حجم یخ‌های قطبی در نیم‌قرن گذشته ده درصد کاهش‌یافته است. درگذشته یخچال‌های طبیعی و کلاهک‌های یخی قطبی به طور طبیعی هر تابستان اندکی ذوب می‌شدند. اما در زمستان برف‌هایی که عمدتاً محصول تبخیر آب دریا بودند حجم ذوب شده را جایگزین می‌کردند. اما اکنون افزایش دما در اثر گرمایش زمین و تغییر اقلیم منجر به ذوب شدن حجم بیشتری از یخ‌ها در تابستان و کاهش بارش برف در زمستان شده است. عدم تعادل در موارد فوق منجر به افزایش خالص قابل‌توجه در رواناب در قیاس با تبخیر سطحی آب اقیانوس می‌شود که به معنای افزایش سطح آب دریاها است. مطابق تصاویر ماهواره‌ای میانگین جهانی سطح آب بین ده تا بیست سانتیمتر با آهنگ سالانه سه و دو دهم میلیمتر افزایش‌یافته است که حدود دوبرابر میانگین سرعت هشتاد سال گذشته بوده است. احتمالاً با ادامه روند کنونی یخ‌های قطبی تا سال ۲۰۳۵ ناپدید می‌شوند.
علاوه بر یخچال‌ها و کلاهک‌های یخی، افزایش گرما سبب ذوب سریع ورقه‌های عظیم یخ در گرینلند و قطب جنوب می‌شود. نفوذ آب ناشی از یخ‌های ذوب شده از بالا و آب دریا از قسمت زیرین به ورقه‌های یخی گرینلند سبب روان‌شدن جریان یخ و حرکت سریع آنها به سمت دریا و تضعیف و ذوب شدن آن‌ها می‌شود. اطلاعات ارائه شده توسط ارتفاع‌سنج لیزری ناسا نشان می‌دهد که لبه‌های صفحهٔ گرینلند در حال آب رفتن است. شکسته‌شدن یخ‌های آب شیرین در بهار در نیمکره شمالی حدود نه روز زودتر در مقایسه با یک و نیم‌قرن پیش است. از طرفی فرایند انجماد در پاییز نیز ده روز دیرتر رخ می‌دهد. ذوب شدن یخ‌های دائمی باعث فرونشست چهار و نیم متری زمین در آلاسکا شده است. از قطب شمال تا پرو، از سوئیس تا یخچال‌های طبیعی، میدان‌های عظیم یخی در حال محو شدن هستند.
با وجود آن که سطح دریاها در مدت عمر زمین به طور قابل‌توجهی کاهش و افزایش داشته است، اما ذوب یخ و افزایش دما در سده اخیر سبب سرازیری حجم آب بیشتر به دریاها و گرم‌شدن آب اقیانوس‌ها شده است. مطابق نظرات هیئت بین‌الدولی تغییر اقلیم این مسئله نقش بارزی در افزایش میانگین سطح جهانی دریا داشته است. افزایش سطح دریا تأثیرات مخربی بر زیستگاه‌های ساحلی دارد. نفوذ آب دریا به داخل زمین سبب فرسایش مخرب ساحل، سیلابی شدن تالاب‌ها، آلودگی و شور شدن سفره‌های آب زیرزمینی و ازبین‌رفتن توان خاک برای پرورش محصولات کشاورزی می‌شود. به‌علاوه هنگامی که طوفان‌های بزرگ به خشکی می‌رسند سطح بالاتر دریا به معنای امواج طوفانی قوی‌تر است که توانایی نابودی همه چیز را در مسیر خود دارند. بدون شک ساحل‌نشینان در مقابل این پیامد تغییر اقلیم آسیب‌پذیرتر هستند. زیر آب رفتن جزایر کم‌ارتفاع و بی‌خانمانی و آوارگی ساکنان در کمین بسیاری مناطق است. برای مثال زندگی جمعیت‌های انسانی کلان‌شهرهایی مانند شانگهای، بانکوک، جاکارتا، توکیو و نیویورک که در نزدیکی دشت‌های ساحلی یا دلتای رودخانه حضور دارند در معرض خطر است. آثار انسانی و اقتصادی بر کشورهای فقیر فاجعه‌بار است. حتی کشوری توسعه‌یافته مانند هلند که نیمی از خشکی آن در حال حاضر هم سطح دریا یا زیرسطح دریا است در معرض خطر محسوب می‌شود.
برخی محققان معتقدند بالا آمدن سطح آب اقیانوس‌ها تا سال ۲۱۰۰ به‌اندازه دو متر بسیاری شهرها را به باتلاق تبدیل خواهد کرد.
ورای این مسئله مطابق گفته‌های رابرت گاگوسیان اقیانوس‌ها کلید تغییرات بالقوه و چشمگیر در آب‌وهوای زمین هستند و تغییر بیش از حد دمای اقیانوس‌ها می‌تواند سبب تغییرات شدید آب‌وهوا در کوتاه‌مدت شود. همچنین اقیانوس‌ها مراکز جذب کربن‌دی‌اکسید هستند. به‌گونه‌ای که احتمالاً حدود یک‌سوم کربن‌دی‌اکسید تولید شده توسط اقدامات انسانی را جذب می‌کنند.
آب شدن یخ‌های قطبی به همین مسائل محدود نمی‌شود. پیش‌بینی می‌شود که در دهه‌های آتی در پی ذوب شدن یخ‌های قطبی بهره‌جویی از منابع انرژی نفت و گاز موجود در بستر اقیانوس منجمد شمالی و همچنین ایجاد مسیر کشتیرانی، قطب شمال را به منطقه‌ای مناقشه‌آمیز و صحنه رقابت میان قدرت‌ها مبدل کند. روسیه بیش از سایر کشورها برای تصاحب حاکمیت این منطقه در تلاش است. روسیه در سال ۲۰۰۱ مدارک مالکیت بر این مناطق را به سازمان ملل ارائه داد که مورد پذیرش قرار نگرفت و سپس در سال ۲۰۱۷ به‌قصد ابراز تملک پرچم خود را بر فراز اقیانوس منجمد شمالی برافراشت. میان ناتو و مقامات کرملین همواره پیرامون این مسئله اختلافات مستمری وجود داشته است. نروژ و دانمارک نیز مدعی مالکیت بر این مناطق هستند. میان کانادا و آمریکا نیز رقابت‌هایی دیده می‌شود. هرچند که در ظاهر کشورهای همسایه قطب شمال در صدد امضای توافق‌نامه‌هایی برای رفع اختلافات مرزی هستند. چین نیز مانند سایر کشورهای فوق در اندیشه بهره‌برداری اقتصادی و تجاری و انرژی از این منطقه است و در این راستا به دنبال احداث پایگاه نظامی درصدد افزایش نفوذ منطقه‌ای و ارائه طرح جاده ابریشم قطبی است.
همه مسائل فوق تأکیدی بر این نکته است که پیامدهای تغییر اقلیم بر همه ابعاد امنیت و زندگی بشر تأثیری انکارناپذیر دارد.

