بررسی چالشهای جهانی محیطزیست و تأثیر آن روی نظم بینالملل و آینده بشر در دنیای پیچیده امروز
دوگانگی دردناک انسان و طبیعت
باتوجهبه روندهای کنونی، مشکلات زیستمحیطی نهتنها بر آینده نوع بشر اثر میگذارد بلکه نظم بینالملل را به چالش میکشد
۲۸ دی ۱۴۰۳، ۱۷:۵۷
جهان امروز را میتوان پیچیدهتر و غیرقابل پیشبینیتر از هر زمان دیگری دانست. با پایان جنگ سرد و برهم خوردن نظم دوقطبی، نظام بینالملل دچار آشفتگی روزافزون شد. با پدید آمدن قدرتهای نوظهور، ایالات متحده دیگر نتوانست مانند دهه ۱۹۹۰ بر جهان حکومت کند و روابط میان قدرتها بسیار پیچیدهتر از پیش شد. تنشها و درگیریهایی از قبیل تروریسم، افراطگرایی، نژادپرستی و بیگانههراسی دولتهای بسیاری را در سطح منطقهای و فرامنطقهای به خود مشغول کرد. باوجوداین، جامعه بینالملل با مشکلات جهانی روبهرو شد که گریز از آن بدون همکاری دستهجمعی امکانپذیر نیست.
مسئله محیطزیست یکی از مهمترین و همچنین بحرانیترین مسائل جهانی است که اگر استراتژی محکمی برای کنترل آن در نظر گرفته نشود، مشکلات ناشی از آن کل نظام بینالملل را درگیر خواهد کرد و نهتنها آینده نوع بشر را تحتتأثیر قرار خواهد داد بلکه کل اکوسیستم طبیعی جهان را در بر خواهد گرفت. بنابراین، میتوان چنین استدلال کرد که براساس چالشهای زیستمحیطی و توانایی یا ناتوانی جامعه بینالملل در مقابله با آنها، بهسمت نظم یا بینظمی جدید جهانی خواهد رفت. پیدایش بازیگران جدید، مقیاس جهانی ارتباطات، وابستگی متقابل فزاینده و درهمآمیختگی سطوح ملی و بینالمللی بهواسطه تغییرات متعدد، نظام بینالملل را بهسمت ظهور یک سیستم حکمرانی جهانی هدایت میکند. زیرا روابط بین دولتهای مستقل کنونی نمیتواند جوابگوی تحلیل و درک پویاییهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کنونی باشد.
دستیابی به اهداف ملی هر دولت مستقل، آن دولت را ملزم به پذیرش بسیاری از همپوشانیها و مشارکتهای گسترده چندجانبه میکند. مسئله محیطزیست، یک مسئله فراملیتی و جهانی محسوب میشود که نمیتوان آن را با حاکمیت وستفالیایی تطبیق داد.
ناکامی جامعه بینالملل در رسیدگی به مسائل و مشکلات زیستمحیطی از قبیل تغییراقلیم، نشاندهنده خلأ وجود نهادهای بینالمللی قدرتمند و جهانمحور برای مدیریت آن است. درواقع، مسئله محیطزیست کلید اصلی در ایجاد یک همکاری بینالمللی و روند جهانی شدن ساختار نظام بینالملل است؛ زیرا نحوه مدیریت محیطزیست تأثیر مستقیم بر حال و آینده نوع بشر دارد.
ازآنجاکه مسائل زیستمحیطی، طیف وسیعی از موضوعات مانند اقتصاد و امنیت را شامل میشود، بهویژه از سال ۲۰۰۷ میلادی جایگاه مهمی را در سیاست بینالملل به خود اختصاص داده است. استخراج بیرویه منابع طبیعی، امنیت غذایی جهانی، تابآوری در برابر بلایای طبیعی و تغییرات آبوهوا نمونههایی هستند که اهمیت مسائل زیستمحیطی را در سطح بینالمللی نشان میدهند. اگر مفهوم امنیت را بهطور مختصر، اطمینان از بقا تعریف کنیم، خطراتی مانند تغییرات آبوهوا، فرسایش خاک، بیابانزایی، جنگلزدایی، انقراض گونهها و از بین رفتن تنوعزیستی، اسیدی شدن اقیانوسها، تخریب لایه اوزون و بسیاری دیگر در چارچوب مفهوم امنیت قرار میگیرند.
