منطقۀ حفاظت‌شده گنو برای بندرعباسی‌ها مهم است. کوه گنو با آن شمایل زیبا، آب‌وهوای گرم بندر را رام کرده و همین هم دلیلی است که تفرجگاه اصلی مردم باشد. نزدیکی‌اش به شهر هم دلیل دیگری است برای حضور گستردۀ مردم. حالا اما صحبت از برگزاری تورهای خاص است؛ تورهایی برای اکران فیلم که می‌تواند جمعیت بیشتری را به‌سمت این منطقه سرازیر کند. در هفتۀ گذشته، اکران فیلم در منطقه خبری شد و فعالان محیط‌زیست را به واکنش واداشت؛ آن‌ها نگران از تکرار این اتفاق و هجوم گستردۀ گردشگران هستند. یکی از آن‌ها که نخواست نامش در این گزارش بیاید، می‌گوید: «ما برای عکاسی از طبیعت منطقه و درحالی‌که آموزش دیده‌ایم با موانع گسترده از سوی سازمان‌های متولی روبه‌رو می‌شویم و اغلب مجوز کار به ما نمی‌دهند، اما چطور این تورها می‌توانند به‌راحتی در این منطقه حاضر شوند؟» 

منطقۀ گنو در سال ۱۹۷۰ – ۱۹۷۳ به‌عنوان پارک ملی و در ماه ژوئن سال ۱۹۷۶ به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره پذیرفته شد، اما متأسفانه با مصوبۀ شمارۀ ۳۵۶ شورای‌عالی محیط‌زیست (کمیسیون زیربنایی دولت) مورخ ۱۳۸۹/۹/۲۲، وسعت ۴۱۷۳۰ هکتار آن به درجۀ پایین‌تر و به‌عنوان منطقۀ حفاظت‌شده تنزل پیدا کرد. آن‌طور که دیده‌بان محیط‌زیست و حیات‌وحش ایران می‌نویسد، منطقۀ حفاظت‌شدۀ گنو، شامل پیکره‌ای کوهستانی است که در گستره‌ای از دشت‌ها و تپه‌ماهورهای باز قرار گرفته است. نوسانات ارتفاعی آن به دلیل وجود کوه‌های فرعی بسیار زیاد است و از دشت تا قلۀ کوه گنو، دامنۀ تغییرات ارتفاعی از سطح دریا بین ۵۰ الی ۲۳۴۷ متر متغیر است. در زمان کرونا به گفتۀ این فعال محیط‌زیست، ورود به منطقه ممنوع شد و آن زمان، بهشت گنو بود. «البته مردم برای تفرج به آنجا نیاز دارند و به دلیل نزدیکی به شهر باید این واقعیت را پذیرفت، اما مسئله اینجاست که هیچ نظارت و رسیدگی‌ای وجود ندارد. افراد در منطقه آتش روشن می‌کنند، اسپیکرها با صدای بلند موزیک پخش می‌کند و همه‌جا پر از زباله شده؛ این اتفاق در شأن یک منطقۀ حفاظت‌شده نیست.»

به گفتۀ او و سایر فعالان محیط‌زیست منطقه، اکران فیلم و تشویق به حضور مردم در منطقه‌ای که هیچ آگاهی و آموزشی برای حفاظت از آن وجود ندارد، اتفاقی نابخشودنی است که در نهایت عامل نابودی خواهد بود. «چرا در منطقۀ حفاظت‌شده، باید اکران فیلم انجام گیرد؟ برای پردۀ اکران فیلم، باندهای صدا، رفت‌وآمد گسترده، تولید پسماند و ….، هیچ برنامه‌ریزی‌ای وجود ندارد. درحال‌حاضر سازمان حفاظت محیط‌زیست، حتی بنر یا تابلوی درستی هم نزده تا به مردم بگوید به چه منطقه‌ای وارد شده‌اند و رفتارشان باید متفاوت از نقاط دیگر باشد. ما می‌گوییم اگر نمی‌توانیم جلوی حضور مردم عادی در روزهای آخر را بگیریم، حداقل با کارهایی از این دست، وضعیت را سخت‌تر از قبل نکنیم.»

 گنو، منطقه‌ای با محیط‌بان و تجهیزات اندک 

آن‌طور که «میثم قاسمی» معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی ادارۀ کل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان، به «پیام ما» می‌گوید، اکران این فیلم در نزدیکی یک آبادی با نام چاهو برگزار شده و فاصله‌اش تا قلب منطقۀ حفاظت‌شده زیاد است. «ما هم نگرانی‌های خودمان را داریم و بر این اساس در این منطقه، با نظارت قرار شد چنین اتفاقی بیفتد. سروصدای این اکران از صدای ماشین‌هایی که از این منطقه می‌گذرند، بیشتر است و این را هم باید در نظر بگیریم که بندرعباس باتوجه‌به آب‌وهوای گرم و شرجی‌اش، فقط گنو را دارد که هوایی معتدل و مناسب برای وقت‌گذرانی دارد و نمی‌توان مردم را از آن محروم کرد.»

او می‌گوید، دغدغۀ فعالان را قبول دارد و سازمان محیط‌زیست نیز این دغدغه‌ها را می‌پذیرد؛ بااین‌حال چون در محدودۀ آبادی است و از برق آنجا هم استفاده می‌کنند و اسپیکر بزرگ هم ندارند، اجازۀ کار به آن‌ها داده شده است. «اگر ما مجوز چنین کاری را ندهیم، آن‌هم در نقاطی که آسیب کمتری می‌بینند، ممکن است افراد به مناطق صعب‌العبور بروند که دسترسی به آن‌ها بسیار محدود است و این کار آسیب بیشتری را متوجه منطقه خواهد کرد.»

«حسین پرورش» و «لیلا بیرامی بسطام» در تحقیقی با عنوان «ارائه و اولویت‌بندی راهکارهای گردشگری پایدار در منطقۀ حفاظت‌شدۀ گنو» که در سال ۹۹ در فصلنامۀ جغرافیایی فضای گردشگری منتشر شده هم، یکی از مشکلات حفاظت در گنو برای اجرای گردشگری پایدار را کمبود محیط‌بانان دانسته و می‌نویسند: «نتایج تحقیق نشان داد که مهم‌ترین گزینه‌ای که باید برای اجرای گردشگری پایدار در منطقۀ حفاظت‌شدۀ گنو صورت پذیرد، افزایش تعداد محیط٬بانان با وزن ۰.۵۸۲۶ است. تجربه نیز نشان داده است تا زمانی که سختگیری‌های قانونی و نظارت محیط‌بانان وجود نداشته باشدُ همیشه احتمال آسیب به طبیعت از طرف یک‌سری از افراد وجود دارد و لذا با افزایش تعداد محیط‌بان و نظارت‌های قانونی، می‌توان از آسیب به منطقه کاست و گامی مؤثر در راستای گردشگری پایدار در منطقه برداشت. علاوه‌بر این‌ها، می‌توان به مواردی چون زون‌بندی، ایجاد محدودیت زمانی برای بازدید، اخذ هزینه از بازدیدکنندگان، محدودکردن تعداد افراد گروه برای بازدید، ایجاد سیاست تشویقی برای بازدید در روزها و زمان‌هـای غیـرپیـک، پایش مداوم اثرات بازدیدکنندگان، آموزش مداوم کارکنان و بازدیدکننـدگان و مشـارکت مـردم بومی در حفاظت از منطقه نیز اشاره کرد.»

حالا در شرایطی که منطقۀ حفاظت‌شده در فاصلۀ اندک با شهر قرار دارد و در گیرودار کمبود نیروی نظارتی به سر می‌برد، فعالان محیط‌زیست استان امیدوارند حضور گردشگران با هر شکل و عنوانی، با نظارت جدی‌تر روبه‌رو شود. آن‌ها نگران ازدست‌رفتن کوه گنو و آرامشی هستند که سالیان سال سایه‌اش بر سر بندرعباس گسترده بوده.