بایگانی مطالب نشریه
جنگلهای گلستان در آتش میسوزد
فرماندار شهرستان کردکوی از وقوع حریق در مناطق جنگلی روستای یانه سر این شهرستان واقع در محدوده سه استان گلستان، مازندران و سمنان خبر داد و گفت ماموران امدادی و عملیاتی مربوط به محل آتش سوزی اعزام شدند.
این آتش که از روز پنجشنبه آغاز شده همچنان در جریان است و ابراهیم قدمنان در این باره به ایرنا گفته «دهها نیروی عملیاتی شامل جنگلبان و محیطبان به منطقه آتش سوزی یاد شده اعزام شدهاند اما هنوز اطلاعاتی در خصوص علت شروع حریق و وسعت آن در دست نیست و پس از ارزیابی کارشناسان اعلام می شود.»
منابع محلی به ایرنا گفنهاند که سهل انگاری گردشگران و دامداران محلی علت بروز این آتشسوزی بوده است.
این آتش دیروز در یانهسر مهار شد اما وزش باد عملیات کنترل و مهار آتش در درازنو را با مشکل روبهرو کرد. عبدالرحیم لطفی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان هم دیروز گفت «منطقه صعبالعبور است. با بهبود شرایط هوایی منطقه از بالگرد برای اطفای حریق استفاده میشود.»
به گفته او در محدوده منطقه جنگلی درازنو این شهرستان دست کم ۱۵۰ نفر نیرو و در محدوده جنگلی “یانه سر” هم حدود ۵۰ نفر از نیروهای عملیاتی مشغول خاموش کردن آتش هستند. «با وجود تلاش ماموران عملیاتی برای مهار آتش سوزی در جنگلهای کردکوی، که تا ظهر جمعه حدود ۱۵۰ هکتار از جنگل های این منطقه در آتش سوختند که شامل چند صد اصله درخت از گونه کچف و اورس میشوند.»
پیش از این نیز مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان گفته بود که در پنج ماهه ابتدای سال جاری تعداد آتش سوزی در عرصه های طبیعی گلستان نسبت به مدت مشابه سال قبل دو برابر شده است و به دلیل تحریم ها امکان تهیه بالگرد اطفا حریق برای سازمان جنگل ها ممکن نیست لذا از بالگرد وزارت دفاع استفاده کرده که آن هم مشکلات خاص خود را دارد.
گلستان ۴۵۲ هزار هکتار عرصه جنگلی و ۸۶۲ هزار هکتار عرصه مرتعی دارد که جزو مناطق پرخطر از نظر وقوع آتش سوزی هستند و گردشگران، دامداران و حاشیهنشینان جنگلها و مراتع نقش بسزایی در حفظ و نگهداری این نعمت خدادادی دارند. خشکسالیهای امسال موجب شد تا ریسک وقوع حریق در زیستگاههای استان افزایش یابد.
هواشناسی گلستان دو روز قبل با اعلام افزایش دما، نسبت به احتمال آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی هشدار داده بود.
|پیام ما|برنامه دیدهبانی زمین و آژانس فضایی اتحادیه اروپا -کوپرنیک- در جدیدترین گزارشش از دریاها و اقیانوسهای سراسر جهان، وضعیت آنها را هر روز بدتر از روز قبل توصیف کرده است. این پنجمین گزارش این آژانس است که در آن ۱۵۰ پژوهشگر نشان میدهند که اقیانوسها به چه سرعتی به واسطه دخالت انسان تغییر میکنند.
این گزارش به وخیمترین پیامدهای این تغییرات اشاره کرده است و گرم شدن اقیانوسها و ذوب یخچالها را که منجر به افزایش سطح آب دریاها شده را از جمله این وخامتها دانسته که در حوضه مدیترانه تا ۲ و نیم میلیمتر در سال و در مقیاس جهانی تا بیش از سه میلیمتر در سال بر سطح آب دریاها افزوده میشود. برای نمونه و اشاره به پیامدهای تهدیدآمیز این افزایش، در گزارش به سیل ونیز در نوامبر ۲۰۱۹ اشاره شده است.
در آن سال سطح آب تا یک متر و ۸۹ سانتیمتر بالا آمد. این گزارش همچنین میگوید که گرم شدن آب اقیانوسها منجر به مهاجرت جانوران آبزی به آبهای خنکتر و در نتیجه کاهش جمعیت گونهها میشود.
نکته نگرانکننده دیگری که “کوپرنیک” به آن اشاره کرده است، کاهش پیوسته یخهای قطب شمال است. بنا بر این گزارش از ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۰ قطب شمال مساحتی از یخ را معادل شش برابر مساحت آلمان از دست داده است. از سال ۱۹۷۹ به ازای هر دهه تقریبا ۱۳ درصد از این یخها از بین رفتهاند. بیشترین کاهش در دو سال گذشته به ثبت رسیده است.
گردآورندگان این گزارش هشدار میدهند که ادامه ذوب یخهای قطب شمال میتواند به گرم شدن منطقه، فرسایش سواحل قطبی و تغییر الگوهای آبوهوایی در سطح جهان منجر شود.
یکی دیگر از یافتههای پژوهشگران در این گزارش این است که نوسانات شدید دمایی در دریای شمال ارتباط مستقیمی با تغییر صید ماهی در این آبها دارد. کارینا فن شوکمان، یکی از پژوهشگران بر این باور است که آلودگی محیط زیست، تغییرات اقلیمی و استفاده بیرویه از منابع، فشاری بیسابقه بر اقیانوسها وارد کرده است
ثبت پایینترین سطح یخ دریایی سالانه در قطب شمال
درحالی این پژوهش از کاهش عجیب و بیش از حد یخ بین سالهای 1979 تا 202 یاد میکنند که گزارشها از سال 2021 هم وخامت شدید اوضاع را نشان میدهد.
آنطور که ایسنا به نقل از ایاِناِن مینویسد، به گفته تعدادی از محققان، سطح یخ دریایی اقیانوس قطب شمال در ۱۶ سپتامبر سال جاری میلادی (۲۰۲۱) به حداقل میزان سالانه خود رسیده است. محققان تاکید کردند که هرچند یخ دریا در تابستان امسال نسبت به سالهای اخیر مساحت بیشتری را پوشانده، اما در عین حال بسیار نازکتر بود.
به رغم گرمای غیر معمول کره زمین و بحرانهای اقلیمی دیگر از جمله خشکسالی در غرب ایالات متحده، یخهای دریایی کمتری در سال ۲۰۲۱ در مقایسه با سالهای قبل ذوب شده است.
به نظر می رسد یخ دریایی در اقیانوس منجمد قطب شمال و حوضههای مجاور آن پس از کاهش در بهار و تابستان سال جاری میلادی، در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۱ به حداقل میزان سالانه خود رسیده است. میزان وسعت یخ در روز ۱۶ سپتامبر با توجه به کل مناطقی که غلظت یخ در آن دست کم ۱۵ درصد بوده، ۴.۷۲ میلیون کیلومتر مربع بوده. هر چند بر اساس گزارشها، این میزان یخ به نسبت سالهای قبل میلادی از جمله ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ افزایش داشته است.
افزایش ۲ برابریِ آسیبدیدگان سیل در سراسر جهان
گرم شدن اقیانوسها و ذوب یخچالها از جمله دلایل اصلی سیل در جهان است. سال گذشته یک گروه مطالعات جهانی در تحلیل تازهای پیش بینی کردند که شمار افرادی که در سراسر دنیا از سیلابهای ویرانگر آسیب خواهند دید تا سال ۲۰۳۰ میلادی دو برابر میشود.
مطالعات “موسسه منابع جهانی” (WRI) نشان داد تا پایان این دهه، دستکم ۱۴۷ میلیون نفر سالانه بر اثر طغیان رودخانهها و سیلابهای نواحی ساحلی آسیب خواهند دید، در حالی که جمعیت جهانیِ آسیب دیده از سیل در ۱۰ سال گذشته ۷۲ میلیون نفر بوده است.
همچنین بر اساس این گزارش تا سال ۲۰۵۰ میلادی این آمار فاجعهبار خواهد شد. چرا که وقوع سیلاب بر اثر عواملی چون بحرانهای اقلیمی، تراکم جمعیت در مناطق پرخطر و فرونشست خشکیها به دلیل استفاده بیرویه از منابع آب زیرزمینی در حال تشدید است.
آنطور که گاردین نوشته، شدیدترین این حوادث برای مناطق جنوب و جنوب شرق آسیا پیش بینی شده و جمعیت زیادی در کشورهایی چون بنگلادش، ویتنام، هند و اندونزی در معرض آسیب هستند. همچنین مناطقی از ایالات متحده عمدتا با خطر بالای سیلابهای ساحلی مواجه میشوند.
اما این سیلها فقط گریبان آسیا را نخواهد گرفت و یک گروه از محققان دانشگاه ساوت همپتون با بررسی 136 شهر ساحلی که بیش از 1 میلیون نفر در آن سکونت دارند اعلام کردند که شهرهای نیویورک، میامی، نیواورلئان و بوستن در آمریکا در میان 20 شهری هستند که با بیشترین خطر سیل ساحلی روبهرو هستند و اگر آب سطح دریا بر اساس پیش بینی های صورت گرفته تا سال 2050 افزایش یابد این شهرها با خرابی ناشی از سیلهای مکرر و گسترده روبهرو میشوند.
این در حالی است که حتی اگر سطح آب دریا در بهترین حالت پیش بینی شده توسط دانشمندان بالا برود، هزینه سالانه تعمیراتی که به واسطه سیلهای ساحلی ایجاد می شود از یک تریلیون دلار بیشتر میشود.
در این میان ایران هم مانند سایر کشورهای جهان از این تغییرات در امان نخواهد بود و این نکته با توجه به آنکه ایران کشوری دریایی است بیش از پیش است.
خردادماه امسال بهروز ابطحی، رییس پژوهشگاه اقیانوس شناسی در وبینار دانش دریاها و اقیانوسها با اعلام آنکه مساحت کل سواحل ایران ۵۹۰۰ کیلومتر در شمال و جنوب است گفت «بر این اساس ایران در میان ۲۱۰ کشور ساحلی، چهل و هفتمین کشور دنیا از نظر میزان امتداد سواحل است و ایران در یک چهارم اول کشورهای دنیا از نظر دسترسی به سواحل قرار دارد.»
ابطحی با بیان اینکه بخش اعظمی از سطح کره زمین که ۷۲ درصد میشود، توسط آبها پوشانده شده است، ادامه داد: «۱۰ درصد از جمعیت جهان در مناطق با ارتفاع حدود ۱۰ متری از سطح دریاها زندگی میکنند و ۴۰ درصد از جمعیت کره زمین در ۱۰۰ کیلومتری سواحل سکنی گزیدند و این امر نشان از اهمیت و نقش سواحل در زندگی بشر دارد.
این محقق حوزه اقیانوس شناسی، آلودگیهای نفتی، ورود فاضلاب به محیطهای دریایی، رسوبگذاری غیرعادی در محیطهای دریایی، ورود گونههای مهاجم به دلیل تغییر اقلیم و افزایش فعالیت کشتیرانی، اسیدی شدن محیط دریاها و آلودگی تشعشعات هستهای را از معضلات و آلودگیهای محیطهای آبی نام برد و افزود: بخش دیگر از این آلودگیها مربوط به پلاستیکها و میکروپلاستیکها میشود، به گونهای که حتی در بدن زئوپلانکتونها بقایای میکرو پلاستیکها مشاهده شده که موجب مرگ آنها شده بود.
وزیر امور خارجه ایران با تاکید بر اینکه تهران در حال بررسی رویکردها و مطالعه پرونده برجام است، اظهار داشت: انشاءالله در اولین فرصت به میز مذاکرات بازخواهیم گشت، اما میز مذاکرهای که نتیجه بخش و ثمربخش باشد.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران که برای شرکت در اجلاس سران هفتاد و ششمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به سر میبرد، در گفتوگو با ایرنا تصریح کرد: ما فعلا با اعضای ۱+۴ مذاکره نخواهیم داشت. بهصورت فردی و دو طرفه با طرفهای مختلف گفتوگو کردهایم. زمانی که بررسیها در جمهوری اسلامی ایران و مطالعه پرونده برجام به نتیجه برسد، در میز مذاکره مطالب و دیدگاهها تبادل میشود. وزیر امور خارجه دولت ایران در پاسخ به پرسشی درباره مذاکراتش با همتایان اروپایی و مسئولان بینالمللی از جمله مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اظهار داشت: ما به صراحت به آنها اعلام کردیم که دولت جدیدی که در ایران روی کار آمده، عملگراست. رئیس دستگاه دیپلماسی ایران گفت: در ملاقاتهایم با وزیران خارجه انگلیس، آلمان و نیز آقای جوسپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و مسئولان سازمان ملل و سایر کشورهای اروپایی که به نوعی درگیر این موضوع (برجام) هستند، به صراحت گفتم مناسبات با اروپا را محدود به اروپای متشکل از سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه نمی دانیم.
امیرعبداللهیان تاکید کرد: به صراحت به طرفهای مقابل این مساله را گفتیم که دولت جدید ایران قائل نیست مذاکره برای مذاکره داشته باشد. برای ما دستاورد ملموس مهم است.
او تصریح کرد: آنها باید چند نکته را درک کنند . نکته اول اینکه باید تصمیم بگیرند که آیا می خواهند به برجام و تعهداتشان برگردند؟ در عمل جز بخش بسیار کوچکی از تعهداتی که در برجام پذیرفته بودند آنهم در مقطعی خاص، اتفاق دیگری رخ نداده است. بازگشت آنها به تعهدات باید همراه با ابتکاراتی از طرف مقابل باشد.
وزیر امور خارجه ایران گفت: من به آقای جوسپ بورل مقام عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفتم که بالاخره مردم ما می پرسند که این همه مذاکره و گفتوگو شد، طولانی ترین سند، طولانی ترین مذاکره در طول تاریخ معاصر در حوزه دیپلماسی، حالا آورده اش و در واقع دستاورد اقتصادی آن برای کشور چه چیزی بود؟
امیرعبداللهیان افزود: در عین حال انتقاد کردم، مگر می شود آقای بایدن از یک طرف از ایران بخواهد به میز مذاکره برگردد، گاهی اوقات پیامهایی را ارسال کنند که ما حاضریم دو جانبه با هم گفتوگو کنیم و همزمان در حالی که آمریکا مدعی است می خواهد به تعهداتش و برجام بازگردد، تحریم های جدید علیه جمهوری اسلامی و مردم کشورمان اعمال می کنند.
او افزود: این مطالب را در نیویورک به طرف های مذاکره کننده می گویم و آقای جوسپ بورل هم قرار شد این مطالب را منتقل کند که بالاخره حرف ایران منطق دارد.
امیرعبداللهیان اظهار داشت: رفتار آمریکا پارادوکسیکال و متعارض است. از یک طرف دعوت و درخواست برای بازگشت به برجام و از طرف دیگر اعمال تحریمهای جدید و بعضا هم ادبیات منفی که در رسانهها و مصاحبههایشان بکار گرفته میشود. رئیس جدید دستگاه دیپلماسی ایران تاکید کرد: اما نکته مهم این است جمهوری اسلامی ایران در دنیا به عنوان یک برند ( الگو) مطرح است. ما الان در نیویورک از کثرت ملاقات ها به دلیل محدودیت زمانی مجبور شدیم بعضی را بهصورت کوتاه انجام دهیم و بعضی را عذرخواهی و به زمان دیگری موکول کنیم.
او افزود: این نشان دهنده آن است که حتی سیاست آمریکایی ها برای انزوای سیاسی و دیپلماتیک ایران هم به نتیجه ای نرسیده و اندازه و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه و در نظام بینالملل را کشورها، دولتها و حاکمیتها به خوبی درک میکنند.
وزیر امور خارجه ایران اظهار داشت: ما به دنبال این نیستیم که از میز مذاکره فاصله بگیریم. حتما مذاکرهای را که تامین کننده حقوق و منافع ملت مان باشد، دنبال میکنیم .
گر دشگری نیازمند تصویب قوانین حمایتی است
چند روزی است که ولی تیموری جای خود را در معاونت گردشگری، با تمام خاطرات خوب و بد و بحرانها و چالشهای متعدد که در سه سال گذشته از سر گذراند، به علیاصغر شالبافیان داده است. بر خلاف انتخابی که ضرغامی در حوزه معاونت میراث فرهنگی داشت و اعتراض و گلهمندی و نگرانی بسیاری از فعالان این حوزه را به دنبال داشت، انتصاب معاون گردشگری باعث امیدواری فعالان گردشگری شده است. چرا که آنها شالبافیان را آشنا به امور و چالشهای این حوزه میدانند و امید دارند که بتواند این حوزه بحرانزده را از وضعیتی که در آن گرفتار است، نجات دهد. سهشنبه شب گذشته شالبافیان با حضور در کلابهاوس برای نخستین بار در کسوت معاون گردشگری، وعدههایی را به فعالان این حوزه داد که برخی از آنها را به بهبود امور امیدوار کرد. اما زمان خواهد گفت که گردشگری ایران به کدام سو میرود.
بعد از سه سال قهر و دوری همه مسئولان وزارتخانه میراث فرهنگی از رسانهها، حضور معاون گردشگری این وزارتخانه در یک شبکه اجتماعی و شنیدن سخنان فعالان این بخش را باید به فال نیک گرفت. در سه سال گذشته و از روزی که سازمان میراث فرهنگی به وزارتخانه تبدیل شد، هیچکدام از مدیران این وزارتخانه اجازه پاسخگویی به رسانهها را پیدا نکردند و تنها گاهی در برنامه تلویزیونی یا رادیویی به تکرار مکررات و سخنان و وعدههای کلیشهای میپرداختند. به همین دلیل حضور معاون گردشگری در جمع فعالان گردشگری که بارها از شنیده نشدن صدایشان در وزارتخانه گردشگری گلهمند بودند، باعث خشنودی آنها شد. معاون وزیر در این جلسه که شامگاه سهشنبه در شبکه اجتماعی کلابهاوس برگزار شد، در کنار اظهاراتی که در خصوص سیاستهای پیش روی وزارت گردشگری داشت، شنونده سخنان نمایندگان و فعالان این حوزه هم بود. اتفاقی که در چند سال اخیر و در اوج بحرانهای متعدد حوزه گردشگری، نیفتاده بود. امید که حضور مسئولان این وزارتخانه به عنوان شنونده تداوم داشته باشد.
یکی از مهمترین مطالبات فعالان بخش خصوصی بعد از شروع واکسیناسیون کرونا، از سرگیری صدور ویزای گردشگری بود. امری که به رغم تمام پیگیریهای بخش گردشگری نتیجه مطلوب نداشت و ستاد کرونا همچنان در مقابل موافقت با آن مقاومت میکند. در جلسه سهشنبه شب شالبافیان با فعالان بخش خصوصی هم این موضوع مطرح شد و او با تاکید بر ضرورت تحقق این موضوع گفت: «از سرگیری صدور ویزای گردشگری یکی از سه محور و ماموریت اصلی من در معاونت گردشگری است. در چند روز گذشته تاکید وزیر مبتنی بر تسهیل شرایط سفر گردشگران خارجی به ایران بوده که امیدواریم با پیگیری مجدانه، صدور ویزای گردشگری به تدریج از سر گرفته شود» شالبافیان همچنین به فرصتی که برگزاری نمایشگاه اکسپو در دبی در اختیار گردشگری ایران میگذارد اشاره کرد و ضمن درخواست از فعالان گردشگری مبنی بر جدی گرفتن این نمایشگاه، گفت: « آنچه در حال حاضر با آن روبهرو هستیم، موضوع نمایشگاههای گردشگری است که بهحق، تورگردانها انتظار دارند از سیاست دولت در این باره مطلع شوند. از هفته آینده اکسپو به مدت شش ماه در دبی برگزار میشود، بخش گردشگری ایران هم در این رویداد مهم حضور دارد. اکسپو یکی از تریبونهایی است که ما باید از آن استفاده کنیم تا بستری جذاب برای گردشگران ایجاد کنیم. برنامههایی برای تسهیل حضور کسب و کارهای گردشگری با حمایت ویژه از کسبوکارهای نوپا به منظور حضور در اکسپو در نظر گرفته شده است و جلساتی با فعالان و بخش خصوصی نیز خواهیم داشت تا حداکثر بهرهبرداری را از این نمایشگاه داشته باشیم. به همین دلیل وزیر گردشگری از طریق دولت درباره از سرگیری صدور ویزا برای گردشگران پیگیریهایی داشته است» ابراهیم پورفرج اما نکتهای در خصوص این نمایشگاه گفت که قابل تامل است، او باز هم بر ضرورت از سرگیری صدور ویزای گردشگری اشاره کرد و تاکید کرد: «اگر صدور ویزا امکانپذیر شود، قطعا گردشگران به سرعت و فوری روانه ایران نمیشوند. اصولا گردشگر خارجی برای برنامهریزی سفر به چند ماه زمان نیاز دارد، بنابراین اگر امروز ویزای ایران آزاد شود، چند ماه طول میکشد تا توریستها به ایران سفر کنند. اما درخواست ما برای از سرگیری صدور ویزای توریستی بسیار جدی است، چون ما حتی اگر در دبی یا هر نمایشگاه دیگری حضور داشته باشیم و نتوانیم درباره وضعیت صدور ویزا در کشورمان پاسخ قطعی بدهیم، حضور در این نمایشگاه و بازاریابی در حوزه گردشگری بیمعنی و بیمنطق خواهد بود»
نمایشگاه اکسپو 2020 دبی که قرار بود سال گذشته برگزار شود، به دلیل شرایطی که کرونا ایجاد کرد یک سال به تعویق افتاد. این نمایشگاه به مدت 6 ماه از 28 مهرماه 1400 (20 اکتبر 2021 ) آغاز و تا 21 فروردین 1401 (۳۱ مارس ۲۰۲1 ) ادامه خواهد داشت. بسیاری از صاحبنظران اقتصادی معتقدند این نمایشگاه با شرایطی که دارد میتواند فرصتی مغتنم برای بازسازی چهره ایران در فضای بینالمللی باشد. احمد پورفلاح مشاور عالی رئیس اتاق بازرگانی ایران چندی پیش در خصوص این نمایشگاه و نقش بخش گردشگری در آن گفته بود: «خوشبختانه در این اکسپو بحثهای سختافزاری در اولویت نیستند و تمرکز اصلی بر ایدهپردازیها و مدلسازیهایی است که برای آینده مدنظر است، این میتواند با توجه به محدودیتهای ناشی از تحریمها که موجب شده صنایع ایران تا حدی از تکنولوژیهای روز دنیا عقب بمانند، خوب باشد چرا که شاید در عرضه محصولات توان رقابت نداشته باشند. از جمله موضوعاتی که باید مدنظر باشد، گردشگری است. البته در این بحث فقط معرفی اماکن تاریخی و جاذبههای طبیعی و آبوهوایی مطرح نیست و باید از شیوههای نو و تکنولوژیهای روز برای معرفی توانمندیهای گردشگری کشور استفاده کنیم. همچنین میتوانیم با جلسات رودررویی که در اکسپو برگزار میشود، تجربیات جهانی در این حوزه را به دست آوریم و از آنها استفاده کنیم.» پورفلاح عضو ستاد اکسپوی اتاق ایران معتقد است: «باید از این فضا برای بازسازی چهره ایران استفاده کنیم. در ابتدا فکر میکردیم شاید بشود از ۳۵ میلیون بازدیدکنندهای که پیشبینی میشود به دبی سفر کنند، جذب گردشگر کنیم و از فضاهای قشم و کیش در اختیار امارات قرار دهیم. هرچند امارات در این حوزه قدرتمندانه برنامهریزی کرد» در نشست سه ساعته معاون گردشگری با فعالان این بخش در کلابهاوس شالبافیان با تاکید بر اینکه جهتگیری اصلی برنامههایی که در نظر دارد، بر جلب همکاری تمام بخشها از خصوصی تا دولتی است به ضرورت حضور فعال در مجامع، محافل و شوراها اشاره کرد و گفت: «رویکردی که از این جریان دنبال میشود اصلاح و تعریف قوانین است، مثل قانون توسعه ایرانگردی و جهانگردی که نزدیک به سه دهه از تصویب آن میگذرد و اکنون به اصلاح و بازنگری نیاز دارد. گردشگری به تدوین و تصویب قوانین حمایتی نیز نیاز دارد» شالبافیان در سخنان خود در این جلسه از فعالان این بخش درخواست همراهی کرد و گفت: «در شرایط بحرانزده کنونی که کسب و کارهای گردشگری به شدت آسیب دیدهاند، به همدلی، یکصدایی و انسجام نیاز داریم تا این حوزه را به تدریج از وضعیت موجود خارج کنیم. به دلیل ارتباطی که با بخشهای مختلف این حوزه داشتم تصورم این است که با کمک یکدیگر میتوانیم اقدامات موثری انجام دهیم.» در این نشست برخی فعالان هم نکاتی را در جهت بهبود وضعیت مطرح کردند از جمله محسن امامی؛ کارشناس گردشگری که در خواستی را مطرح کرد و گفت: «درخواست راهاندازی دوباره کانون ملی هماهنگی گردشگری را داریم. در این کانون حدود ۴۰ دستگاه عضو بودند و مصوبات آن در سطح هیأت وزیران ارزش داشت، اما سالها است که غیرفعال شده، اکنون با توجه به انبوه مشکلاتی که گردشگری دارد این کانون بهتر است دوباره پس از این وقفه طولانی راهاندازی شود» ایرج نوروزی، راهنما و فعال گردشگری هم با اشاره به تصمیمهای خلقالساعه و ناگهانی بهویژه در خصوص سیاستهای لغو ویزا با کشورهای مختلف گفت: «در دوره قبل یک تصمیم یکباره و بدون برنامهریزی درباره لغو یکطرفه ویزای ایران برای اتباع چینی گرفته شد، این تصمیم باعث شد گردشگران بدون کیفیت وارد ایران شوند» حرمتالله رفیعی، رئیس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی هم به بازنگری بخشنامههایی که در یکی دو سال اخیر صادر و ابلاغ شده اشاره کرد و از معاون گردشگری خواست تا اقدامات لازم را برای مشارکت بخش خصوصی در تدوین مباحث مربوط به بخش گردشگری در برنامه هفتم، انجام دهد. رفیعی سنگاندازی در فرآیند صدور مجوزها که باعث فرار سرمایهگذاران میشود، لزوم توجه به گردشگری ریلی و دریایی، برخوردهای سلیقهای و خارج از ضوابط و مقررات معاونتهای گردشگری در استانها را به عنوان چالشهای اصلی این حوزه مطرح کرد. رفیعی همچنین به نامشخص بودن وضعیت حسابهای اقماری هم اشاره کرد، موضوعی که وزیر سابق گردشگری بارها وعده به نتیجه رساندن آن را داد ولی همچنان گردشگری ایران به دلیل نامعلوم بودن وضعیت حسابهای اقماری، از داشتن آمار شفاف برای برنامهریزی درست محروم است.
ایدههای حملونقل پایدار شهرها در سال 2021
حملونقل عمومی یکی از مهمترین بخشهای توسعه شهری به حساب میآید. در تعریف توسعه پایدار، حق دسترسی به مترو، بی آر تی، تاکسی، قطار شهری و … یکی از عناصر مهم به حساب میآید و به همین دلیل، تمرکز بر آن همواره مورد توجه مدیران موفق شهری و شهرداریهای مطرح بوده است.
حملونقل عمومی مناسب یکی از ویژگیهای بارز یک شهر قابل زندگی است. این عامل مهم، دسترسی شهروندان به محل کار، خانه و خدماتی را که ممکن است به محل سکونت نزدیک نباشند، فراهم میکند. علاوه بر این، استفاده از حملونقل عمومی یک راه پایدارتر و مقرون به صرفه برای دور زدن یک منطقه شلوغ شهری است.
شهرهای بسیاری وجود دارند که در این زمینه الگوی سایر شهرها هستند. دنور، نیویورک، لس آنجلس، بوستون، لندن، توکیو، مونیخ، سنگاپور، هنگ کنگ، پاریس، شانگهای و … از جمله بهترین شهرهای جهان در زمینه حملونقل عمومی به لحاظ سرعت، گستردگی و توان هستند.
طبق یک مطالعه و بررسی که اخیرا انجام شده، 5 شهر توانستهاند مقام نخست را در زمینه حملونقل عمومی داخل شهری در یک سال اخیر به دست آورند.
در این گزارش سعی داریم مروری بر نام این شهرها، پیشرفتشان در زمینه حملونقل عمومی و خلاقیتهای مدیران و مهندسان آنها در این زمینه داشته باشیم:
نیویورک، بالاترین مقام و رتبه حملونقل عمومی
بدون شک ایالات متحده آمریکا پهناورترین و بهترین شبکه حملونقل عمومی را دارد. در فهرست سالانه شهرهای توسعه یافته در زمینه حملونقل عمومی، نام شهرهای بزرگ آمریکا همواره دیده میشود.
در میان شهرهای آمریکا، نیویورک بالاترین مقام و رتبه را در زمینه حملونقل عمومی دارد. طبق گزارش پایگاه Arcadis، نیویورک در بین 23 شهر برتر آمریکا، رتبه نخست را در زمینه حملونقل دارد.
علت این جایگاه برای نیویورک این است که اولا، شهرداری نیویورک بزرگترین و پیچیدهترین شبکه ارتباطی و حملونقل را در این شهر به وجود آورده «که از لانگ آیلند تا نیوجرسی را پوشش میدهد» و ثانیا، فعالیت حملونقل عمومی در این شهر 24 ساعته است و یک لحظه توقف ندارد.
توکیو، شهری با وسایل نقلیه پیشرفته
سیستم ترانزیت توکیو یکی از پیشرفتهترین سیستمهای حملونقل در جهان است. اگرچه این سیستم پیشرفته و پیچیده باعث گیج شدن کسانی میشود که برای اولین بار وارد توکیو میشوند اما این سیستم بدون شک، از هر جهت کامل و بی نقص است.
طبق گزارشها، شبکه راه آهن شهری توکیو آنقدر پیشرفته، چندلایه و گسترده است که به راحتی میتواند یک مسافر را در عرض چند دقیقه از جنوب شهر به شمال آن برساند. قطارهای درون شهری توکیو بسیار مجهز هستند. همچنین سیستم زمان بندی ایستگاههای قطار بسیار بسیار دقیق بوده و قطارها حتی 1 دقیقه هم تاخیر نمیکنند.
ژاپنیها کارتهای مخصوصی دارند «مانند Pasmo یا Suica» که از طریق آنها، میتوانند به راحتی سوار مترو شوند. این کارتها به راحتی شارژ میشوند و ژاپنیها میتوانند به جز سفر، با آن خرید هم بکنند.
چرخ دوچرخهها در پاریس میچرخد
پاریس را بیشتر به خاطر مسائل رمانتیک و هنریاش میشناسند اما نباید از خاطر برد که این شهر به خاطر سیستم حملونقل پیشرفتهاش همواره زبانزد شهرهای دیگر بوده است.
پاریس از تمام ظرفیتهایش برای تسهیل رفت و آمد و کاهش بار ترافیکی استفاده کرده است. به جز به کارگیری تاکسیهای اینترنتی، تاکسیهای معمولی، مترو و …، پاریسیها از وسایل سادهای مانند دوچرخه نیز بسیار استفاده میکنند. افزایش استفاده از دوچرخه به این علت است که پاریس به شکلی طراحی شده که دوچرخه سواران با خطر تصادف روبهرو نبوده و به راحتی میتوانند از مسیرهای مخصوص خود به رفت و آمد بپردازند. این اتفاق باعث شده در برخی روزهای سال، نرخ استفاده از دوچرخه بیشتر از خودرو شخصی شود که این اتفاق به جز کاهش بار ترافیکی باعث بهبود وضع آب و هوا و رفع آلودگی میشود.
براساس گزارش پایگاه اطلاعاتی مک کنزی (McKinsey) در سال 2018 ، حملونقل عمومی پاریس از نظر ایمنی یکی از بالاترین رتبهها را داشته است. همچنین، مقامات شهری پاریس حدود 2400 صفحه اطلاعات و راهنمایی را در مکانهای مختلف قرار دادهاند تا مسافران در پیدا کردن مسیر مترو و اتوبوس گیج نشوند.
قطارهای سریعالسیر در شانگهای
شانگهای یکی از پرجمعیتترین شهرهای روی زمین است. قاعدتا مدیریت حملونقل عمومی در شهری مانند شانگهای باید بسیار دشوار باشد اما مقامات این شهر توانستهاند به نحو مناسبی این مساله را مدیریت کنند. سیستم حملونقل عمومی شانگهای شامل شبکهای فراگیر از قطارها، اتوبوسها و تاکسیها است که توسط چندین پیمانکار اداره میشود.
علاوه بر حمل راحت مسافران در شهر، شانگهای دارای قطارهای سریعالسیر است که شهر را به نقاط مختلف مانند پکن، هانگژو و نانجینگ متصل میکند. این قطارها میتوانند تا 600 کیلومتر در ساعت حرکت کنند. این بدین معنی است که آنها قادر هستند این مسافت را بسیار سریعتر از حتی هواپیماها طی کنند.
حملونقل ایمن در سنگاپور
سنگاپور هم در گزارش مککنزی به عنوان یکی از شهرهای برتر در زمینه حملونقل عمومی معرفی شده است. سیستم حملونقل سنگاپور دقیق، کارآمد و فوق العاده ایمن شناخته شده است.
بر اساس اطلاعات مقامهای شهری سنگاپور، 86 درصد از مردم از حملونقل عمومی شهر که به یک جمعیت حدودا 6 میلیون نفری خدمات رسانی میکنند، راضی هستند. دولت همچنین گامهای دیگری را در این زمینه برداشته است.
مدیران سنگاپور، قابلیت حملونقل جمعی سریع (MRT) شهر را افزایش داده، مسیرهای دوچرخه سواری بیشتری را احداث کرده و کرایههای تاکسی و حملونقل عمومی را در یک طرح جامع کم کردهاند.
دولت سنگاپور برای تشویق مردم برای استفاده بیشتر از ناوگان حملونقل عمومی به کارگران کم درآمد یارانه مخصوص داده و استفاده آنها از خدمات حملونقل عمومی را رایگان کرده است؛ آنها همچنین به بسیاری از بزرگسالان تخفیفهای چشمگیری در زمینه حملونقل دادهاند.
مقامات سنگاپور همچنین از کارتEZ-link برای تسهیل کار مسافران استفاده کردهاند. کارت EZ-Link یک کارت هوشمند قابل شارژ در سنگاپور است که برای پرداخت کرایه حملونقل عمومی مانند خطوط اتوبوس و راه آهن استفاده میشود.
مقامات سنگاپور برای تشویق مردم به استفاده بیشتر از این کارتها و نیز اتوبوس و مترو، برای کسانی که این کارتها را بیشتر شارژ میکنند، جایزههای ویژهای در نظر گرفتهاند.
خسارتهای ناشی از خشکسالی به کشاورزان پرداخت شود
رئیسجمهور دیروز در جلسه هیات دولت درباره تامین خسارات خشکسالی کشاورزان، معوقات معلمان و شرایط مدارس در سال جدید تحصیلی تذکراتی را بیان کرد. موضوع پرداخت خسارات خشکسالی به کشاورزان در دولت قبل تصویب شد اما گویی در دولت سیزدهم به فراموشی سپرده شده است، چند روز پیش عبدالجلال ایری نماینده مجلس در تذکری شفاهی به وزیر جهاد کشاورزی عنوان کرد: «با وجود اینکه کشاورزان حق بیمه خود را به صورت نقدی به صندوق بیمه محصولات کشاورزی واریز میکنند اما در حال حاضر با وجود گذشت ۶ ماه از تعیین خسارت ناشی از خشکسالی، بسیاری از کشاورزان این خسارت را از صندوق دریافت نکردند. قبل از آن که کشاورزان گرفتار وام بانکی و بدهیهای غیرمتعارف شوند، نسبت به پرداخت خسارت آنها از صندوق بیمه محصولات کشاورزی اقدام شود» دیروز هم رئیسی در جلسه هیئت دولت با اشاره به مشکلات ناشی از خشکسالی در کشور، بر تامین اعتبارات لازم از سوی سازمان مدیریت و برنامهریزی برای پرداخت خسارات خشکسالی به کشاورزان و باغداران تاکید کرد.
با توجه شروع ماه مهر رئیسجمهور دیروز با اشاره به بازگشایی مدارس، با تاکید بر ضرورت رسیدگی و حل مشکلات فرهنگیان، به سازمان مدیریت و برنامهریزی دستور داد پرداخت مطالبات معوقه از جمله حقالزحمه معلمان را در دستور کار قرار دهد. سید ابراهیم رئیسی با توجه به فرارسیدن شروع سال تحصیلی بر ضرورت بازگشایی مدارس تاکید کرد و گفت: «در حال حاضر به دلیل شرایط کرونایی، مدارس به صورت مجازی و در برخی مناطق به صورت ترکیبی از مجازی و حضوری، فعالیت خود را آغاز میکنند. امیدواریم به مرور با بهتر شدن شرایط، شاهد آموزش حضوری در مدارس کشور باشیم» رئیسی تاکید کرد: «وزارت آموزش و پرورش و مدیران مدارس باید برنامهریزی دقیق و مشخصی براساس شرایط شهرها و استانهای کشور از نظر بیماری و شمار دانشآموزان در کلاسها برای حضوری و یا غیرحضوری بودن کلاسها داشته باشند و آنرا با دقت اجرا کنند» واکسیناسیون معلمان نکته دیگری بود که در سخنان رئیسجمهور در جلسه دیروز هیئت دولت مورد تاکید قرار گرفت: «تمهیدات درباره بازگشایی مدارس با توجه به واکسیناسیون معلمان و دانشآموزان اتخاذ شده است. جای نگرانی نیست، واکسیناسیون انجام شده و با رعایت شیوهنامههای بهداشتی در مدارس و مراکز آموزشی میتوان سال تحصیلی جدید را آغاز کرد. تردیدی نداریم فعالیت آموزشی در مدارس و دانشگاهها باید در زمان خودش آغاز شود، آموزش اعم از مجازی، حضوری یا ترکیبی باید مدیریت شده باشد. اگر در جایی امکان آغاز آموزش از اول مهر به شکل حضوری نیست، این نباید تا آخر سال تحصیلی ادامه یابد. آموزش مجازی باید در نهایت به مدت ۱۵ روز تا یک ماه باشد و بعد از یک ماه به آموزش حضوری و یا ترکیبی از آموزش حضوری و مجازی تبدیل شود و حتماً باید آموزش حضوری را در کنار آموزش مجازی داشته باشیم.» رئیس جمهور با تاکید بر اهمیت مسئله بر ضرورت انتخاب یک سخنگو برای آموزش و پرورش برای اظهارنظر و اطلاعرسانی دقیق و واحد در خصوص این موضوع تاکید کرد. وضعیت رتبهبندی معلمان که در روزهای اخیر موجب اعتراض فرهنگیان شده است، موضوع دیگری بود که در جلسه هیئت دولت مطرح شد. موضوعی که به گفته مسئولان در مرحله تامین بودجه است. رئیسی درباره رتبهبندی معلمان که در مجلس در حال رسیدگی است، با تاکید بر ضرورت انجام یک کار دقیق و کارشناسی در این زمینه با همراهی مجلس و دولت، گفت: «متاسفانه در طرح رتبهبندی معلمان، آنچه در وهله اول به اذهان تداعی میشود، بحث مالی و پرداختها است، در حالی که مباحث مالی فقط یک بخش از طرح رتبهبندی است و این طرح اساسا برای ارتقای جایگاه معلمی و هویت، منزلت و جایگاه معلم و البته معیشت معلم است» رئیس جمهور همچنین به یکی دیگر از موضوعاتی که در روزهای اخیر خبرساز شده است اشاره کرد و با تاکید بر مشکلات ناشی از خشکسالی در کشور، بر تامین اعتبارات لازم از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی برای پرداخت خسارات خشکسالی به کشاورزان و باغداران تاکید کرد.
رئیسجمهوری در بخش دیگری از سخنانش با تاکید بر لزوم تکریم و توجه جدی به ارباب رجوع، گفت: «وزرا و روسای دستگاههای اجرایی حتما کسانی را برای بررسی اینکه در زیر مجموعه خودشان با ارباب رجوع چگونه رفتار میشود و چگونه مشکل آنها حل میشود، تعیین کنند. وزرا و روسای دستگاهها شخصا این موضوع را پیگیری کنند تا از حال ارباب رجوع مطلع شوند. بازرسانی را بگذارید که ببینند با کسانی که به دستگاههای دولتی مراجعه میکنند، چگونه برخورد میشود.» رئیسی با تاکید بر لزوم شایستهگزینی در انتصابها گفت: «بسیار مهم است که مردم ببینند شاخصهایی که در دولت تعیین شده در انتصابها لحاظ میشود یا خیر. مردم و جوانان، در فضای حقیقی و مجازی نظارهگر هستند تا ببینند کسانی که انتخاب میشوند با این شاخصها همخوانی دارند یا نه؟ آنجایی که همخوانی دارد مورد استقبال قرار میگیرد و آنجاهایی که احیانا مورد سوال است، طبیعتا ابهام ایجاد میشود» رئیس جمهور به موضوعی که در چند سال اخیر بارها مطرح شده اما در مرحله اجرا چندان موفق نبوده هم اشاره کرد و گفت: «تاکید دارم حتما از بازنشستگان استفاده نشود، چون خلاف قانون است. نصصریح قانون است که نباید از بازنشسته استفاده شود. در مواقعی هم که یک ضرورت جدی اقتضا میکند، باید مورد اضطراری را به صورت اضطراری حل کنیم، و نه اینکه دائمی شود. مسئولان دولتی باید به قانون منع بکارگیری بازنشستگان در دستگاههای دولتی پایبند باشند»
رئیسی در ادامه به پایین آوردن سن مدیران اشاره کرده و گفت: «باید سطح سنی مدیران را پایین بیاوریم. هر چه از جوانترها استفاده شود و به آنها میدان داده شود، مناسبتر است. دوستان گاهی به همسن و سالها و رفقای خود و کسانی که مدتی با آنها کار کردهاند، بیشتر اعتماد دارند، اما باید نگاه را به سطحی آورد که افراد ولو ممکن است همکلاس، همراه و همکار ما نبوده باشند، اما در یک سطح قابل قبولی هستند و جوان هم هستند، پس میشود به آنها اعتماد و با آنها همکاری کرد. این نگاه، نگاهِ مقام معظم رهبری هم هست، دوستان هم توجه کنند که انشاءالله عملا جریان مدیریت را در کشور جوان کنیم. ضمن اینکه ممکن است کسانی باشند که اینها بتوانند آینده کشور را در بخشهای مختلف با تجربیاتی که دارند، اداره کنند»
رئیسی با اشاره به فرارسیدن سالروز آغاز جنگ بین ایران و عراق و گرامیداشت دفاع مقدس گفت: «هفته دفاع مقدس یادآور رشادت، شجاعت، شهامت، ایستادگی، توکل و ایمان و همه مظاهر عالی است. دفاع مقدس یک تابلوی نورانی است که رزمندگان و مجاهدان ما ترسیم کردند و برای همیشه پیش روی همه ماست. همواره باید به این تابلو توجه کنیم و بدانیم که آنچه پیروزی ما را رقم زد، حرکت جهادی رزمندگان بود و امروز هم اگر بخواهیم از مشکلات عبور کنیم، لازمه آن حرکت جهادی است»
رئیس جمهور سخنان خود را در جلسه هیئت دولت با این جملات به پایان رساند: «هرچه از زمان آغاز فعالیت دولت میگذرد بیشتر به این مساله ایمان پیدا میکنم که مشکلات کشور در درون قابل حل است و بیشتر به تواناییها و داشتههای کشور باور پیدا میکنم. هر چه زمان میگذرد بیشتر به این سخن بلند رهبری ایمان پیدا میکنم که فرمودند ما مشکلی نداریم که به دست توانای مردان و زنان این کشور قابل حل نباشد. لذا از همکارانم میخواهم تلاش خود را مضاعف کنند».
محیط زیست، زیر تیغ کسب درآمد روستاها
زمانی که در شهرهای بزرگ از طبیعت و حیات وحش حرف میزنیم، جایی دور از محل زندگی ما در خاطر تداعی میشود، جایی به دور از ساختمانها و خیابانها، جایی که طبیعت به شکل اصیل خود وجود دارد و توسعه شهرنشینی آن را مورد هجمه قرار نداده باشد. اما وقتی از محیط زیست در یک روستا صحبت کنیم، نیاز نیست، جایی دور را متصور شویم، روستا و طبیعت در هم گره خوردهاند و تعاملی بسیار نزدیک دارند، در حدی که بسیاری از ارکان زندگی مردمان در روستا براساس نظامات طبیعت چیده شده است.
این تعامل سالیان سال برقرار بوده و زندگی روستانشینان در دامن طبیعت در سایه یک همنشینی دوستانه و پایدار برقرار بود. شاید یکی از عوامل این رابطه دوستانه سبک زندگی آنها بود که میتوان از آن به عنوان سبک دوستدار طبیعت و محیط زیست نام برد. اما روز به روز با بیتوجهی مسئولان به معیشت روستاییان و تغییرات اقلیمی و تغییر در سبک زندگی، شرایط زندگی در روستا با دشواریهایی همراه شد و این دشواریها پا به محیط زیست هم گذارد و حال روستانشینان و طبیعت روستا را خراب کرد. در ایران نگاه به روستا در سایه توجه به شهر قرار گرفته است و این معیشت روستا که باید مولد و تولیدکننده باشد را دچار مشکل کرده است. در این گزارش به بررسی وجوه این مشکلات میپردازیم، هرچند معتقدیم روستاییان دوستداران واقعی طبیعت هستند، طبیعتی که محل زندگی آنها است اما مشکلات معیشتی گاهی این دوستی را مخدوش میکند.
گسترش دامداری سنتی
با گذر زمان و ایجاد تغییرات در نظام اقتصادی و اجتماعی، سبک زندگی در شهر و روستا دستخوش تغییراتی شد که نیازهای جامعه را نیز دستخوش تغییر کرد. یکی از این موارد را میتوان تغییر در رژیم غذایی دانست، جایی که گوشت بیش از پیش در سبد غذایی خانوار قرار گرفت. این افزایش درخواست باید با توسعه دامداریهای صنعتی پاسخ داده میشد اما دامداری سنتی و جوامع حاضر در روستا بار این مشکل را بر دوش کشیدند. در حدود ۵۰ سال قبل که جمعیت ایران حدود ۳۰ میلیون نفر بود تعداد دام در کشور رقم ۲۰ میلیون راس تخمین زده میشد اما امروزه به رسیدن جمعیت ایران به مرز ۸۰ میلیون نفر تعداد دام در کشور به ۱۲۰ میلیون راس رسیده است. تعداد زیادی از این دامها به روش سنتی و با چرا در مراتع پرورش مییابند. این افزایش شش برابری، فشاری زیاد به مراتع کشور وارد میکند که منجر به نابودی آنها و افزایش میزان فرسایش خاک میشود. افزایش تقاضا باعث شد روستاییان تعداد دام خود را افزایش داده و به جای خرید علوفه آنها را در مراتع چرا دهند، مراتعی که به علت کاهش بارش حال خوبی ندارند باید این فشار مضاعف را نیز تحمل کنند و با سرعتی بیشتر به سوی نابودی حرکت کنند.
شکار، سنتی برای گذشته
شکار از گذشته جزء فرهنگ مردمان ایران بوده است و ردپای آن را در سنگنگارهها و اشعار شاعران کهن میتوان مشاهده کرد. این فرهنگ تا امروز همراه ما بوده است و گاهی برای تفریح و گاهی برای امرار معاش انجام میشود. اما موضوع شکار زمانی دارای حساسیت بیشتر میشود که به خاطر کاهش زیستگاه و شرایط اقلیمی و عوامل متعدد دیگر هر روز شاهد کاهش تعداد حیات وحش هستیم و در این زمان شکار غیرمجاز همانند تیر خلاص بر پیکر حیات وحش که حالی نحیف دارد عمل میکند.
از محیطبانان شنیده میشود برخی شکارچیان غیرمجاز از جوامع محلی هم هستند که برای فروش گوشت و گاهی مصرف خود اقدام به شکار غیرمجاز میکنند، برخی از این شکارچیان متخلف فقر را دلیل کارشان میدانند، هرچند این ادعا قابل بررسی و حتما عوامل دیگری در بروز آن موثر بوده است. اما نمیتوان از نقش مشکلات معیشتی در بروز این مشکل چشمپوشی کرد. شاهد این ماجرا کاهش میزان شکار در مناطقی است که معیشتهای جایگزین برای روستاییان ایجاد شده است.
قطع درختان
از زمانهای گذشته درختان نقش مهمی در زندگی جوامع روستایی داشتند از تامین سوخت تا یه عنوان ابزاری برای ساخت سرپناه. میزان برداشت همیشه در حدی متعادل بود و جوامع روستایی با دانش بومی خود به این باور رسیده بوند که برای پایداری و وجود همیشگی درختان، نباید بیشتر از مقداری معین آنها را قطع کرد، اما امروزه شاهد برهم خوردن این تعادل هستیم. طرحهای برداشت از جنگل در دورههای مختلف جنگلها را رو به نابودی کشانده و نفس درختان تنومند و ارزشمند جنگل را تنگ کرده است. در این میان شاهدیم سهم کوچکی از قطع درختان توسط برخی از جوامع محلی انجام میشود، نمونه آن را میتوان در قطع درختان ارزشمند و کمیابی مانند سرخدار دانست که به خاطر رنگ آن موردعلاقه است اما قطع بیرویه امروز آن را در خطر قرار داده است. قطع و فروش درختان در بسیاری از جوامع همنشین با جنگل به بخشی از معیشت روستا نشینان تبدیل شده است و گاهی شاهد آتشسوزیهای عمدی برای خشکشدن درختان و توجیه قطع درختان در برخی مناطق هستیم.
کورههای زغال
اگر از میان جنگلها گذر کنید گاهی با خالی شدن غیرمنتظره یک منطقه از درختان سرسبز مواجه میشوید. با کمی جستوجو در اطراف شاهد کورههای زغال خواهید بود؛ کورههایی که به صورت غیرقانونی در دل جنگلها و مکانهایی که تنها از طریق مسیرهای مالرو به آنها میتوان دست یافت. تعداد این کورهها کم هم نیست. افزایش تقاضا برای زغال در شهرها، برخی از افراد جوامع محلی را به تولید بیرویه زغال سوق داده است؛ تقاضایی که علاوه بر ایجاد شغلی کاذب برای جوامع محلی، تخریبی بزرگ برای جنگلها نیز به جای میگذارد. زغال از اقلام مصرفی متداول روستاییان در گذشته بود اما تقاضای زیاد این کالا برای مصارفی همانند استعمال قلیان باعث افزایش تولید آن و در نتیجه نابودی درختان بیشتری شده است. حتی در بخشی مناطق شاهد قطع درختان میوه و تبدیل کردن آنها به زغال هستیم.
برداشت گیاهان دارویی
در گذشته جوامع روستایی بسیاری از بیماریهای خود را از طریق استفاده از گیاهان کوهی مناطق خود درمان میکردند و از گیاهان کوهی به عنوان منبعی برای تهیه غذاهای محلی بهره میبردند. اما این روزها تمایل به مصرف این گیاهان به طرز چشمگیری افزایش یافته و به جای کاشت آنها در مزارع، نگاهها همچنان به سمت برداشت سنتی از طبیعت و کوهستان دوخته شده است. در مناطق کوهستانی پرتردد یا نزدیک به شهرها و گاهی روستاها شاهد کاهش شدید گونههای گیاهان دارویی هستیم، در این میان برخی از جوامع محلی نیز برای پاسخگویی به تقاضای روز افزون دست به برداشت بیرویه و خارج از عرف سنتی خود از این گیاهان در مناطق اطراف روستای محل زندگی خود میزنند تا با فروش آنها بخش کوچکی از نیاز معیشتی خود را تامین کنند.
تغییر کاربری زمینهای کشاورزی
شاید در ذهن بسیاری از ما روستا محلی برای کاشت انواع محصولات کشاورزی و محلی مولد تولید باشد اما امروزه با وجود واسطههایی که بیشتر سود فروش محصولات را به جیب میزنند و مناسب نبود اقتصاد کشاورزی برای کشاورزان شاهد متروک شدن زمینهای کشاورزی هستیم.
از سوی دیگر تمایل شهرنشینان به داشتن خانههای ویلایی در مناطق خوش آب و هوا پای سودجویان را به این ماجرا باز میکند تا شاهد سر بر آوردن ویلاها از زمینهای کشاورزی باشیم. مسلما کشاورزی که بتواند از طریق کشاورزی که پیشه پدرانش بوده معیشتی مناسب برای خود و خانوادهاش تامین کند حاضر به از دست دادن زمین کشاورزی خود نخواهد بود؛ زمینهایی که برخی از آنها با نابودی جنگل به زمین کشاورزی تبدیل شدند و امروز محلی برای ساخت ویلا و گذران چند روز در سال شهرنشینان میشود.
تامین معیشت روستاییان راهی برای دوستی دوباره با طبیعت
تهدیدهای فراوانی برای طبیعت و حیات وحش در کشور ما وجود دارد که باید تک تک آنها بررسی و راه چارهای برای هر کدام آنها اندیشید. بخش کوچکی از این تخریبها توسط جوامع محلی صورت میگیرد که عواملی مانند نبود آموزش صحیح و کافی و شاید یک عامل مهم مشکلات معیشتی بخشی از این مردمان شریف را به سمت دستاندازی به طبیعت سوق میدهد، مردمانی که گاهی در تولید فرآوردههای مورد نیاز مردم شهر نقش مهمی دارند اما در تصمیمات مهم و اقتصادی که در دل شهرها گرفته میشود توجه مناسبی به وضعیت معیشتی آنها نمیشود و چارهای برای بهبود سطح کیفی آنها اندیشیده نمیشود. فرهنگ روستانشینی در ایران سابقهای کهن دارد که قابلیت گسترش گردشگری برای توسعه پایدار و الگوبرداری از این سبک زندگی ارزشمند برای معرفی به دنیا را دارد و دستیابی به این مهم تنها در سایه توجه بیشتر تصمیمگیران به روستا و روستانشینان است.