با وقوع انقلاب صنعتی و توسعه فناوری، کشاورزی، حملونقل و شهرنشینی که بهنوعی در پاسخ به افزایش جمعیت رخ داد، سطح مصرف کالاها و خدماتی که به مقادیر زیادی آب نیاز دارند، بالا رفت. بهویژه در ۶۰ سال اخیر، سرعت مصرف جهانی آب دوبرابر سریعتر از جمعیت، افزایش پیدا کرده است و نشان میدهد مدیریت ضعیف و ناهماهنگ منابع آبی میتواند تهدید بزرگی برای انسان محسوب شود. زیرا کمبود آب تأثیر مستقیم بر تغییراقلیم دارد و تغییراقلیم نیز اقتصاد، جامعه و محیطزیست و درنتیجه انرژی، تولید مواد غذایی و بسیاری موارد دیگر را تحتتأثیر قرار میدهد. بنابراین، حفاظت از محیطزیست درواقع حفاظت از امنیت غذایی، امنیت انرژی، امنیت اقتصادی و دسترسی به منابع طبیعی اساسی را در بر میگیرد که ما را به مفهوم امنیت انسانی میرساند و درنتیجه چندبعدی بودن محیطزیست را نشان میدهد.
امنیت انسانی شامل جنبههای زیستمحیطی، اقتصادی، غذایی، بهداشتی، اجتماعی، سیاسی و شخصی است و نشان میدهد امنیت نهتنها بر تهدیدات دولتمحور و دفاع ملی که باید بر افراد نیز متمرکز باشد تا بتواند از رشد فرایندهای مستعد تضعیف جمعیت مانند فقر، سوءتغذیه، نداشتن بهداشت، عدم رعایت حقوق بشر، عدم دسترسی به کالاها و خدمات اساسی و بسیاری مسائل دیگر جلوگیری کند.
از این منظر میتوان ناامنی زیستمحیطی را در ارتباط مستقیم با بیعدالتی و نابرابری اجتماعی در نظر گرفت که درنهایت منجر به نابرابریهای فزاینده جهانی میشود. فضای خشونت سیاسی، فرهنگی و یا مذهبی یکی از نتایج ساختارهای نابرابر اجتماعی و اقتصادی است. بهعبارت دیگر، حفاظت جمعی از محیطزیست، اقدامی مهم برای حفاظت از امنیت و رفاه بینالمللی محسوب میشود.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
تأملی بر ممنوعیت آفرود در طبیعت ایران
قانون یا فرهنگ؟ یک دوگانه نادرست
تأملی درباره کودکان، رسانه و جهانِ در حال تغییر
بچههایمان، بچه امروزند، نه گذشته
استادیم؛ حقوقمان در دست بررسی است
یادی از تلاشگران بینامونشان کشاورزی پایدار
گفتوگوی «پیام ما» با دبیر «تشکل احیاکنندگان تالاب بینالمللی کمجان» درباره فهرست جدید نام تالابهای کشور
تغییر نام «کمجان»، تغییر هویت تالاب است
بهبهانه صدسالگی« اسکندر فیروز»
مرکز آموزشی و پژوهشی کنوانسیون رامسر در مرکز و غرب آسیا را احیا کنیم!
خبر فوری محیط زیست
کشف محموله ۵ تنی چوب قاچاق در آمل
چه کسی چالش را تحمـــل میکند؟
یک سال دور یک میز؛ به احترام محیطزیست ایران
تو یکـــــی نِهای هزاری، تو چراغِ خود برافروز
رسانه و کنشگــــــری محیطزیست
وب گردی
- قیمت بلیط اتوبوس به مرزهای غربی کشور مشخص شد
- کمک به تأمین مالی یا واردات داروی ELAHERE برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی در سرطان تخمدان
- آیا با کپی مدارک می توان سوار قطار شد؟
- درخواست لغو بسته شدن فرودگاه پیام
- مطالبه شفافیت در دانشگاه علوم پزشکی ایران
- خطاهای پنهان در ترجمه مدرک تحصیلی که پرونده اپلای را با تاخیر مواجه میکند
- درخواست توقف پروژه باملند برای حفاظت از درختان و طبیعت شهر لاهیجان
- بهترین پنل پیامکی ایران [4 تا از بهترین سامانه پیامکی ایران]
- آشنایی با خدمات متنوع اسنپفود در رشت
- بهترین مدل شومیز برای افراد چاق؛ 10 مدل ترند 1405 بیشتر
بیشترین نظر کاربران
ژئوتوریسم؛ ثروتی که هنوز جدی نگرفتهایم
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید