بایگانی مطالب نشریه

کاهش 47 درصدی ورودی سدهای کشور نسبت به سال گذشته

آخرین گزارش‌ وضعیت سد‌های بزرگ کشور تا 28 خرداد 1400 نشان می‌دهد، ورودی آب از ابتدای سال آبی 00-99 تاکنون برابر با 26 میلیارد و 420 میلیون مترمکعب بوده که نشان از کاهش 47 درصدی ورودی سدهای کشور نسبت به سال گذشته دارد.
​به‌گزارش وزارت نیرو، در سال آبی‌ 1400-1399 از مجموع ظرفیت 50.5 میلیارد مترمکعبی مخازن سد‌ها، حدود 27 میلیارد و 580 میلیون مترمکعب، معادل 55 درصد مخازن پر شده است.
بر این اساس، به تبع روند کاهشی بارش‌ها، حجم ورودی آب از ابتدای سال آبی 00-99 تاکنون برابر با 26 میلیارد و 420 میلیون مترمکعب بوده که نسبت به مدت مشابه سال آبی قبل از آن (50 میلیارد و 70 میلیون مترمکعب)، بیانگر کاهش 47 درصدی ورودی آب به مخازن سدهای کشور است.
این گزارش حاکی است، آخرین وضعیت سدهای کشور نشان می‌دهد که میزان ذخایر آب در مخزن سدها به 27 میلیارد و 580 میلیون مترمکعب رسیده که در مقایسه با سال آبی 99-98 (38 میلیارد و 500 میلیون مترمکعب) دارای 28 درصد کاهش است.
بر اساس این آمار، به تبع میزان ورودی به سدهای کشور، خروجی آب از سدها با کاهش مواجه بوده و تا این مدت 25 میلیارد و 960 میلیون مترمکعب خروجی آب از سدهای کشور صورت گرفته، به‌گونه‌ای که در مقایسه با مدت مشابه سال آبی قبل، از کاهش 35 درصدی برخوردار بوده است.

شورای عالی آب اقتدار ندارد

عملکرد شورای عالی آب به ویژه مسائلی مانند کم بودن تعداد جلسات و نبود ضمانت اجرایی قدرتمند برای مصوبات آن، همواره زمزمه ضرورت ایجاد تغییراتی در این شورا را در پی داشته است، سال گذشته تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به پیشنهاد عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات طرحی را با عنوان تشکیل شورای عالی آب تدوین و به مجلس ارائه کردند. اما به نظر می‌آید این طرح هم نمی‌تواند مشکلات موجود در این شورا برطرف کند. اکنون مرکز پژوهش‌های مجلس با اعلام اینکه تصویب این طرح مورد تایید این مرکز نیست، تاکید کرده برای ایجاد تغییر در شورای عالی آب نقاط ضعف آن همانند نبود اقتدار کافی در این نهاد، مد‌نظر قرار بگیرد.

طرح تشکیل شورای عالی آب با امضای 31 نماینده در مهرماه سال 1399 به مجلس شورای اسلامی ارائه شد. این در حالی است که شورای عالی آب حدود 20 سال است که در کشور وجود دارد.
روز گذشته که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نظر کارشناسی خود را در مورد این طرح اعلام کرد که در اولین اشکال به این مساله اشاره کرد.
در طرح جدید علت دوباره مطرح شدن قانونی برای تشکیل شورای عالی آب، ایجاد ساختاری جدید با شرح وظایفی متفاوت عنوان شده است.
همچنین شفاف نبودن در اهداف، اختیارات، وظایف و ترکیب نامناسب اعضای شورای‌ عالی آب فعلی که موجب مدیریت نامطلوب و سیاست‌گذاری چالشی در بخش آب شده است دیگر دلیلی برای ایجاد قانونی مستقل اعلام شده است.
با این وجود مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده است با توجه به وجود شورای عالی آب در کشور، نام این طرح باید به عناوینی مانند «قانون اصلاح ساختار و شرح وظایف شورای عالی آب» تغییر کند.
هدف طرح جدید هماهنگی و یکپارچگی در سیاست‌گذاری و مدیریت بخش آب در سطح ملی، حوضه آبریز، استان و در صورت ضرورت در سطح شهرستان اعلام شده و برنامه‌ریزی و پشتیبانی از برنامه‌ها، نظارت قوی و تمرکز مسئولیت ارزیابی منابع آب تحت یک مرجع منسجم از کارکردهای این قانون عنوان شده است.
این در حالی است که مرکز پژوهش‌های مجلس معتقد است بسیاری از وظایف و اختیاراتی که برای این شورا در نظر گرفته شده است در حال حاضر وظایف و اختیارات وزارت نیرو ‌و دستگاه‌های اجرایی است. در واقع در این طرح مرز مشخصی بین وظایف حاکمیتی (از جنس سیاستگذاری) و تصدی‌گری در بخش آب در نظر گرفته نشده است که این مساله با قانون نظام اداری مغایرت دارد.
طرح جدید ارائه شده پیشنهاد داده است شورای ملی آب علاوه بر داشتن شورایی ملی شورای دیگری هم در سطح حوضه آبریز با حضور مقامات استانی و ملی داشته باشد که برای آن حوضه سیاست‌گذاری کنند و از طرف دیگر شورای آب استانی هم وجود داشته باشد که برای استان تصمیم‌گیری کنند. از نظر شورای عالی مجلس اضافه کردن سطح حوضه آبریز به شورای عالی آب باعث گستردگی بیش از حد و غیرضروری در ساختار این شورا شده و همان طور که با ذات هدف اصلی شورای عالی آب هم‌خوانی ندارد.
در طرح جدید نمایندگان مجلس خواستار تغییراتی در ترکیب اعضای شورای عالی آب شدند و نمایندگانی از کمیسیون صنایع و عمران مجلس را به این شورا اضافه کرده‌اند. مرکز پژوهش‌ها اظهار کرده است که از آنجا که اعضای شورای عالی آب فقط دستگاه‌های رسمی و دولتی هستند بهتر است در اصلاح ساختار شورا تشکل‌های مردم نهاد و تشکل‌های آب‌بران نیز به‌عنوان اعضای رسمی و بدون حق رای در نظر گرفته شوند و حضور داشته باشند.
مرکز پژوهش‌های مجلس یکی از ایرادهای کنونی شورای عالی آب را نبود ضمانت اجرا و یا کندی در اجرای مصوبات این شورا دانسته و معتقد است طرح جدید در این زمینه تغییر چندانی ایجاد نکرده است.
این مرکز پژوهشی در گزارش خود آورده است که یکی از موارد مهمی که باید در پیشنهاد طرح تشکیل شورای عالی آب مد‌نظر قرار داد، بررسی عملکرد و آسیب‌شناسی شورای عالی آب فعلی است.
ساختار شورای عالی آب فعلی با نقاط ضعف و کاستی‌هایی در عملکرد و نقش‌آفرینی در مسائل کلان بخش آب مواجه است.
در موارد متعددی مصوبات این شورا اجرایی نشده و به سرانجام مشخصی نرسیده است. به عبارت دیگر نبود اقتدار کافی و ضمانت اجرایی یکی از چالش‌های اساسی شورای آب فعلی است. در هر صورت آسیب‌شناسی دقیق و اصولی شورای عالی آب فعلی از پیش‌نیازهای مهم طرح حاضر است.
این گزارش اضافه کرده است که اگرچه نقش شوراهای عالی در سیاست‌گذاری کلان و راهبری بخش، مهم و قابل توجه است، ولی باید توجه داشت که محدوده وظایف و اختیارات این شوراها نباید طوری تعریف شود که با امور تقنینی استاندارد، که توسط سند بالادستی قانون تعیین می‌شود و همچنین وظایف تصدی‌گری دستگاهی تداخل داشته باشد.
همچنین لحاظ نکردن سازوکار مؤثر برای میانجی‌گری در مناقشات آبی بین‌استانی و مشخص نبودن مکانیسم پاسخگویی و ارائه عملکرد شورا از مهم‌ترین خلاهای طرح حاضر برشمرده شده است.
در نهایت مرکز پژوخش‌های مجلس عنوان کرده است که با توجه به این موضوع که لایحه اصلاح قانون توزیع عادلانه آب در دولت درحال بررسی است، تصویب این طرح مورد تایید این مرکز نیست.
پیش از اعلام نظر مرکز پژوهش‌های مجلس تدوین و ارائه این طرح در کمیسیون انرژی مجلس هم واکنش‌هایی را ایجاد کرده بود.
مالک شریعتی‌نیاسری، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، در این‌باره گفته بود:«کمیسیون انرژی به جهت اینکه اکنون شورای عالی آب وجود دارد و از طرف دیگر بحث تامین بالادستی آب بر عهده کمیسیون انرژی است از دو جهت با این موضوع مخالف بود و مخالفت خود را اعلام می‌کند.جهت نخست مخالفت کمیسیون انرژی این بود که کمیسیون اصلی برای بررسی این موضوع باید کمیسیون انرژی باشد و کل مواد باید به کمیسیون انرژی ارجاع شود. جهت دوم هم نظریه مشورتی اداره قوانین بود که این طرح را به طور دقیق نمی‌دانست.» پس از این اظهار این طرح به کمیسیون کشاورزی ارجاع داده شد.
امیرقلی جعفری بروجنی رئیس کمیته آب کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در روزهای گذشته در مورد بررسی مجدد طرح تشکیل شورای عالی آب در این کمیته، به خانه ملت گفت: «طرح تشکیل شورای عالی آب به پیشنهاد سید محمد مولوی نماینده مردم آبادان و تعدادی دیگر از نمایندگان در مجلس شورای اسلامی تهیه شده و به کمیسیون کشاورزی ارجاع داده شده است. مقرر شده است نماینده پیشنهاد دهنده طرح تشکیل شورای عالی آب با حضور در کمیته تخصصی آب کمیسیون کشاورزی نظرات خود را در خصوص طرح مذکور ارائه کند.»

کارزار نجات زندیه

هر جای ارگ کریم‌خانی بایستید، هتل آسمان پیداست. مخفی کردن سازه 64متری به همین راحتی‌ها نیست و این دیوار بتنی از چشم ارزیاب سازمان یونسکو نیز دور نمانده. به همین جهت بود که سال 97 علی‌اصغر مونسان، رئیس وقت و وزیر کنونی سازمان میراث‌فرهنگی هتل آسمان را بزرگترین مانع ثبت جهانی ارگ کریم‌خان زند، خواند. حالا سه سال از صحبت مونسان و 6 سال هم از مجوز شورای عالی معماری و شهرسازی برای تخریب چهار طبقه از این هتل 18 طبقه گذشته و همچنان هتل آسمان به کریم‌خان زند دهن کجی می‌کند. این بار فعالان و دوست‌داران میراث‌فرهنگی با راه اندازی کارزاری مردمی و جمع‌آوری امضا خواستار حذف طبقات اضافی این هتل شده‌اند.

تا عصر دیروز (یکشنبه) نزدیک به هشت هزار نفر به این کارزار پیوستند و شمار امضاهای مردمی رو به افزایش است. این نامه خطاب به قوه قضائیه، وزیر میراث‌فرهنگی، سازمان بازرسی کل کشور و استاندار و شهردار فارس و شیراز نوشته شده و خواستار رسیدگی به تخلفات این پروژه است. در متن نامه که در وبسایت کارزار منتشر شده آمده است: «متاسفانه سال‌هاست در شهر شیراز، پروژه هتل آسمان که در نزدیکی مجموعه زندیه و بافت تاریخی قرار گرفته، با شکستن حریم منظر هوایی ارگ کریم‌خان و بافت تاریخی از ضوابط میراث‌فرهنگی تخطی کرده و همین دلیلی است بر ثبت نشدن مجموعه زندیه در لیست آثار جهانی یونسکو و برهم‌زدن منظره مجموعه زندیه.»
شش طبقه‌ای که سه برابر شد
ساخت هتل آسمان در سال ۱۳۸۰ آغاز شد. اسکلت اولیه‌اش در شش طبقه ایجاد شد، مدتی بعد از ساخت اما با ارجاع به کمیسیون ماده ۱۰۰ و پرداخت هزینه تخلف، طی یک سال هتل تا ۱۴ طبقه قد کشید، سپس ارتفاع ۵/ ۶۴ متری هتل در میراث‌فرهنگی تأیید شد و هتل 6 طبقه‌ای به 18 طبقه رسید.
هر چند که مجوز اولیه میراث و شهرداری برای 6 طبقه بوده اما فعالان میراث‌فرهنگی معتقدند که پی‌ریزی از همان اول برای 18 متر بوده است. مرتضی کوثری، فعال میراث‌فرهنگی که نامش پای این کارزار هم آمده، در پیج اینستاگرامش نوشته: «واضح است که صاحب بنا از همان اول پی‌ریزی را برای 18 طبقه ریخته. تا 6 طبقه ساختمان را می‌سازند و بعد از طریق کمیسیون ماده 100 ارتفاع را زیاد می‌کنند.»
ارگ کریم‌خان سال ۱۱۸۹ هجری قمری بنا شد تا مقر حکومت وکیل‌الرعایا باشد؛ بنایی آجری با معماری نظامی- مسکونی که به جهت اهمیتش در ۱۴ خرداد ۱۳۵۱ به همراه سایر بناهای بازمانده از مجموعه زندیه شامل بازار، آب انبار و حمام و مسجد به مجموعه آثار ثبت ملی اضافه شد. کمی بعد از ساخت هتل آسمان اما زمزمه‌هایی برای ثبت جهانی این اثر نیز شنیده شد و از دهه 90 این اقدامات حالت جدی‌تری به خود گرفت. بعد از بازدید ارزیابان سازمان یونسکو اما این اقدام متوقف شد و یکی از دلایل اصلی هتل آسمان عنوان شد؛ هتلی که حداقل به 10 متر از حریم بصری ارگ کریم‌خان تجاوز کرده است.
مسعود منیعاتی، رئیس انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی استان فارس که جزء اولین معترضان این پروژه بوده به «پیام‌ما» می‌گوید: «حتی اگر ثبت جهانی را در نظر نگیریم، این هتل به حریم منظری ارگ تجاوز کرده است. هتل مذکور طبق بررسی‌های انجمن حدود 10 متر و 30 سانتیمتر خارج از مجوز سازمان میراث‌فرهنگی اقدام به افزایش ارتفاع کرده و حریم منظری مجموعه کریم‌خان را مخدوش کرده است.» اعتراضات به این تخلف به قبل از سال 90 بر می‌گردد اما مجوز تخریب 4 طبقه از این هتل در بهار 94 توسط شورای عالی معماری و شهرسازی صادر می‌شود. 7 اردیبهشت 95 علی‌رضا پاک‌فطرت، شهردار شیراز که از هتل آسمان به عنوان بزرگترین تخلف تاریخ فعالیت شهرداری شیراز نام برده بود،‌ در خصوص این تخلف و اجرا نشدن حکم تخریب به ایسنا گفته بود: «شهرداری بر اساس حکم قانونی برای تخریب اضافه بنا اقدام کرد اما مالک با استفاده از سگ شکاری و بادیگارد،‌ مانع ورود ماموران برای اجرای حکم شورای عالی شهرسازی و حکم دادگستری شد.»
شهرداری محکوم به پرداخت خسارت شد
به گفته او بنای هتل دو متر و 20 سانتی‌متر در ارتفاع و 625 متر در طبقات و بالکن‌ها تخلف دارد. سرانجام اردیبهشت همان سال شهرداری حکم تخریب را به مالک اعلام می‌کند و اقداماتی برای تخریب ارتفاع اضافه انجام می‌شود. کاهش ارتفاعی که در برخی از رسانه‌ها همچون ایسنا و ایرنا تا دو متر عنوان شده است. امین طباطبایی‌، از فعالان میراث‌فرهنگی شیراز و از افرادی که به این پرونده وارد شده، اما به «پیام‌ما» می‌گوید که این تخریب بیش از 60 سانتی‌متر نبوده و شهرداری خسارتش را هم پرداخته است: «در زمان آقای پاک‌فطرت، 50 یا 60 سانتی‌متر از دیوار هتل را خراب کردند اما بعد صاحب هتل به خاطر اینکه این آسیب غیرقانونی بوده شکایت کرد و میلیاردها تومان از شهرداری غرامت گرفت.» بنا به گفته طباطبایی حکم تخریب هتل از کمیسیون ماده 100 گرفته شده است اما عملیات تخریب به درستی پیش نرفته است. «حکم تخریب را کمیسیون ماده 100 را گرفتند، آن هم با بوق و کرنا و سیاه‌بازی که ما ارتفاع هتل را کم کردیم. اما نهایتا 60 سانتی‌متر از جان‌پناه هتل را کوتاه کردند. مدتی بعد هم وقتی پاک‌فطرت و تیم شهرداری قبلی از شهرداری رفت، مالک از شهرداری شکایت کرد و دادگاه هم به خاطر اجرای غیرقانونی حکم، به نفع مالک رای داد و شهرداری محکوم به پرداخت خسارت شد.»
از سال 96 به بعد نه اقدامی برای توقف اجرای هتل آسمان صورت گرفته و نه پرونده ثبت جهانی مجموعه زندیه. این سازه اما سال به سال ارتفاع گرفته و حالا به بیش از 64 متر رسیده است. مسعود قناعتیان، از فعالین میراث‌فرهنگی که کارزار مردمی برای بررسی و پیگیری نقض منظر هوایی مجموعه زندیه شیراز توسط هتل آسمان شکل داده به «پیام‌ما» می‌گوید: «تبعات ساخت این هتل به وضوح پدیدار شده است. صاحبان سینماهای خیابان رودکی به پشتوانه تخلف هتل آسمان سینما‌هایشان را تعطیل کردند و منتظرند که با فرسایش بنا، آن‌ها هم بتوانند از طریق کمیسیون ماده 100 مجوز بلندمرتبه‌سازی بگیرند. به جز آن مردم محلی و ساکنان کوچه مجاور که 6 متر عرض دارد از این بلند مرتبه‌سازی دچار آسیب شدند و تنها در پی یک حادثه آتش‌سوزی در این هتل تا یک هفته کل معابرشان بسته شد.»
آتش‌سوزی ساعت ۱۱ صبح ۱۲ مردادماه ۱۳۹۸ اتفاق افتاد و خاموش کردنش هم بیش از 14 ساعت زمان برد. آن‌طور که قناعتیان می‌گوید جدا از نداشتن امکانات برای خاموش کردن طبقات بالا، زیرساخت‌ها نیز فراهم نبوده و بعد از خاموش کردن آتش تا یک هفته خیابان برای خارج کردن اقلام سوخته بسته بوده. این موضوعات به همراه مسدود شدن پیاده راه و افزایش بار ترافیکی خیابان رودکی از دیگر تبعات ساخت این هتل بلندمرتبه است. طباطبایی در شمار فعالان میراث‌فرهنگی است که معتقدند این پروژه بیش از آنکه برای ثبت جهانی مجموعه زندیه مشکل ایجاد کند، برای مردم تبعات داشته است. او می‌پرسد: «مشکل ترافیک از چه طریقی حل می‌شود؟ مگر رودکی 12 متری چقدر گنجایش دارد؟ کدام گذر خیابان تحمل این ترافیک سنگین را دارد؟»
دو دستگی فعالان میراث‌فرهنگی
فعالان میراث‌فرهنگی شیراز در برخورد با این هتل به دو دسته تقسیم می‌شوند. دسته اول معتقدند که برای ثبت جهانی مجموعه زندیه، هتل آسمان باید 2 تا 4 طبقه از طبقاتش کم کند. قناعتیان می‌گوید: «با حذف دو طبقه مشکل حل نمی‌شود و باید ارتفاع این هتل از 64 و نیم متر به 45 متر برسد که در مجموع شاید نیاز به حذف 5 طبقه از این هتل برای ثبت جهانی مجموعه زندیه باشد.» دسته دوم فعالان اما معتقدند که صحبت از حذف طبقات صرفا یک شعار است و باید به هر طریق دنبال ثبت جهانی این اثر بود.
طباطبایی می‌گوید: «بارها گفته شده که طبقاتی از این هتل تخریب شود اما این سرمایه‌گذار از شهرداری و میراث‌فرهنگی برای ساخت مجوز داشته و پرونده اصلی این موضوع هم در آتش‌سوزی که در شهرداری رخ داده سوخته است. بنابراین ما به اطلاعات دقیق و جزییات پرونده دسترسی نداریم و در کنار این موضوع هیچ‌کس مشخص نکرده که تکلیف این حجم از سرمایه‌گذاری چیست و چه اقدامی برای زیان مالک در نظر گرفته‌اند؟»
منیعاتی، رئیس انجمن دوستداران میراث‌فرهنگی استان فارس هم معتقد است که حذف دو طبقه از این هتل بعید است. «دو طبقه آخر جزء طبقات اصلی ساختمان است که مالک بارها عنوان کرده در صورت حذف این طبقات ملک از ارزش اقتصادی می‌افتد. بنابراین تاکید برای حذف این طبقات تصمیم پخته‌ای نیست و باید به جای این موضوع تاکید اصلی بر ثبت جهانی مجموعه زندیه باشد.» او و طباطبایی معتقدند که در کنار مانع بودن هتل آسمان، هیچ اراده‌ای از سمت مسئولان میراث‌فرهنگی برای ثبت جهانی مجموعه زندیه نبوده است. «باید به طور رسمی اعلام شود که هتل آسمان تنها مانع ثبت جهانی است و اگر نیست، باید دفتر ثبت جهانی تاسیس و پرونده آن پیگیری شود.»
این فعال میراث‌فرهنگی با انتقاد از عملکرد منفعل وزارتخانه برای ثبت جهانی زندیه می‌گوید: «باید یک مدیر پروژه بگذارند و پرونده ویژه ثبت را تشکیل دهند و پیگیر بازدید ارزیاب‌های یونسکو شوند اما در سطح ملی اراده‌ای وجود ندارد و تاکنون هیچ مذاکره ویژه‌ای با مالک نشده.»
جمشید معینی، سرپرست اداره کل میراث‌فرهنگی استان فارس که دو ماه است در این سمت فعالیت می‌کند، در گفت‌و‌گو با «پیام ما» هتل آسمان را مانع جدی ثبت جهانی مجموعه زندیه نمی‌داند: «مجموعه زندیه یکی از نامزدهای ثبت جهانی است و به نظر من این هتل جزء مشکلات ثبت نیست، البته این موضوع باید بیشتر بررسی شود.» این گفته معینی درست خلاف نظر علی‌اصغر مونسان است که در 31 مرداد 97 ساخت هتل آسمان با ارتفاع بیش از حد تعیین شده در حریم ارگ کریم‌خان زند را بزرگترین مانع ثبت جهانی محور زندیه دانسته بود.

دردِ ۳۷ ساله «شاه‌زید»

|پیام ما| از ۳۷ سال قبل که انتقال پسماندهای آمل به منطقه عمارت شروع شد؛ شاید کسی گمان نمی‌کرد این منطقه به کوه زباله‌ای تبدیل شود که دیگر امکان رها شدن از آن برای آملی‌ها ممکن نباشد. در این سال‌ها طرح‌های مختلفی چون جانمایی محل جدید برای دپو و استفاده از روش‌های جدید مدیریت پسماند مطرح شده اما تاکنون نتیجه‌ای حاصل نشده است.

منطقه «شاه‌زید» درست در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر آمل در مسیر جاده هراز قرار دارد. این منطقه از سال ۶۳ تاکنون محل دپوی هزاران تن زباله بوده و زباله‌های دپو شده عمارتی ساخته‌ که معضلات زیست محیطی بسیاری در آن خانه کرده‌اند. انباشت زباله در این منطقه به حدی گسترده است که دیگر توانایی پذیرش زباله را ندارد و چند سالی است که به مرحله اشباع رسیده است.
وعده حل این مشکل، در سال 96 داده شد و حتی شهریورماه این سال، در خبرها گفته شد که دفن زباله در این محل که سایت دپوی زباله شاه‌زید نام دارد، با دستور دادستان آمل ممنوع و بنا شد شهرداری به دنبال منطقه‌ای مورد تأیید برای مدیریت پسماند شود اما نتیجه چه شد؟ هیچ. شیرابه‌ها همچنان راهی رودخانه‌ها می‌شوند، آب را آلوده می‌کنند، درختان را می‌خشکانند و سلامت مردم را به خطر می‌اندازنند.
مسأله مهم دیگر سد هراز است؛ سدی که در طرف دیگر جاده هراز، روبه‌روی محل دفن زباله‌ها جاگیر شده و اگر آبگیری شود، آب را به فاضلاب تبدیل می‌کند. سال‌هاست که کارشناسان محیط زیست درباره این موضوع هشدار می‌دهند و این موضوع از مدت‌ها پیش محل اختلاف میان اداره محیط ‌زیست مازندران و مسئولان شهری شهرستان آمل شده است.
صدایی که شنیده نشد
پارسال حمید هاشمی، شهردار آمل از اختصاص یک قطعه زمین پنج هکتاری در مرتع سنگچال در ۴۰ کیلومتری جاده هراز خبر داده که با طی شدن مراحل قانونی تحویل شهرداری داده شده است. او گفته بود که با تحویل این زمین ساماندهی پسماندهای جامد شهری به روش‌های نوین فناوری در شهر آمل سرعت می گیرد و این شهرستان از معضل زباله و منطقه عمارت نجات خواهد یافت. اما حالا بعد از مدتها هیچ آثار عملی درباره چگونگی روند اجرای پروژه مذکور نمایان نشده است.
دیروز، رضا طاهری، فعال محیط زیست، با اشاره به این که تاکنون طرح ساماندهی پسماندهای این منطقه اجرایی نشده است، به زیست آنلاین گفته است: «حدودا در سال ۸۵ بود که شهرداری تصمیم گرفت مرتع سنگچال را در تصرف بگیرد. در کنار این مرتع یک معدن شن و ماسه وجود داشت که صاحب این معدن نسبت به این منطقه ادعای مالکیت کرد که باعث شد طرح شهرداری عقب بیفتد و کار به دادگاه بکشد. تا این که در سال ۸۹ حکم نهایی به نفع شهرداری صادر شده است. شهرداری این منطقه را به یک شرکت برای احداث کارخانه کمپوست سپرد و آن شرکت هم مراحل تحقیقاتی را شروع کرد. با این حال از آن تاریخ تاکنون هیچ کاری انجام نشده است.»
تحقیقاتی با نتیجه از پیش تعیین شده
به گفته طاهری پارسال شهرداری اعلام کرد کار تحقیقاتی را به شرکت‌های مربوطه سپرده تا آن‌ها اعلام کنند که در این منطقه باید کارخانه کمپوست یا نیروگاه زباله‌سوز ساخته شود. قرار بر این بود که این شرکت نتیجه تحقیقات خود را در فروردین ۱۴۰۰ به شهرداری بدهد. اما ۲ ماه از این تاریخ گذشته و هیچ اقدام عملی انجام نگرفته است.
منطقه‌‌ای در سنگچال که برای طرح ساماندهی پسماندهای شهری در نظر گرفته شده حدود ۵ هزار متر مربع زمین دارد و قرار بر این است که زباله‌ها در این منطقه تخلیه شوند. اما فاصله این مکان به رودخانه نسبت به مکانی که الان در آن تخلیه زباله صورت میگیرد، نزدیک‌تر است. در نتیجه انتخاب این منطقه هم به هیچ عنوان توجیه‌پذیر نیست و باعث آلودگی رودخانه می‌شود.
این فعال محیط زیست معتقد است سال‌ها برای این که جلوی بو و شیرابه‌های این زباله‌ها را بگیرند روی آن‌ها با لودر خاک و یا آهک می‌ریختند. حالا بخاطر ماشین‌های سنگینی که زباله خالی می‌کردند و بولدوزری که در حرکت بود، زباله‌ها روی هم پرس شده‌اند. به همین دلیل دیگر نمی‌شود زباله‌ها را از هم تفکیک کرد و امکان سوزاندن این زباله‌ها وجود ندارد.
سپردن کار به دانشگاه تهران
طاهری در خصوص راه‌حل‌هایی که برای این پسماندها در نظر گرفته شده است گفت: کار تحقیقاتی بر پسماندهای عمارت به شرکتی در دانشگاه تهران سپرده شده است. این شرکت یک نمونه‌برداری در اعماق این زباله‌ها انجام داده‌اند و گفته شده که اطراف این زمین حفاری شود و دورتادور این زباله‌ها در پایین دیوار ساخته شود تا بتوان جلوی ورود شیرآبه‌ها را به مناطق دیگر گرفت.
او گفت: در حال حاضر بخاطر وضعیت رکود اقتصادی، تکمیل سد هراز تقریبا متوقف شده اما این مسئله موقتی است و در آینده ساخت، ادامه خواهد یافت.
این فعال محیط زیست بهترین راهکار برای جلوگیری از آسیب رساندن سد هراز به محیط زیست را آب‌بندان کردن آن دانست و گفت: باید این سد را در همین سطح نگهدارند، ارتفاع آن را بالاتر نیاورند و به عنوان یک آببندان از آن استفاده کنند. چرا که ادامه دادن ساخت این سد خطرناک است. قرار بود آبی که پشت این سد جمع می‌شود برای آب شرب و زمین‌های کشاورزی استفاده گردد. اما عملا باعث آلودگی آب شرب و کشاورزی می‌شود.
پنج هزار هکتار زمین در اختیار شهرداری است
بهمن ماه سال گذشته بود که فرماندار آمل از اختصاص ۲۰۰ میلیارد ریال برای فاز نخست طرح ساماندهی زباله این شهرستان خبر داد و گفت که تاکنون ۷۰ میلیارد ریال از این مبلغ به حساب شهرداری واریز شده است. او بیان اینکه در حال حاضر پنج هکتار زمین برای شروع اجرای طرح ساماندهی زباله شهرستان در اختیار شهرداری قرار گرفته است ، گفت : این زمین قابلیت افزایش تا ۲۰ هکتار را نیز دارد و برای ساماندهی پسماند در محل جدید دو پیشنهاد مطرح است که شامل احداث کارخانه بیوگاز یا زباله‌سوز است که تصمیم نهایی در خصوص این پیشنهادات از سوی وزارت کشور گرفته می‌شود.
بعد از آن هم قرار بر این شد تا قطعات اصلی خط پردازش زباله که از سوی یک شرکت داخلی در حال آماده‌سازی است؛ مطابق قرارداد در فروردین سال ۱۴۰۰ در آمل مستقر شود و بعد از آن دیگر زباله به منطقه عمارت منتقل نمی‌شود.
این وعده‌ها در حالی هنوز به صورت کامل عملیاتی نشده‌اند که بنا به گفته مدیرعامل سازمان پسماند مدیریت شهرداری آمل روزانه بیش از ۲۰۰ تن زباله در این شهرستان تولید می‌شود و این حجم از زباله تولیدی در این شهرستان و دپوی آن در یک منطقه چنان فاجعه‌ای را به بار آورده که تا سالیان سال امکان رهایی از تبعاتش وجود نخواهد داشت.

تقریبا تمامی اسناد توافق آماده است

رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران در مذاکرات وین دیروز با بیان اینکه امروز آخرین روز از ششمین دور مذاکرات وین است، اظهار کرد: بعد از نشست امروز کمیسیون مشترک برجام چند روزی مذاکرات را متوقف می‌کنیم تا هیات‌های مذاکره کننده به پایتخت‌هایشان مراجعه کنند، نه فقط برای مشورت‌های بیشتر، بلکه برای تصمیم‌گیری.
به گزارش ایسنا، سید عباس عراقچی ظهر دیروز یکشنبه پیش از برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام اظهار کرد: امروز آخرین روز از دور ششم مذاکرات وین است، ما روزهای بسیار فشرده و کار بسیار سختی را پشت سر گذاشتیم. الان در موقعیتی هستیم که فکر می‌کنم تمامی اسناد توافق تقریبا آماده است. برخی از مسائل اصلی مورد اختلاف که باقی مانده بود، حل شده است، برخی از این مسائل هنوز باقی‌مانده است ولی یک شکل کاملا دقیقی به خود گرفته است و کاملا روشن است که ابعاد این اختلافات چگونه است.
این دیپلمات ارشد با بیان اینکه فکر می‌کنم زمان برای تصمیم‌گیری طرف‌های مقابل ما فرا رسیده است، چون کاملا صحنه مذاکرات و یک توافق احتمالی روشن است و آنها باید تصمیمات خود را بگیرند، افزود: اکنون مشخص است که چه حوزه‌هایی چه کارهایی امکان دارد و چه کارهایی امکان ندارد و زمانی که همه طرف‌ها به خصوص طرف‌های مقابل ما باید تصمیم نهایی خود را بتوانند بگیرند. به همین جهت پس از کمیسیون مشترک برجام چند روزی مذاکرات را متوقف می‌کنیم. هیات‌ها به پایتخت‌هایشان برمی‌گردند، نه فقط برای مشورت‌های بیشتر بلکه برای تصمیم‌گیری.
مذاکره غیرمستقیم کار آسانی نیست
عراقچی با بیان اینکه همکاران من روزهای بسیار سختی را داشته‌اند، تا پاسی از شب روی اسناد کار می‌کردند و دیشب تا 2 صبح روی آخرین برگه اسناد و آخرین پاسخ‌هایی که باید داده می‌شد کار کردند، گفت: به هر حال شما می‌دانید انجام مذاکره غیر‌مستقیم کار آسانی نیست و برای جلوگیری از سوء‌تفاهمات باید خیلی دقیق‌تر و خیلی جزئی‌تر کار کرد و مطالب را آماده کرد. امروز کمیسیون مشترک برجام تشکیل می‌شود و ما یک جمع‌بندی از کار و فعالیتی که تا الان انجام شده خواهیم داشت و انشاءالله امشب (یکشنبه) به تهران باز خواهیم گشت.
این دیپلمات ارشد کشورمان در پاسخ به این سوال که آیا می‌توان گفت در دور ششم مذاکرات نسبت به دوره‌های قبلی پیشرفت‌های بیشتری صورت گرفته و اختلافات کلیدی کمتر شده است تصریح کرد: ما هر دوری که مذاکره داشتیم پیشرفت‌هایی را کردیم. برخی از ادوار این پیشرفت‌ها بیشتر و برخی ادوار کمتر بوده است، فکر می‌کنم این دور پیشرفت‌های خوبی را داشتیم و همانطور که پیش از این عرض کردم الان از همیشه به یک توافق نزدیک‌تر هستیم ولی آن فاصله‌ای که بین ما و توافق مانده است پر کردنش کار آسانی نیست. پر کردن آن نیازمند تصمیم‌گیری‌هایی است که عمدتا طرف‌های مقابل ما باید بگیرند و امیدوارم که در دوره بعدی بتوانیم این فاصله کوتاه باقی‌مانده را اگر چه راه سخت و پر سنگلاخی است طی کنیم و بتوانیم به یک جمع‌بندی نهایی برسیم. این امید من برای آینده است ولی قطعا نمی‌توان پیش‌بینی کرد که آیا واقعا در دور آینده می‌توانیم این کار را انجام بدهیم یا نه؟ ولی من به شدت امیدوارم.
پیش از این، روز جمعه و همزمان با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ایران رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در مصاحبه با بلومبرگ گفته بود که موفقیت در مذاکرات احیای برجام، نیازمند «اراده سیاسی همه طرف‌هاست» و برای احیای توافق هسته‌ای «باید تا تشکیل دولت جدید ایران صبر کرد.»
در مقابل آقای عراقچی این اظهار نظر رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را نشانه «ناآشنایی» او با سیاست ایران خوانده و گفته بود که «مذاکرات هسته‌ای یک موضوع کلان سیاست خارجی است و تصمیم‌گیری‌های مربوط به آن در مراجع عالی نظام صورت می‌گیرد.»
به گزارش یورونیوز، آقای عراقچی در مصاحبه با الجزیره و در واکنش به اظهارات رافائل گروسی گفت: «مذاکرات هسته‌ای یک موضوع کلان سیاست خارجی است و تصمیم‌گیری‌های مربوط به آن در مراجع عالی نظام صورت می‌گیرد. رسیدن به توافق منوط به تامین خواسته‌های کلیدی و رفع نگرانی‌های اصولی جمهوری اسلامی است و هر زمان که ما به چنین نقطه‌ای برسیم توافق صورت خواهد گرفت، چه در این دولت باشد چه در دولت آینده. البته باید بگویم اکنون بیش از هر زمان در گذشته به یک توافق نزدیک هستیم و شخصا بسیار امیدوارم که توافق در همین دولت صورت گیرد.»