|پیام ما| سرانجام کمبود دارو و تبعات آن به حیاط دولت و حاشیه‌های جلسه هیئت دولت هم سرایت کرد و در عین حال پس از مدت‌ها فشاری که به مردم تحمیل شده حالا استعفاهایی را هم به دولتی‌ها تحمیل کرد. «بهرام دارایی» بعد از یک سال ریاست سازمان غذا و دارو، از سمت خود استعفا کرد اما به جز وعده‌هایی مبنی بر رفع کمبود و تسریع در تأمین نیاز دارویی پرسش‌های بسیاری مطرح است که چرا در چنین موقعیتی گرفتار شده‌ایم؟

سید ابراهیم رئیسی یکی از دستورهای خود را در جلسه دیروز هیئت دولت به تامین دارو اختصاص داد اما مشخص نیست آیا سرنوشت این دستور به اجرا و رفع مشکل دارو گره می‌خورد یا خیر. در همین حال هنوز مشخص نیست چه چیزی باعث بروز کمبود دارو در کشور شده‌ است. پیش‌تر و در دولت دوازدهم انجمن شرکت‌های دارویی مدعی تولید اقلام مختلف بودند ولی در ماه‌های اخیر از کمبود سرُم زبان به زبان نقل می‌شد، تا به کمبود آنتی‌بیوتیک رسیدیم. این به جز نبود داروهای خاص یا داروهایی برای بیماران خاص بود.
هنوز کسی به تأثیر تصمیمات گمرکی اشاره نکرده
بنابر شنیده‌های خبرنگار روزنامه «پیام‌ ما» تصمیم‌های اتخاذ شده در شیوه بیمه ترانزیت کالا از مدتی قبل سبب شد تا بسیاری از محموله‌ها امکان ورود به داخل کشور را نداشته باشند. یکی از فرضیه‌هایی که در مورد کمبود دارو در این روزها مطرح شده تصمیمات گمرک ایران در زمینه بیمه محموله‌ها و مقوله‌ای تحت عنوان «بن بیمه» است. با این حال کمبود دارو اینک به سرفصلی در خبرها آن هم خبرهای هیئت دولت تبدیل شده است. دیروز گویا علاوه بر آنکه وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی گزارشی به هیئت دولت داده‌، بهادری جهرمی سخنگوی دولت نیز در جمع خبرنگاران اشاره‌ای به این موضوع کرده است.

تصمیم‌های اتخاذ شده در شیوه بیمه ترانزیت کالا از مدتی قبل سبب شد تا بسیاری از محموله‌ها امکان ورود به داخل کشور را نداشته باشند. یکی از فرضیه‌هایی که در مورد کمبود دارو در این روزها مطرح شده تصمیمات گمرک ایران در زمینه بیمه محموله‌ها و مقوله‌ای تحت عنوان «بن بیمه» است. با این حال کمبود دارو اینک به سرفصلی در خبرها آن هم خبرهای هیئت دولت تبدیل شده است