اتحادیه اروپا خواستار «همکاری کامل» ایران با آژانس شد
اتحادیه اروپا خواستار از سرگیری مذاکرات برای احیای برجام شد. به گزارش ایسنا به نقل از شبکه الجزیره، اتحادیه اروپا از ایران خواست تا “به طور کامل” با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری کند. این اتحادیه همچنین تاکید کرده است: ما خواستار ازسرگیری فوری مذاکرات در وین برای احیای برجام هستیم. این درخواست اتحادیه اروپا بعد از دیدار دیروز جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه کشورمان در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل مطرح میشود. امیرعبداللهیان در این دیدار تاکید کرد: متاسفانه رفتار و سیاستهای دولت بایدن تاکنون در رابطه با ایران و برجام غیرسازنده بوده است. او با تاکید بر این امر که دولت رئیسی در چارچوب اصول، عملگراست و لذا به دنبال نتیجه عملی در مذاکرات است، افزود: ما با جدیت در حال بررسی سوابق مذاکراتی هستیم و دولت جدید مذاکرات را از سر خواهد گرفت. همچنین جوزپ بورل در این ملاقات ضمن مرور اقدامات اتحادیه اروپا برای احیای برجام اظهار داشت: بنظر من موفقیت برجام نه تنها برای ایران و بلکه برای منطقه و جهان بسیار مهم است. شکست برجام و مذاکرات برای هیچ طرفی خوب نیست. او ادامه داد: اتحادیه اروپا همواره از سیاست و اقدام مخرب ترامپ در خروج از برجام انتقاد کرده است و در این خصوص شفاف بوده است ولی تصمیم دولت جدید آمریکا فصل نوینی برای حفظ و احیا برجام ایجاد کرده است.
هجوم ماسههای روان بر اثر خشکسالی
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: بیابانزایی، توفانهای ماسهای و گرد و خاک سالانه ۳۰ هزار میلیارد ریال به زیرساختها در بخشهای مختلف کشور خسارت وارد میکند. به گزارش ایرنا وحید جعفریان گفت: از مجموع ۳۰ میلیون هکتار منطقه تحت تاثیر فرسایش بادی در کشور ۱۳.۵ میلیون هکتار از نظر ابعاد خسارت مربوط به عرصههای زیست انسانی و زیرساختی نظیر جادهها، کارخانجات، فرودگاهها، اراضی کشاورزی و روستاها بحرانزا یا کانون بحرانی هستند. کشور ما به دلیل قرار گرفتن در منطقه خشک و نیمه خشک از نظر بیابانزایی بسیار آسیبپذیر است و از بین رفتن اراضی کشاورزی، افزایش مهاجرت از مناطق روستایی و تبدیل نیروهای تولید کننده در روستاها به افراد حاشیه نشین در شهرهای بزرگ و تهدید صنایع و منابع زیست محیطی از جمله تبعات گسترش بیابانزایی است. مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: بروز خشکسالیهای اخیر تاثیر قابل توجهی در وضعیت اکوسیستمهای مناطق بیابانی داشته و هجوم ماسههای روان ، توفان و گرد و خاک را افزایش داده است. در این شرایط با توجه به وسعت خسارتها منابع اعتباری برای مقابله با بیابانزایی در کشور محدود شده که نیازمند توجه جدی است و دولت سیزدهم باید به مقوله بیابانزدایی به عنوان یک اولویت اصلی و زمینه ساز برای هرگونه فعالیتهای توسعه ای عنایت خاص داشته باشد.
در این صورت میتوان زیرساختها و حضور روستاییان برای اسکان در مناطق روستایی را امن و از مهاجرت آنان به شهرها جلوگیری کرد. با توجه به ظرفیتهای اقتصادی خاص مناطق بیابانی میتوان در کنار فعالیتهای بیابانزدایی با حمایت دولت طرحهایی مانند پرورش دام، تولید گیاهان دارویی، توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی و توسعه طبیعتگردی توسط مردم و جوامع محلی اجرا کرد. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان رضوی در خصوص اقدامات مربوط به بیابانزدایی در این استان گفت: ۳۰۰ میلیارد ریال طی سال جاری برای اجرای طرحهای بیابانزدایی اختصاص یافته است که ۲۵۰ میلیارد ریال آن از طریق اعتبارات ملی و ۵۰ میلیارد ریال استانی است. بر این اساس میزان اعتبارات بیابانزدایی استان خراسان رضوی در مقایسه با سال گذشته دو برابر شده است.
|پیام ما|هنوز تصویر لاشه چنگرها، فلامینگو و مرغابیها که جانشان را به وقت زمستان گذرانی در میانکاله و خلیج گرگان از دست دادند از یادها نرفته. تصاویر مربوط به سال گذشته و سال قبل آن است. زمانیکه پرندگان مهاجر برای زمستان گذرانی به این منطقه آمدند و اما جانی برای پرواز دوباره نداشتند و لاشههایشان در خلیج و تالاب جا ماند. حالا در همین روزهای اخیر، بار دیگر گونههای پیش قراولی همچون انواع خوتکا و اردک وارد پهنههای آبی میانکاله و پیرامون آشوراده شدهاند و ورود آنها برای زمستان گذرانی بار دیگر نگرانیها را از مرگ این گونهها را افزایش داده است.
خبر آمدن پرندگان مهاجر را رئیس پناهگاه حیات وحش میانکاله داده. علی کلانه به ایرنا گفته «گونههای پیش قراولی همچون انواع خوتکا و اردک، برای زمستان گذرانی وارد پهنههای آبی میانکاله و پیرامون آشوراده شدهاند.» حضور آنها به دلیل تجربه سالهای گذشته و مرگومیر گسترده حالا به چالشی برای این حوزه بدل شده و این امر به دلیل تغییر نکردن وضعیت در این مدت پررنگتر است. کلانه تاکید کرده «بر اساس آنچه تاکنون دامپزشکی اعلام کرده است، بوتولیسم عامل اصلی این فاجعه و تلفات چند هزار پرنده در این خلیج است و با توجه به اینکه در یکسال گذشته شرایط اقلیمی منطقه و همچنین کمیت و کیفیت آب در این پهنه آبی تغییری نکرده است؛ احتمال تکرار این فاجعه برای سال جاری هم محتمل است و حل این مشکل یک عزم جدی میطلبد و نیاز است تا از همه پتانسیلها و ظرفیت دستگاههای دخیل برای احیای زیستگاهای این منطقه و حفاظت از حیات وحش استفاده شود.»
صحبتهای کلانه در حالی است که فکر به حل وضعیت بحرانی میانکاله و خلیج گرگان پیش از این باید اتفاق میافتاد و حالا که بار دیگر در فصل زمستان گذرانی قرار داریم، صحبت از چالشهای طولانی و قدیمی راهگشا نخواهد بود و همچنان طرحهای گذشته در حال اجرا هستند. نمونهاش طرح غیر کارشناسی اداره محیط زیست مازندران در سالهای گذشته و ساخت دایک خاکی برای نگهداشت آب در بخش غربی خلیج گرگان و تالاب میانکاله است، تا به این بهانه که از خروج و عقب نشینی آب جلوگیری کند.
آنطور که مهر مینویسد برخی از فعالان مستقل محیط زیست که موضوع تلفات پرندگان در میانکاله در سال قبل را بررسی کردهاند معتقدند همین دایکهای خاکی که برای نگهداشت آب در بخش غربی خلیج گرگان و تالاب میانکاله به وجود آمده، با توجه به وزش باد از غرب به شرق، مواج بودن آب را خنثی کرده است و یکی از مهمترین عوامل تشدید مرگومیر اخیر پرندگان در میانکاله شده است.
این سازمان در طرحی دیگر اقدام به لایروبی (غیرکارشناسی) انهار منتهی به تالاب مورد اشاره کرد که نه تنها برای پناهگاه سودمند نبود بلکه باعث از بین رفتن نیزارهای طبیعی شد و مشکلات پسماند را بیشتر کرد. از آنجایی که نیزارها مانند یک فیلتر آب را تا حد ممکن آلودگیزدایی میکردند نبود، آنها به دلیل لایروبی غیر کارشناسی موجب آلایندگی بیشتر شده است.
در نهایت اتفاقاتی از این دست عاملی شده تا بر اساس گزارش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، به ترتیب در سال های ۹۸ حدود ۵۴ هزار بال از حدود ۱۸ گونه و در سال ۹۹ حدود ۶۰ هزار بال پرنده از ۲۳ گونه به سبب ابتلا به بوتولیسم در پهنه آبی خلیج گرگان و میانکاله تلف شوند که بیشتر آنها فلامینگوها و چنگرها تشکیلمیدهند.
بیماری بوتولیسم عامل اصلی مرگ پرندگان؟
اسفند ماه سال گذشته بود که سازمان دامپزشکی در اطلاعیهای اعلامکرد: «رخداد تلفات پرندگان حیات وحش تالاب میانکاله به طور ۱۰۰ درصدی در اثر سم بوتولیسم انجام شده است.» بیماری بوتولیسم بر اثر سم تولید شده توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم ایجاد میشود و پرندگان با بلع گیاهان یا حیوانات آلوده به این سم به آن مبتلا شده و جان خود را از دست میدهند.
اگرچه بوتولیسم به عنوان یکی از بیماری های اصلی مرگ پرندگان مهاجر در تالاب بین المللی میانکاله از سوی گروه اقدام سازمان دامپزشکی کشور مورد تایید قرار گرفت ولی سایر عوامل تاثیرگذار بر روند افزایشی تلفات پرندگان که فلزات سنگین، سموم و عوامل باکتریایی را شامل می شود، بی تاثیر نبوده است.
در مصاحبه سال ۹۸ مدیران دامپزشکی، وقوع سیل گلستان و انتقال املاح و مواد آلی با حجم بالا به خلیج گرگان و به تبع آن کاهش اکسیژن محلول در آب نیز از عوامل شیوع بوتولیسم اعلام شد اما معلوم نیست چرا در سال ۹۹ که خبری از سیل نبود باز هم شاهد مرگومیر پرندگان مهاجر در این اکوسیستم بودیم؟
تلفات دست جمعی پرندگان وحشی مهاجر در تالاب بین المللی میانکاله در ۲ سال اخیر تحت شعاع ویروس کرونا قرار گرفت، درگیری استانهای شمالی به ویژه گلستان و مازندران با موجهای چندگانه همهگیری این ویروس سبب شد تا توجه چندانی به این رخداد نشود.
مریم شیخ، یکی از کارشناسان حوزه حیات وحش به ایرنا میگوید «تغییرات کمی و کیفی در آب خلیج گرگان امری جدید و منحصر به سال های اخیر نیست لذا اصرار بر اینکه تغییر در ویژگی آب دلیل اصلی مرگ بیش از ۱۰۰ هزار قطعه پرنده است امری متقن به نظر نمیرسد. طبق ضوابط ملی، دستگاهی که باید علت تامه مرگ را تشخیص و اعلام کند دامپزشکی است اما بسیاری از استادان دامپزشکی هم به نظر اعلام شده در خصوص بوتولیسم تردید دارند.»
او در ادامه مرگ این تعداد گسترده پرنده را از چندین سال شکار غیرقانونی بیشتر دانست و ادامه داد «فلامینگوها؛ چنگرها، انواع مرغابیها، باکلانها، غازها و حتی پلیکانها در ۲ سال گذشته تلف شدهاند که به اندازه چندین سال شکار غیرمجاز در این مناطق هستند. شاید تامین حقآبه موردنیاز خلیج گرگان و میانکاله سالها زمان ببرد اما نباید دست روی دست بگذاریم و شاهد تکرار این فاجعه باشیم.»
