بعد از هفت سال وقفه، بالاخره «کنوانسیون تهران» یا «کنوانسیون منطقه‌ای حفاظت از محیط زیست دریای خزر» در باکو برگزار و چند روز قبل هم جلساتش به پایان رسید. این معاهده منطقه‌ای که میان ایران، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان، قزاقستان و روسیه بسته شده در حالی نوزدهمین سال خود را پشت سر می‌گذارد که آسیب‌های وارده به دریای خزر بیش از همیشه عیان است. آلودگی‌های نفتی و غیرنفتی، در معرض خطر قرار گرفتن گونه‌هایی چون فک خزری و ماهیان خاویاری، از بین رفتن گیاهان و اکوسیستم دریا و موارد گسترده دیگر حالا چنان گریبان بزرگترین دریاچه جهان را گرفته که لازم است کشورهای عضو با جدیت بیشتری نسبت به آن واکنش نشان دهند. اجلاس اخیر در جمهوری آذربایجان هم واکنشی هرچند دیر به اتفاقات خزر بود. حالا حسین موسوی‌فر، رئیس مرکز امور بین‌الملل و کنوانسیون‌های سازمان محیط زیست که در این اجلاس حضور داشته، از جمله مهمترین اتفاقات این جلسات را پررنگ شدن نقش ایران در مذاکرات می‌داند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» با تاکید بر اینکه این جلسات بیش از پیش بر مسائل فنی تاکید دارد، آوردن دبیرخانه این کنوانسیون از ژنو به منطقه را از جمله مواردی می‌داند که در اجلاس بر آن تاکید و به پیشنهاد ایران کارگروهی برای پیگیری آن تشکیل شد. این اتفاقات در حالی است که ایران در سال ۲۰۲۴ میزبان بعدی این کنوانسیون خواهد بود و موسوی‌فر امیدوار است تا آن زمان مشکلات فنی و شکلی تا حدودی حل شود.

آقای موسوی‌فر، کنوانسیون تهران بعد از هفت سال وقفه شروع به کار کرد. به نظر شما دلیل این وقفه چه بود و بر روند کار این کنوانسیون چه تاثیری داشت؟
کنوانسیون در شرایطی تنظیم شده و اجرا می‌شود که همه اعضا و کشورهای حاشیه خزر به لحاظ سیاسی و حقوقی برابرند. وقتی در امور بین‌الملل تصمیم‌گیری بر اساس رای همه اعضاست، معمولا نسبت به سایر روش‌های اخذ رای با زمان بیشتری روبه‌رو هستیم و این تا حدودی طبیعی است و وقفه موجود هم تا حدودی برای همین مورد بود. جمهوری اسلامی ایران در جلسه اخیر سعی کرد تا این کندی را با رایزنی‌های فنی و دیپلماتیک حل کند. سازمان حفاظت محیط زیست هم در سطح عالی حاضر شد و سعی شد این کندی و انجماد در عملکرد کنوانسیون رفع شود و تا حدودی هم موفق عمل شد. اما همچنان با نقطه مطلوب فاصله داریم.

یکی از مهم‎ترین اولویت‌های مذاکراتی ما این بود که دبیرخانه در منطقه مستقر شود و یکی از مصوبات مهم کاپ قبلی یعنی کاپ پنج این بود که نقش چرخشی کشورهای عضو رعایت شود ولی تصمیمات در مذاکرات بین کشورها در سطوح بالا به نحوی گرفته می‌شود که برای پیش رفتن نباید مخالف وجود داشته باشد

نقطه مطلوب از نظر شما کجاست؟
نقطه مطلوب طبعا جایی است که همه کشورهای حاشیه به درکی مشترک برسند و بدانند که آلودگی‌ها و مشکلاتی که به دریای خزر آسیب می‌رساند به ضرر همه است و حیات بشری در این نقطه جغرافیایی را تهدید می‌کند. به نظر می‌رسد این درک در مذاکرات دوجانبه‌ای که رئیس سازمان محیط زیست با برخی از وزرا و مسئولان این حوزه داشت به وجود آمده است. اما طبیعی است که هر فعالیتی در عالم بین‌المللی خصوصاً اگر تبعات و آثار بین‌المللی داشته باشد با طمانینه همراه است و این طمانینه هم اجتناب‌ناپذیر است. اما ما باید در گام نخست از منافع ملی دفاع کنیم و در گام بعد شگردها و راه‌هایی را پی بگیریم که از ظرفیت‌ها و امکانات کنوانسیون تهران هرچه زودتر هم خودمان منتفع شویم و هم کشورهای منطقه.
آیا آماری از میزان آسیب به دریای خزر به تفکیک کشورها در این نشست عنوان شد؟ پیش از این گفته می‌شد که فعالیت‌های نفتی بیشترین میزان آسیب به این نقطه را دارند.
در حوزه مذاکراتی خیر. تمرکز اجلاسی که گذشت بر روی مسائل فنی و دبیرخانه‌ای بود. آن چیزی که در بلندپایه و مقامات سطح بالا مطرح شد مسائل مربوط به تصمیم‌گیری‌های کلی درباره مواد اجرایی و پایانی کنوانسیون تهران بود و در واقع دستورالعمل آن مشخص بود. اما طبعا آمار و ارقامی وجود دارد و اینها قابل رصد و پیگیری هستند. اما چیزی که مهم است، این است که در دیدارهای دو جانبه مسئله معیشت وابسته به دریای خزر، آلودگی‌های نفتی و غیرنفتی گوشزد شد و این پیام به همه کشورهای حاشیه دریای خزر صادر شد که ایران نسبت به اجرای کنوانسیون تهران در دریای خزر جدی است.

هر فعالیتی در عالم بین‌المللی خصوصا اگر تبعات و آثار بین‌المللی داشته باشد با طمانینه همراه است و این طمانینه هم اجتناب‌ناپذیر است. اما ما باید در گام نخست از منافع ملی دفاع کنیم و در گام بعد شگردها و راه‌هایی را پی بگیریم که از ظرفیت‌ها و امکانات کنوانسیون تهران هرچه زودتر هم خودمان منتفع شویم و هم کشورهای منطقه

آنطور که گفتید بر روی مسائل فنی بیشتر صحبت شده اما گفته شد ایران روی حفاظت از فک خزری و ماهیان خاویاری هم تاکید زیادی در این اجلاس داشته. این تاکید با توجه به اینکه ایران یکی از کشورهایی بود که سال 97 تلاش کرد تا فک خزری در دسته حیوانات در معرض خطر قرار گیرد، تا چه میزان مورد توجه قرار گرفت؟
یکی از مواردی که در مذاکرات مطرح شد، موضوع حفاظتی این گونه‌ها بود اما خاصیت طرح این مسائل این است که باید در جای خودش مطرح شود و جای خودش هم این بود که ایران ابراز نگرانی می‌کرد و جدی بودن خود را نسبت به محیط زیست دریای خزر در سطوح مختلف و انواعش اعلام می‌کرد و این در تمام حوزه‌ها اعم از جانوری، گیاهی، آلودگی‌ها و …. بود. ما طبق مفاد کنوانسیون تهران به دنبال راه‌حل این مشکلات هستیم که این مفاد هم مورد پذیرش اعضا قرار دارد و در حقیقت موضع ایران، موضع ابراز نگرانی و تفهیم موضوع به کشورهای حاشیه خزر و جدی بودن برای رفع مشکل بود.
نکته‌ای که از سال‌ها پیش همواره مطرح می‌شود این است که دبیرخانه این کنوانسیون در ژنو قرار دارد و در این سال‌ها چند باری هم از سنگ‌اندازی کشورهایی چون آذربایجان صبحت شد که می‎‌خواهند میزبان دائمی باشند. برای حل این مشکل آیا راهکاری در نظر گرفته شد؟
یکی از مهم‎ترین اولویت‌های مذاکراتی ما این بود که دبیرخانه در منطقه مستقر شود و یکی از مصوبات مهم پنجمین دور اجلاس سران کشورهای حاشیه خزر این بود که نقش چرخشی کشورهای عضو رعایت شود ولی تصمیمات در مذاکرات بین کشورها در سطوح بالا به نحوی گرفته می‌شود که برای پیش رفتن نباید مخالف وجود داشته باشد و به نحوی این موضوع را مدیریت کردیم و کارگروهی به پیشنهاد جمهوری اسلامی تشکیل شد که این موضوع در آن بیان خواهد شد تا در این کارگروه مسئله آمدن دبیرخانه کنوانسیون به منطقه با جدیت دنبال شود.
آیا زمان‌بندی دقیقی برای این موضوع تعریف شده؟ ممکن است تا دو سال آینده که ایران میزبان است این موضوع تعیین تکلیف شده باشد؟
همانطور که گفتم در مذاکراتی که چند طرف دارد، تعیین بازه دور از واقعیت است اما ما تلاش می‌کنیم تا اجلاس بعدی مسئله حل و فصل شود.
لایحه «حفاظت از تنوع زیستی دریای خزر» لایحه مهمی است که ایران سال گذشته آن را به تصویب مجلس رساند و ترکمنستان هم این لایحه را تصویب کرده. اما سه کشور دیگر گویا هنوز آن را در مجالس کشورهایشان تصویب نکرده‌اند. چقدر به تصویب رسیدن لوایحی از این دست مهم است و می‌تواند در کلیت کنوانسیون پیش‌برنده باشد؟
قطعا هر سندی که مراحل داخلی و قانونی کشورهای عضو را طی کرده باشد و بعد به دبیرخانه بیاید، بسیار مهم است. اما ماجرای دیگر این است که هر کشوری ساز و کار خودش را دارد و نمی‌توان ایرادی هم به این بخش وارد کرد. رویکرد سازنده‌تر این است که روند تسریع شود و خیلی هم خوب است اگر این لوایح تصویب و به مرحله اجرا نزدیک شوند، چرا که به اهداف کل کشورها کمک می‌کند و به نفع همه است و چیزی نیست که کشورها بخواهند به شکلی سلیقه‌ای با آن روبه‌رو شوند. هرچند نمی‌توانم به صراحت بگویم که تصویب نشدن این لایحه و لوایحی از این دست مانعی بر سر کار کنوانسیون و روند آن است اما قطعا تصویب آن سازنده است.
یکی از انتقادات مطرح ‌شده این است که کنوانسیون به لحاظ حقوق بین‌الملل عرفی است و قدرت بازدارندگی ندارد. چقدر با این نکته موافقید؟
به لحاظ حقوق بین‌الملل، کنوانسیون تهران یک معاهده است و شرایط کنوانسیون و معاهدات ۱۹۶۹ ژنو را به لحاظ مفاد و آثار داراست. در نتیجه این نکته که برخی از این مواد اجرایی است و برخی دیگر خیر، بحث دقیقی نیست. کنوانسیون به محض اینکه سر و شکل پیدا کرد و به تصویب اعضا رسید و مراحل داخلی کشورهای حاشیه دریای خزر را طی کرد، مشمول مفاد عمومی کنوانسیون و معاهدات سال ۱۹۶۸ ژنو قرار می‌گیرد و آثار قطعی و دقیق دارد. در مورد خود کنوانسیون تهران نکته‌ای که باید زودتر حل شود مسائل و مشکلات شکلی است و در امور ماهوی رو به جلوست.
ارزیابی شما از این جلسات چیست و دستاورد این نشست را چه می‌دانید؟
دنیا به شدت تحت تاثیر تغییر اقلیم است و جهت‌گیری جهان به سمت جدی شدن مناسبات محیط زیستی است و هر حرکتی که در جهان و منطقه برای حل مسائل محیط زیستی باشد مثبت و سازنده است و این اجلاس ضمن اینکه دستاورد خوبی داشت، گامی رو به جلوست. اما در نهایت فکر می‌کنم بعد از پویا شدن مباحث، ایران در این حوزه فعال شد و این دستاورد مهمی است که ما کنشگر شدیم و نکته بعد هم مصوباتی است که به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مطرح شد که مهمترین آن تشکیل کارگروه برای حل موضوع است که مورد تصویب قرار گرفت و دستاورد مهمی است برای نزدیکی بیشتر کشورها به یکدیگر. این کارگروه متشکل از اعضاست و دستور کار کنونی و مهمترین دستور کار تعیین و تکلیف مسئله دبیرخانه است که می‌تواند موضوعات دیگری هم در آینده به آن اضافه شود و تلاش می‌شود تا کاپ بعدی، دستورکار فعلی حل و فصل شود و هیچ بعید نیست در آینده دستور کار کارگروه به موارد دیگر مانند حل آلودگی‌ها و مشکلات خزر معطوف شود اما در حال حاضر مشکلات شکلی مطرح است و ممکن است در آینده به پیشنهاد هر کدام از اعضا مواردی برای کارگروه تعریف شود.
اما برای سوال آخر به ما بگویید مهمترین درگیری ایران در حوزه خزر را چه می‌دانید؟
این را دوستان فنی باید جواب دهند و من در حوزه دیپلماسی کار می‌کنیم و سررشته و تجربه‌ای در این حوزه ندارم اما به صورت کلی شاید باید گفت مهمترین درگیری ما هم به آلودگی‌هایی برمی‌گردد که با منشا و عناصر مختلف به این دریا سرازیر می‌شوند. بحث میزان ورودی آب رودخانه‌های اصلی در کشورهای اصلی و از بین رفتن زیست حیوانات و گیاهان در این دریاچه هم از مشکلات موجود است که همه این موارد هم در نهایت جز با رایزنی و همکاری چند جانبه به نتیجه نخواهند رسید و البته هر کشور هم باید مسئولیت خود را در قبال این دریاچه پذیرفته و به آن عمل کند.