دستور رفع سریع کمبود
رئیس جمهوری با اشاره به اهمیت پیش‌بینی شرایط مختلف و نیازهای احتمالی، بر ضرورت تسریع در رفع کمبود برخی اقلام دارویی تاکید کرد.
به گزارش ایسنا، سید ابراهیم رئیسی صبح چهارشنبه، دیروز، در جلسه هیئت دولت پس از استماع گزارش وزرای بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی و کار،‌ رفاه و تامین اجتماعی در خصوص اقدامات انجام شده برای رفع کمبود برخی اقلام دارویی، با اشاره به اهمیت پیش‌بینی شرایط مختلف و نیازهای احتمالی، بر ضرورت تسریع در این امر تاکید کرد.
در این جلسه بر اهمیت تبیین صحیح و دقیق اقدامات امیدآفرین انجام شده در زمینه‌های مختلف در کشور، بویژه در امور اقتصادی تاکید شد و با اشاره به اینکه بر اساس گزارش بانک جهانی شاخص کارآمدی دولت پس از ۴ سال نزول، سیر صعودی یافته و از ۱۴,۹ به ۱۸.۲۷ درصد رسیده است، تصریح شد: این آمار و آثار و تبعات آن باید از طرف مسئولان مربوط برای مردم تشریح شود.
رئیسی همه دستگاه‌های دولتی را مکلف کرد در زمینه تهیه فهرست اموال مازاد و دارایی‌های غیرمولد خود و برنامه‌ریزی برای فروش و مولدسازی این دارایی‌ها با جدیت و سرعت بیشتری عمل کنند.
رئیس جمهور حضور مسئولان بین مردم و آشنایی بیشتر با مسائل و مشکلات آنها را زمینه‌ای برای پاسخ به سوالات و باز کردن گره‌های ذهنی مردم دانست که موجب افزایش حس امید و اطمینان آنان خواهد شد.
همچنین علی بهادری جهرمی سخنگوی دولت از ارائه گزارش وزرای بهداشت و تعاون و رئیس کل بانک مرکزی درباره کمبود برخی داروهای آنتی‌بیوتیک در کشور در جلسه هیئت وزیران خبر داد.
گمانه‌زنی برای رئیس بعدی
خبرگزاری مهر در گزارشی با عنوان «چه کسی سکاندار دارو خواهد شد؟» به بررسی تغییرات رئیس سازمان غذا و دارو در وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی پرداخت اما اشاره‌ای نکرد که دقیقاً چه اتفاقی منجر به استعفای «بهرام دارایی» شد.
براساس گزارش این خبرگزاری، دارایی بعد از یک سال ریاست سازمان غذا و دارو، از سمت خود استعفا کرد تا حرف و حدیث‌ها برای معرفی سکاندار جدید بازار دارویی کشور، از سر گرفته شود. او هشتم آبان ۱۴۰۰ به عنوان رئیس جدید سازمان غذا و دارو، جایگزین «محمدرضا شانه‌ساز» شد.
دارایی قبل از اینکه رئیس سازمان غذا و دارو شود، در یک دوره مدیرکل آزمایشگاه مرجع سلامت سازمان غذا و دارو بود. مدرک دکترای عمومی داروسازی از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و Phd سم شناسی از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی دارد و به تعبیر خبرگزاری مهر مسئولیت سکانداری گرانیگاه وزارت بهداشت را برعهده داشت.
این خبرگزاری در مطلب خود دراین‌باره نوشته است : تأمین داروهای مورد نیاز بیماران، می‌تواند یکی از مأموریت‌های مهم وزارت بهداشت باشد که این مسئولیت با سازمان غذا و دارو است.
وقتی بازار دارویی کشور را در سال‌های مختلف رصد می‌کنیم، می‌بینیم که رؤسای سازمان غذا و دارو، همواره درگیر چالش‌های تأمین دارو بوده‌اند و این موضوع همیشه با حاشیه‌های زیادی برای مدیریت سازمان غذا و دارو همراه بوده است. زیرا، جلب رضایت سه ضلع مثلث «بیماران، تولید کنندگان و وارد کنندگان دارو»، نیازمند گذر از حاشیه‌هایی است که سازمان غذا و دارو را همواره آزار می‌دهد.
سازمان غذا و دارو، از سال ۹۶ تا امروز، حداقل ۴ رئیس را به خود دیده است. از غلامرضا اصغری که جایگزین رسول دیناروند شد، تا بهرام دارایی که به جای محمدرضا شانه‌ساز بر مسند ریاست سازمان غذا و دارو تکیه زد. البته ناگفته نماند که مهدی پیرصالحی در ۱۶ دی ۹۷ جایگزین اصغری شده بود و شانه‌ساز در ۹۸، به جای پیرصالحی آمد.
این تغییرات در مهم‌ترین معاونت وزارت بهداشت، نشان می‌دهد که سازمان غذا و دارو، از اهمیت ویژه‌ای در نظام سلامت کشور برخوردار است. زیرا، با کوچک‌ترین بحران دارویی، سلامت بیماران تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد و منجر به ورود مقامات ارشد نظام به موضوع دارو می‌شود. به طوری که سید ابراهیم رئیسی، ظرف یک هفته اخیر، دو بار نسبت به موضوع کمبود دارو واکنش نشان داده و خواستار برخورد با کسانی شده است که در زمینه بروز کمبود دارویی، اختلال ایجاد کرده‌اند.
تأمین دارو به خصوص برای آن دسته از بیماران خاص و صعب‌العلاج، از اهمیت زیادی برخوردار است. زیرا، با کوچک‌ترین اختلال در تأمین دارو، سلامت این قبیل بیماران تهدید می‌شود. لذا، ضرورت دارد تا نسبت مدیریت بازار دارویی کشور، حساسیت بیشتری صورت بگیرد.
حالا و به دنبال اجرای طرح دارویاری، مشکلاتی در تأمین کمبودهای دارویی به ویژه داروهای آنتی‌بیوتیک ایجاد شد که وزیر بهداشت مجبور شد برای تأمین کمبودها، به واردات متوسل شود. اما این پایان ماجرا نیست و پشت پرده بازار دارویی کشور، همچنان با حواشی زیادی همراه است که کار وزیر بهداشت را سخت خواهد کرد.
خبرگزاری مهر همچنین گزارش خود دراین‌باره را اینگونه به پایان رساند که «از همین رو، بهرام دارایی تصمیم گرفت راه را برای عبور وزارت بهداشت از بحران دارویی، باز کند و استعفا دهد. اما چه کسی سکاندار بعدی سازمان غذا و دارو خواهد شد. به رغم معرفی محمود بیگلر به عنوان سرپرست سازمان غذا و دارو، این احتمال به قوت خود باقی است که وزیر بهداشت، گزینه دیگری را برای ریاست این سازمان پرحاشیه معرفی کند.»
کمبود دارو به روایت وزیر
وزیر بهداشت و درمان از تخلف دو شرکت بزرگ داروساز در تولید آنتی‌بیوتیک مورد نیاز کشور پرده برداشت و گفت که این شرکت‌ها برای سود بیشتر تولیدشان را کاهش دادند اما پس از احراز تخلف، ملزم شدند به‌ صورت سه شیفت کمبود اقلام دارویی را جبران کنند.
به گزارش ایرنا، «بهرام عین‌اللهی» با ارائه گزارشی درباره کمبود آنتی‌بیوتیک‌ها در نشست هیأت وزیران توضیح داد: سازمان غذا و دارو آمار نیاز آنتی‌بیوتیک کشور را اردیبهشت‌ماه به شرکت‌های دارویی ارائه کرده است.
او همچنین در بخش دیگری از توضیحاتش افزود: مواد اولیه موجود بوده و این شرکت‌ها باید در زمان مناسب داروی مورد نیاز را تولید می‌کردند اما متأسفانه دو شرکت دارویی در ارائه اظهارات تخلف کرده و تولیدشان را به بهانه سود بیشتر، در شهریورماه کاهش داده‌اند.
وزیر بهداشت و درمان عنوان کرد: در حال حاضر این دو شرکت مذکور سه‌شیفت مشغول کار هستند تا کمبود برخی اقلام دارویی را برطرف کنند.
روایت نماینده مجلس از کمبود دارو
همایون سامه‌یح نجف‌آبادی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه برخی شرکت‌های تولید و توزیع‌کننده دارو تمایل دارند که صبر کنند و محصولات خود را بعد از افزایش قیمت دارو به فروش برسانند، گفت:‌ داروها به دلیل عدم نظارت وزارت بهداشت بر انبارها کمیاب شدند.
این نماینده مجلس درباره بروز کمبودهای دارویی در سطح کشور به خبرگزاری تسنیم گفت:‌ در چند ماه گذشته با اجرای طرح دارویار امیدوار بودیم که مشکلات تولید و واردات دارو تا حد زیادی رفع شود اما بعد از چند وقت کمبودهای دارویی آغاز شد.
او همچنین توضیح داد‌: متاسفانه بسیاری از داروها که قبل از اجرای طرح دارویار کمیاب نبودند الان دچار کمبود شده‌اند؛ برای مثال شربت‌های آنتی‌بیوتیک کودکان در داروخانه‌ها نایاب شده است.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود افزود:‌ با توجه به اینکه زمزمه‌های افزایش قیمت این داروها نیز به گوش می‌رسد؛ برخی شرکت‌های تولید و توزیع‌کننده دارو تمایل دارند که صبر کنند و محصولات خود را بعد از افزایش قیمت دارو به فروش برسانند و به همین دلیل شاهد دپوی دارو در برخی از انبارهای این شرکت‌ها هستیم که این مشکل در سایه نبود نظارت کافی بر زنجیره تأمین و توزیع دارو ایجاد شده است.
این داروساز گفت:‌ وزارت بهداشت روی انبار کارخانه‌ها و شرکت‌های توزیع‌کننده دارو نظارت کافی ندارد و یکی از علل کمیاب شدن دارو همین مسئله است.
او با بیان اینکه مشکلات واردات مواد اولیه دارو نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد، عنوان کرد:‌ متأسفانه گزارش مبسوطی درباره وضعیت مواد اولیه دارویی از سوی وزارت بهداشت به کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ارائه نشده است.