خشکسالی درآمریکا، گرما در قطب شمال

اگر آب، شریان حیاتیِ سیاره زمین است، جنوب غرب آمریکا در دردسر بزرگی افتاده است. فرماندار یوتا، اسپنسر کاکس از ساکنان این منطقه خواسته تا برای بارش باران دعا کنند. متخصصان محیط زیست اما می‌گویند متاسفانه این کارها بی‌فایده است و کمکی به رفع خشکسالی نمی‌کند.

اگر آب، شریان حیاتیِ سیاره زمین است، جنوب غرب آمریکا در دردسر بزرگی افتاده است. فرماندار یوتا، اسپنسر کاکس از ساکنان این منطقه خواسته تا برای بارش باران دعا کنند. متخصصان محیط زیست اما می‌گویند متاسفانه این کارها بی‌فایده است و کمکی به رفع خشکسالی نمی‌کند.
امروزه رودخانه کلرادو، آبِ 40 میلیون نفر را در هفته ایالت آمریکا تامین می‌کند، اما این رودخانه تحت تاثیر یک خشکسالی شدید و ویرانگر قرار گرفته است؛ خشکسالی‌ که تاکنون نظیر آن روی نداده بود. رودخانه کلرادو به دریاچه «مید» می‌ریزد. کمی آن‌طرف‌تر از این دریاچه، در منطقه گلن کانیون، دریاچه «پاول» قرار دارد. گاردین گزارش داده که هردوی این دریاچه‌ها که به سدهایی می‌ریزند، در 30 درصد ظرفیت خود هستند. آبِ سد در حال حاضر 42 متر پایین‌تر از سطح آب در حالتی است که سد کاملا پر باشد. اگر سطح آب از این پایین‌تر برود، سدها دیگر توانایی تولید برق نخواهند داشت. حجم برف‌های کوهستان‌های راکی – که آب 25 انشعاب رودخانه کلرادو را تامین می‌کند- همچنان پایین است و مدل‌های آب‌وهوایی می‌گویند که تمام منطقه به سمت گرما و خشکی بیشتر در حرکت است. هرچه این منطقه خشک‌تر می‌شود، کمتر قابل سکونت خواهد بود. این دریاچه‌ها در منطقه‌ای کوهستانی با سنگ‌های سرخ و زیبا قرار گرفته‌اند اما حالا در میان سنگ‌هایی محاصره شده‌اند که با دمای سه رقمی (فارنهایت) در تابستان، آب این سدها تبخیر شده و ردی سفید روی سنگ‌ها برجای گذاشته است. این، بدترین خشکسالی در حدود 1200 سال گذشته است.
جان انتسمینگر، مدیر کل آب منطقه لاس وگاس و اداره آب جنوب نوادا می‌گوید: «این اتفاق یواشکی و به آرامی رخ نمی‌دهد. از سال 2002 تاکنون جمعیت ما نزدیک به 50 درصد افزایش یافته است، چیزی حدود 750 هزار نفر در 19 سال گذشته و آب رودخانه کلرادو هم به شدت کم شده است. آیا این یک خشکسالی است یا وضعیت هیدرولوژی رودخانه کلرادو این‌گونه است؟» او می‌گوید، احتمالا هردو.
پس از 11 هزار و 700 سال از شرایط نسبتا باثبات، چیزی که زمین‌شناسان از آن به عنوان «دوران هولوسن» یاد می‌کنند، زمین وارد دوره دیگری شده – یا به عبارت بهتر، انسان‌ها زمین را وارد این دوره کرده‌اند. دوره‌ای به نام آنتروپوسن که به علت سوزاندن سوخت‌های فسیلی و پر کردن اتمسفر با گازهای گلخانه‌ای دی‌اکسیدکربن و متان ایجاد شده است.
اسپنسر کاکس، فرماندار یوتا، از مردم این مناطق خواسته تا برای بارش باران دعا کنند. اما ظاهرا مشکل جای دیگری است. زمانی که اداره احیا، این سدها را برنامه‌ریزی و طراحی می‌کرد، به آنها هشدار داده شده بود که اطلاعات آنها به اندازه کافی نیست؛ اینکه صحرا حالات مختلفی دارد، رودخانه‌ها نوسان دارند، آب می‌آید و می‌رود و استخوان‌های تمدن‌های قبلی، هنوز در همه جا یافت می‌شود. باید به این موضوع توجه کرد که چرا این تمدن‌ها از بین رفته‌اند.
حدود 700 سال پیش، آناسازی‌ها، تمدن مردمان باستانی پوئبلو، از فلات کلرادو ناپدید شدند. جرد دایموند جغرافی‌دان، در کتاب خود به نام «فروپاشی» می‌گوید که عوامل متعددی در نابودی این تمدن دخیل بوده است اما همه این دلایل به این موضوع بازمی‌گردد که جنوب غربی ایالات متحده آمریکا محیطی شکننده و حاشیه‌ای برای کشاورزی بوده است – همانطور که بیشتر کشورهای جهان اکنون این‌گونه‌اند.»
به گفته او، تمدن‌ها به دلیل آنکه علائم و نشانه‌های اطراف خود را نادیده گرفتند و از تغییر خودداری کردند، نابود شدند. عنوان فرعی کتاب جرد دایموند در واقع این است: «چگونه جوامع شکست یا پیروزی را انتخاب می‌کنند.»
وندل بری، یک شاعر، نویسنده و کشاورز اهل کنتاکی در پاسخ به این سوال که چگونه باید پیروز شد، می‌گوید: «ما همه عمر با این فرض زندگی کردیم که هرچه برای ما خوب است، برای جهان هم خوب است. اما در اشتباه بودیم. باید زندگی و نگرش خود را عوض کنیم و بگوییم آنچه برای جهان خوب است، برای ما هم خوب است. و این جز با تلاش برای شناختن جهان و آموختن چیزهایی که برای آن خوب است، میسر نمی‌شود.»
به گفته او، اگر تنوع زیستی از بین برود، گونه‌های جانوری مثل ماهی گوژپشت، مرغ مگس‌خوار جنوب غرب و لاکپشت بیابانی هم جانشان به خطر می‌افتد و اگر هیچ چیز تغییر نکند، این موجودات هم مانند تمدن آناسازی از بین خواهند‌رفت و ناپدید می‌شوند. سپس نوبت به شهرهای مدرن می‌رسد.
خشکی و داغی همزمان
روزنامه نیویورک‌تایمز هم در گزارشی هشدار داده که غرب آسیا به طرز ترسناکی خشک شده است و گرم‌ترین ماه‌های تابستانی پیش روی مردم این مناطق خواهد بود. در این گزارش آمده است که نقشه‌ها و نمودارها نشان می‌دهد که خشکسالی در غرب آمریکا دست‌کم در 20 سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
رکورد کمترین بارندگی‌ها و بیشترین دماهای بالاتر از حد متوسط در یک سال گذشته، در کنار هم باعث خشکی بسیار شدیدی شده است. حالا با کاهش شدید منابع و آب شدن برف‌ها، که در بهار و تابستان به آرامی باعث رها کردن آب می‌شوند، بیش از پیش تهی شده است. این شرایط در حالی رخ می‌دهد که هنوز گرم‌ترین ماه‌های تابستانی پیش رو هستند و در همین هفته، دمای هوا در بیشترِ مناطق کالیفرنیا به 125 درجه فارنهایت (حدود 52 درجه سانتی‌گراد) رسید.
دن مکووی، پژوهشگر حوزه آب‌وهوا در مرکز آب‌وهوایی مناطق غربی می‌گوید که «فقط خشک نیست؛ داغ هم هست.» به گفته او: «ما باید در مورد دماهایی که شرایط خشکسالی را تشدید کرده است، صحبت کنیم.
آخرین شاهدان یخ‌های تابستانی
شرایط در سایر نقاط دنیا هم بهتر از این نیست. فعالان و متخصصان آب‌وهوایی هشدار داده‌اند که در حال حرکت روی لبه تیغ هستیم و به نقطه خطرناک و غیرقابل بازگشت، نزدیک می‌شویم. با این حال، خبرگزاری الجزیره در گزارشی از قول برخی از دانشمندان نوشته است که گرمای جهانی ممکن است از نقطه غیرقابل بازگشت گذشته باشد.
در این گزارش آمده است که 300 دانشمند از 20 کشور در بزرگ‌ترین پژوهش‌های جهان در قطب شمال دریافته‌اند که یخ‌های قطب شمال، بیش از هر زمان دیگری در حال آب شدن هستند. مارکوس رکس، رهبر این گروه گفته است: «ناپدید شدن یخ‌های دریایی تابستان در قطب شمال، یکی از مین‌هایی است که روی آن پا گذاشته‌ایم و منفجر شده است.» در این پژوهش 165 میلیون دلاری و پس از 389 روز گشت‌وگذار در قطب، مارکوس رکس به آلمان بازگشته تا با 150 ترابایت داده و بیش از 1000 نمونه یخ، اثبات کند که اقیانوس منجمد شمالی در حال مرگ است.
او هشدار داده است: «فقط ارزیابی در سال‌های آینده می‌تواند به ما بگوید که آیا هنوز هم می‌توانیم یخ‌های دریای شمال را حفظ کنیم یا از نقطه عطف فاصله گرفتیه‌ایم و راه بازگشتی برای نجات آن وجود ندارد.» مارکوس رکس هشدار داده باید برای مقابله با گرمایش زمین اقدام سریعی صورت پذیرد.
استفانی آرنت، متخصص فیزیک یخ می‌گوید: «دردناک است که بدانیم که ما احتمالا آخرین نسلی هستیم که یخ‌های تابستانی اقیانوس منجمد شمالی را می‌بینیم.»

هزاره‌های افغانستان در معرض نسل کشی‌

در تعریف «نسل‌کشی» آمده است که هرگونه اقدام و مبادرت به نابودی و حذف فیزیکی بخش یا کلیت گروه، نژاد، قوم، ملیت، مذهبی یا ایدئولوژیکی «نسل‌کشی» است. نخستین تعریف قانونی این رفتار در بیانیه سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۸ و پیرامون «جلوگیری و مجازات جرم نسل‌کشی» شکل گرفت. در بند دوم این بیانیه هرگونه اقدام به نابودی کل یک گروه نژادی، ملی، مذهبی مانند کشتار دسته جمعی یک گروه خاص، ایجاد لطمات روانی و جسمانی بر یک گروه ویژه، ضربه زدن تعمدی به افراد یک گروه خاص، تحمیل معیارهایی برای جلوگیری از تولد فرزندان آن‌ها…

جابه‌جایی اجباری فرزندان گروه‌ها به یکدیگر، طرح‌ریزی برای آسیب رساندن به گروهی خاص و غیره همه از مصداق‌های بارز نسل‌کشی دانسته شده‌اند.
اگر به حملاتی که از سال 1395(حمله دهمزنگ) تاکنون علیه جامعه هزاره در افغانستان دقت کنیم، متوجه خواهیم شد که هزاره‌های این کشور با همین هدف دقیقا هدف حمله داعش و طالبان قرار گرفته‌اند. حملاتی که هدف آن تجمعات یا مکان‌هایی مثل «دشت برچی» در غرب کابل بوده، منطقه‌ای که هزاره‌ها در آن زندگی می‌کنند. افزایش جنگ و ناامنی در سال‌های اخیر در افغانستان هیچ شهروند این کشور را فارغ از اینکه از چه قومیتی است از آسیب، مصون نگاه نداشته. در این بین به نظر می‌رسد که «قومیت هزاره» بیش از دیگر اقوام در معرض انفجار و انتحار قرار گرفته اند. هزاره‌های افغانستان شیعه مذهب و فارسی زبان هستند، آنان بیشتر در استان‌های مرکزی افغانستان سکونت دارند و پس از لشکرکشی ارتش شوروی به این کشور، بخشی از آنها به کشور‌های پاکستان و ایران مهاجرت کرده اند. بعد از سرنگونی طالبان و آغاز دوره افغانستان نوین، هزاره‌ها نقش مهمی در تدوین قانون اساسی، شکل گیری و مدیریت رسانه ها، تأسیس و تدریس در دانشگاه‌های خصوصی و مواردی از این دست در افغانستان داشته اند. براساس آمار‌های منتشر شده از دوم مرداد ۱۳۹۵  تا ۱۸  اردیبهشت سال جاری در نتیجه ۱۴ حمله بزرگ که مشخصا هدف آن‌ها تجمعات، مراکز مذهبی یا مراسمی بوده که هزاره‌ها در شهر کابل برگزار کرده اند، ۵۶۱ نفر جان خود را از دست داده‌اند  و صد‌ها تن دیگر زخمی شده‌اند. شدت گرفتن حملات علیه هزاره‌ها با واکنش تند چهره‌های علمی، سیاسی و مدنی جامعه هزاره روبه رو شد و آن‌ها پس از حمله به مدرسه دخترانه «سیدالشهدا» در غرب شهر کابل به صورت هماهنگ از نهاد‌های حقوقی و نهاد‌های بین المللی در جهان خواستند که حملات اخیر علیه هزاره‌ها را نسل کشی بدانند و خواستار اقدامات جدی در این باره شدند. در ادامه همین اعتراض‌ها کاربران افغانستانی توئیتر در اقدامی هماهنگ از دیگر فعالان این شبکه اجتماعی خواستند تا با انتشار توئیت‌هایی با هشتگ #StopHazaraGenocide به این پویش بپیوندند تا شاید صدای آن‌ها به گوش نهاد‌های مهم بین المللی برسد. هرچند که این نهاد‌ها که در رأس آن سازمان ملل متحد قرار دارد، با عملکرد ضعیف خود در رویداد‌های مشابه ثابت کرده اند که نمی‌توان روی آن‌ها حساب کرد. «سرور دانش»، معاون دوم رئیس جمهور افغانستان که خود هزاره است، حملات مکرر در غرب پایتخت افغانستان را «کشتار و نسل‌کشی» خواند و گفت که نهادهای امنیتی و کسانی که در حکومت به‌طور مستقیم مسئولیت تأمین امنیت را بر عهده دارند، مکلفند که هرچه زودتر در برابر این «کشتار و نسل‌کشی» اقدام کرده و به مردم پاسخگو باشند. پیشتر هم کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان حمله بر مکتب سیدالشهدا را «پاکسازی قومی و نسل‌کشی» خوانده بود. همچنین نمایندگی سیاسی اتحادیه‌ی اروپا در کابل روز (پنج‌شنبه، ۱۳ خرداد) در توئیتی نوشت: «کشتار هزاره‌ها باید متوقف و جرایم [علیه آنان هم] باید تحقیق شود.»، بعد از حمله‌ی مرگبار تروریستی بر مدرسه سیدالشهدا در غرب کابل، اشرف غنی به سرور دانش(معاون دوم) دستور داد تا در مشورت نزدیک با مردم، طرحی را برای تأمین امنیت غرب کابل تهیه و به ریاست‌جمهوری بفرستد که سرانجام این طرح در جلسه امنیتی 26خردادماه مورد تایید رئیس جمهور افغانستان قرار گرفت. با این حال باید دید که وجود این طرح چه تاثیری بر تامین امنیت بیشتر ساکنان غرب کابل خواهد داشت و برای آنها مصونیت ایجاد می‌کند یا خیر؟

تخلف برای نماینده مردم شدن

بروز برخی تخلف‌ها در انتخابات شوراها رفته رفته به یک رویه تبدیل شده است. نوشتن شب‌نامه با اسم رمز جعلی، برقراری ستاد انتخابات در بنای ثبت ملی شده و پول پاشی میان مردم، تنها بخش کوچکی از تخلفات انتخابات شورای شهر در سراسر کشور بود که در این مدت از سوی هیات‌های نظارت بر انتخابات مشخص شده است. این تخلفات در بسیاری از شهر منجر به جابه‌جا شدن ستادهای انتخابات یا حتی رد صلاحیت کاندیداها بیش از برگزاری انتخابات شورای شهر در روز جمعه 28 خرداد نیز شد.

تخلفات انتخاباتی شوراهای شهر شاید از زمان آغاز کارزار انتخاباتی آغاز شده باشد و بسیاری از آن‌ها هم رسانه‌ای نشد. اما شاید یکی از مهم‌ترین خطاها که منجر به مهروموم شدن ستاد انتخاباتی یکی از کاندیداها هم شد، در سبزوار اتفاق افتاده باشد.
ماجرا از این قرار بود که یک نامزد شورای شهر سبزوار، یک مکان تاریخی و ثبت ملی شده را به عنوان ستاد مرکزی انتخابات خودش قرار داده بود. درباره این اتفاق که روز 24 خرداد ماه رخ داده بود، میرعلم سیدی رئیس دادگستری سبزوار به خبرنگاران گفته بود که براساس قانون اماکن دولتی و عمومی نباید در اختیار نامزدهای انتخاباتی قرار بگیرند. او گفته بود که آثار ملی جزو اموال عمومی و بیت المالند و باوجود تذکرهای داده شده به این نامزد ستادش تغییر مکان داده نشد و در نهایت با دستور دادستان این ستاد مهروموم شده است.
در روز انتخابات یعنی جمعه 28 خرداد، تخلف دیگری ثبت شد. آنطور که رسانه‌ها نوشتند، یکی از نامزدهای شورای شهر در بندر امام خمینی (ره) به همراه تعدادی از حامیانش دستگیر شد. علت این دستگیری هم اخلال در روند انتخابات شناخته شده است. سرپرست فرمانداری بندر ماهشهر گفته، این نامزد و طرفدارانش در ستادهای رای‌گیری شهروندان را به رای دادن به خود ترغیب می‌کرده است. این اقدام از این رو تخلف محسوب می‌شود که تبلیغات از 24 ساعت قبل انتخابات ممنوع اعلام می‌شود.
شب‌نامه با اسم رمز جعلی
از دیگر اقداماتی که از نگاه هیات نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستا تخلف محسوب شده و پرونده آن به دستگاه قضا تحویل داده شده، توزیع شب‌نامه با رمز غلط بوده است. آنطور که سایت روزنامه قدس نوشته است، علی بامشکی،‌ رئیس هیات نظارت بر انتخابات شوراهای شهر و روستای مشهد گفته که یکی از کاندیداهای دست به توزیع شب‌نامه زده با این ویژگی که در آن اسم نامزد معروف دیگری نوشته شده در صورتی که مقابل آن اسم، کد خودش را ذکر کرده تا با این ترفند آرا آن کاندیدا را به سود خود تغییر دهد! او که این اقدام را به نوعی ترفند حیله‌گرانه برای کسب آرا دانسته گفته تصمیم‌گیری درباره این سرنوشت این نامزد دستگاه قضا باید تصمیم‌گیری کند. بامشکی از تبلیغ کاندیداها پای صندوق‌های رای یا سواستفاده از افراد بی‌سواد هنگام رای‌گیری هم خبر داده و گفته درباره سرنوشت رای این نامزدها پس از شمارش کل آرا تصمیم‌گیری می‌شود.
رد صلاحیت نامزدها حین تبلیغات
در سیرجان استان کرمان اما تخلفات پیش از برگزاری انتخابات شورای شهر کار دست نامزدها داد و دو نفر را رد صلاحیت کرد البته بنا بر اخباری که رسانه‌های محلی این شهرستان منتشر کردند، یکی از رد صلاحیت‌شدگان به صحنه رقابت بازگشت. طبق خبری که در ایسنای استان کرمان منتشر شده، فرماندار سیرجان روز 25 خرداد اعلام کرد که صلاحیت دو نامزد انتخابات شورای شهر به دلیل اعمال خلاف قانون و نامتعارف رد شده است. او همچنین تاکید کرده بود که تعدادی دیگر از کاندیداها مرتکب تخلفات انتخابات دیگری شده بودند که از سوی دادستانی تنها احضار شدند یا به آن‌ها اخطار جدی داده شده است. گفته می‌شود یکی از رد صلاحیت‌ها مربوط به انتشار فیلم آویزان کردن گاو از جرثقیل بود. اتفاقی که با واکنش فعالان حقوق حیوانات و دوستداران محیط زیست همراه بود. گاو در جرثقیل قرار بوده در نهایت قربانی شود. اعضای ستاد انتخاباتی این عضو شورا گمان می‌کردند که این اتفاق می‌تواند حربه تبلیغاتی باشد درحالیکه فعالان مجازی به آن روی خوش نشان ندادند و صلاحیت این کاندیدا هم در نهایت رد شد.
با این وجود چندی بعدی اعلام شد که او به صحنه رقابت‌ها بازگشته است. در سیرجان اما رئیس ستاد یکی از نامزدهای انتخابات شورای شهر دستگیر شد. آنطور که رسانه محلی حوادث نگارستان نوشته، این شخص که توسط پلیس امنیت عمومی دستگیر شده،‌ دست به اقدامات خلاف قانون و خرید و فروش رای زده بود.
دستگیری 70 نفره در قزوین
تاکنون در سطح استان قزوین بیش از 70 نفر در ارتباط با تخلفات انتخاباتی شوراها دستگیر شدند. آنطور که خبرگزاری ایرنا گزارش کرده است، دادستان قزوین در توضیح این جرایم گفته: ۱۰ مورد تبلیغات غیرمجاز کاندیداها و طرفداران آنها در مقابل شعب اخذ رای، ۲۰ مورد خرید و فروش آرا با استفاده از خودروهای فاقد پلاک و ۳۰ مورد اخلال در نظم عمومی و روند انتخابات بوده است.
او همچنین گفته برخی از دستگیر شدگان کاندیداهای انتخابات شورای شهر و روستا بودند که برای آن‌ها پرونده قضایی تشکیل می‌شود و در صورت استمرار تخلفات و اقدامات غیرقانونی بازداشت می‌شوند. گفته می‌شود که در جریان این دستگیری‌ها بیش از 30 دستگاه وسیله نقلیه توقیف شدند و 10 واحد صنفی نیز پلمب شدند و مقادیری نیز پول نقد از متخلفات کشف و ضبط شده است.
دستگیری لیدرها و خریداران رای
جسته و گریخته و در گوشه و کنار ایران خبرهایی از دستگیری لیدرهای انتخابات که در روز رای‌گیری اقدام به خرید و فروش رای یا حتی تبلیغات دیرهنگام کرده بودند، می‌رسد. علی ادبی فیروز، رئیس دادگستری چالوس جمعه به خبرنگاران گفته بود که 8 لیدر متخلف هنگام خرید رای خبر داد.
همچنین دادستان عمومی و انقلاب قرچک ورامین دیروز اعلام کرد که بسیاری اقدام به خرید و فروش رای یا استفاده از شناسنامه افراد غیر یا شناسنامه مجعول در اطراف بعضی شعب اخذ رای کردند. سعید دوستی نژاد اخطار داده که آرای شعبی که این جرایم در آن‌ها صورت گرفته باطل خواهد شد.
کمترین تخلف انتخاباتی ثبت شده در استان البرز
آنطور که خبرآنلاین گزارش کرده به نظر می‌رسد که پیش از برگزاری انتخابات شوراهای شهر یعنی تا تاریخ 26 خرداد کمترین میزان تخلف‌های انتخاباتی در استان البرز ثبت شده بود.
رئیس کل دادگستری استان البته کمترین میزان تخلف را مربوط به قوانین ثبت شده را مرهون تشکیل کمیته رصد و پایش فضای مجازی در استان و نظارت و پیگیری از دستگاه‌های اجرایی و شهرداری‌ها برای ممانعت از استفاده از اموال دولتی و عمومی برای تبلیغ نامزدها می‌دانست.
استانی که در جریان برگزاری انتخابات شوراهای شهر و روستا بیشترین تخلف را داشت تا لحظه نگارش این گزارش مشخص نشده است اما به نظر می‌رسد که استان تهران یکی از استان‌ها با تخلف بالاست زیرا علی دیزجی، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان تهران 26 خرداد گفته است: از اسفند ۹۹ تا پایان اردیبهشت ماه حدود ۷۰ فقره پرونده تخلفاتی در استان تهران تشکیل شده و بیشتر تخلفات مربوط به انتخابات مجلس و شورای شهر است.
از نظر او مصادیق تخلفاتی شامل هتک حرمت، اخلال در نظم از طریق ایجاد رعب و وحشت، اهانت، جعل و ربودن اوراق و اسناد انتخاباتی، استفاده از هرگونه دیوارنویسی، پلاکارد علیه رقیب و … است.
به گزارش پیام ما، باوجود تخلفات انتخاباتی اما تکلیف شورای ششم و نفرات راه پیدا کرده به صندلی‌های این نهاد، امروز مشخص می‌شود اما آغاز کار آن‌ها احتمالا اواسط تابستان است و اولین دستور کارشان هم بدون شک انتخاب شهردار خواهد بود.

قیمت‌گذاری کربن برای مقابله با افزایش گر مایش ز مین

صندوق بین‌المللی پول پیشنهاد داده است که در نشست cop16 کشورها برای رسیدن به هدف محدود کردن افزایش دمای زمین به بیش از 2 درجه به توافقی در مورد حداقل قیمت کربن برسند. همین مسئله سبب رونق بازار کربن شده است.

صندوق بین‌المللی پول با انتشار مقاله‌ای به نقش قیمت کربن در ماموریت‌ها کاهش تولید کربن و جلوگیری از گرمایش زمین اشاره کرده است. این سازمان عنوان کرده است که « با گران کردن منابع انرژی آلاینده نسبت به منابع پاک ، مانند قیمت‌گذاری کربن انگیزه‌هایی برای بهبود بهره‌وری انرژی و تلاش برای رفتن به سمت فناوری‌های سبز افزایش پیدا می‌کند.»
برای دستیابی به اهداف کاهش گرمایش زمین نیاز است که انتشار گازهای گلخانه‌ای و کربن به یک چهارم تا نصف برسد.
بر اساس این گزارش قیمت کربن باید تا سال 2030 حداقل به 75 دلار برسد در حالی که متوسط قیمت این آلاینده 3 دلار در هر تن است.
یکی از راه‌های پیشنهاد شده توسط این صندوق ایجاد توافقنامه‌ای برای تعیین حداقل قیمت کربن است البته صندوق بین المللی پول عنوان کرده که دراین توافقنامه قیمت باید انعطاف پذیر و در چند سطح باشد تا بتواند کشورهای مختلف از نظر توسعه را در بر بگیرد.
صندوق بین‌المللی پول تاکید کرده است که زمانی برای هدر دادن وجود ندارد واین توافقنامه باید سریعتر ایجاد شود تا به هدف نگه داشتن افزایش گرمای زمین به زیر دو درجه تا سال 2030 بتوانیم برسیم. این گزارش تاکید می‌کند که توافق و اقدام مشترک میان اعضای گروه 20 می‌تواند در این زمینه بسیار تاثیرگذار باشد.
صندوق بین‌المللی پول در این گزارش اعلام کرد که مساله قیمت کربن در بیست‌و‌ششمین کنفرانس سالانه تغییرات آب و هوایی سازمان ملل (COP26) که در ماه نوامبر برگزار می‌شود و بعد از کنفرانس آب و هوایی از پاریس در سال 2015، مهم‌ترین کنفرانس در زمینه تغییرات اقلیمی است، مساله مورد بحث خواهد بود.
این صندوق عنوان کرده است که بیش از 60 کشور در حال قیمت‌گذاری برای کربن هستند و کشورهایی همچون آلمان و چین اقدامات اساسی در این زمینه انجام داده‌اند که مساله مهمی در رسیدن به اهداف تغییرات آب و هوایی است. البته کارشناسان اقتصادی معتقدند که مساله قیمت کربن تنها بر گرمایش زمین تاثیرگذار نیست بلکه می‌تواند تاثیر بزرگی بر اقتصاد بگذارد. پیشنهاد افزایش قیمت کربن سبب شده که کارشناسان اقتصادی پیش‌بینی کنند که تجارت کربن ۱۰ برابر بزرگتر از بازار جهانی نفت می‌شود.
برخی بازرگانان به دنبال بهره‌برداری از رشد قیمت کربن در بازار هستند. «اویل پرایس» اعلام کرده است که بازار کربن اتحادیه اروپا بیش از ۵۰ درصد رشد از ابتدای سال ۲۰۲۱ تاکنون داشته است.
از سوی دیگر برخی از کارشناسان هم نظر متفاوتی دارند، مثلا «کلایمت‌چنج نیوز» از زبان یکی از مشاوران حقوقی این حوزه نقل کرده است که انتشار کربن در جهان با رسیدن قیمت کربن به 40 دلار در تن فقط 3.76 درصد کاهش پیدا می‌کند و این مقدار برای رسیدن به اهداف مورد نظر برای گرمایش زمین کافی نیست.
در حالی که صندوق بین‌المللی پول در پیشنهادش در زمینه افزایش قیمت کربن کشورهای گروه 20 را مد نظر قرار داده سازمان جهانی انرژی هفته پیش از آن، نسبت به بی‌توجهی به وضعیت بازار و اقتصاد کشورهای در حال توسعه و کشورهایی با اقتصاد نوظهور هشدار داده است.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی سازمان جهانی انرژی در این زمینه گفت: «در بسیاری از اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه ، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای به سمت بالا حرکت می‌کند در حالی که سرمایه‌گذاری بر روی انرژی پاک روز به روز در این کشورها متزلزل‌تر می‌شود و این باعث ایجاد مشکلات خطرناکی در مسیر تلاش‌های جهانی برای دستیابی به اهداف اقلیمی و انرژی پایدار می‌شود.»
بانک جهانی همواره تاکید کرده است که که قیمت‌گذاری کربن یک سیاست ضروری اما ناکافی است که برای اجرایی شدن نیاز به اقدامات سیاسی دارد و باید از پشتوانه حقوقی خوبی برخوردار باشد.
در حال حاضر کشورهایی همچون کانادا اتحادیه اروپا شامل به ویژه آلمان و ایرلند در حال افزایش قیمت هستند. تحلیلگران بر این باورند که قیمت کربن در اروپا افزایش بیشتری هم پیدا می‌کند چرا که این اتحادیه در حال ایجاد قوانین سختگیرانه‌تری برای کاهش گازهای آلاینده است.

مرگِ «آسیا»

«دبستانی بودم و هر روز برای بابا که آن موقع راننده آژانس بابک در خیابان ارگ بود ناهار می‌بردم. سینما آسیا را هر روز می‌دیدم و چند ساعتی محو پوستر فیلم‌ها روی دیوارش می‌شدم. از آن سال‌ها خیلی گذشته و حالا سینما آسیا را خراب کرده‌اند. یکی دیگر از خاطرات جمعی مردم مشهد خراب شده.» مسعود نبی‌دوست‌‌‌، از فعالان حوزه میراث فرهنگی در مشهد این جملات را در حالی می‌گوید که از نظرش ویران کردن یکی از میراث باقی مانده شهری در روز انتخابات درد بزرگی بوده و حالا شهر با یکی از دیگر از خاطرات جمعی‌اش باید خداحافظی کند.

سینما آسیا نخستین سینما و البته بنای تاریخی نیست که در بافت تاریخی باقی مانده مشهد نابود شده است. در طول سالیان متمادی بخش عمده‌ای از مشهد دوران شاه عباس ویران شده و بیش از هزار بنای قدیمی متعلق به دوران‌های تاریخی گوناگون اعم از تیموری و افشاری و … از بین رفته است. نبی‌دوست می‌گوید شاید خانه تهرانی یکی از تنها بازمانده‌های آن دوران باشد. «ما در گذر سالیان گذشته شاهد از بین رفتن تاریخ مشهد و میراث باستانی‌اش بوده‌ایم. این تخریب دوره‌های مختلف تاریخی را در بر گرفت و حالا به آثار باقی‌‌مانده از دوران پهلوی رسیده‌ایم. گویی این شهر عمری به اندازه همین چند دهه دارد.» این کارشناس میراث‌فرهنگی می‌گوید با این ویرانی‌ها می‌خواهند بگویند مشهد شهری تاریخی نیست و می‌پرسد: «چطور چنین چیزی ممکن است؟»
او که هنوز به دلیل ویران شدن سینما آسیا که آخرین بازمانده سینماهای خیابان ارگ بود ناراحت است‌‌‌، به تاریخ این خیابان و اهمیتش برای مشهد می‌پردازد و به «پیام‌ما» می‌گوید محله ارگ‌‌‌، حد فاصل چهار طبقه تا چهارراه خسروی گذری پراهمیت است و لایه‌های درهم و مختلف میراثی دارد. «بر اساس برآوردهای ما در گذر ارگ حدود ۲۵۰ اثر مهم در این منطقه قرار دارد که شهرداری و میراث‌فرهنگی به آنها بی اهمیت بوده‌اند و در نتیجه به راحتی در حال از دست رفتن هستند.» نبی‌دوست با بیان این موضوع اضافه می‌کند: «مدام در پاسخ انتقادات ما، از قانونی بودن کار صحبت می‌شود اما ما می‌گوییم اینها آخرین نشانه‌های اتصال مردم به شهر و خاطره جمعی است و حق نابود کردنشان را ندارید. مردم با این خیابان و ساختمان‌هایش انس دارند و نمی‌توانند با از بین بردنشان با خیابانی این چنین قدیمی اینطور رفتار کنید.» به گفته او یکی دیگر از چالش‌های خیابان ارگ طرح عقب‌نشینی بود. «بر اساس این طرح قرار بود عقب‌نشینی گسترده‌ای ایجاد شود و شورای شهر هم با آن مخالف بود اما ما لایه‌های تاریخی فراوانی داشتیم که این عقب‌نشینی قطعا نابودشان می‌کرد که فعلا میراث‌فرهنگی با آن مخالفت کرده است.»
سناریوی تخریب دالان
سینمایی مشهد
سینما آسیا‌‌‌، ۶۰ سال قبل کارش را شروع کرد و اولین فیلمی که در آن نمایش داده شد «بزن بریم هالیوود» بود. مشهدی‌های قدیم‌‌‌، آسیا را جزوی از خاطرات روزهای تعطیل و تفریحشان می‌دانستند. سینما توسط خانواده اسکوئیان ساخته شد‌‌‌، این‌بار دکتر عباس اسکوئیان زمینی شش‌صدمترمربعی را در کوچه ارگ نزدیک خیابان خاکی تجهیز و 11 مهر 39 با اکران فیلم «بزن بریم‌‌هالیوود» آن را افتتاح کرد. سینما آسیا 2 ویژگی خاص داشته است: اول اینکه یک پرده‌ مخمل سورمه‌ای داشته که قبل از نمایش‌ فیلم به آرامی کنار می‌رفته است و دیگر اینکه فستیوال جهانی فیلم داشته، به این معنا که طی یک هفته یا 10 روز، هر روز یک فیلم مطرح سینمای جهان را نمایش می‌داده است. سینما آسیا هم در سال ۵۹ مصادر می‌شود و ابتدا با نام «آزادی» و چند سال بعد با نام «فلسطین» به میدان می‌آید تا اینکه در سال ۶۴ قسمتی از اتاق‌های طبقه اولش که مشرف به کوچه هستند، تخریب و سینما در نهایت به دلیل نداشتن پروانه از کمیسیون ایمنی تعطیل می‌شود. درنهایت حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی مالکیت این سینما را می‌گیرد و بعد هم این ملک به مزایده گذاشته می‌شود. پیش از سینما آسیا که می‌گویند آخرین سینمای قدیمی خیابان ارگ است‌‌‌، این خیابان سینما «رادیوسیتی» و سینما «فردوسی» را هم از دست داده بود. سینما فردوسی که زمانی سالن اپرا بود برای اهالی یادگار روزهای خوبشان بود و سینمای ویران شده دیگر در این خیابان هم سینما ایران‌‌‌، سینما هما و سعدی بود.
نبی‌دوست می‌گوید کمر به ویران کردن خاطره جمعی شهر آنچنان قوی بوده که اغلب این سینماها از دهه هفتاد به بعد با در بسته روبه‌رو شدند و به سازمان‌های مختلف واگذار شدند و در نهایت هم ویرانی سهم هر کدامشان بود. «یک ماه قبل هم سینما مولن‌روژ را خراب کردند.»
«مولن روژ» که حدود سال ۵۸ با تغییر کاربری فرهنگی به تجاری به عنوان انبار مورد استفاده قرار می‌گرفت، در نهایت اوایل خرداد ماه امسال با آغاز تخریب‌ها، به عمر حدود ۵۰ ساله خود پایان داد و حالا با ویرانی سینما آسیا سناریوی تخریب دالان سینماهای مشهد به نتیجه رسیده است. عمر سینما آسیا از سینما مولن‌روژ بیشتر بود و با این حال این سینما در فهرست آثار ملی قرار نگرفته بود.
اما خیابان ارگ میزبان نخستین سینمای شهر مشهد هم بوده؛ در این خیابان اولین سینما به نام «سینما دیده‌بان» تاسیس شد و بعدها سینماها افزایش یافت و نام‌های دیاموند، هما، ایران، فردوسی، متروپل، کریستال و… را گرفتند که حالا چیزی جز نامشان باقی نمانده است.
واحد تسهیلگری هم کاری
از پیش نبرد
اهمیت محور ارگ و بافت تاریخی‌اش برای مشهد آنقدر زیاد بوده که شهرداری برای این منطقه واحد تسهیلگری ایجاد کند. این واحد هم اما با وجود حضورش در یکی از قدیمی‌ترین مناطقی مشهد نتوانسته مقابل ویرانی‌ها را بگیرد. رضا صادقی‌‌‌، کارشناس میراث‌فرهنگی معتقد است که نباید فقط از بناهای مشرف به خیابان اصلی ارگ صحبت کنیم و باید بدانیم این منطقه بافتی درهم تنیده و مهم دارد که خانه‌های تاریخی‌‌‌، کلیسا‌‌‌، سینما و پیاده‌روهای عریض که می‌توانند محل ساخت کافه‌های خیابانی باشند از جمله این موارد هستند.
او از اهمیت سینما آسیا و ویران کردنش در روز تعطیل می‌گوید و تاکید می‌کند بناهای این خیابان که بسیاری از آنها متعلق به دوران پهلوی است مورد بی اعتنایی قرار گرفته «بیش از ده سال و شاید بیشتر است که درهای سینما آسیا بسته بود. شهرداری و میراث باید درنهایت درباره حقوق مالکانه به نتیجه درستی برسند و از سویی اگر در مالکیت سازمان و ارگانی هم این املاک قرار دارد باید امکان تهاتر وجود داشته باشد نه اینکه به راحتی امکان تخریب فراهم شود.»
دو محور خیابان ارگ و خیابان خسروی نو به گفته صادقی جداره‌های شهری اصیلی دارند و این جداره‌ها همزمان با ایجاد خیابان شکل گرفته‌اند. به این معنا که فضاهای شهری همزمان با خیابان ساخته شده و از سال ۱۳۱۰ که ساخت این مناطق شروع شده تاکنون فرصت خوبی برای ارتباط مردم با فضای شهری ایجاد شده است. این کارشناس میراث‌فرهنگی می‌گوید: «مشکل اصلی نگاه به مسئله حفظ آثار است. ما نباید وقتی یک سلول از بافت تاریخی را از دست می‌دهیم بیاییم و درباره‌اش صحبت کنیم باید مدیران شهری‌‌‌، میراثی و مردم در کنار هم بدانند حفظ این آثار چه ارزش افزوده مهمی برایشان دارد و باید تا می‌توانند در حفظ آن کوشا باشند.»
او به محله سنگ سیاه شیراز اشاره می‌کند و اتفاقات خوبی که در این محله و بافت تاریخی یزد افتاده. در شیراز امکانی فراهم شده تا بخش خصوصی و سرمایه‌گذار یازده خانه تاریخی را همزمان با هم مرمت می‌کند و در یزد هم هیچکس حاضر نیست خانه‌اش در بافت تاریخی را از دست بدهد. «در مشهد هم باید این زمینه‌ها ایجاد شود. محورها و دسترسی و کیفیت جداره‌ها افزایش پیدا کند و به این نتیجه برسیم که باید به صورت محوری کلی این ماجرا را رصد کرد و نمی‌توان به شکل سلولی به حل مشکل تخریب آثار تاریخی و باستانی پرداخت. اگر نگاهمان را به این ماجرا عوض کنیم می‌توانیم شاهد تغییراتی هرچند کوچک باشیم.»

همه‌گیری بعدی «خشکسالی» است

|پیام ما| بعد از ویروس کرونا که جهان را درنوردید و از پای انداخت، همه‌گیری دیگری در راه است؛ خشکسالی. این بحرانی است که سازمان ملل درباره آن هشدار داده است. بر اساس این گزارش، اثرات خشکسالی روز به‌روز در حال شدت گرفتن است و پیش‌بینی می‌شود که بحران در بسیاری از مناطق وخیم‌تر شود. در قرن حاضر، دست کم یک و نیم میلیارد نفر در جهان، به طور مستقیم تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته‌اند؛ بیماری همه‌گیر پنهانی که واکسنی برای آن وجود ندارد.

خشکسالی بحرانی جدیدی نیست. دست کم در ایران، همین بهار دیدیم که خبری از باران‌های بهاری و حتی بارش‌های تند و سیل‌آسای سال‌های پیش نبود و همه هشدارها از کم‌بارشی می‌گفت. این خشکسالی در جهان در حال پیش‌روی است. چنان که سازمان ملل در گزارش تازه‌ای که منتشر شده اعلام کرده است که خشکسالی یک بحران جهانی پنهان است و اگر کشورها اقداماتی فوری برای مدیریت آب و زمین و مقابله با شرایط اضطراری آب‌و‌هوا انجام ندهند، خشکسالی می‌تواند به «همه‌گیری بعدی» تبدیل شود. اینطور که گاردین در گزارش روز پنج‌شنبه آورده، مامی میزوتوری، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در کاهش خطرات بلایای طبیعی گفته است: «خشکسالی در آستانه تبدیل شدن به بیماری همه‌گیر بعدی است و هیچ واکسنی برای درمان آن وجود ندارد.» به گفته او بر اساس پیش‌بینی‌ها در چند سال آینده بیشتر نقاط جهان ناچار به زندگی در شرایط تنش آبی خواهند بود.»
تماشای خشکسالی جهان
در پایان قرن
گزارش ویژه سازمان ملل متحد در مورد خشکسالی۲۰۲۱، جزئیاتی از خطراتی که در سال‌های آینده پیش روی جهان است را بررسی کرده است. وقوع این خطرات در نتیجه کاهش بارندگی در نقاط مهم جهان پیش بینی شده است و در گزارش عوامل موثر در بروز خشکسالی و اقدامات مختلفی که بشر باید برای مقابله با کمبود آب انجام دهد بررسی شده است.
بر اساس این گزارش دست کم 1.5 میلیارد نفر در جهان در دو دهه گذشته به طور مستقیم تحت تاثیر تبعات خشکسالی قرار گرفته‌اند که هزینه اقتصادی آن در این بازه زمانی 124 میلیارد دلار برآورد شده است. این عدد در حالی مطرح شده که هزینه واقعی احتمالاً چندین برابر این رقم خواهد بود چرا که در چنین برآوردهایی تاثیر در کشورهای در حال توسعه، چندان دیده نمی‌شود.
در گزارش سازمان ملل آمده است: «تداوم و شدت گرفتن خشکسالی، با تغییرات آب‌و‌هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان، به ویژه در از مناطقی از کره زمین که در حال حاضر با کمبود آب دست و پنجه نرم می‌کنند، افزایش یافته است.» محققان با اشاره به گرمایش جهانی تاکید می‌کنند همانطور که به نظر م‌رسد جهان به طور نسبی به سمت افزایش دمای بیش از دو درجه سانتیگراد نسبت به سطح قبل از صنعتی شدن حرکت می‌کند، اثرات خشکسالی در حال شدت یافتن است و پیش‌بینی می‌شود این وضعیت در بسیاری از مناطق وخیم‌تر شود.
نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در کاهش خطر بلایای طبیعی گفته است: «در چند سال آینده بیشتر کشورهای جهان با تنش آبی زندگی می‌کند.
در دوره های خاص، تقاضا از عرضه پیشی خواهد گرفت. خشکسالی عاملی مهم در تخریب زمین و کاهش بازدهی محصولات مهم کشاورزی است.» او همچنین گفت تصویری که بسیاری از مردم از خشکسالی دارند آن چیزی است که مناطق بیابانی آفریقا را تحت تاثیر قرار می‌دهد، اما اینطور نیست. براساس این گزارش، خشکسالی اکنون گسترده شده است و در پایان قرن، به جز تعداد انگشت شماری از کشورها، باقی کشورها آن را به نوعی تجربه می‌کنند.
مردم جهان 5 هزار سال است که با خشکسالی زندگی می کنند، اما آنچه اکنون شاهد آن هستیم بسیار متفاوت است. فعالیت‌های انسانی خشکسالی و افزایش تاثیر آن را تشدید می‌کند و جلوی پیشرفت‌هایی که برای رهایی مردم از فقر را گرفته می‌گیرد و به سوی نابودی می‌برد. اشاره به کشورهای فقیر و توسعه‌نیافته در این گزارش در حالی است که کشورهای توسعه‌یافته نیز از خشکسالی در امان نبوده‌اند.
چنان که ایالات متحده، استرالیا و جنوب اروپا در سال‌های اخیر خشکسالی را تجربه کرده‌اند و به زبان آمار، تاثیرات خشکسالی بیش از 6 میلیارد دلار در سال در ایالات متحده و حدود 9 میلیارد یورو در اتحادیه اروپا هزینه داشته است.
در گزارش سازمان ملل همچنین آمده است که رشد جمعیت افراد بیشتری را در بسیاری از مناطق، در معرض تاثیرات خشکسالی قرار داده است.
دوره طولانی خشکسالی در ایران
فصل گرما در حالی آغاز می‌شود که وزیر نیرو پیش از این تابستان ۱۴۰۰ را خشک‌ترین تابستان در نیم قرن اخیر خوانده بود. در هفته گذشته نیز احد وظیفه، رئیس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی گفت که احتمال می‌رود بارش‌ها در پاییز ۱۴۰۰ دیرتر از زمان نرمال آغاز شود و از این‌رو دوره خشکسالی طولانی خواهد بود. بر اساس آمار سازمان هواشناسی از ابتدای مهرماه تا 25 خرداد در کشور حدود ۱۳۰ میلیمتر بارش رخ داده که این میزان نسبت به میانگین بلند مدت کشور بیش از ۴۰ درصد کمتر است.
به گفته وظیفه درحال‌ حاضر با کاهش جدی میزان بارش‌ها در استان‌های مختلف کشور روبه‌رو هستیم، چنان که در استان‌هایی مانند هرمزگان، سیستان و بلوچستان، فارس، کرمان، خراسان رضوی و خراسان‌جنوبی کمبود بارش‌ها بین ۵۰ تا ۸۵ درصد گزارش شده است.
از سویی دیگر در غرب و جنوب غرب کشور در استان‌های کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان و چهارمحال و بختیاری نیز کاهش بارش‌ها کاملا محسوس است. همچنین تنش آبی در بسیاری از استان‌ها به‌ویژه استان‌های جنوبی مانند خوزستان محسوس است و علاوه بر این بارش برف در ایران طی زمستان نیز بسیار کم و از سویی دیگر دمای هوا بالاتر از حد نرمال بود. از این‌رو ذخایر برف کاهش یافت و آورد رودخانه‌ها نیز نسبت به سال گذشته کاهش پیدا کرد.
از سوی دیگر بر اساس اعلام وزارت نیرو ذخایر سدها نیز در کشور وضعیت خوبی ندارد و در برخی از مناطق آب پشت سدها نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ درصد کمتر شده است. بر این اساس تالاب‌ها و دریاچه‌های کشور نیز شرایط خوبی ندارند. در چنین شرایطی سازمان هواشناسی از مسئولان خواسته از تمامی روش‌های مدیریت منابع آبی در کشور استفاده کنند و کشت تابستانه در استان‌ها متوقف شود، این اتفاق اما رخ نداده است.
در حالی که دمای هوا در بهار ۱۴۰۰ حدود دو تا سه درجه بیشتر از میانگین بلندمدت کشور بوده است، بر اساس پیش‌بینی سازمان هواشناسی، دمای هوا در تابستان نیز کماکان بیشتر از میانگین بلندمدت خواهد بود.
هرچند بی‌هنجاری دمایی در نیمه غربی ایران بیشتر است و انتظار می‌رود که در استان‌هایی مثل کردستان، آذربایجان‌غربی، آذربایجان‌شرقی، زنجان و… دمای هوا حدود یک تا دو درجه سانتی‌گراد بیشتر از میانگین بلندمدت باشد.
در هفته‌های گذشته عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هم درباره مهاجرت گسترده و محو کشور به دلیل کم‌آبی هشدار داده است.
او تالاب جازموریان را مثال زده که به دلیل دریافت نکردن آب از رودخانه‌ها خشک و به یکی از کانون‌های گردوغبار تبدیل شده و گفته است: «جازموریان محو شده و کشو در حال محو شدن است.» کلانتری همچنین گفت: «ما مسئولان ۴۰ سال اخیر باید به تاریخ و در قبال تصمیماتی که در کلان گرفته شده و کشور را از نظر طبیعی ویران کرده، پاسخگو باشیم.»
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در آخرین نشست خبری نیز به طور مفصل به مسئله آب و خشکسالی کشور پرداخت و گفت در چنین بحرانی این سازمان در کنار طلب حقابه‌ها، چاره‌ای جز آبرسانی به حیات وحش برای زنده‌ماندن آنها ندارد. با وجود اوج‌گیری کم‌بارشی و خشکی، سازمان اکنون دستور آبرسانی به وحوش را به اداره‌های استانی اعلام کرده است. چنان که دیروز خبر رسید دوستداران حیات وحش برای تامین آب سالم حیات وحش در مناطق تحت مدیریت، در اقدامی خودجوش، با همکاری حفاظت محیط زیست، آبشخورهای حیات وحش در منطقه حفاظت‌شده تنگ‌صیاد را پاکسازی و گندزدایی کردند. مدیرکل حفاظت محیط زیست استان چهارمحال و بختیاری گفته است با توجه به اهمیت تامین آب سالم برای حیات وحش، به ویژه در شرایط خشکسالی پیش‌بینی‌های لازم برای تامین آب در مناطق تحت مدیریت صورت پذیرفته و ساخت و آبگیری مخازن و تانکرهای ذخیره‌ای و لوله‌های انتقال آب از جمله اقدامات حفاظتی انجام شده است.

ر ئیسی از قوه قضاییه به ریاست جمهوری می‌رود

با پایان شمارش آرای سیزدهمین انتخابات ریاست جمهوری، ابراهیم رئیسی، رئیس فعلی قوه قضائیه، برای تکیه بر مسند ریاست قوه مجریه، انتخاب شد. ابراهیم رئیسی در انتخاباتی با مشارکت کمتر از 50 درصد مشارکت‌کنندگان، با کسب بیش از 60 درصد آراء رئیس‌جمهوری سیزدهم جمهوری اسلامی ایران است. کسی که تا 45 روز دیگر رسما کار خود را آغاز می‌کند.

نتیجه اولیه و البته قطعی، حاکی از پیروزی ابراهیم رئیسی، نامزد مورد حمایت جریان اصول‌گرا بود. صبح دیروز رئیس ستاد انتخابات کشور، اعلام کرد که براساس تعرفه‌های مصرفی ۲۸ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در انتخابات شرکت کردند. وزیر کشور نیز ابراهیم رئیسی را پیروز قطعی انتخابات خواند. رحمانی فضلی اعلام کرد، ابراهیم رئیسی با 17 میلیون و 926 هزار رای، پیروز این انتخابات است. محسن رضایی با کسب 3 میلیون و 412 هزار رای، عبدالناصر همتی با 2 میلیون و 427 هزار رای، و امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی با کسب حدود یک میلیون رای نفرات بعدی و شکست‌خورده این انتخابات بودند. بر اساس اعلام وزیر کشور، 3 میلیون و 726 هزار رای هم آرای باطله اعلام شده است. به این ترتیب، آرای باطله از آرای همه نامزدهای شکست خورده، بیشتر است.
بر اساس گزارش ستاد انتخابات، تعداد واجدید شرایط که طبق قانون می‌توانستند رای بدهند، 59 میلیون و 310 هزار نفر بوده است. پس از اعلام نتایج اولیه، رئیس ستاد انتخابات کشور اعلام کرد که ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، قطعی است و انتخابات به دور دوم نخواهد رفت. پیش از این، روحانی در یک سخنرانی اعلام کرد که منتخب انتخابات مشخص است اما به دلیل اینکه این پیروزی رسما اعلام نشده، پیام تبریک را به زمان دیگری موکول می‌کند.
دیدار رئیس‌جمهور با رئیس‌جمهور منتخب
ساعاتی پس از اعلام رسمی پیروزی رئیسی، حسن روحانی رئیس‌جمهوری، به دیدار رئیس‌جمهور منتخب در قوه قضائیه رفت تا این پیروزی را به او تبریک بگوید. روحانی پس از دیدار با رئیسی گفت که اعضای دولت برای بهتر طی شدن دوران انتقالی در ۴۵ روز آینده در کنار رئیس‌جمهور منتخب هستند. روحانی گفت: «بحمدالله رئیس‌جمهور منتخب شخصیتی است که به مناسبت مسئولیتی که در قوه قضائیه داشته و حضور در جلسات مهم، کاملا از اوضاع کشور باخبر هستند و فراز و نشیب این ایام مخصوصا ایام تحریم و کرونا را می دانند و واقف هستند.»
حسن روحانی با قدردانی از همه دست‌اندرکاران گفت: «از همه آنهایی که شور انتخاباتی را آفریدند از کاندیداها، صدا و سیما، فضای مجازی، ستادها و همه آنهایی که این انتخابات را به خوبی اجرا کردند اعم از وزارت کشور، شورای نگهبان، نظارت، هیأت‌های اجرایی، همه آنهایی که امنیت و سلامت انتخابات را به خوبی تأمین کردند و پروتکل‌های مربوط به سلامت را مورد توجه قرار دادند تشکر و سپاس‌گذاری می‌کنم.»
روحانی با بیان اینکه از امروز تا ۴۵ روز دیگر که باید این مسئولیت در اختیار دولت جدید قرار بگیرد و رئیس‌جمهور منتخب رسماً مسئولیت‌های کشور را بر عهده بگیرد، کاملاً در کنار ایشان هستیم، گفت: «از امروز برای هر همکاری، همراهی و اقدام که برای کشور لازم است آماده‌ایم.»
حسن روحانی از مردم به خاطر آنکه «بدون توجه به بدخواهان و دشمنان نظام با صندوق قهر نکردند» تشکر کرد و گفت: «تردید ندارم همه مردم چه آنهایی که رای دادند و چه آنهایی رای ندادند، چه آنهایی که پای صندوق آمدند و چه آنهایی که پای صندوق نیامدند، حامی رئیس‌جمهور منتخب خواهند بود.» او افزود: «از روز ۱۲ مرداد جناب آقای رئیسی رئیس‌جمهور همه مردم هستند و شک ندارم که همه مردم از دولت قانونی ایشان حمایت می‌کنند.»
قالیباف: امیدوارم بتوانیم به حمایت مردم پاسخ دهیم
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی هم دیروز پس از اعلام نتایج با پیروز انتخابات دیدار کرد. قالیباف پس از دیدار خود با ابراهیم رئیسی، در جمع خبرنگاران، «از ملت نجیب و دوست داشتنی ایران که با حضور در انتخابات حماسه دیگری آفریدند» تشکر کرد و گفت: «امیدوارم بتوانیم با تشکیل دولت جدید، ضمن حفظ اصل استقلال قوا و با رعایت قوانین، در اوج همدلی و همکاری با تلاش جهادی برای حل مشکلات مردم با این همتی که داشتند، پاسخ مثبتی دهیم.»
قالیباف پیشتر هم در واکنش به انتخابات گفته بود که با وجود دلخوری‌ها و گلایه‌مندی‌ها از ناکارآمدی‌ها، مردم باز هم «با مشارکت حداکثری» در انتخابات افتخار آفریدند.
گرچه قالیباف از «مشارکت حداکثری» سخن گفته، با احتساب رای حدود 4 میلیون آرای باطله، تعداد مشارکت کننده‌ها به حدود 28 میلیون و 500 هزار نفر می‌رسد که با در نظر گرفتن حدود 59 میلیون واجد شرایط، نرخ مشارکت در این انتخابات به 48 درصد می‌رسد. این پایین‌ترین نرخ مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری پس از انقلاب 57 در ایران است.
محمدجواد ظریف، در نشستی خبری در پاسخ به سوالی در مورد مشارکت کمتر از 50 درصد گفته است: «من درباره بی‌توجهی مردم نگرانم. مشروعیت نظام مبتنی بر مجریان آن و روند قانونی است. روند قانونی که اجرا می‌شود اما بی‌توجهی مردم مسئله‌ساز است و ما باید در ایران مراقب باشیم و هوشیارانه به مسائل نگاه کنیم، بدون تلاش برای مقصر دانستن هم که چرا مردم در تعدادی که انتظار داریم، مشارکت نمی‌کنند.» ظریف گفته، بخشی از این موضوع به خاطر مسائل داخلی در ۸ سال گذشته است و بخشی از آن به خاطر آنکه دستاوردهای دیپلماتیک در برجام که برخی آنها را به عنوان یک شکست ملی نشان دادند.
همه تلاش خود را برای بازکردن گره‌های کشور به کار می‌بریم
ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور منتخب بعد از دیدار با رئیس مجلس شورای اسلامی در جمع خبرنگاران گفت: «حتما با مجلس شورای اسلامی، نمایندگان و ریاست آن و همه نخبگان و صاحبنظران، برای شکل دادن دولت جدید به منظور بازکردن گره‌های کشور تلاش خواهیم کرد به گونه‌ای که امیدی که در مردم عزیزمان نسبت به آینده ایجاد شده است، افزون شود و اعتمادشان به دولت روز به روز افزایش یابد و دولت و ملت در کنار هم یک زندگی بسیار روشن و دل نشینی داشته باشند.» رئیسی گفت: «از همه مردم عزیز کشور و نامزدهای محترم که با شوق و اشتیاق در تجلی انتخاباتی پرشور نقش آفرینی کردند، سپاس‌گذاری می‌کنم.» او افزود: «به ویژه از نقش مقام معظم رهبری در ایجاد زمینه چنین حضوری که همه مردم در شکل گیری دولت جدید نقش ایفا کنند، صمیمانه تشکر می‌کنم.» رئیسی در پایان ابراز امیدواری کرد که حضور مردم در پای صندوق‌های رای در کمک به دولت آینده بسیار نقش آفرین باشد.
واکنش‌ها به پیروزی رئیسی
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه دولت حسن روحانی، در صفحه اینستاگرامش، حضور مسئولانه مردم ایران را در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، «نمادی از درخشش جمهوریت» نامید و «کسب اعتماد اکثریت ملت» را به ابراهیم رئیسی تبریک گفت.
اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور در پیامی حضور چشمگیر مردم در انتخابات را نشانه احساس مسئولیت سیاسی نسبت به امروز و آینده کشور دانست و برای رئیس‌جمهور منتخب و نمایندگان برگزیده شهروندان در شوراهای اسلامی شهر و روستا آرزوی توفیق کرد.
عبدالناصر همتی، محسن مهرعلیزاده، قاضی‌زاده هاشمی، محسن رضایی، زاکانی، علی لاریجانی، و مولوی عبدالحمید دیگر افرادی بودند که به ابراهیم رئیسی تبریک گفتند.
در میان چهره‌های خارجی نیز بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، اردوغان رئیس‌جمهوری ترکیه، عمران خان نخست وزیر پاکستان، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، آرمِن سرکیسیان رئیس‌جمهور ارمنستان، مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق برخی از سیاستمداران خارجی بودند که پیروزی ابراهیم رئیسی را به او تبریک گفتند.