وبای پرندگان، از جمله عوامل تلفات گسترده
سال 98 ، کارشناسان مستقل حیات وحش و همچنین مؤسسه معتبر سمشناسی رازی از تلفات پرندگان مهاجر در میانکاله نمونهگیری و مغز حدود ۵۰ پرنده را مورد آزمایش قرار دادند و به نتایجی کاملاً متفاوت با ادعای سازمان دامپزشکی یعنی انتشار سم بوتولیسم که تنها عامل مرگومیر پرندگان معرفی میشود دست یافته و نتایج آزمایشهای این افراد وجود وبای پرندگان را بسیار محتمل و عامل تلفات پرندگان مهاجر میدانست.
آنطور که مهر مینویسد؛ کارخانه کنسروسازی و کشتارگاه بزرگ مرغ در نزدیکی کانون تلفات (در کنار دیگر پسابهای صنعتی) متهمان اصلی این مرگومیر مشکوک قرار دارند. بنابراین به نظر میرسد سازمان دامپزشکی باید اجازه دهد دستگاههای دولتی و خصوصی متخصص مؤسسات سم شناسی معتبر به موضوع ورود کرده و لاشه پرندگان را مورد آزمایش قرار دهند تا ادعای سازمان دامپزشکی مبنی بر بوتولیسم ثابت شود.
پسابهای صنعتی جاری شده به منطقه از جمله دیگر دلایل اصلی مرگ پرندگان شناخته شد و حالا غلامرضا محرابی، مدیرکل دامپزشکی گلستان هم به ایرنا گفته که تا زمانی که پسروی و کیفیت آب خلیج گرگان به طور ریشهای حل نشود امکان استمرار تلفات جانداران در سال جاری نیز وجود دارد.
«در نتیجه کیفیت پایین آب خلیج گرگان، اکسیژن محلول در آب تغییر کرده و این عامل بر فعالیت میکروارگانیسمهای شناور یا تهنشین شده در اکوسیستمهای آبی تاثیر میگذارد.» او همچنین تاکید دارد که وجود باکتری ” کلوستریدیوم بوتولینوم ” در نمونه لاشه پرندگان جمعآوری شده از میانکاله و خلیج گرگان به اثبات رسیده که تزریق آن به موش و خرگوش آزمایشگاهی به مرگ این گونهها منجر شد و میتواند موجب تلفشدن دیگر جانداران از جمله آبزیان شود. حالا در فصل زمستان گذرانی دیگر قرار داریم و آنچه در این زمان اهمیت دارد این است که در این زمان محدود تا آمدن پرندگان مهاجر چه کارهایی میتوان انجام داد؟ پرسشی که مسئولان جواب دقیقی برای آن ندارند و تنها میگویند «باید فکری اساسی برای این وضعیت کرد.»
حذف محدودیت سنی واکسیناسیون کرونا
در آستانه آغاز سال تحصیلی، موضوع واکسیناسیون دانشآموزان در برابر ویروس کرونا به یکی از چالشهای اصلی نظام آموزشی و درمانی کشور تبدیل شده است. شماری از مدیران آموزشی بر این نظرند که حفظ کیفیت آموزش نیازمند حضوری شدن کلاسهای مدارس است. از سوی دیگر بیم آن میرود که با بازگشایی مدارس موج تازهای از شیوع ویروس کرونا آغاز شود. وزیر بهداشت پیش از این تاکید کرده در صورتی مدارس بازگشایی میشود که واکسیناسیون هر دو دُز کلیه دانشآموزان کامل شود و برای همین منظور ظرف دو هفته آینده واکسیناسیون دانشآموزان ۷ تا ۱۸ سال آغاز میشود.
وزیر بهداشت دیروز درباره آخرین وضعیت واکسیناسیون توضیحات جدیدی داد. بهرام عیناللهی گفت: ما در جلسه شورای عالی آموزش و پرورش اعلام کردیم که مدارس و آموزشگاهها و دانشگاهها باید زمینه حضور دانشآموزان و دانشجویان را فراهم کنند؛ واکسیناسیون دانشآموزان ۱۲ تا ۱۸ سال آغاز شده است، اما فعلا واکسیناسیون کنکوریها را آغاز کردهایم و سن به تدریج کاهش پیدا میکند و برنامه داریم در ۲ تا ۳ هفته آینده واکسیناسیون دانش آموزان بین ۱۲ تا ۱۸ سال انجام شود.
به گزارش ایسنا، عیناللهی درباره واکسنهایی که در دنیا برای دانش آموزان به تایید رسیده است، گفت: در حال حاضر در دنیا واکسن های سوبرانا و سینوفارم برای دانشآموزان تاییده شده است. وزیر بهداشت همچنین از حذف محدودیت سنی تزریق واکسن کرونا برای افراد بالای ۱۸ سال در سراسر کشور از امروز خبر داد. به گفته عیناللهی واکسیناسیون بالای سن ۱۸ سال در کل کشور باید بدون محدودیت انجام شود. او افزود: دیگر محدودیتی نداریم و مردم بالای ۱۸ سال میتوانند با مراجعه به مراکز واکسیناسیون، واکسن دریافت کنند. وزیر بهداشت با تشکر از دانشجویان، بسیجیان، نیروهای هلال احمر گفت: الان حتی در مراکز شبانهروزی تزریق واکسن تا ۳ صبح و بیشتر در حال انجام است و این یک کار مردمی بوده است که از مردم قهرمان و شهید پرور سرزمینمان تشکر میکنم.
عیناللهی در حاشیه جلسه کمیته کشوری علمی کووید۱۹، با قدردانی از کادر بهداشت و درمان کشور که در زمینه کووید۱۹ به صورت شبانه روزی بسیار تلاش کردند، از پرداخت معوقات کادر سلامت که در زمینه مقابله با کرونا کار می کنند، خبر داد و گفت: ما بودجه پرداخت معوقات کادر سلامتی که در زمینه مقابله با کرونا کار میکنند را با دستور رئیسجمهور و معاون اول دریافت کردیم و از امروز توزیع شروع می شود، در سفرهای استانی به ویژه پرستاران به دلیل معوقات گلایه مند بودند و اعلام کردیم این معوقات به نیروهای میدانی نه ستادی پرداخت شود.
محدودیت مشاغل کم میشود
عیناللهی در ادامه با بیان اینکه ۵۰ درصد مردم واکسینه شدهاند، تصریح کرد: در حال حاضر به مرز تزریق ۴۵ میلیون دوز واکسن رسیدهایم و هفته پیش ۸ میلیون دوز واکسن تزریق کردیم و امیدواریم در چند هفته آینده ۷۰ درصد جمعیت را واکسینه کنیم و از مشاهده صحنههای تلخ و مرگ و میر هموطنانمان جلوگیری کنیم، در تمام نقاط دنیا ثابت شده است واکسیناسیون از مرگ و میر جلوگیری میکند، البته رعایت فاصله گذاری اجتماعی، استفاده از ماسک و تهویه مناسب همچنان باید رعایت شود.
وزیر کشور هم درباره تصمیمات نشست قرارگاه عملیاتی ستاد کرونا، گفت: قرار شد محدودیت برای مشاغلی که با زدن ۲ دوز واکسن مصونیت عمومی پیدا میکنند، برداشته شود. به گزارش ایرنا احمد وحیدی عصر سه شنبه در حاشیه نشست قرارگاه عملیاتی ستاد کرونا در جمع خبرنگاران گفت: طرح شهید سلیمانی مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا با تقویت هر چه بیشتر آن بتوانیم مرحله شناسایی، مراقبت، قرنطینه، حمایت و واکسیناسیون با دقت و سرعت بیشتری انجام شود.
به گفته وحیدی قرار است در مرحله شناسایی میزان تستها افزایش یابد: «بنا شد حمایتهای شخصی و صنفی را مجددا مورد بررسی قرار دهیم. نسبت به سرعت بخشی واکسیناسیون کاملا این آمادگی از طرف عزیزان ما در وزارت بهداشت با تمهیداتی که صورت گرفته وجود دارد و باید مردم با توجه به این آمادگیها هر چه سریعتر برای واکسیناسیون مراجعه کنند تا موضوع واکسیناسیون در کمترین زمان ممکن به انتها برسد».
او گفت: بحث دیگر نشست روز سهشنبه، راجع به پیگیری تامین معوقات کادر درمان بود که بخشهایی از این معوقات پرداخت شده و معوقات به مرور تکمیل میشود. وزیر کشور درباره محدودیتها هم گفت: در این جلسه برخی محدودیتهایی که میتواند برداشته شود- به ویژه برخی مشاغل- مورد بررسی قرار گرفت. قرار شد محدودیت برای مشاغلی که با زدن ۲ دوز واکسن مصونیت عمومی پیدا میکنند، برداشته شود. به گفته وحیدی در این جلسه راجع به ترددهای مرزی و کنترل دقیقتر، تست در مبادی ورودی و خروجی به شکل زمینی و هوایی بحث و مقرر شد تمهیدات قویتری در این رابطه وضع شود. او درباره برداشته شدن محدودیتهای شبانه هم تاکید کرد: تردد شبانه تا فوتیها به میزان قابل توجهی کاهش نیابد، برداشته نمیشود. ما به دنبال رفع محدودیتها هستیم اما این موضوع باید همراه با کاهش ابتلاها و فوتیها باشد.
اطلاعیه مرکز آمار وزارت بهداشت درباره «اصلاح برند واکسن مسافران»
یکی دیگر از مشکلات مربوط به کرونا به خروج مسافران از کشور مربوط است که در روزهای گذشته با مشکلاتی مواجه بوده است. از همین رو مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با انتشار اطلاعیهای درباره اصلاح برند واکسن، تاکید کرد: اصلاح هرگونه اشکال در برند واکسن صرفا توسط ستاد مرکزی وزارت بهداشت انجام میشود تا از هرگونه سوء استفاده جلوگیری شود.
به گزارش ایسنا، در پی انتشار گزارشهایی مبنی بر تغییر برند واکسن افرادی که قصد سفر به خارج از کشور دارند، در کارت واکسن دیجیتال و در ازای دریافت پول، مرکز مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت تاکید کرد: دسترسی اصلاح برند واکسن، به خاطر رفع اشکالات ثبت واکسن، تنها در سه دانشگاه علوم پزشکی اخیرا فعال شده بود. این دسترسی از امروز در سراسر کشور غیر فعال شد.
کلیه موارد ثبت شده تغییر برند با دقت در حال بررسی هستند و اگر مواردی بر خلاف واقعیت ثبت شده باشد ضمن برگرداندن به حالت اولیه، گزارش پیگیری آن به بازرسی وزارت بهداشت ارائه خواهد شد. از این پس اصلاح هرگونه اشکال در برند واکسن صرفاً توسط ستاد مرکزی وزارت بهداشت انجام خواهد شد تا از هرگونه سواستفاده جلوگیری شود. همچنین مسافران به خارج از کشور برای دریافت کارت واکسن دیجیتال هیچ پولی نپردازند، تنها مرجع رسمی دریافت کارت واکسن دیجیتال سامانه vcr.salamat.gov.ir است.