مراسم چهلمین روز در گذشت مهسا امینی در جوی آرام و با حرکت مردم به سمت مزار او در آرامستان آیچی برگزار شد. در حالی شاهد حضور اهالی سقز و شهرهای اطراف در این مراسم بودیم که برخی شهروندان دیگر نقاط کشور نیز در این مراسم حضور یافتند. به گزارش ایسنا، اختلالی در اینترنت این شهر وجود نداشته و حرکت مردم به سمت مزار مهسا امینی بدون اینکه درگیری و تنشی بین آنها و نیروهای انتظامی حاضر در معابر شهر رخ دهد با آرامش انجام شد. با اعلام خانواده امینی مبنی بر اینکه مراسمی برای چهلمین روز فرزند خود نخواهند داشت، برنامه خاصی در آرامستان پیش‌بینی نشده و صرفا حاضران در آرامستان به سر دادن برخی شعارها مشغول بودند. همزمان خبرگزاری تسنیم نیز در گزارشی نوشت: پس از گذشت ۴۰ روز از درگذشت مهسا ‌امینی‌، مراسم چهلم این دختر جوان، به‌رغم اینکه خانواده‌اش اعلام کرده بودند «روز چهارشنبه برابر با چهلمین روز فوت مرحومه مهسا امینی مراسمی نخواهند داشت»، برگزار شد و شماری از مردم خود را به مزار مهسا امینی در آرامستان آیچی سقز رساندند. این خبرگزاری همچنین برخلاف آنچه ایسنا مخابره کرد، نوشت: با وجود اینکه مردم صبح امروز بدون درگیری، تنش و سر دادن شعاری بر سر مزار مهسا امینی حضور می‌یافتند، اما هرچه به ظهر نزدیک‌تر شدیم، ‌شعارهای ساختارشکنانه از سوی برخی افراد که بین جمعیت اصلی حضور داشتند، سر داده می‌شد و تلاش داشتند فضا را به سمت تنش پیش ببرند.

| پیام ما | توده پنج‌کیلومتری گاز متان آسمان جنوب تهران را پوشانده است. ناسا با انتشار تصویری از این توده بزرگ از شناسایی 50 ستون گازی در جهان خبر داده و گفته که احتمالا توده عظیمی که بر آسمان تهران سایه انداخته مربوط به یکی از مکان‌های دفع زباله است. شناسایی این نقاط گازی ماموریت ابزار جدید ناساست که EMIT نام گرفته و هدف آن درک چگونگی تاثیر گرد و غبار بر آب و هواست.

تصاویر جدیدی که اداره کل ملی هوانوردی و فضای آمریکا، ناسا، منتشر کرده، توده‌ای از گاز متان به طول تقریبی 5 کیلومتر را در جنوب تهران نشان می‌دهد. این ابر غول‌آسای گازی، از یکی از سایت‌های دپوی زباله برخاسته است. تصاویر منتشر شده محققان را به وجد آورده و ناسا اعلام کرده که شناسایی منابع بزرگ انتشار متان و دی‌اکسید کربن در سراسر جهان، به کاهش سرعت گرمایش زمین کمک می‌کند.
در گزارش ناسا آمده است که ماموریت ابزار «بررسی منبع غبار معدنی سطح زمین» (EMIT) که برای کمک به دانشمندان در درک چگونگی تاثیر گرد و غبار بر آب و هوا تعریف شده، می‌تواند انتشار گازهای گلخانه‌ای قوی را هم تشخیص دهد.

EMIT یک طیف‌سنج تصویربرداری است که برای شناسایی اثر شیمیایی انواع مواد معدنی در سطح زمین طراحی شده و می‌تواند با دقتی بالا، گازهای متان و همینطور دی‌اکسید‌کربن انتشاریافته را شناسایی کند

ماموریت EMIT ناسا، نقشه‌برداری از زمین برای شناسایی ترکیب معدنی-غباری برخاسته از بیابان‌ها و نقاط کانونی انتشار است؛ این داده‌ها دانش ما را درباره اثرات گرد و غبار موجود در هوا بر آب و هوا ارتقا می‌دهد. اما این ابزار قابلیت حیاتی دیگری هم از خود نشان داده است: شناسایی متان، یک گاز گلخانه‌ای قوی.
از زمان آغاز به کار تحقیقات منبع غبار معدنی سطح زمین در ماه جولای، بیش از ۵۰ داغ منتشر کننده متان را در سراسر جهان شناسایی کرده‌اند که می‌تواند به مبارزه با گازهای گلخانه‌ای قوی کمک کند. EMIT این نقاط «ابر ساطع‌کننده‌ متان» را در آسیای مرکزی، خاورمیانه و جنوب غربی ایالات متحده آمریکا شناسایی کرده است.
توده‌های داغ متان برآمده از تاسیسات گسترده و زیرساخت‌های نفت و گاز و همچنین سایت‌های بزرگ دفن زباله و زمین‌های کشاورزی است که نرخ بالایی از متان را منتشر می‌کنند.
بیل نلسون، مدیر ناسا در بیانیه‌ای گفت: «مهار انتشار متان، کلید اصلی محدود کردن گرمایش جهانی است. این پیشرفت شگفت‌انگیز نه‌تنها به محققان کمک می‌کند نشت متان را بهتر شناسایی کنند، بلکه اطلاعاتی درباره چگونگی رسیدگی سریع به این موضوع را به آنها ارائه می‌کند.» او اضافه کرد: «ایستگاه فضایی بین‌المللی و تعداد زیادی از ماهواره‌ها و ابزار دیگر ناسا در فضا، از مدت‌ها پیش در شناسایی تغییرات آب ‌و هوای زمین نقش اثرگذاری داشته‌اند. این میان برای اندازه‌گیری میزان گاز متان و توقف انتشار آن در منبع، EMIT وسیله مهمی در جعبه ابزار ماست.»
EMIT یک طیف‌سنج تصویربرداری است که برای شناسایی اثر شیمیایی انواع مواد معدنی در سطح زمین طراحی شده و می‌تواند با دقتی بالا، گازهای متان و همینطور دی‌اکسید‌کربن انتشاریافته را شناسایی کند.
مشاهدات این ابزار به‌وسیله مدار ایستگاه فضایی فراهم شده و وسعت بزرگی از سیاره را پوشش می‌دهد. EMIT می‌تواند در عین اینکه بخش‌هایی از سطح زمین به وسعت ده‌ها کیلومتر را اسکن کند، بر مناطقی به کوچکی یک زمین فوتبال هم متمرکز شود.

این گروه یک توده متان را در جنوب تهران، به طول حداقل 3 مایل (4.8 کیلومتر) منتشر شده از یک مجتمع بزرگ پردازش زباله شناسایی کرد. انتشار متان یکی از پیامدهای جانبی دفع سنتی زباله‌های شهری است و از همین رو در گزارش ناسا هم محل دفن زباله به عنوان منبع اصلی این توده شناخته شده

دیوید تامپسون، دانشمند EMIT و همینطور دانشمند تحقیقاتی ارشد در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در جنوب کالیفرنیا که این ماموریت را مدیریت می‌کند می‌گوید: «نتایج این تحقیقات استثنایی است. این یک قابلیت منحصربه‌فرد است که تلاش‌ها برای شناسایی منابع متان و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی را افزایش می‌دهد.»
متان عامل تقریباً ۳۰ درصد افزایش دمای جهانی تا به امروز است. این گاز بخشی از انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسان را تشکیل می‌دهد اما در مقایسه با دی‌اکسید کربن 80 برابر تاثیرگذارتر است.
شناسایی منابع متان، می‌تواند قدمی کلیدی در روند گرمایش جهانی باشد. با دانستن موقعیت مکانی منابع بزرگ انتشار، یعنی تاسیسات، تجهیزات و زیرساخت‌های مرتبط، می‌توان انتشار گازهای گلخانه‌ای را به سرعت محدود کرد.
آغاز شناسایی توده‌های متان
پیش از این در نیمه آوریل سال 2021 خبر رسید که ابزار ساخته شده توسط ناسا به شناسایی ابر ساطع‌کننده‌های گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کند. ناسا در آن زمان اعلام کرد که آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا در جنوب کالیفرنیا در حال ارائه ابزاری است که یک نقشه‌بردار کربن را قادر می‌سازد تا منابع نقطه‌ای متان و دی‌اکسید کربن را از فضا مشخص و اندازه‌گیری کند. بنا بود که این ابزار به مردم، از جمله مدیران منابع و دیگر مقامات، کمک کند تا با افزایش غلظت متان و دی‌اکسید کربن در جو مقابله کنند.
مشاهدات متان ابزار EMIT زمانی انجام شد که دانشمندان صحت داده‌های معدنی طیف‌سنج تصویربرداری را تأیید کردند. در این ماموریت، EMIT مواد معدنی سطحی در مناطق خشک آفریقا، آسیا، آمریکای شمالی و جنوبی و استرالیا اندازه‌گیری خواهد کرد. این آمار به محققان کمک می‌کند تا اثر ذرات غبار موجود در هوا بر گرم شدن یا خنک شدن جو و سطح زمین را بهتر درک کنند. حالا کیت کالوین، دانشمند ارشد ناسا و مشاور ارشد آب و هوا می‌گوید: «مشتاق بودیم که ببینیم داده‌های معدنی EMIT چگونه مدل‌سازی آب و هوا را بهبود می‌بخشد. این قابلیت تشخیص متان فرصتی قابل توجه برای اندازه‌گیری و پایش گازهای گلخانه‌ای ارائه می‌دهد.»
تهران و نقاط داغ دیگر
منطقه مطالعاتی ماموریت EMIT نقاط داغ متان در سرتاسر جهان است که محققان را قادر می‌سازد توانایی طیف سنج تصویربرداری را آزمایش کنند.
اندرو تورپ، متخصص فناوری در آزمایشگاه پیش‌رانش جت می‌گوید: «به عکس آنچه تاکنون از فضا مشاهده شده، برخی از توده‌های جدید شناسایی‌شده از بزرگ‌ترین توده‌هایی هستند که تاکنون دیده شده است. آنچه در کوتاه‌مدت پیدا کردیم، فراتر از انتظارات ماست.» به گفته او محققان فقط سطح پتانسیل EMIT را برای نقشه‌برداری از گازهای گلخانه‌ای بررسی می‌کنیم. واقعا در مورد پتانسیل EMIT برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت‌های انسانی و تعیین دقیق این منابع انتشار هیجان‌زده‌ایم.»
در ماموریت تازه برای نمونه، یک توده گاز به طول حدود 2 مایل (3.3 کیلومتر) در جنوب شرقی کارلزباد، نیومکزیکو، در حوزه پرمین شناسایی شده است. برخی از توده‌ها در حال حرکت به سمت غرب، بیش از 20 مایل (32 کیلومتر) امتداد دارند.
این گروه همچنین یک توده متان را در جنوب تهران، به طول حداقل 3 مایل (4.8 کیلومتر) منتشر شده از یک مجتمع بزرگ پردازش زباله شناسایی کرد. انتشار متان یکی از پیامدهای جانبی دفع سنتی زباله‌های شهری است و از همین رو در گزارش ناسا هم محل دفن زباله به عنوان منبع اصلی این توده شناخته شده.
به گفته پژوهشگران، این ابر ساطع‌کننده جدید در هر ساعت حدود ۸۵۰۰ کیلوگرم متان را به هوا می‌فرستد. از سوی دیگر این میزان با اوج میزان نشت «آلیسو کانیون» که یکی از بالاترین میزان انتشار گاز متان در تاریخ آمریکا به شمار می‌رود، قابل مقایسه است. همچنین ایسنا در گزارشی درباره این تحقیقات نوشته است که رویداد آلیسو کانیون که در تاسیسات ذخیره متان در کالیفرنیای جنوبی رخ داد، نخستین بار در اکتبر ۲۰۱۵ مورد توجه قرار گرفت و تا پیش از فوریه ۲۰۱۶ به طور کامل قطع نشد.