|پیام ما| کارکنان سازمان حفاظت محیط زیست برای بار چهارم در اعتراض به نادیده گرفتن حقوقشان تجمع کردند. به دنبال تداوم کم‌توجهی به حقوق کارمندان سازمان حفاظت محیط زیست کشور، جمعی از نیروهای معترض، در مقابل ساختمان پردیسان تجمع کردند و شعار سردادند. به گزارش «پیام ما» این اعتراض‌ها از آنجا شروع شد که چهارشنبه هفته پیش، مبلغی به عنوان پاداش در فیش حقوقی کارکنان درج شد اما روز شنبه به کارکنان اعلام شد که به دلیل تامین نشدن اعتبار، سازمان توان پرداخت پاداش ندارد. این در حالی است که پیش از این نیز مسئله افزایش نیافتن حقوق با وجود تصویب بودجه ۳۰۰ میلیارد تومانی سبب اعتراض جدی آنها کارکنان سازمان حفاظت محیط زیست شده است.یکی از شرکت‌کنندگان در تجمع دیروز پردیسان به «پیام ما» می‌گوید: «معمولا در شهریورماه، به اندازه حقوق یک برج به کارمندان پاداش می‌دهند اما امسال این اتفاق نیفتاد و قرار شد نیمی از این پاداش با حقوق مهرماه پرداخت شود. چهارشنبه وقتی فیش حقوقی در سامانه بارگذاری شد، همه ما دیدیم که پاداش هم در نظر گرفته شده اما واریز نکردند. روز شنبه همان فیش حقوقی حذف شد و فیش بدون پاداش جایگزین شد. در سامانه با عذرخواهی از پرسنل اعلام شده بود که به‌دلیل عدم تامین اعتبار، قادر به پرداختن پاداش نیستند و در ماه‌های آینده به این موضوع رسیدگی می‌شود. این موضوع باعث نارضایتی جدی شد.»

این اعتراض‌ها از آنجا شروع شد که چهارشنبه هفته پیش، مبلغی به عنوان پاداش در فیش حقوقی کارکنان درج شد اما روز شنبه به کارکنان اعلام شد که به دلیل تامین نشدن اعتبار، سازمان توان پرداخت پاداش ندارد

به گفته این کارمند سازمان حفاظت محیط زیست، این اتفاق در حالی است که وعده معاون توسعه سازمان برای افزایش حقوق تا ۵۰ درصد و اصلاح پرداختی‌ها هم به سرانجام نرسید.
او با اشاره به اینکه با وجود بودجه ۳۰۰ میلیارد تومانی هنوز مجوز قانونی برای افزایش حقوق نیروها داده نشده، ادامه می‌دهد: «روز دوشنبه کمیته پیگیری مطالبات کارکنان سازمان حفاظت محیط زیست در حال جمع‌آوری امضا برای ارسال نامه‌ای به کمیسیون اصل ۹۰ بود و حراست در واکنش به این نامه، کارکنان را تهدید کرد. در عین حال این کمیته در تلاش بود برای تجمع صبح سه‌شنبه از حراست مجوز بگیرد که اجازه ندادند. با این همه حدود ۵۰ نفر از پرسنل تجمع کردند.»
به گفته این کارمند محیط زیست معترضان که در تجمع‌های پیشین سکوت می‌کردند، دیروز شعارهایی علیه بی‌توجهی‌ها سردادند؛ «مسئول بی‌کفایت؛ استعفا، استعفا»، «حقوق ما رو بردن، به جاش پیام گذاشتن»، «همکارِ پشت پرده، خجالت، خجالت»، «سلاجقه جواب بده» و شعارهای تند دیگر.
او اضافه می‌کند: «این میان حراست به شدت تجمع را رصد می‌کرد و مراقب بود که کسی عکس و فیلم نگیرد. در حین شعار دادن دو ماشین نیروی انتظامی به پارک پردیسان آمدند اما گیت را برای آنها باز نکردند. در نهایت چند نفر از حراست با نیروهای انتظامی صحبت کردند و خودروی نیروی انتظامی برگشت. معترضان هم به حالت تحصن روی زمین نشستند و شعار دادند: قرار ما هر روزه، فکر نکنید امروزه.»
بنا بر توضیح این نیروی سازمان محیط زیست، بعد از نیم ساعت علی سلاجقه، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به سازمان رسید و معترضان به سالن همایش‌ها هدایت شدند. «رئیس سازمان از این وضعیت برآشفته بود و می‌گفت این دعوا خانوادگی است و نیابد چنین روندی ادامه پیدا کند. اما بعد از سروصدای کارکنان سعی کرد آنها را آرام کند و با دو مدیرش –مدیر منابع انسانی و رئیس مرکز برنامه و بودجه- به شدت برخورد کرد. سلاجقه خطاب به مدیرانش گفت اگر درهای گفت‌وگو باز بود و به مطالبات رسیدگی می‌شد شاهد تجمع نبودیم.»
به گفته او در نهایت پس از تجمع دیروز بنا شد مدیر روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست برنامه‌ای برای پاسخگویی به مطالبات و گفت‌وگوی هفتگی با نیروها بنویسد. همچنین رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بر تشکیل شورای صنفی تاکید کرد.
این نیروی سازمان محیط زیست در آخر می‌گوید: «در این جلسه مثل گذشته گفته شد که با وجود اختصاص مبلغ سیصد میلیارد تومان از سوی مجلس به ردیف حقوق و دستمزد، تبصره ۱۲ مجلس هرگونه افزایش حقوق کارکنان را ممنوع کرده است و این تخصیص به دلیل اینکه به تایید شورای حقوق و دستمزد و هیئت دولت نرسیده، امکان‌پذیر نیست. سلاجقه گفت که از سوی سازمان‌های نظارتی پیگیر این موضوع هستیم و در نهایت با کیک و ساندیس از معترضان پذیرایی شد. اما این همان جوابی بود که در گذشته به کارکنان دادند و به سرانجام نرسید.»

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به وضعیت پرونده بازداشتی‌های ناآرامی‌های اخیر گفت: در سراسر کشور محاکمات شروع شده و تهران، البرز، اصفهان و کردستان به‌عنوان پیشتازان در این زمینه بودند و پرونده‌ها را از دادسرا به دادگاه ارسال کردند.

مسعود ستایشی سخنانش را در نشست خبری روز گذشته قوه قضاییه، با ارجاع به وقایع بیش از 4 دهه پیش و مشخصاً پیروزی انقلاب اسلامی آغاز کرد و گفت: «ما تکلیف داریم به موضوع وطن‌فروشی و ملت‌فروشی که از جانب رژیم منحوس ستم‌شاهی صورت پذیرفت و این مملکت و مردم را به آمریکای جهان‌خوار و غرب در لایحه کاپیتولاسیون فروخت، توجه ویژه کنیم.» این مقام ارشد قضایی پس از اشاره به وقایع و سلسله‌ رویدادهایی که منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد، به وقایع بیش از یک ماه گذشته نیز پرداخت و از روند رسیدگی قضایی به پرونده بازداشت‌شدگان این اعتراضات سخن گفت.

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به حادثه آتش‌سوزی چندی پیش در زندان اوین، گفت: در این حادثه دلخراش ۸ نفر فوت شدند و ۲۵ نفر شناسایی شدند و برای آنها پرونده تشکیل شده و ممکن است که به این تعداد اضافه شود یا از این تعداد کم شود

او همچنین درباره اظهارات چندی پیش رئیس قوه قضاییه مبنی‌ بر آمادگی برای گفت‌وگو با معترضان و منتقدان گفت: «اصل طرحی که رئیس قوه قضاییه درباره گفت‌وگو ارائه کردند، مورد استقبال همه صاحب‌نظران واقع شد.» او با بیان اینکه رئیس قوه قضاییه از ابتدای مسئولیت، بارها و بارها از مجاری مختلف این ایده را دنبال کرده، از این گفت که غلامحسین محسنی اژه‌ای «حتی ساختارهایی را به این منظور ارائه کرده» و افزود: «افراد مشخص سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و… در مدت یکسال اخیر بارها با رئیس قوه قضاییه دیدار و پیشنهادهایی را ارائه کردند و این پیشنهادها به نحو کارشناسانه مورد ابلاغ و تاکید رییس قوه قضاییه و سایر مسئولان واقع شده است.» هرچند در روزهای گذشته به‌خصوص پس از بالا گرفتن اعتراضات عمومی که حالا وارد دومین ماه شده، برخی از همین منتقدانی که رئیس قوه قضاییه در ابتدای دوران مسئولیت‌ در تماس تلفنی با آن‌ها و خواهان همکاری آن‌ها با دستگاه قضایی شد، در این مدت بعضاً به‌دلیل اجرایی نشدن ایده‌ای که محسنی اژه‌ای مطرح کرده بود، انتقادهایی را مطرح کرده‌اند. به هر تفسیر اما ستایشی که معتقد است «گفت‌وگو با دستور کار مشخص و هدفمند منجر به تفاهم با تسمک به ظرفیت‌های عظیم اجتماعی خواهد شد»، در ادامه گفت: «اگر در اثر گفت‌وگوها مشخص شود رویه اشتباه بوده، این شهامت وجود دارد که رویه‌های جدید جایگزین شود.»
با این حال اما سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به یکی از نخستین پرسش‌های خبرنگاران در این نشست خبری که با اشاره به اعتراض‌ها، از شمار بازداشت‌شدگان در جریان برگزاری این تجمع‌های اعتراضی پرسید، به بیانیه چندی قبل قوه قضاییه اشاره کرد و گفت: غربالگری و تفکیک کسانی که در این اغتشاشات ، مرتکب جرم شدند، شروع شده و ادامه دارد. افرادی که کم‌گناه هستند و مرتکب جرم خفیف شدند و جرم خشن و قتل‌عمدی و جرح عمدی و تخریب نشده باشند و آشوب ایجاد نکرده باشند و امنیت مردم را مورد تعرض قرار نداده باشند، همان افرادی هستند که مورد رافت اسلامی قرار می‌گیرند. اما کسانی که مرتکب قتل و تعرض به حقوق مردم شده باشند، بدانند که قوه قضاییه نسبت‌به آنها برخورد عبرت‌آموز و بازدارنده دارد و به اشد مجازات خواهند رسید؛ البته رسیدگی به جرم و اعمال مجازات در دادگاه است و قطعا حکم شرعی نسبت به آنها در این طبقه‌بندی اعمال می‌شود. سخنگوی قوه قضاییه افزود: با دستور ریاست قوه قضاییه دادسراها با سرعت و دقت لازم کار در حوزه دادستانی را انجام دادند و قسمتی از پرونده‌ها در دادسراها تعیین تکلیف و منجر به صدور کیفرخواست شده و کسانی که مرتکب جرم نشدند، در دادسرا نسبت به آنها تصمیم‌گیری می‌شود و کسانی که مجرم هستند، پرونده آنها با صدور کیفرخواست به دادگاه حسب مورد به محکمه صالح ارسال می‌شود. ستایشی عنوان کرد: در سراسر کشور محاکمات شروع شده و تهران، البرز، اصفهان و کردستان به‌عنوان پیشتازان در این زمینه بودند و پرونده‌ها را از دادسرا به دادگاه ارسال کردند.
اما در حالی چند روزی از آتش‌سوزی عجیب و مرگ‌بار زندان اوین می‌گذرد، سخنگوی قوه قضاییه در پاسخ به پرسشی در خصوص اطلاعات احتمالی به دست آمده از دوربین‌های مداربسته زندان گفت: این موضوع نیاز به بررسی دارد. مستندی از زندان اوین تهیه شد و پاسخگوی ابهاماتی است که خصم ایجاد کرده بود؛ زیرا ابهام‌افکنی یکی از شگردهای رسانه‌های بیگانه است و رسواکننده شایعاتی بود که در مستند آتش‌سوزی در اوین نشان داده شد. مرکز رسانه قوه قضاییه اولین رسانه‌ای بود که اطلاع‌رسانی کرد. به محض جمع‌بندی داده‌ها قسمت‌هایی را که قابل ارائه است، اطلاع‌رسانی می‌کنیم. سخنگوی قوه قضاییه درباره شناسایی عاملان آتش‌سوزی در این زندان و تشکیل‌ پرونده و روند رسیدگی قضایی به اتهام‌های این افراد گفت: در این زمینه پرونده‌هایی در دادسرای ناحیه عمومی انقلاب تهران ویژه امور جنایی تشکیل شد و کسانی که در مورد تحریق عمدی نقش داشتند و مرتکب جرم شدند شناسایی شدند و کسی از چنگ قانون در نمی‌رود و آنها تفهیم اتهام شدند و پرونده در حال تحقیقات است و در آینده نتیجه تحقیقات اعلام می‌شود. او گفت: در این حادثه دلخراش ۸ نفر فوت شدند و ۲۵ نفر شناسایی شدند و برای آنها پرونده تشکیل شده و ممکن است که به این تعداد اضافه شود یا از این تعداد کم شود.
اما در ادامه این نشست خبری یکی از خبرنگاران گفت: چندی پیش اظهارات حسن عباسی درباره ورزشکاران (و همسرانشان) باعث ایجاد جنجال‌هایی شد و اخباری مبنی بر احضار این فرد منتشر شد؛ آیا این فرد احضار شده و برای او پرونده‌ای تشکیل شده؟ اگر بله، شاکی داشته یا دادستانی اقدام کرده است؟ ستایشی نیز در پاسخ گفت: تا این مرحله شکایتی مطرح نشده و پرونده‌ای هم تشکیل نشده است. او همچنین در پاسخ به پرسشی دیگر درباره آخرین وضعیت پرونده دانشجویان بازداشتی در اعتراضات اخیر گفت: این موضوع به دادستان کل کشور محول شده است. قریب به اتفاق دانشجویان آزاد شدند و تعداد محدود و انگشت‌شماری بازداشتند. کسانی که بازداشتند براساس اطلاعات موثق اولا در میدان اغتشاشات بودند و نیز ارتباط خاصی با برخی شبکه‌های تابلودار جنایت پیشه داشتند و مسائل‌شان در دست بررسی است و اطلاع‌رسانی می‎شود. او افزود: دادستانی کل با وزیر علوم نشست داشتند و موضوع را پیگیری کردند. ستایشی یادآور شد: ۲۰۰ نفر از همکاران ما به موضوع ورود کردند، در بازداشتگاه‌ها حضور یافتند و افراد را تفکیک کردند و کسانی هم که زیر ۱۸ سال سن دارند تعیین تکلیف شدند.
خبرنگاران حاضر در نشست خبری روز گذشته سخنگوی قوه قضاییه البته بیش از هر موضوع و بحث، از ابعاد قضایی اعتراضات اخیر پرسیدند. اما این تنها موضوع بحث این نشست نبود. چنان‌که در بخشی از این نشست خبری یکی از خبرنگاران خطاب به سخنگوی دستگاه قضایی گفت: از مرداد امسال که محیط‌‌بان برومند نجفی به‌ دست پدر مقتول به قتل رسید، هنوز فرد ضارب دستگیر نشده؛ چه اقداماتی برای دستگیری قاتل صورت گرفته است؟! ستایشی نیز گفت: امیدوارم در جلسه‌ای با قدرت عرض کنیم که قاتل این محیط‌بان عزیز دستگیر شد اما امروز می‌گویم که پیرو اطلاع‌‌رسانی‌های قبلی به محض اینکه این مورد صورت پذیرفت، پرونده به دستور دادستان عمومی و انقلاب کرمانشاه به بازپرس ویژه قتل در استان کرمانشاه ارجاع شد و بدون درنگ اقدامات قضایی به‌صورت فنی و تخصصی صورت می‌گیرد. سخنگوی قوه قضاییه اضافه کرد: پلیس و کارآگاهان با تمسک به اقدامات پلیسی پیگیر قضیه می‌شوند و افرادی که فراری بودند و مشاور و معاونان این فرد شناسایی می‌شوند. دو نفر معاون بودند که شناسایی می‌شوند. ستایشی همچنین گفت: دستورات قضایی صادر می‌شود و آنچه که گزارش شده این است که با اقدامات خوبی که صورت می‌گیرد، شاهد دستگیری ضارب و معاونان او باشیم.

شماری از دانشجویان در چند دانشگاه کشور در اعتراض به اعمال تفکیک جنسیتی در محل غذاخوری دانشگاه‌ها، از حضور در سلف دانشگاه خودداری کردند. این در حالی است که بنابر تصاویر منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی از سلف دانشگاه شریف و دانشجویان این دانشگاه در زمان صرف ناهار، دانشجویان این دانشگاه در آخرین نمونه از این اقدامات نمادین اعتراضی، در بخشی از حیاط دانشگاه سفره انداخته و کنار یکدیگر ناهار خوردند. حال اما حضور یک چهره سرشناس رسانه‌ای در جمع دانشجویان دانشگاه شریف در زمان صرف نهار، مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. عادل فردوسی‌پور، مجری محبوب برنامه۹۰ و گزارشگر فوتبال که البته از جمله استادان دانشگاه شریف هم است، در جمع دانشجویان این دانشگاه مقابل سلف حاضر شد و با آن‌ها روی زمین نهار خورد.

23 سال بعد از اینکه خالق «تفنگت را زمین بگذار» از میان ما رفته بازهم این شعر او دوباره در میان مردم جان گرفته است. زنده یاد «محمدرضا شجریان» با خواندن این شعر، ترانه‌ای خلق کرد که خاطره‌ای متفاوت از «فریدون مشیری» در میان مردم رقم زد. پیشتر جوانان با «بی تو مهتاب‌شبی با از آن کوچه گذشتم» او را در خاطر سپرده بودند.
«فریدون مشیری» که برای اولین بار از منوچهر آتشی چند شعر در صفحه ادبی «مجله روشنفکر» به چاپ رساند، بعد از کودتای 28 مرداد سعی کرد در فضای خفقان دولت کودتا، چراغ خانه ادبیات را روشن نگه‌دارد. فعالیت او در «مجله روشنفکر» از جمله اتفاقات خوب برای آن دوران بود. مجله‌ای که بین سال‌های 1332 تا 1352 منتشر می‌شد. علاوه بر مشیری نویسندگان و شاعرانی چون «ذبیح‌الله منصوری»، «اسماعیل جمشیدی»، «سیروس آموزگار» و «محمدعلی بهمنی» با این مجله همکاری کرده‌اند.

«اصولا در دوره خفقان و در همه زمان‌ها شاعران روایت را رها کرده و به سراغ استعاره میروند.» این را «سید حبیب موسوی بی‌بالانی»، شاعر، درباره استفاده از نمادها و استعاره‌ها در دوره‌های خفقان می‌گوید.
28 مرداد 1332 نقطه سیاهی در سپهر سیاسی ایران است. با کودتای سال 1332، آزادی‌هایی که با تلاش‌های فراوان به دست آمده بود از بین رفت و کشور به عقب بازگشت. ادبیات هم از این خفقان بی‌نصیب نماند. با این حال چراغ آن کم‌سوتر شد اما خاموش نشد. کسانی بودند که هنوز می‌خواستند سوسوی کم نور ستاره‌های ادب و هنر از بین نرود. شاعر «بی تو، مهتاب‌شبی، باز از آن کوچه گذشتم….» از جمله کسانی بود که در آن زمان با مجله روشنفکر به سردبیری مجید دوامی، علی حافظی، منوچهر مطیعی، حسین مهری و پرویز نقیبی همکاری می‌کرد.

صراحت اشعار مشیری
صراحت و سادگی یکی از ویژگی‌های اشعار مشیری است. موسوی در این باره می‌گوید: «اخوان در شعر زمستان از «زمستان» به عنوان یک استعاره عظیم از جمود و بی‌تحرکی اجتماع که حاصل از کودتا و سرخوردگی عظیم است، استفاده می‌کند و صراحتا آن زمان برای ما یادآوری می‌شود. ولی این صراحت و ساده‌سازی با این قدرت در اشعار مشیری وجود ندارد. یا وقتی که «داروگ» را نیما یوشیج به عنوان استعاره استفاده می‌کند ما کاملا متوجه قدرت این استعاره را می‌شویم.
استعاره قدرتمند در شعر مشیری دیده نمی‌شود. مثلا در جایی که می‌خواهد نصیحت کند و بگوید «تفنگت را زمین بگذار» به صراحت آن را می‌گوید و از استعاره استفاده نمی‌کند و حرفش را می‌زند. شعری که در عین سادگی سرودنش استعداد ویژه‌ای می‌خواهد.»

فریدون مشیری بعد از کودتای 28 مرداد سعی کرد در فضای خفقان دولت کودتا، چراغ خانه ادبیات را روشن نگه‌دارد

موسوی درباره سادگی شعر مشیری می‌گوید: «شاید زبان فریدون مشیری زبان به روزی به معنای نگاهی که نیما یا مهدی اخوان ثالث در شعر زمستان دارد نباشد ولی پیام‌هایش را می‌توانست صریح ارائه دهد. در واقع نیازی به تعبیر و تحلیل مانند آنچه در شعر شاملو می‌بینیم ندارد. پیام شعرش در سطحی‌ترین جایی که می‌تواند قرار دارد و ما پیامش را می‌بینیم. در شعر مشیری ما می‌توانیم شعر را بخوانیم و در یک خط، مفهوم را بگیریم و ذهن در خواندن شعرهایش پرت نمی‌شود.»
موسوی با بیان اینکه مشیری در کلاسیک شعر فارسی تعریف می‌شود و و عقب‌تر از دوره خودش بود، می‌گوید: «فریدون مشیری در یک کلام شاعر کلاسیک است و توانست با چند شعرش وارد قلب مردم شود خصوصا با شعر «کوچه». ولی به طور کلی اگرچه بسیار شاعرِ پذیرایی بود و از معدود شاعرانی بود که نیما را به عنوان استاد پذیرفت یا شاعر پیشرویی مثل منوچهر آتشی را معرفی کرد ولی اگر بخواهیم او را به عنوان یک شاعر در نظر بگیریم شاعریست که به شدت به سنت‌های شعر فارسی وابسته ماند و فیگور آوانگارد هیچگاه نگرفت و به همین دلیل نتوانست با وجود استعداد زیاد به لول استعداد خودش در شعر برسد.»
پاپ‌ها کمتر سراغ اشعار مشیری می‌روند
«سید حبیب موسوی بی‌بالانی» درباره آشنایی فریدون مشیری با موسیقی شعر فارسی، توضیح می‌دهد: «کارهای مشیری قابلیت اجرای موسیقایی دارند ولی یک نکته جالبی که وجود دارد این است که پاپ‌ها کمتر سراغ شعرهایش می‌روند چون نگاهش نگاه پاپی نبوده. چون نگاه پاپ یک مرحله از کلاسیک جلوتر است و اشعار مشیری از مرحله کلاسیک جلوتر نرفته است.»

| پیام ما | در سال گذشته فقط 5 درصد از زباله‌های پلاستیکی خانواده‌های آمریکایی، بازیافت شدند. این را سازمان جهانی صلح سبز در گزارشی اعلام کرده و گفته است که آمریکایی‌ها 51 میلیون تن بسته‌بندی، بطری و کیسه را در سال 2021 دور ریخته‌اند‌. به بیان دیگر حدود 140 کیلوگرم پلاستیک به ازای هر نفر تولید شده و تقریباً 95 درصد آنها به محل‌های دفن زباله و اقیانوس‌ها ریخته شده‌ و یا به صورت ذرات سمی کوچک پراکنده در جو درآمده‌اند. به گفته این سازمان جهانی، مشکل پلاستیک فقط مربوط به مصرف‌گرایی و تنبلی نیست زیرا حتی اگر هر خانواده هم وقتی را برای جداسازی هر تکه پلاستیک صرف کند و به یک کارخانه بازیافت اختصاصی تحویل دهند، باز هم مشکل بازیافت پلاستیک حل نمی‌شود.

این گزارش نشان می‌دهد که هیچ نوع بسته‌بندی پلاستیکی در ایالات متحده با تعریف قابل بازیافت-حتی پلاستیک‌هایی مثل بطری‌های پت و پلی‌اتیلن که مدت‌ها قابل بازیافت در نظر گرفته می‌شدند-، به نرخ 30 درصدی بازیافت در آمریکا نرسیده‌اند. همچنین نرخ بازیافت سایر پلاستیک‌هایی که روزانه توسط میلیون‌ها نفر برای بسته‌بندی باقیمانده‌ غذا یا پلاستیک‌های ناخواسته‌ای که در روند خریدهای آنلاین استفاده می‌شود، کمتر از 5 درصد است. شرکت‌هایی مانند کوکاکولا، پپسی، نستله و یونیلور برای چندین دهه با گروه‌های پیشرو در صنعت برای ترویج بازیافت پلاستیک به عنوان راه‌حلی برای زباله‌های پلاستیکی همکاری کرده‌اند. اما داده‌های فعلی به روشنی نشان می‌دهند که از نظر عملی، بیشتر پلاستیک‌ها قابل بازیافت نیستند. بررسی سال 2020 از 370 کارخانه بازیافت نشان می‌دهد بیشتر پلاستیک‌ها به طور گسترده از سوی کارخانه‌ها به منظور بازیافت پذیرفته نشده‌اند. حتی بطری‎ها و کوزه‌ها به طور کامل قابل بازیافت یا استفاده مجدد نیستند.

بر اساس گزارش اخیر سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) اگر وضعیت موجود ادامه یابد، استفاده از پلاستیک و زباله‌های جهانی تا سال 2060 با افزایش ناچیز بازیافت پلاستیک، تقریباً سه برابر می‌شود

سیاست‌های صادرات زباله و فلج شدن بازیافت در آمریکا
نرخ رسمی بازیافت در ایالات متحده از 9.5 درصد در سال 2014 به 8.7 درصد در سال 2018 کاهش یافته است. به گزارش گاردین در آن زمان، ایالات متحده، مانند بسیاری از کشورها، میلیون‌ها تن زباله پلاستیکی را به چین صادر و آن را بازیافتی حساب کرد، حتی با وجود آنکه بیشتر آنها سوزانده یا در طبیعت رها شده بودند. پس از اینکه چین در سال 2018 پذیرش زباله‌های پلاستیکی را متوقف کرد، زیرا اساساً این زباله برای بازیافت بیش از حد کثیف بودند. با توقف همکاری چین با آمریکا، کمبود ظرفیت بازیافت در این کشور، هرگز جبران نشد در حالی که استفاده از پلاستیک رو به افزایش بود. اما صادرات پلاستیک از اساس نادرست بود زیرا زباله‌های پلاستیکی آنقدر فراگیر هستند که جمع‌آوری آنها بسیار دشوار است. همچنین دسته‌بندی آنها عملا غیرممکن و برای محیط‌زیست مضر است. به علاوه بازیافت مجدد پلاستیک گران است و اغلب حاوی مواد سمی است. از طرفی کاغذ، مقوا، فلز و شیشه این مشکلات را ندارند و به همین دلیل با نرخ بسیار بالاتری بازیافت می‌شوند.
فقط 9 درصد از زباله‌های پلاستیکی بازیافت می‌شوند
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در گزارش سال 2022، از دو برابر شدن تولید سالانه پلاستیک در سطح جهان خبر داد. تولید پلاستیک از 234 میلیون تن در سال 2000 به 460 میلیون تن در سال 2019 رسیده است. به همین ترتیب زباله‌های پلاستیکی بیش از دو برابر شده و از 156 میلیون تن در سال 2000 به 353 میلیون تن در سال 2019 رسیده است. اما از این میان تنها 9 درصد از زباله‌های پلاستیکی بازیافت شده‌اند. در حالی که 19 درصد آنها سوزانده و تقریبا 50 درصدشان به محل‌های دفن بهداشتی می‌روند. 22 درصد باقیمانده نیز در محل‌های دفن زباله‌ به صورت کنترل‌نشده و در گودال‌های روباز سوزانده می‌شوند و به محیط‌زیست نشت پیدا می‌کنند. این وضعیت برای محیط‌زیست جهنمی ساخته است. 109 میلیون تن پلاستیک در رودخانه‌ها و 30 میلیون تن در اقیانوس انباشته شده است. فقط در سال 2019، 6.1 میلیون تن زباله پلاستیکی به رودخانه‌ها، دریاچه‎ها و اقیانوس‌ها نشت کرده است. تجمع پلاستیک در رودخانه‌ها نشان می‌دهد که نشت پلاستیک به اقیانوس‌ها برای دهه‌های آینده هم ادامه خواهد داشت. حتی اگر مدیریت نادرست زباله‌های پلاستیکی به میزان قابل توجهی کاهش یابد. علاوه بر این، تمیز کردن این پلاستیک‌ها هر سال دشوارتر و پرهزینه‌تر می‌شود، زیرا پلاستیک ها به ذرات کوچکتر تقسیم می‌شوند.
بر اساس گزارش اخیر سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) اگر وضعیت موجود ادامه یابد، استفاده از پلاستیک و زباله‌های جهانی تا سال 2060 با افزایش ناچیز بازیافت پلاستیک، تقریباً سه برابر خواهد شد.
سیاستگذاران چطور به عصر پلاستیک پایان دهند؟
در حال حاضر تنها 6 درصد از مواد اولیه پلاستیک‌های جدید تولید شده در سطح جهان را پلاستیک‌های بازیافتی، تشکیل می‌دهند. با این حال دادن انگیزه‌های اقتصادی برای حمایت از بازارهای پلاستیک‌های بازیافتی نقش مهمی در کاهش ردپای محیط‌زیستی پلاستیک‌ها، انحراف از شیوه‌های مضر مدیریت زباله و کمک به کاهش تقاضا برای معادل‌های اولیه دارد. همچنین نوآوری در عرصه بازیافت را تقویت و از هر نوآوری در این زمینه حمایت کنند. از ابزارهای نوآورانه برای مهار مصرف پلاستیک مثل مالیات پلاستیک استفاده کنند تا به این ترتیب از نشت پلاستیک به محیط زیست جلوگیری کنند. در نهایت با تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای ساخت زنجیره ارزش، نشت پلاستیک را به صفر برسانند.

سومین پاییز خشک ایران در حالی سپری می‌شود که بسیاری از مناطق کشور به استثنای شمال، چند ماهی است رنگ باران به خود ندیده‌اند. به نظر می‌رسد این خشکسالی در حال تبدیل شدن به دردسر برای تامین آب پایتخت است. در آخرین روز مهر شرکت آب و فاضلاب استان تهران اعلام کرد ذخیره سدهای تأمین‌کننده آب این کلان‌شهر به ۳۵۰میلیون مترمکعب رسیده است و این میزان ذخیره، در صورت تداوم روند مصرف کنونی ممکن است مشکلات و تنگناهایی را برای تامین پایدار آب به وجود آورد.

بنا به اعلام شرکت آب و فاضلاب استان تهران با توجه به کاهش ذخیره سدهایی که آب شرب پایتخت را تامین می‌کنند، اهالی این شهر باید ۲۰ درصد کمتر آب مصرف کنند. همچنین بنا بر این اطلاعیه نمودار‌های مرکز کنترل آب تهران نشان می‌دهد میزان مصرف آب چندان تفاوتی با روزهای گذشته نداشته و کاهش محسوسی را نشان نمی‌دهد. یکی از نکات قابل‌توجه در روزهایی که می‌تواند به روزهای بحرانی آب پایتخت تبدیل شود، این است که رکورد مصرف آب در شهریور، در مهرماه نیز تکرار شد. در حالی که همه امیدوار بودند مصرف آب با رسیدن به پاییز کاهش یابد. بنا به اعلام روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب استان تهران جمعه ۲۲ مهر میزان مصرف لحظه‌ای آب تهران از نقطه اوج خود در تابستان عبور کرد و به ۴۶ هزار لیتر در هر ثانیه رسید که معادل مصرف ۳۰ هزار بطری آب معدنی یک و نیم لیتری در هر ثانیه است. همین طور طی روزهای منتهی به آبان ماه حجم آب مخازن سطح شهر تهران روزانه حدود ۶۰۰ هزار مترمکعب نسبت به شرایط نرمال کسری داشته است.

رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی کشور: ما به حجم قابل‌توجهی از بارش نیاز داریم تا بتواند خشکی‌های سال‌های گذشته را هم جبران کند. طبیعتا حجم قابل‌توجهی از بارش جذب خاکی خواهد شد که تمام رطوبتش را طی دوسال از دست داده است و تبدیل به روان‌آب نخواهد شد

حجم آب مخازن سدهای تهران در حال حاضر مجموعا ۳۵۱ میلیون مترمکعب است. ذخایر آبی سدهای‌ استان تهران به تفکیک سد امیرکبیر ۶۵ میلیون مترمکعب، سد لتیان ۲۰ میلیون مترمکعب، سد لار ۳۶ میلیون مترمکعب، سد طالقان ۱۸۲ میلیون مترمکعب و سد ماملو ۴۸ میلیون مترمکعب است که در مقام مقایسه با سال گذشته، حجم آب مخازن سدها ۸۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است.
بنا به گفته محمدرضا خانیکی مدیر دفتر مطالعات منابع آب استان تهران به «پیام‌ما» در سال اخیر، میزان بارش استان تهران مجموعا ۲۰۸ میلی‌متر بوده که در مقایسه با سال آبی قبل حدود ۲۴ درصد کاهش میزان بارندگی را تجربه کردیم و در مقایسه با بارندگی متوسط بلندمدت ۲۶ درصد کاهش بارندگی را شاهد بودیم. میزان بارندگی‌های استان تهران تاکنون صفر بوده که طبق پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی در پاییز امسال با بارش کم و افزایش دما مواجه هستیم.
این در حالی است که «محمد بختیاری»، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران نیز نسبت به مصرف آب شرب در استان تهران هشدار داده و در برنامه تلویزیونی اعلام کرد: مصرف آب شرب روزانه شهر تهران حدود ۳ میلیون ۱۰۰ هزار مترمکعب است، که اگر تمهیداتی دیده نشود و صرفه‌جویی اتفاق نیفتد قطعا در اوایل زمستان دچار مشکل خواهیم بود.
ساعت شنی مصرف آب در پایتخت در حالی معکوس شده است که بنا به اعلام کارشناسان در سازمان هواشناسی کشور، احتمال بارش باران‌های قابل جبران در نیمه نخست این سال آبی به ویژه در نیمه شمالی کشور بعید به نظر می‌رسد.

ساعت شنی مصرف آب در پایتخت در حالی معکوس شده است که بنا به اعلام کارشناسان در سازمان هواشناسی کشور، احتمال بارش باران‌های قابل جبران در نیمه نخست این سال آبی به ویژه در نیمه شمالی کشور بعید به نظر می‌رسد

رئیس مرکز ملی اقلیم سازمان هواشناسی کشور در مورد این وضعیت به «پیام‌ما» می‌گوید: ما خشکسالی را در دو سال گذشته آبی تجربه کرده‌ایم و همین مسئله را بحرانی‌تر کرده است. اکنون نیازمان به باران نیست. خدا درهای رحمتش را نمی‌بندد اما ما به حجم قابل توجهی از بارش نیاز داریم تا بتواند خشکی‌های سال‌های گذشته را هم جبران کند. طبیعتا حجم قابل توجهی از بارش جذب خاکی خواهد شد که تمام رطوبتش را طی دو سال از دست داده است و تبدیل به روان‌آب نخواهد شد.
احد وظیفه توضیح می‌دهد: کم‌بارشی در سال آبی 99 -1400، معادل 38 درصد به ثبت رسید و در سال آبی 1400-1401 این میزان به 24 درصد رسید. اما خود استان تهران برای سال آبی که گذشت بیش از 35 درصد کاهش بارندگی را تجربه کرده است. این کاهش در آورد رودخانه‌ها و ذخیره سدها خودش را نشان داده است. در حقیقت سدهای تهران بحرانی ترین روزهای تاریخ خود را سپری می‌کنند.
او ادامه می‌دهد: به شکل دقیق نمی‌توان به این سوال پاسخ داد که آیا میزان بارش های آتی و نیمه نخست سال آبی جدید، بارش‌های جبران‌کننده‌ای خواهیم داشت یا خیر. چون پیش‌بینی‌های فصلی تابع عوامل و شرایط متغیری است. اما آنچه امروز می‌دانیم این است که بارش در نیمه شمالی کشور به احتمال بسیار زیاد به حد نرمال هم نخواهد نرسید. حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که بارش نیمه شمالی کشور به حد نرمال هم برسد به دلیل کاهش قابل توجه حجم سدها قابل جبران نخواهد بود. اما در مورد نیمه جنوبی کشور شرایط بهتری را تجربه خواهیم کرد و احتمال می‌رود بارش‌های نیمه جنوبی کشور به حد نرمال برسد.
وظیفه معتقد است که گرچه در این سال آبی امیدی به رفع تنش آبی به ویژه در پایتخت نیست اما برف می‌تواند سال آینده را بهتر رقم بزند. او می‌گوید: طبیعتا در شرایط فعلی باید سراغ راهکارهای مدیریت مصرف برویم. اما اگر امسال برف قابل‌توجهی داشته باشیم که در یخچال‌ها ذخیره شوند می‌توانیم به بهبود وضعیت آبی در سال آّبی آینده امیدواریم باشیم.

سند الگوی کشت در حالی قرار است از هفته آینده به اجرا درآید که چشم‌انداز ترسیمی سخنگوی صنعت آب ایران برای کشت پاییزه خوب نیست. در حالی که «فیروز قاسم‌زاده» استان‌های اصفهان، خوزستان و ایلام و همچنین دیگر استان‌های فلات مرکزی را با محدودیت آب برای کشت پاییزه توصیف کرد وزیر جهاد کشاورزی روز شنبه گفته بود از هفته آینده قراردادهای سند الگوی کشت را با حضور رئیس‌ جمهور منعقد و این برنامه را اجرایی می‌کند. گرچه سخنگوی صنعت آب کشور از اصلاح اعداد مربوط به آب در سند الگوی کشت خبر داد اما توضیحات او از ابهام‌های این سند نکاست.

۱۸ کلانشهر ایران درحالی باید در مصرف آب مدیریت کنند که ساعت‌های اوج مصرف به ویژه در زمان نماز امکان تخلیه مخازن آب شرب و بهداشت وجود دارد و در صورتی که مخازن تخلیه شود برگرداندن آن‌ها به مدار کار ساده‌ای نیست. این در حالی است که «علی‌اکبر محرابیان» وزیر نیرو جمعه گذشته گفته بود آب شهرهایی چون تهران، مشهد و اصفهان به سختی تأمین می‌شود. «فیروز قاسم‌زاده» سخنگوی صنعت آب کشور که در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت باز هم تلاش کرد تأکید کند نام شهری را به زبان نیاورد و در نهایت بر این نکته تاکید کند که «تمام کلانشهرهای ایران باید در مصرف آب مدیریت کنند.» به گفته او تأمین آب شرب و بهداشت مردم نقاط مختلف با وجود پاییز خشک و استمرار خشکسالی‌های گذشته کار سختی نیست اما حفظ پایداری شبکه به ویژه در ساعات اوج مصرف و زمان اذان صبح، ظهر و مغرب به دلیل افزایش مصرف نگران‌کننده است زیرا در صورتی که مخازن آب تخلیه شود دوباره بازگرداندن آن‌ها به مدار کار ساده‌ای نیست.
دومین نشست خبری «فیروز قاسم‌زاده» در سال آبی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ با حضور خبرنگاران در حالی برگزار شد که ۱۴ روز از رونمایی سند الگوی کشت توسط وزیر جهاد کشاورزی و محمد مخبر معاون اول رئیس‌ جمهور سپری شده و هنوز به جز یک پاورپوینت ۱۹ صفحه‌ای هیچ اطلاعاتی از آن در دسترس نیست. سندی که سخنگوی آب کشور نیز می‌گوید آن را ندیده است و از مفاد آن بی‌خبر است.

ورودی به مخازن سدها در سال آبی جدید تا دومین روز آبان 880 میلیون مترمکعب و خروجی از مخازن سدها یک میلیارد و 950 میلیون مترمکعب بوده که به ‌ترتیب نسبت به سال گذشته 12 درصد و 11 درصد کاهش داشته‌اند؛ همچنین میزان ورودی آب به سدها در مقایسه با متوسط 5 سال اخیر، کاهشی 30 درصدی را نشان می‌دهد

دیروز قاسم‌زاده ۲۱ پرسش خبرنگاران در مورد مسائل مربوط به آب کشور را پاسخ گفت و برخلاف جلسه‌های پیشین که احوال دریاچه ارومیه پرسیده می‌شد در این نشست درباره این زیست‌بوم در خطر سوالی مطرح نشد.
«دلیل افزایش مصرف آب در تهران»، «استفاده از مخزن سد دز برای طرح غدیر»، «پر کردن استخرها در تهران»، «چگونگی مواجهه با مشترکان پرمصرف و بدمصرف»، «طعم، مزه و بوی آب تهران»،‌ «وضعیت آب همدان»، «آخرین وضعیت آب ژرف در سیستان»، «چگونگی برنامه‌ریزی برای وضعیت کنونی آب»، «چرایی عدم برگزاری مانور قطع آب برای اطلاع‌رسانی وضعیت به مردم»، «سند الگوی کشت و بارگذاری بر خوزستان»، «تعرفه آب و بهای تمام شده یک مترمکعب آب»، «شکایت از مدیران بخش آب در دولت قبل»، «بازار آب»، «میزان مصرف آب در بخش کشاورزی» از جمله محورهایی بود که خبرنگاران درباره آن از سخنگوی صنعت آب سوال پرسیدند.
۵ برابر آورد رودخانه کرج
سخنگوی صنعت آب کشور در حالی بر دقت بر مدیریت مصرف آب در همه کلانشهرهای ایران تأکید کرد که میزان توزیع آب در تهران را ۴۰ تا ۴۵ متر مکعب بر ثانیه اعلام کرد. به گفته او این میزان دستکم ۵ برابر آورد رودخانه کرج است.
«فیروز قاسم‌زاده» در توصیف چگونگی تأمین آب شرب و بهداشت کشور با اشاره آنچه وزیر گفته بود «آب شهرهایی چون تهران، مشهد و اصفهان به سختی تأمین می‌شود» عنوان کرد: با توجه به میزان جمعیتی که در کلانشهرها ساکن هستند از نظر برنامه‌ریزی برای تأمین آب و برخلاف شرایط خشکسالی موجود کار سختی پیش رو نداریم اما مهمترین دغدغه در تأمین آب ساعات اوج مصرف است.
او از رسانه‌ها خواست تا به مردم نسبت به میزان مصرف در ساعات ۹ تا ۱۱ صبح، ۲ تا ۴ بعدازظهر و ۹ تا ۱۱ شب و همچنین زمان اذان صبح، ظهر و مغرب هشدار داده و به مدیریت منابع آب کمک کنند. قاسم‌زاده در این‌ باره توضیح داد: اگر در ساعات اوج مصرف مخازن تخلیه شوند دچار ناپایداری می‌شویم. گرچه به لحاظ حجمی مدیریت منابع آب برای تأمین آب شرب و بهداشت انجام شده و با توجه به حساسیتی که در کلانشهرها وجود دارد لازم است مردم در این زمان‌ها باید توجه بیشتری به مصرف داشته باشند.
مانور، وظیفه وزارت نیرو نیست
سخنگوی صنعت آب کشور در پاسخ به این پرسش که برای مدیریت بهینه مصرف آب در ۱۳۲ شهر دارای ریسک در زمینه تأمین آب چرا مانورهایی برگزار نمی‌کنید تا مردم نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری به خرج دهند گفت: مانور عملیاتی در حوزه وظیفه وزارت نیرو نیست و باید سازمان مدیریت بحران کشور برای این کار برنامه‌‌ریزی کند. با این حال وزارت نیرو در حد وظایف خود مجموعه‌ اقداماتی برای این مهم انجام داده و در عین حال به یکی از مصوبه‌های هیئت وزیران مبنی بر قطع آب مشترکان بدمصرف هم عمل می‌کند.
او دراین‌باره به قطع آب مشترکان بدمصرف اشاره کرد و افزود: آب ۲ هزار و ۸۰۰ مشترک بدمصرف آب در کلانشهر تهران برای ساعت‌هایی در روز قطع شد؛ قطع آب این مشترکان با هدف تغییر در رفتارهای مصرفی انجام شده است.
الگوی کشت و نظرات وزارت نیرو
فیروز قاسم‌زاده با اشاره به این نکته که خودش سند الگوی کشت را ندیده و نمی‌داند پیوست اجتماعی و فرهنگی دارد یا خیر گفت: الگوی کشت سندی بود که وزارت جهاد کشاورزی آن را ارائه کرد و وزارت نیرو تأکید داشت باید شاخص‌های مورد نظر این وزارتخانه در آن باید لحاظ شود. به همین دلیل هم رونمایی از این سند به تعویق افتاد. پس از برگزاری جلسات مشترک بین کارشناسان دو وزارتخانه‌ بر دو موضوع مهم یعنی کاهش ۱۷ درصدی مصرف آب و لحاظ کردن میزان مصرف آب بر مبنای جدول‌های آب برنامه‌ریزی با برش ۳۱ استان تأکید شد و از این وزارتخانه خواستیم که سند الگوی کشت نباید با این دو موضوع در تعارض باشد.
سخنگوی صنعت آب با اشاره به اینکه در نهایت موارد مورد نظر وزارت نیرو تأمین شد و قرار است این سند سریعاً به اجرا درآید توضیح داد: اعمال آنچه مورد نظر وزارت نیرو بود کار پیچیده‌ای نبود و با توجه به سند سازگاری با کم‌آبی به توافق در بخش آب این سند رسیدیم تا کاهش مصرف آب در آن محقق شود.
بارکشی بیشتر از خوزستان
پرسش دیگری که خبرنگار روزنامه «پیام ما» درباره الگوی کشت و سندی که وزارت جهادکشاورزی تدوین کرده مربوط به بارگذاری بر استان خوزستان بود. قاسم‌زاده در پاسخ به این پرسش که چرا در ۵ گروه از ۶ گروه کشاورزی اصلی خوزستان در صدر بارگذاری‌ها قرار دارد گفت: این خطه از مناطقی است که آب زیاد دارد و ۴۵درصد از مجموع آب‌های سطحی کشور در آن واقع است. از سوی دیگر این استان خاک حاصلخیزی دارد و بنابراین طبیعی است که تصمیم‌گیران در وزارت جهاد کشاورزی بیشتر به آن توجه کنند. بنابراین در بسیاری موارد امکان بهره‌برداری از آب و خاک در خوزستان با سایر نقاط قابل مقایسه نیست.
سخنگوی صنعت آب کشور در پاسخ به این پرسش که وضعیت تالاب هورالعظیم در خوزستان وخیم است و تالاب شادگان نیز حقابه مناسبی دریافت نکرده بنابراین زیست‌پذیری خوزستان با بروز ریزگردها مخدوش شده و عملاً تنفس سخت شده است گفت: براساس میزان منابع و مصارف سدها که در سازمان برنامه و بودجه هم به تصویب رسیده است تأمین آب شرب اولویت استراتژیک دارد و مابقی مصارف اعم از کشاورزی، صنعت و محیط زیست در اولویت‌های بعدی تأمین قرار دارد و ما نیز طبق همین چارچوب عمل می‌کنیم.
قاسم‌زاده در مواجهه با این چالش که وقتی حقابه‌های محیط زیستی جاری نشود به ویژه در شهری چون اهواز که تمام مناطق اطراف آن تالابی با بروز و ظهور ریزگردها مواجه می‌شویم و وقتی هوایی برای تنفس نباشد آب شرب به چه کار می‌آید توضیح داد: ما برای سایر مصارف به جز آب شرب و بهداشت برنامه قطع آب اعلام کردیم و حتی به بخش کشاورزی خیلی کمتر از شرایط پرآبی تخصیص دادیم. رهاسازی آب چنان بوده که هم خود رودخانه مدنظر بوده تا آلودگی‌های مسیر‌ آن برطرف شود و هم انتهای رودخانه و بخش تالابی.
اعدادی سوال برانگیز
یکی از اعدادی که سخنگوی صنعت آب کشور به آن اشاره کرد میزان مصرف آب کشاورزی در کشور است. او گفت براساس آخرین آمار احصا شده میزان مصرف‌آب در بخش کشاورزی ۸۸میلیاردمترمکعب از ۹۸ میلیارد مترمکعب آب استحصال شده در کشور است. این در حالی است که وزارت جهادکشاورزی در سند الگوی کشت میزان آب مصرفی در بخش کشاورزی را ۴۵میلیارد مترمکعب اعلام کرده بود. این عدد در پاورپوریت منتشره از سندالگوی کشت آمده بود و این بسیار کمتر از میزانی است که وزارت نیرو اعلام کرده است. همین موضوع نگرانی درباره مستندات سند الگوی کشت مورد ادعای وزارت جهاد کشاورزی را افزایش می‌دهد.
آخرین وضعیت آب کشور
فیروز قاسم‌زاده، آخرین وضعیت منابع آب کشور را نیز توصیف کرد و گفت: در مهر، عمدتاً بارش‌ها در نواحی شمالی بود و بارش‌های قابل‌توجهی در کشور نداشتیم؛ میزان بارش‌های مهرماه حدود 3 میلی‌متر بود که نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل کاهشی 4درصدی و نسبت به متوسط بلندمدت در زمان مشابه، کاهشی 59 درصدی داشته است.
او با بیان اینکه «در چنین شرایطی ورودی به مخازن آب‌های سطحی و زیرزمینی کاهش می‌یابد»، گفت: ورودی به مخازن سدها در سال آبی جدید تا دومین روز آبان 880 میلیون مترمکعب و خروجی از مخازن سدها یک میلیارد و 950 میلیون مترمکعب بوده که به‌ترتیب نسبت به سال گذشته 12 درصد و 11 درصد کاهش داشته‌اند؛ همچنین میزان ورودی آب به سدها در مقایسه با متوسط 5 سال اخیر، کاهشی 30 درصدی را نشان می‌دهد.
او همچنین در توصیف شرایط موجود منابع آب کشور گفت: درحال حاضر 37 درصد مخازن سدهای کشور پر است؛ البته به‌طور معمول در انتهای شهریور و شروع پاییز، در حداقل تراز مخازن هستیم و این رقم در متوسط 5 سال اخیر 43 درصد بوده است که مقایسه با آمار امسال نشان می‌دهد در زمان حاضر حدوداً 6 درصد نسبت به متوسط 5 سال اخیر در شروع پاییز، کاهش حجم مخازن را تجربه می‌کنیم.
حدود 40 درصد از تأمین آب شرب تهران از منابع سطحی صورت می‌گیرد و در حال حاضر سدهای تهران 19 درصد پرشدگی دارند و این به معنای آن است که اگر بارشی نداشته باشیم برای ۱۰۰ روز آتی آب داریم. به گفته قاسم‌زاده این ۱۰۰ روز شامل نخستین ماه از زمستان هم می‌شود و همه نگاه‌های مسئولان برنامه‌ریزی متوجه آسمان است و دست به دعا برای نزولات جوی.
بی‌کیفیتی آب همدان تکذیب شد
سخنگوی صنعت آب همچنین در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت آب همدان تصریح کرد: یکی از ایستگاه‌های پمپاژ آب دچار اشکال فنی شد که این اشکال برطرف شده است و در زمان حاضر هیچ‌گونه قطعی آب در همدان نداریم.
او همچنین تأکید کرد: دریافت آب بی‌کیفیت و لجنی در همدان را تکذیب می‌کنم و به‌هیچ‌وجه آب آلوده وارد شبکه آب همدان نشده است و کیفیت آب در این شهر، استاندارد و مطلوب است؛ همچنین در روزهای اخیر دانشگاه ابن‌سینا، بررسی‌هایی روی کیفیت آب همدان داشته است و نتایج این بررسی‌ها بر تأیید کیفیت آب، صحه گذاشته است.
سخنگوی صنعت آب در خصوص باروری ابرها در سال جاری گفت: سازمان باروری ابرها تشکیل شده است و مطالعاتی در این زمینه آغاز شده اما هنوز اقدامی صورت نگرفته است.

سه روز قبل، روز «اقدام جوانان علیه تغییر اقلیم» بود و حالا در برخی منابع هم از 24 اکتبر یا دوم آبان به عنوان «روز جهانی تغییر اقلیم» نام برده شده. مبارزه با اثرات ناشی از تغییر اقلیم حالا به ادبیات زندگی روزمره برخی از افراد وارد شده و در شرایطی که نمی‌توان از شر اثرات سوء این تغییرات در امان ماند، نامگذاری روزهایی برای مقابله با این تغییرات بیش از گذشته جدی گرفته می‌شود. روز گذشته هم به مناسبت «روز جهانی تغییر اقلیم» سمینار تخصصی ایران در برابر تغییرات اقلیمی برگزار شد و در آن به روند فزاینده تولید گازهای گلخانه‌ای در کشور، بروز و شیوع بیماری‌های نو پدید و کاهش تاب‌آوری نظام سلامت به عنوان اثرات مخرب تغییرات اقلیمی اشاره شد. این در حالی است که زمان برگزاری کنفرانس اقلیمی «Cop27» که با حضور سران کشورهای مختلف برگزار می‌شود هم نزدیک است و این کنفرانس در بازه‌ای 10 روزه از تاریخ 17 تا 27 آبان در مصر برگزار خواهد شد.

جامعه جهانی بیش از سه دهه است که در سطوح مختلف نسبت به تغییر اقلیم واکنش نشان داده و داریوش گل‌علیزاده، سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست در این سمینار با اشاره به این حساسیت در سال‌های گذشته گفت: «۱۷ کشور در دنیا دچار تنش‌های آبی هستند و ایران نیز جزو ۹ کشور آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی است، لذا لازم است تا خود را برای این تغییرات آماده کنیم. تغییرات اقلیم موجب افزایش آلودگی هوا و از طرفی آلودگی هوا موجب افزایش تغییرات اقلیم می‌شود.»
او یکی از تبعات تغییر اقلیمی را افزایش آتش‌‌سوزی‌های گسترده در پوشش گیاهی دانست و افزود: «افزایش گرد و غبار نیز از جمله این تبعات است و ۲۳ استان در سال جاری متاثر از آسیب‌های گرد و غبار چه با منشا داخلی و خارجی شدند و با توجه به اینکه برنامه اقتصاد کم کربن از برنامه‌هایی است که بسیار کمک کننده است، این برنامه در سال ۹۴ به تصویب رسید و تاکنون دو گزارش از آن منتشر شده است.»

«میکی کو سینگا»، نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران: با وجود مطالعات گسترده در زمینه پیامدهای تغییر اقلیم در ایران، اما همچنان خلاهایی احساس می‌شود. مانند خلا در سیستم سلامت و سلامت روان که با توجه به اهمیت آن‌ها باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد

به گزارش ایسنا، سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه از دست دادن آب و خاک جبران ناپذیر است، ادامه داد: «در شرایط حاضر هم با فرسایش خاکی و هم با از بین رفتن آب مواجه هستیم. در حال از دست دادن منابع گیاهی و پوشش گیاهی هستیم. شاید بتوان آلودگی هوا را کنترل و پیشگیری کرد، اما منابع تجدیدناپذیر را نمی‌توان جبران کرد و لازم است مطالعه در مورد آسیب‌پذیری زیر ساخت‌ها و ارتقای تاب‌آوری در برابر این تغییرات و پیامدها انجام گیرد.»
به گفته او موضوع محیط زیست صرفا مربوط به سازمان محیط زیست نیست و همه سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی مسئول هستند، او یادآور شد: «در این راستا آیین‌نامه‌های اجرایی نیز برای دستگاه‌ها ارسال شده است، امید است برای اجرای آن‌ها تلاش کنند.» از جمله دیگر نکات مهم صحبت‌های او به رتبه محیط زیست کشور در میان سایر کشورها اشاره کرد. به گفته او، رتبه محیط زیست ایران در میان سایر کشورهای جهان ۱۸ است و در حوزه میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز رتبه ۷ را داریم.
بروز و شیوع بیماری‌های نوپدید، از اثرات مخرب تغییر اقلیم
انوشیروان محسنی بندپی، رئیس کمیته مرکز تحقیقات کیفیت هوا و تغییر اقلیم دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی هم که یکی دیگر از حاضران در این سمینار بود. او بزرگ‌ترین چالش قرن اخیر را تغییر اقلیم دانست و گفت: «از سال ۲۰۱۰ تغییرات مصنوعی ناشی از دخل و تصرف انسان در محیط زیست موجب بروز و افزایش تغییر اقلیم شده است که خود به‌تدریج باعث افزایش گازهای گلخانه‌ای و به‌تدریج افزایش گرمایش زمین شده است و حتی ویروس کرونا و شیوع گسترده آن نیز ارتباط مستقیمی با تغییر اقلیم دارد.»
اثرات مخرب تغییر اقلیم بر بهداشت عمومی و منابع تغذیه
در ادامه این نشست «میکی کو سینگا»، نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران، به اثرات تغییر اقلیم بر بهداشت عمومی در ایران پرداخت و گفت: «تغییر اقلیم اثرات و پیامدهای مخربی بر زندگی و سلامت انسان‌ها می‌گذارد. بروز بیماری‌های قلبی، تنفسی، بیماری‌های منتقله از آب و غذا، بیماری مسری و غیر مسری و سلامت روان از مهم ترین عواقب این تغییرات هستند. با وجود مطالعات گسترده در زمینه پیامدهای فوق در ایران، اما همچنان خلاهایی احساس می‌شود. مانند خلا در سیستم سلامت و سلامت روان که با توجه به اهمیت آن‌ها باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.»

جعفر جندقی: شاید بیش از هر چیز تغییر اقلیم بر روان انسان اثر دارد. همچنین میزان مرگ‌های منتسب به گرما، در افراد بالا ۶۵ سال به ۸۰ در هزار نفر می‌رسد، در حالی که در گذشته بسیار کمتر بوده است

نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران از محققان این حوزه خواست تا گزارش‌هایIPCC (main expected health impacts of climate change را مطالعه کنند و طبق گزارش‌های این سازمان یادآور شد: «یکی از مهم‌ترین تاثیرات تغییر اقلیم بر منابع غذایی و وضعیت تغذیه است.»
میکی کو سینگا با بیان اینکه بعد از بحران کووید ۱۹ لازم است تا همکاری‌های بین‌المللی بین سازمان‌ها ارتقا یابد، به شش حوزه‌ای که بعد از بحران کرونا باید مورد توجه قرار گیرد پرداخت و گفت: «حفظ محیط زیست، ارائه خدمات ایمن، استفاده از منابع انرژی پاک، ارتقای سیستم سلامت، ساختن شهرهای قابل زندگی و ایمن و متوقف کردن یارانه‌های آلودگی (subsidizing) از موارد حائز اهمیت هستند.»
افزایش بیماری‌های روحی روانی از عواقب مهم تغییر اقلیم
در ادامه این نشست جعفر جندقی، رئیس مرکز سلامت محیط وزارت بهداشت و درمان با بیان اینکه برداشت ما از آب‌های زیرزمینی و مخازن افزایش یافته و از طرفی بارش باران و برف در سال‌های اخیر کاهش یافته است، تصریح کرد: «با افزایش یا کاهش دمای زمین، جریان‌های هوایی شکل می‌گیرند که می‌توانند زندگی را تحت تاثیر قرار دهند و موجب خشکسالی یا وقوع باران‌های سیل‌آسا شوند. وقتی ما در انتظار بارش برای تامین آب شرب خود هستیم پس به‌طور قطع از کشورهای دیگر بسیار آسیب پذیرتر خواهیم بود.»
جندقی با بیان اینکه بالا آمدن سطح آب می‌تواند استان‌های جنوبی را تحت تاثیر قرار دهد و باعث ایجاد سونامی شود، تاکید کرد: «تغییر اقلیم بر کیفیت زندگی ما نیز تاثیر می‌گذارد که این امر خود نشان دهنده اهمیت اقدامات برای مقابله با این تغییرات است.»
جندقی با اشاره به اینکه بیماری روحی – روانی از اثرات مهم بحران اقلیمی است، یادآور شد: «شاید بیش از هر چیزی این تغییرات بر روان انسان اثر دارد همچنین میزان مرگ‌های منتسب به گرما، در افراد بالا ۶۵ سال به ۸۰ در هزار نفر می‌رسد، در حالی که در گذشته بسیار کمتر بوده است.»
رئیس مرکز سلامت محیط وزارت بهداشت و درمان در ادامه به اقدامات انجام شده در وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی کشور در سال‌های اخیر پرداخت و عنوان کرد: «استقرار کارشناس مسئول و نیز کمیته تغییر اقلیم، تهیه گزارش‌های ملی در این زمینه، اجرای پروژه ملی آسیب پذیری تغییر اقلیم بر سلامت در کشور، تلاش در جهت تدوین برنامه عملیاتی مقابله با تغییر اقلیم و … از برنامه‌هایی هستند که در حال اجرا و توسعه هستند.»
تاب‌آوری نظام سلامت در برابر تغییر اقلیم ضعیف است
در ادامه این نشست علی مصدق‌راد، استاد دانشکده بهداشت دانشگاه تهران و کارشناس مدیریت و اقتصاد بهداشت با بیان اینکه ایران از نظر تغییر اقلیم در وضعیت مناسبی قرار ندارد، گفت: «از منظر حجم گازهای گلخانه‌ای و عدم استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در رتبه‌های آخر هستیم. همچنین از نظر اجرای قوانین و مقررات خلأهای بسیاری وجود دارد. با وجود سیاستگذاری‌های موجود اما در اجرای آن‌ها بسیار ضعیف هستیم و باید در نظر بگیریم که نمی‌توان انفرادی و تک‌سازمانی کار را پیش برد. لذا لازم است تا همکاری بین بخشی وجود داشته باشد.»
مصدق‌راد تبدیل قانون‌ها به عمل را لازم و ضروری دانست و تصریح کرد: «در عمل باید ظرفیت نظام سلامت در تغییر اقلیم گسترش یابد چرا که هنگام وقوع بحران‌های طبیعی، کشور از منظر عرضه و تقاضا دچار شوک می‌شود. حال باید نظام سلامت خود را طوری تربیت کنیم تا در برابر تغییرات نه تنها آسیب نبیند بلکه قوی‌تر شود.»
فرونشست وسیع زمین در ایران با مقیاس سانتی‌­متر به جای میلی­‌متر
رسول زرگرپور، معاون اسبق امور آب وزارت نیرو از دیگر سخنرانان این نشست بود. او با اشاره به شاخص‌های متفاوت در شناسایی و اندازه‌گیری گازهای گلخانه‌ای در کشور گفت: «به‌طور کلی حجم گازهای گلخانه‌‌ای در کشور زیاد و روبه افزایش است، که این خود موجب افزایش گرمای زمین و تغییر اقلیم می‌شود.»
معاون اسبق امور آب وزارت نیرو با اشاره به اینکه در جهان واحد فرونشست زمین بر حسب میلی‌متر است اما در ایران بر حسب سانتی‌متر گزارش می‌شود، گفت: «این روند سریع فرونشست زمین تبعات بسیار مخربی دارد، به گونه‌ای که به آن زلزله خاموش می‌گویند. همچنین میزان تبخیر منابع آب در ایران سه برابر متوسط تبخیر جهانی است. چنانچه از ۴۵۰ محدوده مطالعاتی کشور ۳۵۳ محدوده یعنی ۷۸ درصد از مناطق ممنوعه هستند.»
زرگرپور در ادامه به شرح اثرات تغییر اقلیم بر منابع آب تا ۲۰۴۰ پرداخت و گفت: «سیل نقطه مقابل خشکسالی است، همیشه باور بر این است که در مناطق خشک به دلیل نبود بارش‌ها سیل اتفاق نمی‌افتد در حالی که این امر کاملا بالعکس است.»

سخنگوی دولت که برای شرکت در یک نشست پرسش و پاسخ به دانشگاه خواجه نصیر رفته بود، در مواجهه با شعارهای پیاپی دانشجویان این دانشگاه که شعار مرکزی اعتراضات بیش از یک ماه گذشته را تکرار می‌کردند، سالن را ترک کرد. علی بهادری جهرمی که ابتدای این نشست از حق شهروندان برای خواست آزادی، استقلال و آبادی میهن دفاع کرد، گفت: «ما حق داریم که می‌خواهیم به آزادی، استقلال و آبادی برسیم، چون کشوری با ذخایر و منابع بسیار قوی و گسترده داریم. ایران با منابع و ذخایری که دارد باید جزو کشورهای برتر جهان شود.» او در عین حال با بیان اینکه «دشمنی رقبا نتوانسته ایران را متوقف کند ولی سرعت را کاهش داده است» عنوان کرد: «رقبا چشم دیدن رشد ایران را ندارند؛ امروزه وضعیت جایگاه علمی با ۵۰ سال قبل قابل مقایسه نیست‌.»

بهادری جهرمی که ظاهراً قصد همراهی با شعارهای دانشجویان را داشت، شعار آنان را تکرار کرد و برای دقایقی، آ‌ن‌چه شنیده می‌شد این بود که دانشجویان شعار زن، زندگی، آزادی» می‌دادند و سخنگوی دولت از پشت میکروفن بخش دوم این شعار را تکرار می‌کرد و می‌گفت: مرد، میهن، آبادی

بهادری جهرمی گفت: «دشمن می‌خواهد فضای ذهنی جوانان نخبه را به گونه‌ای تاریک کند که به هیچ وجه امکان تولید علم و نوآوری نداشته باشند.» دانشجویان اما در مواجهه با این سخنان سخنگوی دولت، با سر دادن شعار «زن، زندگی، آزادی» مانع ادامه سخنرانی بهادری‌ جهرمی شدند. بهادری جهرمی که ظاهراً قصد همراهی با شعارهای دانشجویان را داشت، شعار آنان را تکرار کرد و برای دقایقی، آ‌ن‌چه شنیده می‌شد این بود که دانشجویان شعار «زن، زندگی، آزادی» می‌دادند و سخنگوی دولت از پشت میکروفن می‌گفت: «مرد میهن، آبادی.» او که شعار معترضان را شعاری زیبا خواند و گفت این شعار، شعار ما هم هست، در واکنش به تداوم اعتراضات و شعار دانشجویان گفت: «اگر ما به یک روندی انتقاد داریم و احساس می‌کنیم که مسیر کشور درست نیست باید باهم گفت‌وگو کنیم.» او همچنین گفت: «همه دوست داریم به شعارهایی مثل مرد، میهن، آبادی و آزادی، آزادی، آزادی برسیم اما چگونه به این شعارهای زیبا برسیم؟ آیا با صرف شعار دادن به آن می‌رسیم یا با همراهی و همدلی و همکاری به آن می‌رسیم؟» بهادری جهرمی البته در در واکنش به شعار «ما همه مهسا هستیم، بجنگ تا بجنگیم» از همراهی با دانشجویان خودداری کرد و گفت: «من شعار شما را قبول دارم اما هر محیطی ابزار خود را برای جنگیدن دارد هرچند ما جنگی نداریم اما اگر در دانشگاه می‌خواهیم بجنگیم ابزار قلم و ابزار گفت‌وگو در دانشگاه برای این امر شناخته شده است.» او همچنین گفت: «یکی از نشانه‌های دیکتاتوری همین است که اجازه ندهیم صدای مخالف شنیده شود. اجازه بدهیم همه با هم حرف بزنند. من می‌خواهم پاسخ پرسش دانشجوی هم‌فکر خودتان را بدهم.» او همچنین گفت: «به اعتقاد من همه سلیقه‌های ایرانی حرف‌هایی برای گفتن دارند و می‌توانند با طرح به پیشبرد امور کمک کند اما اینکه فرد یا افرادی گفتمان و گفت‌وگو را نپسندند و رد کنند، درست است؟»
سخنگوی دولت که سعی داشت شان دانشجویی را به دانشجویان یادآوری کند، گفت: «رعایت شأن دانشجویی را از یاد نبرید. این امر مهمی است. ما باید در مسیر گفت‌وگو و پاسخگویی جلو رویم و در این جلسه یک فرصت برای گفت‌وگو شکل گرفته است.»
اما در این نشست بالاخره فرصتی هم برای برخی دانشجویان فراهم شد و بر این اساس یکی از آنان خطاب به سخنگوی دولت گفت: «شما از جایگاه نخبگان سخن می‌گویید اما امروز نخبگان دانشجو در زندان هستند و یکی از دانشجویان همین دانشگاه هم در بازداشت است.» سخنگوی دولت در پاسخ به او عنوان کرد: «نخبه‌های ما هم آنانی هستند که اینجا ایستادند و شعار می‌دهند و هم آنانی هستند که نشسته‌اند. همه دانشجویان ما نخبه هستند، پس خواهش می‌کنم تعریف نخبه را محدود نکنیم.» بهادری جهرمی در پاسخ گفت: «اگر دانشجویی به ناحق بازداشت شده قلب همه ما برای او تا آزاد شدنش می‌تپد.» او همچنین در بخشی دیگر از این نشست، در پاسخ به پرسش یکی از دانشجویان درباره تفاوت اعتراض و اغتشاش و نیز اقامت آقازاده‌ها در کشورهای اروپایی و پیگیری نکردن این موضوع از سوی دولت، تصریح کرد: «من هم با نظر شما موافقم که چرا آقای خاوری باید در کشوری آزادانه بچرخد اما همان کشور مردم ما را در دارو تحریم کند؟» او همچنین در واکنش به شعار «سخنگوی سپاهی نمی‌خواهیم» گفت: «من اگر سپاهی بودم افتخار می‌کردم اما من هم دانشجو هستم و مثل شما در دانشگاه رفت و آمد دارم.»
بهادری جهرمی همچنین در دقایق پایانی حضورش در این نشست پرسش و پاسخ گفت: «بعد از آن نظامی مردم‌سالار ایجاد شد و انتظار این بود که به صعود جهشی برسیم اما آیا آنچه انتظار می‌رفت محقق شد؟» او تاکید کرد: «برداشت من این است که صعود ما در چهل تا پنجاه سال گذشته قابل قبول است اما با آنچه انتظار است فاصله زیادی داریم. صعود ما نسبت به قبل جهشی شده است ولی نسبت به توان و امکان و ظرفیت کشور فاصله زیادی داریم. سوءتدبیر و سوءمدیریت و خطا در حکمرانی به جای خود است اما بخشی از وضعیت فعلی به رقبای بیرونی مربوط می‌شود.» رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت با بیان اینکه «ما با مشکل جدی رقبای خارجی که چشم دیدن رشد ما را ندارند مواجه هستیم»، عنوان کرد: «این روند از ابتدای انقلاب شکل گرفته و امروز تهاجم رسانه‌ای، فرهنگی و جنگ شناختی همه باهم به کشور ما وارد شده است اما سیر حرکت جهشی و صعودی ما را متوقف نمی‌کند.» سخنگوی دولت که شرایط رفاهی امروز را با ۵۰ سال پیش، غیرقابل‌مقایسه توصیف کرد، گفت: «دشمن وقتی دید نمی‌تواند از این طریق کشور را متوقف کند تصمیم گرفت از داخل به کشور ضربه بزند.»

رئیس قوه قضاییه دیروز از آغاز محاکمه افرادی سخن گفت که همزمان با اعتراضات عمومی در بیش از یک ماه گذشته، به دلایل گوناگون بازداشت شده‌اند. آن هم در حالی که مرکز رسانه قوه قضاییه در خبری دیگر از دستگیری ۱۰ نفر در آذربایجان غربی به اتهام همکاری با موساد خبر داده است. کیفرخواست این متهمان صادر و به دادگاه عمومی و انقلاب ارومیه ارجاع شده که بر اساس کیفرخواست صادر شده، ۴ نفر از آنها به «افساد فی‌الارض» متهم شده‌اند. همچنین دادستان تهران از صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست برای ۳۱۵ نفر از افرادی خبر داد که از آنها به‌عنوان «متهمان آشوب‌های اخیر در تهران» یاد شده و از قضا ۴ نفر از آنان نیز به اتهام «محاربه» مواجه‌اند. همزمان رئیس‌کل دادگستری استان البرز نیز از ارسال پرونده ۲۰۱ نفر از دستگیرشده‌گان ناآرامی‌های اخیر به دادگاه خبر داده است.

