱۳۷۳- را هم عملاً نداریم.»

آقای حاجی کریم، به نظر شما چه چالش‌هایی رو به‌روی کیفیت آب تهران است؟
طبق اصل پنجاهم قانون اساسی حفاظت از محیط زیست هم وظیفه شهروندی و هم تکلیف حاکمیتی قلمداد می‌شود. در شهر تهران ما شاهد تبلیغات فراوان در مورد کاهش مصرف هستیم لیکن شما آموزشی درباره پرهیز از آلوده کردن آب نمی‌بینید. ضمن اینکه ما در شهرها دچار خلائی قانونی یا حداقل ضعف نظارت و اجرا هستیم. نظارتی بر اجرایی شدن قوانین حداقلی و ناکافی موجود -مثلا آیین نامه مصوب ۱۳۷۳ – را هم عملاً نداریم. از طرف دیگر بر خلاف بسیاری از ممالک دنیا برای مشاغل مختلف سیستم‌های استاندارد مشخص نکرده‌ایم. مثلا به کارواش‌ها ابلاغ نکردیم که اگر سیستم تصفیه نداشته باشند، از فعالیتشان جلوگیری می‌شود. همچنین در قالب یک سند استاندارد یا یک وندور لیست مشخص نکردیم که این سیستم باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد. یا مثلا نهادهای نظارتی مربوطه از مدیران استخرها نمی‌خواهند که نحوه دفع آب‌های آلوده را گزارش کنند و طبعا این اقدامات کافی نیست. لذا لازم است که اصناف موظف شوند به جز تیک زدن چک لیست‌های راه‌اندازی کسب و کار، به آلوده نکردن آب‌های زیرزمینی متعهد باشند و در غیر این صورت متحمل هزینه شوند.
برخی راه‌حل رفع بی‌کیفیتی آب تهران را در اجرای طرح‌های جداسازی آب شرب و غیرشرب می‌دانند. نظر شما در این باره چیست؟
به نظر می‌رسد یک گزینه عملیاتی برای ابرشهری مثل تهران و بهسازی وضعیت موجود، واگذاری این نظارت‌ها و بهینه‌سازی‌ها به بخش خصوصی باشد. ما اگر بپذیریم در آب تهران نیازمند اقداماتی نظیر تفکیک آب شرب و غیر‌شرب، بازچرخانی، کاهش تلفات شبکه و… هستیم، این اقدامات طبیعتا نیازمند سرمایه‌گذاری هستند و دولت به دلایل مختلف قادر به سرمایه‌گذاری در این امور نیست. از طرفی بخش خصوصی از حیث توانمندی کاملا مسلط به ماجرا و مجهز به تخصص‌های مختلف است. لیکن به دلیل فقدان جذابیت‎های لازم، ظرفیت‌های مورد نیاز و مشوق‌های قابل قبول امکان‌ حضور به عنوان سرمایه‌گذار را پیدا نکرده است.
با این حساب، چطور می‌توان این وضعیت را برای آب کنترل کرد یا بهبود بخشید؟
در تهران حفاظت از کیفیت منابع آبی نسبت به بسیاری از شهرهای جهان اهمیت مضاعفی پیدا می‌کند. چرا که بخش زیادی از آب تهران از منابع زیرزمینی تامین می‌شود و آلودگی این منابع به غیر از حفاظت از محیط زیست، اثرات مستقیم بر سلامت شهروندان نیز می‌گذارد. در این وضعیت چون رگولیشن سخت‌گیرانه‌ای وجود ندارد و چون توان نظارتی دولت نیز بسیار محدود است، مکانیزم کارایی وجود ندارد تا اصناف را مجبور کند از قوانین پیروی کنند و به راحتی آب‌های آلوده، به آب‌های زیر زمینی راه پیدا می‌کنند. از آنجایی که آب شرب تهران هم به منابع زیرزمینی وابسته است، آب تهران به سرعت در این شرایط آلوده می‌شود. سیستم‌های تصفیه آب تهران نیز اصلا برای تصفیه و پالایش این قسم آلودگی‌ها طراحی نشده و در عمل هیچ راهی به جز پر کردن خلاهای قانونی و موظف کردن و اجرایی شدن دقیق قوانین متناسب با آلوده نشدن و پیشگیری از آلودگی‌های آبی و استفاده از طرفیت توأمان نظارت و اجرای بخش خصوصی وجود ندارد.
فکر می‌کنید آینده کیفیت آب برای تهرانی‌ها چطور باشد؟
برای بررسی وضعیت آب تهران لازم نیست راه دور برویم، پیشرفت طرح‌های جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب تهران و جمعیت تحت پوشش آنها به راحتی نشان می‌دهد که اوضاع از چه قرار است. همین که بسیاری از مناطق از دسترسی به شبکه فاضلاب محروم هستند و منطقه 22 هنوز شبکه جمع‌آوری فاضلاب ندارد، این حقیقت وجود دارد که توسعه مناطق جدید شهر بدون در نظر گرفتن زیرساخت‌های مختلف من جمله زیر ساخت‌های فاضلاب صورت گرفته است. این حقیقت که شعارهای دولت درخصوص ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی و سخنان وزیر جدید راه و شهرسازی مبنی بر توسعه قریب‌الوقوع محدوده شهر، بدون نگاه به ظرفیت تامین و تصفیه آب و فاضلاب صورت می‌گیرد؛ همگی نشان از بی‌توجهی به محدودیت بسیار شدید زیرساخت‌های آب و فاضلاب کشور و به طور خاص تهران است. کجا می‌توان تعدی به منابع طبیعی و آبرسانی به تهران متوقف کرد؟ به تدریج حیات اکولوژیک بخشی از کشور در حال فدا شدن برای تهران است. حقابه دشت قزوین، دشت شهریار، دشت طالقان و… را به تهران آورده‌اند و از سمت دیگر با برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی همین دشت‌ها، روز به روز به شوره‌زارها و تالاب‌های خشک شده اضافه می‌کنیم. بپذیریم که در دنیای امروز راهکارهای استاندارد و مدونی برای حل تمام این معضلات وجود دارد و کافیست دولت بپذیرد تصدی‌گری‌ها را به بخش خصوصی واگذار کرده و به مدیریت کلان بپردازد.