مدیریت نوآورانه و پایدار آب کشاورزی اهمیت زیادی در برنامه‌های سازگاری با تغییر پذیری و تغییر اقلیم دارد و پیش‌بینی می‌شود که فناوری‌های نوظهور آبیاری همراه با فناوری‌های بوم‌سازگار نقشی کلیدی در امنیت آبی و غذایی آینده جهان داشته باشند. پرسشی که در این زمینه وجود دارد این است که چقدر این فناوری‌ها در ایران کاربردی هستند و آیا ما به کمک آنها می‌‌‌توانیم بر چالش‌های عدیده‌ای که به لحاظ کمبود منابع آبی با آن مواجهیم فائق آییم؟ «واکاوی اسنادی فناوری‌های نوین آبیاری و آب کشاورزی در جهان و امکان بومی‌‌سازی آنها در ایران» عنوان پژوهشی است که توسط جواد بذرافشان استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران، علی خلیلی استاد دانشگاه تهران و عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی‌ایران،‌ شاهرخ زندپارسا عضو شاخه آبیاری گروه علوم کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه شیراز،‌ علیرضا سپاس‌خواه عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی‌ایران و استاد دانشگاه شیراز ، امین علیزاده استاد دانشگاه فردوسی مشهد ،‌ جواد فرهودی عضو شاخه آبیاری، گروه کشاورزی، فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی‌ایران نوشته و در آبان ماه 1401 توسط فرهنگستان علوم منتشر شده است.

در سال‌های گذشته‌، نوآوری در فناوری‌های کشاورزی رشد چشمگیری داشته است. فناوری‌های نوین در کشاورزی با هدف‌هایی مانند کاهش مصرف آب،‌ کاهش مصرف عنصرهای غذایی گیاه و کود شیمیایی،‌ کاهش اثرهای منفی کاربرد آب و عنصرهای شیمیایی بر محیط زیست،‌ کاهش انتقال ترکیب‌های شیمیایی به آب‌های سطحی و زیرزمینی، راندمان بالاتر کاربرد آب و عنصرهای شیمیایی و کاهش هزینه‌های تولید، توسعه یافت‌‌اند. در بین موردهای یاد شده فناوری‌های نوین و پیشرفته آّبیاری به دلیل مساله‌هایی مانند رشد جمعیت‌، خشکسالی و کمبود آب جایگاه ویژه‌ای دارند. آنها هدف‌هایی مانند افزایش و بهبود تامین آب‌، افزایش بهره‌وری مصرف آب کشاورزی،‌ و مدیریت تقاضای آب و نگهداری سامانه‌های آبیاری را دنبال می‌کنند. امروزه با توجه به محدودیت افزایش و دسترسی به منبع‌های آب شیرین در جهان‌، فناوری‌های نوین آبیاری بیشتر با هدف افزایش بهره‌وری آب آبیاری و مدیریت و نظارت هوشمند بر آب کشاورزی ابداع شده‌اند. با این حال براساس این پژوهش واکاوی بررسی‌های اسنادی نشان می‌دهد که ایران از نظر فناوری‌های هوشمند مدیریت آب کشاورزی و فناوری نانو در ابتدای راه قرار دارد.

به نظر نمی‌رسد که در حال حاضر فناوری‌های باروری ابراها بتوانند نقش موثری در مقدار بارندگی‌های سالانه داشته باشند و تردید جدی وجود دارد در این که به کمک آن در کشوری با اقلیم غالب خشک و نیمه خشک مانند ایران بتوان برای مقابله با خشکسالی‌ها و تغذیه سفره آب‌های زیرزمینی یا تامین نیاز دیمزار روی آن حساب باز کرد

نویسندگان این پژوهش با دسته‌بندی‌های فناوری‌‌های نوین آبیاری و آب کشاورزی به فناوری‌های هوشمند، نانو،‌ نوین گلخانه‌ای، ابرجاذب‌ها،‌ فناوری بارورسازی‌ ابرها‌، استفاده از آب‌های ژرف (فسیلی) ،‌ شیرین کردن آب دریا اشاره کرده و در ادامه کاربرد هر یک در کشورهای اروپایی و آمریکا را شرح می‌دهند. آنها در ادامه استفاده از این فناوری‌ها و چالش‌های پیش روی آنها در ایران را بررسی می‌کنند.
فناوری هوشمند در گرو زمین‌های یکپارچه
از نگاه نگارندگان این پژوهش در چند سال اخیر طرح‌هایی در زمینه هوشمندسازی مدیریت آب کشاورزی در کشور به اجرا درآمده و ادعاهایی مبنی بر موفقیت آنها مطرح شده اما نتیجه هنوز منتشر نشده است. پژوهش‌هایی نیز به صورت محدود در زمینه مقایسه و ساخت دستگاه‌های حسگر هوشمند رطوبت خاک اجرا شده است. همچنین در استان‌های گلستان‌، اردبیل‌، قزوین،‌ خراسان رضوی،‌ فارس برای اجرای هوشمندسازی برنامه‌ریزی شده است. در پژوهش «واکاوی اسنادی فناوری‌های نوین آبیاری و آب کشاورزی در جهان و امکان بومی‌‌سازی آنها در ایران» در زمینه توسعه و کاربرد فناوری‌های هوشمند برای مدیریت آبیاری دقیق در کشور پیشنهادهایی مطرح شده است. از نگاه این پژوهشگران «استفاده از فناوری حسگرها به دلیل دشواری‌هایی که در تعیین رطوبت خاک با آن روبرو است توصیه نمی‌شود. به جای آن پیشنهاد می‌شود که بومی‌سازی برنامه‌های هوشمندسازی و زمان‌بندی آبیاری و کود در وضعیت ایران با به کارگیری مدل‌های پیش‌بینی رشد و محصول گیاهان زراعی با استفاده از داده‌ها و ویژگی‌های خاک، نقشه‌های خاک شناسی و ارزیابی خاک و داده‌های هواشناسی به روز دنبال شود و زمان آبیاری و مقدار کود برای محصول‌های مختلف تعیین و به اطلاع کشاورزان رسانده شود.»