غلامحسین محسنی اژه‌ای که دیروز در سخنانی در نشست شورای‌ عالی قوه قضاییه به اعتراضات اخیر و آن‌چه در بیش از یک ماه گذشته در اقصی نقاط کشور شاهدیم، پرداخت و با اشاره به «توطئه‌های طراحی شده از جانب دشمنان ایران اسلامی جهت ضربه زدن به امنیت کشور» گفت: «رهبر انقلاب با کلام نافذ و نافع خود، توطئه‌های دشمنان را خنثی گرداندند.» رئیس قوه قضاییه که عمده سخنانش را به اقدامات مسئولان قضایی در مراجع و مراکز مختلف برای رسیدگی به اتفاقات اخیر اختصاص داد، گفت: «تلاش شد افراد و عناصر کم‌گناه، نادم و پشیمان با لحاظ ترتیبات قانونی، زودتر آزاد شوند.» او با تقدیر از مسئولان و کارکنان دستگاه قضایی تاکید کرد: «با وصف اینکه الزاماتی قانونی برای مقامات قضایی از حیث رسیدگی‌ها، ابلاغ‌ها، فاصله بین کیفرخواست و ارائه آن به دادگاه و تعیین وقت دادگاه وجود دارد، همکاران قضایی ما ضمن التزام به موارد قانونی، تلاش کردند تا در حدود کمتر از یک‌ ماه کیفرخواست بسیاری از عناصر اغتشاشات و قضایای اخیر را صادر و به دادگاه ارسال کنند.» او با اشاره به تعیین وقت این پرونده‌ها در دادگاه و آغاز رسیدگی به برخی از این پرونده‌ها اعلام کرد: «در هفته جاری در محاکم تهران و برخی استان‌ها رسیدگی به پرونده برخی از دیگر عناصر اغتشاشات اخیر شروع می‌شود.»

دادستان عمومی و انقلاب تهران نیز از صدور کیفرخواست برای ۳۱۵ نفر در ارتباط با ناآرامی‌های اخیر خبر داد و گفت که «۴ نفر از آنان به اتهام «محاربه» محاکمه می‌شوند

اما در ادامه نشست شورای‌ عالی قضایی و پس از اتمام آنچه رئیس قوه قضاییه در ارتباط با محاکمه بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر گفت، دادستان عمومی و انقلاب تهران نیز از صدور کیفرخواست برای ۳۱۵ نفر در ارتباط با ناآرامی‌های اخیر خبر داد و گفت که «۴ نفر از آنان به اتهام «محاربه» محاکمه می‌شوند.» علی صالحی در توضیحاتی درباره دیگر عناوین اتهامی این افراد، به مواردی چون «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «اخلال در نظم عمومی» اشاره کرد و گفت پرونده این ۳۱۵ نفر به دادگاه ارسال شده‌ است. همزمان با برگزاری نشست مسئولان و مدیران ارشد قضایی جمهوری اسلامی، رئیس‌کل دادگستری استان البرز نیز در گفت‌وگو با خبرگزاری میزان، از ارسال پرونده ۲۰۱ نفر از دستگیرشده‌گان ناآرامی‌های اخیر به دادگاه خبر داده و در عین حال با اشاره به توصیه‌های چندی پیش رئیس قوه قضاییه درباره تفکیک بازداشتی‌های بی‌گناه و کم‌گناه از افراد دارای اقدامات مجرمانه و افراد مرتبط با سرویس‌های جاسوسی خارجی، از اجرای این توصیه‌ها در دادگستری استان البرز سخن گفت و تاکید کرد که این رویه، تاکنون به آزادی ۶۸ درصد دستگیرشدگان با قرارهای تامین اعم از وثیقه یا کفالت منتهی شده‌ است. حسین فاضلی هریکندی همچنین از این گفت که تاکنون برای ۲۰۱ نفر از متهمانی که در اغتشاشات حضور موثر داشته، به‌ویژه برای کسانی که از عناصر اصلی و فعال اغتشاشات بوده، به اموال عمومی و خصوصی خسارت وارد کرده یا در فضای مجازی، مردم به‌خصوص جوانان را برای شرکت در اغتشاشات تحریک و تشویق کردند، پس از تکمیل تحقیقات، از سوی دادسرا کیفرخواست صادر و پرونده آنها جهت رسیدگی و صدور حکم به دادگاه‌های استان ارسال شده‌ است. او ادامه داد: «همچنین برای ۲۱۰ نفر از اشخاصی که بنابر بررسی‌ها، نقش موثر و فعال در اغتشاشات نداشته و به‌واسطه هیجانات روزهای نخست و یا ناشی از تحریک فضای مجازی به خیابان آمدند، مطابق منویات مقام معظم رهبری و تاکیدات ریاست محترم قوه قضاییه، در دادسرا قرارهای تعلیق تعقیب و یا قرار منع تعقیب صادر شد.» این مقام قضایی در استان البرز همچنین در رابطه با جزئیات فوت یک دانش‌آموز در یکی از مدارس کرج گفت: «روز شنبه ۳۰ مهرماه گزارشی از مدرسه سوم شعبان کرج که مدرسه مقطع متوسطه اول است، به کلانتری محل مبنی بی‌هوشی دانش‌آموزی بعد از ورود به مدرسه اعلام می‌شود. این دانش‌آموز بعد از ورود به مدرسه از پشت سر به زمین می‌افتد و مسئولان مدرسه بلافاصله با اورژانس تماس می‌گیرند و فرد به بیمارستان شهید مدنی کرج منتقل می‌شود، متاسفانه با وجود اقدامات پزشکی انجام شده، این دانش‌آموز فوت می‌کند.» او با بیان اینکه زمین خوردن این دانش‌آموز ۱۳ ساله، توسط دروبین‌های مدرسه ثبت شده و دانش‌آموزان دیگری نیز در محل حضور داشتند، گفت: «پس از اعلام فوت این دانش‌آموز به دادسرای کرج، بازپرس به همراه سرپرست دادسرای جنایی استان البرز به‌منظور بررسی پرونده در پزشکی قانونی استان حاضر می‌شوند و دستورهای لازم به پزشکی قانونی برای بررسی و اعلام تامه فوت صادر می‌شود.» فاضلی هریکندی گفت: «بنابر اعلام پزشکی قانونی استان در حال حاضر نمی‌توان اظهارنظر دقیقی در مورد علت تامه فوت این دانش‌آموز کرد و نمونه‌های سم‌شناسی، آسیب‌شناسی و سایر نمونه‌هایی که برای اعلام علت فوت لازم است، از جسد اخذ شده و باید منتظر ماند تا نتایج آزمایش‌ها اعلام شود و برای این موضوع حدود ۳ هفته نیاز است.»
در خبری دیگر که از آخرین وضعیت رسیدگی قضایی به پرونده بازداشت‌شدگان اعتراضات عمومی حکایت دارد، مرکز رسانه قوه قضاییه در خبری اختصاصی اعلام کرد که دستگاه قضایی ۱۰ نفر را در استان آذربایجان غربی به اتهام همکاری با موساد بازداشت کرده‌ است. افرادی که در این گزارش بر «ارتباط مستقیم‌شان با افراد موساد» تاکید شده، با هدایت مستقیم همین افسران اطلاعاتی اسرائیلی، «اقدام به شناسایی نیروی‌هایی می‌کردند که با بخش‌های امنیتی کشور همکاری داشتند تا با ربایش و تهدید و ضرب و شتم، آنها را تخلیه اطلاعاتی کنند.» همچنین در این گزارش با تاکید بر دریافت مبالغی از افسران موساد در قبال ماموریت‌های انجام شده، به استان‌های آذربایجان غربی، تهران و هرمزگان به‌عنوان مکان انجام این ماموریت‌ها اشاره شده‌ است.
در بخش دیگر این گزارش مرکز رسانه قوه قضاییه، با اشاره به نقش این ۱۰ فرد متهم به ارتباط با عوامل موساد در تجمع‌های اعتراضی بیش از یک ماه گذشته، آمده است: «این افراد حتی در مواردی اقدام به حذف فیزیکی و ترور نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی کرده بودند که خوشبختانه ناموفق بود.» بنابر این گزارش، در این پرونده، برای ۱۰ نفر قرار بازداشت موقت صادر شده و تحقیقات فنی و دقیقی در رابطه با این پرونده از ناحیه بازپرس مربوط به وزارت اطلاعات انجام شده‌ است. همچنین در این گزارش با اشاره به صدور و ارجاع کیفرخواست پرونده این افراد به دادگاه عمومی و انقلاب ارومیه، عنوان اتهامی ۴ نفر از این ۱۰ متهم همکاری با عوامل موساد، «افساد فی‌الارض» اعلام شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب تهران در هفته جاری اعلام کرده که در وضع موجود و با همین روند مصرف، ذخیره آب شرب در تهران فقط برای 100 روز آینده جوابگو است. چنین استنباط می‌شود که اگر خشکسالی ادامه داشته باشد و رواناب ناشی از بارش‌های پاییزه اتفاق نیفتد -که ظاهرا این موضوع بعید هم نیست – در بهمن‌ماه و حتی در اسفندماه نیز شرایط بسیار دشواری برای شهروندان تهرانی پدید آید. گرچه طبق گفته مدیران وزارت نیرو افزودن استحصال آب از 90 چاه در سطح شهر تهران برای جبران کمبود آب در دستور کار فوری قرار گرفته است ولی مصرف حدود 5/3 میلیون مترمکعبی تهرانی‌ها در روز به گونه‌ای است که نمی‌توان با 100 یا 200 حلقه چاه این کمبود‌ها را جبران کرد. البته درباره این موضوع اخطارهای لازم از طرف وزارت نیرو اعلام شده و قطع آب کنتورهای پر مصرف هم در دستور کار قرار گرفته است. اما باید این باور عمومی شکل بگیرد که کمبود آب در پایتخت یک مسأله جدی است همچنین باید وضعیت تأمین و مصرف آب به طور مداوم پایش شود.
در ارتباط با کاهش مصرف و رساندن سرانه مصرف 220 لیتر در هر روز شهروندان تهرانی به 140 لیتر در روز که مورد نظر شرکت آب و فاضلاب تهران است، راهکارهای عملیاتی گوناگونی مطرح شده اما لازم می‌دانم چند راهکار فوری را به شرح زیر بیان کنم. شاید بتوان از رهگذر چنین اقداماتی زمینه تامین آب شرب تهران حداقل تا بهار 1402 را فراهم کرد.
– پاییز فرا رسیده و نیاز آب فضای سبز به حداقل رسیده، لازم است با دستور شهردار تهران تمام آبیاری‌های پارک‌ها، فضا‌های سبز، گل‌کاری، درختکاری و هرگونه فعالیتی که در سطح شهر تهران و توسط شهرداری‌های 22 گانه منجر به مصرف آب می‌شود تا اطلاع ثانوی متوقف شوند.
– پادگان‌ها و مراکز دفاعی در پایتخت کم نیستند و البته فضای سبز آنها نیز بسیار گسترده است. پیشنهاد می‌کنم وزیر دفاع دستور دهد تمام پادگان‌ها و مراکز دفاعی پایتخت فعلا آبیاری فضای سبزشان را متوقف کنند.
– پیشنهاد می‌کنم آبیاری فضاهای سبز متعلق به وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی، شرکت‌ها‌ی دولتی، دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی، نهادها و تمام دستگاه‌هایی که به نحوی زیر نظر دولت به شمار می‌روند، با تصمیم دولت متوقف شود.
با توجه به اینکه حدود نیمی از سطوح فضای سبز یاد شده با آب‌های شرب و نیمی دیگر با آب‌های زیرزمینی تامین می‌شود؛ از همین رو بر اساس برآوردها در صورتی که اقدامات ذکر شده با قاطعیت پایش شود، می‌توان تا پایان امسال حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب صرفه‌جویی کرد. این رقم می‌تواند به پایداری منابع آب سطحی و زیرزمینی کمک بزرگی کند.