بعضی افراد یا سازمانها در ازای مبلغی، نامه یا کارت کاغذی، پلاستیکی یا دیجیتال به زبان انگلیسی خارج از سیستم وزارت بهداشت صادر میکنند که فاقد اعتبار است. طبق اطلاعیهای که به تمامی سفارتخانهها ابلاغ میشود تنها کارت دیجیتال رسمی وزارت بهداشت به آدرس vcr.salamat.gov.ir معتبر است. مسافران به خارج از کشور با مراجعه به این آدرس میتوانند ظرف کمتر از ۲۴ ساعت کارت بینالمللی دیجیتال دریافت کنند که در همه کشورها معتبر است. تزریق و دریافت کارت واکسن در سراسر کشور کاملا رایگان است و افراد هیچ پولی نباید به هیچکسی در ازای تزریق یا دریافت کارت واکسن بپردازند.
«نادیا»، خرس سیاه بلوچی در باغ وحش چاه نیمه زابل تلف شده و وحید پورمردان، مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان میگوید این مرکز نه تنها مکاتبهای در خصوص اطلاعرسانی موضوع به این ادارهکل نکرده بلکه به نظر میرسد “نادیا” طی چند روز گذشته تلف شده و مسئولان باغ وحش قصد پنهان کردن این موضوع را داشتهاند. این خرس که از جمله گونههای نادر حیات وحش کشور است سال 86 به این باغ وحش داده شده و حالا در حالی پورمردان میگوید که «با اعزام تیم کارشناسی از استان به محل باغ وحش زابل در حال بررسی علل این حادثه است و نتیجه را پس از اتمام کار کارشناسی اعلام میکند.» که فعالان حوزه معتقدند «نادیا» در حدود سه ماه پیش تلف شده و حالا جسم خرس تاکسیدرمی هم شده است.
این خرس که در حدود 18 سالی عمر داشته، از حدود سه ماه قبل در باغ وحش دیده نشده است. کامبیز برادرانی، پژوهشگر حیاتوحش به «پیام ما» میگوید یکی از دوستانش در ماه های گذشته به این باغ وحش رفته و اثری از «نادیا» نبوده «آنها پیگیر شدند که چرا نادیا اینجا نیست و میخواهند او را ببینند اما متصدیان قفس نادیا گفتند حالش خوب است و پیگیر نشوید.» او میگوید بعد از همین اتفاق شک و شبههها به حاضر نبودن نادیا بالا گرفت اما همچنان هیچ خبر موثقی از حضور او به دست نیامد تا الان که میگویند دلیل مرگش مبهم است «شنیدههای ما میگوید «نادیا» به دلیل مارگزیدگی از بین رفته و این اتفاق هم حداقل حدود سه ماه قبل رخ داده چرا که پیکرش تاکسیدرمی شده است.» برادرانی همچنین تاکید میکند که با وجود تمام پنهانکاریهای انجام گرفته، اما سوال این است که چرا حداقل حیوان برای تاکسیدرمی به تهران منتقل نشده تا با امکانات بهتر این اتفاق بیفتد و بتوانند از تاکسیدرمی شده نادیا در موزه و … استفاده کنند «آنطور که میدانیم از شیر نری که در باغ وحش زابل بوده هم مدتی است اطلاعی در دست نیست و بیم آن میرود که این حیوان هم از بین رفته باشد.»
این متخصص حیات وحش در نهایت با گلایه از وضعیت سخت نگهداری این حیوانات میگوید که این نخستین بار نیست که شاهد تلف شدن حیوانات در باغ وحشها هستیم و وضعیت نگهداری آنها بسیار اسفبار است «نمونههایش کم نیست. وقتی یک شیر دریایی را در حوض نگه میدارند دیگر چه توقعی میتوان داشت؟ متاسفانه سازمان محیط زیست که متولی این حوزه است، رسیدگی خاصی ندارد و شاهد این هستیم که به راحتی مجوز راه اندازی باغ وحش داده میشود و حالا دادن این مجوز به افراد خاص که اغلب فقط پولدار هستند بیشتر از همیشه شده است.»
محیط زیست به وضع حیات وحش رسیدگی نمیکند
«نادیا» تنها خرس بلوچی اسیر در باغوحش چاه نیمه زابل بود که از همان دهه هشتاد هم نگرانیها برای شرایط نگهداریاش وجود داشت. بارها فعالان این عرصه درباره رسیدگی نشدن به این حیوان، قفس کوچک و شرایط غیراستاندارد نگهداری او هشدار داده بودند اما سال گذشته وحید پورمردان، مدیرکل محیطزیست استان سیستانوبلوچستان اعلام کرد که از احوال این حیوان باخبر است و به «شهروند» گفت «باغوحشهای بسیاری آماری از مرگومیر و زاد و ولد حیواناتشان نمیدهند، اما از تنها باغوحش استان در منطقه چاهنیمه آمار دقیقی داریم و بدون قید و شرط از آن بازدید میکنیم. همین دو هفته پیش اداره محیط زیست شهرستان زهک پس از بازدید و سرشماری گونههای این مجموعه، گزارشی به من دادند. وضع خرس سیاه باغوحش هم خوب است.» به گفته او «رئیس باغوحش هم دامپزشکی از مجموعه دانشگاه است و اینطور نیست که دنبال درآمد باشند یا فقط علاقهمند باشند. این مجموعه به واسطه مدیریت دانشگاه حالت تحقیقاتی دارد.»
پورمردان همچنین در بررسی باغوحش چاهنیمه هم گفته بود «ما در استان تلفات خرس بلوچی نداریم، اما مشکلاتی درباره حیاتوحش در اسارت وجود دارد. بهطور مثال در همین باغوحش ۶ فرد شیر نگهداری میشود که ۵ فرد آن ماده است. جای آنها نرمال نیست و هزینهها نگهداریشان بالاست. اینها معضل است، اما باغوحش ما را بهعنوان محیط زیست نگران نمیکند. خصوصی نیست و خیلی راحت مسئول آن جابهجا میشود. بازدید عمومی دارد، اما بعید میدانم بلیتفروشی داشته باشد. همه هزینهها را هم خود دانشگاه زابل پشتیبانی میکند. این اتفاق خوبی برای باغوحش است که دغدغه درآمدی ندارد که مثل باغوحشهای دیگر حیوانات را برای درآمد دستآموز کنند و مردم را به قفس راه بدهند.»
در حدود یک سال بعد از صحبتهای پورمردان، حتی از لاشه این خرس هم خبری نیست و بدون آنکه تحقیقات لازم بر روی او و دلیل مرگش انجام گیرد تاکسیدرمی شده است. سپهر سلیمی، فعال محیط زیست و مدافع حقوق حیوانات هم با تاکید بر این مورد به «پیامما» میگوید «تاکسیدرمی کردن حیوان زمان بر است و اینکه گفته شده چند روز است مرده قطعا صحت ندارد.»
او به حیوانات فراوانی که در این سالها کشته شدهاند اشاره میکند. به زرافه کشته شده در باغ وحش صفادشت و یا دلفین کشته شده در دلفیناریوم برج میلاد و میگوید «حیات وحش درگیر مسئله قاچاق و خرید و فروش غیرمجاز هستند و این مسئله نیاز به پیگیری و رسیدگی جدی دارد. حیوانات بسیاری داریم که تولههایشان فروخته میشود و هیچکس هم از جزئیات این تبادل مطلع نیست و دلالی حیات وحش برای باغ وحشها و افراد هم به معضل دیگری تبدیل شده است.» سلیمی بر این نکته هم تاکید دارد که باغ وحش زابل از ابتدا قرار بود مرکز بازپروری حیوانات باشد اما تاکنون هیچ اطلاعی از حیوانات بازپروری شده در دست نیست و آنها آماری از این حیوانات ندادهاند.
ضربالعجل رسیدگی به وضع باغوحشها به تعویق افتاده است
تلف شدن خرسهای بلوچی در سالهای اخیر سابقه دار بوده. سال 97، کاریزا، توله خرس دو ماهه در حوالی روستای کاریزای خیرآباد در شهرستان رودان دیده شد. محیطبانان پس از ۲۴ساعت جستوجو برای یافتن خرس مادر، در نهایت خرس را ابتدا به اداره رودان و بعد به بندرعباس منتقل کردند. معاون فنی اداره محیطزیست استان هرمزگان همان وقتها گفته بود که ما مایلیم کاریزا در هرمزگان بماند و حتی با شهرداری هم صحبت کردیم تا بتوانیم محلی را برای نگهداری این حیوان فراهم کنیم اما بعدها این پژوهشگر حیاتوحش گفتند که کاریزا مُرده است. تیرماه سال ۹۷ هم دو تولهخرس سیاه آسیایی گرسنه وارد باغی در روستای خروس آونگ دهستان رمشک شدند. صاحب باغ زندهگیریشان کرد و به محیطبانان تحویل داد. همان وقت رئیس اداره قلعه گنج کرمان گفت که ماموران حفاظت محیطزیست در پی یافتن مادر تولهخرسها هستند تا تولهها را در نزدیکی مادرشان رهاسازی کنند. اما جابهجایی با ماشین غیراستاندارد و در گرما و همینطور تغذیه غیراستاندارد در نهایت باعث تلفشدن این دو تولهخرس شد و آنها هیچوقت در زیستگاهشان رها نشدند.
حالا هم سناریوی مرگ «نادیا» و دلایل مبهم مرگ مشکلی بر مشکلات دیگر اضافه کرده و شهابالدین منتظمی، مدیر کل دفتر حفاظت و مدیریت حیاتوحش هم به «پیامما» میگوید از مدیران استانی خواسته این مسئله را بررسی کنند. او در پاسخ به این پرسش که آیا خبر دارد پیکر «نادیا» تاکسیدرمی شده یا خیر هم می گوید «هنوز نمیدانیم و منتظر اعلام نظر از استان هستیم.»
به گفته او از میان 75 باغوحش فعال در کشور، در حدود 60 تا 70 درصد آنها از شرایط استاندارد برخوردار نیستند «سال گذشته ضربالعجلی برای رسیدگی به وضعیت باغوحشها تعیین کردیم و دستورالعملی برای استاندارد کردن فعالیت آنها تدوین شد اما کرونا عاملی شد که این ضربالعجل به تعویق بیفتد. چرا که همه این باغوحشها با درآمد شخصی اداره میشوند و به دلیل کرونا اغلب آنها تعطیل بودند و همین در روند کارشان اخلال ایجاد شد.»
منتظمی تاکید دارد که مسئله استاندارد کردن باغ وحشها در دستور کار قرار دارد و برای همین هم سامانهای طراحی شده که همه مراکز ملزم به حضور در آن هستند و هرچند ماه یکبار باید از وضعیت گونههایی که دارند اطلاع دهند «این سامانه هنوز وارد کار نشده اما امیدواریم در ماههای آینده عملیاتی و راستیآزمایی شود چرا که باید به دنبال راهکاری منطقی برای حل این مسئله باشیم. این حیوانات را نمیشود رهاسازی کرد و در نهایت فقط باید شرایط حفظ استاندارد را فراهم آورد.»