بهره‌برداری نامتعادل از آبخوان‌های ژرف سبب به هم خوردن تعادل طبیعی آب شیرین و شور و زیست بوم منطقه می‌شود. احتمال وجود مشکل‌هایی مانند آلودگی اتمی ‌و ترکیب‌های سمی ‌را نیز باید به عیب‌های آبخوان‌های ژرف افزود. با توجه به دشواری‌های یاد شده بهره‌برداری از این ذخیره‌های طبیعی با توجه به ناشناخته بودن آنها در کشور با وجود فناوری استخراج توصیه نمی‌شود

علاوه بر این یکی از اجزای این فناوری کشاورزی دقیق است یعنی به کارگیری مدیریت‌های مختلف (آب،‌ کود،‌ سم و مانند اینها) در نقطه‌های مختلف مزرعه. از این روست که نگارندگان این پژوهش نتیجه می‌‌‌گیرند«این فناوری به دلیل کوچک بودن مساحت زمین‌های کشاورزان قابل کاربرد نیست مگر اینکه برنامه‌ای برای یکپارچه کردن زمین‌ها ارائه و عملیاتی شود.» در این پژوهش آمده است: «در سال‌های اخیر و در پی بروز خشکسالی در بیشتر کشورهای دنیا و از جمله ایران به عنوان راهکاری عملی برای مقابله با خشکسالی استفاده از سامانه‌های آبیاری زیر فشار گسترش یافته که موجب شده فشار مضاعفی روی منابع آب زیرزمینی وارد شود. به دلیل آسانی گسترش این سامانه‌های آبیاری،‌ وضعیتی پیش می‌آید که بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی سرعت بیشتری می‌گیرد و زنگ خطری برای پایداری آنها باشد و در عمل رسیدن به هدف‌های اصلی در صرفه جویی واقعی آب در سطح حوضه آبریز و آبخوان میسر نشود.»
فناوری نانو از دیگر فناوری‌هایی است که این پژوهش به آن توجه کرده است. از نظر نگارندگان این پژوهش «درباره فناوری نانو به نظر می‌رسد که استفاده از نانوذره‌ها نقره به عنوان ضدعفونی کننده مناسب برای مناطق دورافتاده ایران قابل استفاده باشد. در صورت در دسترس بودن انرژی الکتریکی به نظر می‌رسد تیتانیم دی اکسید می‌تواند به کار گرفته شود در صورت وجود آرسنیک در آب چاه‌های ایران در بعضی منطقه‌ها،‌ فناوری نانوذره‌ها مغناطیسی می‌تواند برای تصفیه این آب‌ها به کار رود به هر حال به نظر می‌رسد این فناوری در شرایط ایران و با وجود آب‌هایی با نمک‌های فراوان و سخت (زیاد بودن کربنات کلسیم و کلرور کلسیم) با دشواری‌های زیادی همراه باشد.»
ابرجاذب‌ها اقتصادی نیستند
ایران کشوری است که به لحاظ آفتاب و نور با مشکل چندانی در اغلب مناطق خود روبرو نیست و همین امر استفاده از انرژی خورشیدی را به صرفه می‌کند. در این پژوهش درباره فناوری‌های نوین گلخانه ای از دیدگاه آب و انرژی آمده است«از نظر تاثیر این فناوری بر رشد و نمو گیاهان و بازده مصرف آب لازم است در آینده پژوهش‌های بیشتری شود. خوشبختانه بخش بزرگی از کشور محدودیت انرژی خورشیدی ندارد و در حال حاضر فناوری استفاده از انرژی خورشیدی در ایران بومی‌سازی شده و در گلخانه‌ها قابل استفاده است.»
ابرجاذب‌ها به عنوان دیگر فناوری مورد توجه قرار گرفته در پژوهش « واکاوی اسنادی فناوری‌های نوین آبیاری و آب کشاورزی در جهان و امکان بومی‌‌سازی آنها در ایران»» است. با این حال نگارندگان این پژوهش معتقدند« این فناوری در ایران بومی‌سازی شده است اما بیشتر پرهزینه اند و کاربرد آنها در زراعت اقتصادی نیست. این فناوری برای استقرار نهال‌ها و بوته‌های جنگلی در ابتدای کاشت می‌تواند به کار برده شود تا پس از استقرار با آب باران به رشد خود ادامه دهند.»
بارورسازی ابرها که یکی از راهکارهایی برای بارورسازی زمین خشک ایران بوده نیز از نظر پژوهشگران دور نمانده است. آنها درباره اینکه بارورسازی چقدر توان اثرگذاری دارد می‌نویسند « باروری بیشینه ابرها می‌تواند 5 تا 10 درصد افزایش بارندگی را در بازه زمانی باروری ایجاد کند و این زمان کمتر از یک ساعت و به طور میانگین 30 دقیقه است. بر این پایه به نظر نمی‌رسد که در حال حاضر فناوری‌های باروری ابراها بتوانند نقش موثری در مقدار بارندگی‌های سالانه داشته باشند و تردید جدی وجود دارد در این که به کمک آن در کشوری با اقلیم غالب خشک و نیمه خشک مانند ایران بتوان برای مقابله با خشکسالی‌ها و تغذیه سفره آب‌های زیرزمینی یا تامین نیاز دیمزار روی آن حساب باز کرد.»
آب شور ژرف برای شرب مناسب نیست
آب‌های ژرف که این روزها از سوی مسئولان به عنوان یکی از گزینه‌های قابل تامل مطرح می‌شود نیز به نظر می‌رسد گزینه مطلوبی برای ایران نباشد. این پژوهش می‌گوید «آب‌های ژرف به دلیل شوری زیاد مناسب شرب نیستند ولی می‌توانند در فعالیت‌های کشاورزی‌ به ویژه در کشورهایی که اقلیم خشک و بیابانی دارند استفاده شوند. بهره‌برداری نامتعادل از آبخوان‌های ژرف سبب به هم خوردن تعادل طبیعی آب شیرین و شور و زیست بوم منطقه می‌شود. احتمال وجود مشکل‌هایی مانند آلودگی اتمی‌و ترکیب‌های سمی ‌را نیز باید به عیب‌های آبخوان‌های ژرف افزود. با توجه به دشواری‌های یاد شده بهره‌برداری از این ذخیره‌های طبیعی با توجه به ناشناخته بودن آنها در کشور با وجود فناوری استخراج توصیه نمی‌شود.»
آخرین گزینه‌ای که آنها روی میز می‌‌گذارند به آب‌شیرین‌کن‌ها برمی‌گردد. نگارندگان این پژوهش با بیان اینکه برآوردهای تقریبی نشان می‌دهند که در سال 2030 کشور ما سالانه به حدود 40 میلیارد مترمکعب آب اضافی نیازمند خواهد بود. می‌نویسند «در حال حاضر تولید بیشتر محصول‌های کشاورزی با آب نمک زدایی شده،‌ به دلیل هزینه‌های زیاد انرژی و سرمایه اولیه مورد نیاز،‌ سودآور نیست. هم اکنون مصرف انرژی در فرآیند نمک زدایی حدود 5 کیلو وات ساعت بر متر مکعب است که هنوز بسیار بیشتر از مینه کمینه تئوری یک کیلو وات ساعت بر مترمکعب است. برای ایران به دلیل دارا بودن ساحل‌های طولانی و منبع انرژی‌های تجدیدناپذیر و تجدیدپذیر،‌ نمک‌زدایی آب دریا منبعی پایدار به نظر می‌رسد استفاده از این روش در حال حاضر برای تولد آب مورد استفاده در شرب و صنعت باصرفه شده است.»

بخشی از سازه تخریب‌شده متروپل آبادان در ساعت ۱۶:۱۵ روز گذشته فرو ریخت و در این حادثه یک خانم میانسال که در درون یک خودروی پارک شده در محل حادثه حضور داشت، درگذشت. بنابر گزارش و شواهد میدانی خبرنگاران ایرنا حاضر در محل حادثه، بخش دیگری از سازه تخریب شده متروپل که روز دوم خردادماه امسال دچار تخریب شد، روز گذشته به ناگاه فرو ریخت و قسمت‌های فرو ریخته به چند واحد مسکونی و تجاری اطراف این سازه خسارات کلی وارد کرد اما به‌دلیل خالی از سکنه بودن این واحدها تنها یک نفر کشته شد و تا کنون نشانی از مجروح یا کشته شدن افراد دیگری یافت نشده است. بنابر مشاهده‌های میدانی خبرنگاران ایرنا بر اثر ریزش بخش تخریب شده متروپل در ضلع غربی چند ساختمان مسکونی و چهار باب واحد تجاری تخریب شدند که صدای ناشی از این تخریب باعث رعب و وحشت مردم حاضر در اطراف این سازه شد. از همان ابتدای حادثه نیروهای امدادی در محل حاضر شدند و مردم نیز به کمک نیروهای امدادی آمدند و زنی را که جان باخته بود، از داخل خودرو را بیرون کشیدند. حجم سنگینی از آوار بجا مانده از آوار سازه متروپل در ضلع غربی باعث مسدود شدن خیابان سعدی در مرکز شهر شد و ترافیک در این منطقه نیز ایجاد شد. با ورود نیروهای انتظامی و پلیس، جمعیت حاضر در محل حادثه متفرق شدند تا نیروهای امدادی با نظم بیشتری به کار امدادرسانی مشغول شوند و روند امدادرسانی سرعت بیشتری به خود گرفت. ریزش قسمت غربی سازه متروپل به تعدادی از خودروهای در حال پارک در محل حادثه خسارات جدی وارد شد. بر اساس مشاهدات خبرنگاران ایرنا، یک مرد میانسال نیز زنده از زیر آوار بیرون کشیده شد که نیروهای امدادی برای اطمینان از سلامت این مرد میانسال، او را به مرکز درمانی آبادان منتقل کردند و حال او خوب است. مسئول تخریب بخش فرو ریخته متروپل در این رابطه گفته است: نیروهای قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء بلافاصله پس از وقوع حادثه متروپل آبادان در محل حضور یافتند و بخش‌ مهندسی کار را بر عهده گرفتند و مسئولیت تخریب بقیه ساختمان متروپل نیز به این قرارگاه سپرده شده است. سردار اسدالله حاجی‌زمانی به ایرنا گفت: با توجه به اینکه ساختمان متروپل از سازه خاصی برخوردار بوده و فاقد اصولی مهندسی است، تخریب آن باید به روش‌های مهندسی خاص انجام شود تا به ساختمان‌های مجاور آسیب نرسد. ساختمان ۱۱ طبقه متروپل آبادان دوم خرداد ماه سالجاری فرو ریخت که ۴۳ نفر در این حادثه جان خود را از دست دادند و ۳۸ نفر نیز زخمی شدند. در شهریورماه امسال هم در اثر فرو ریختن بخشی از این سازه، یک نفر دیگر از شهروندان درگذشت.

در حالی که وزیر امور خارجه بلاروس در سفری به تهران با رئیس‌ جمهوری و وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی دیدار و تحریم‌های ایالات متحده را محکوم کرد، وزیر امور خارجه آمریکا نیز با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیدار کرد. وزیر امور خارجه ایالات متحده همچنین در نشستی جداگانه میزبان رئیس رژیم صهیونیستی بود و در آن نشست نیز همچون دیداری که با مدیرکل آژانس داشت، به موضوع مذاکرات هسته‌ای، تحریم‌ها و احیای برجام پرداخت.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز گذشته در شرایطی با وزیر امور خارجه بلاروس به دیدار و گفت‌وگو نشست که ساعتی پیش از انتشار اخبار این دیدار رسمی، وزارت امور خارجه ایالات متحده با انتشار اطلاعیه‌ای از دیدار وزیر امور خارجه این کشور با رئیس رژیم صهیونیستی در واشنگتن خبر داد. همچنین در حالی که وزیران امور خارجه ایران و بلاروس در دیداری که روز گذشته در تهران انجام شد، بر رفع تحریم‌های شدید اقتصادی علیه ایران و ایرانیان تاکید کردند، کاخ سفید در بیانیه‌ای دیگر از نشستی خبر داد که روز گذشته با حضور وزیر امور خارجه ایالات متحده و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در واشنگتن برگزار شد.

وزیر امور خارجه ایران که رفتار چند قدرت عضو اتحادیه اروپا را «از مصادیق تعریف تروریست» خوانده، با تاکید بر برخورد متقابل تهران با این چند کشور اروپایی، گفته است: برای ما کاملا روشن است که رهبران چند کشور محدود در اتحادیه اروپا نگاه‌های افراطی و شتابزده نسبت به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی دارند و بخش بزرگی از اتحادیه اروپا در مسیر عقلانیت حرکت می‌کند

دیدار با محوریت برجام و بازگشت طرفین توافق هسته‌ای به تعهدات برجامی در حالی انجام شد که رئیس‌ جمهوری ایران در دیدار وزیر امور خارجه بلاروس که ساعتی پس از دیدار وزیران امور خارجه ایران و بلاروس برگزار شد، گفت که «تحریم‌ها جمهوری اسلامی را متوقف نکرده و نخواهد کرد.»
ابراهیم رئیسی که به‌تازگی در حاشیه اجلاس شانگهای در سمرقند با رئیس‌ جمهوری بلاروس دیدار کرده بود، روز گذشته در دیدار وزیر خارجه این کشور اروپایی در تهران، از لزوم همگرایی و همکاری بیشتر دو کشور گفت. رئیسی که یکی از راه‌های خنثی‌سازی تحریم‌ها را گسترش روابط کشورهای مستقل با یکدیگر می‌داند، در حالی «افزایش دشمنی آمریکا با جمهوری اسلامی» را ناشی از «افزایش قدرت ایران» عنوان کرد که توضیح نداد منظورش از آنچه «افزایش دشمنی آمریکا» خوانده، چیست و مصداق دقیقی از تشدید خصومت ایالات متحده با ایران به‌دست نداد. همزمان وزیر امور‌خارجه بلاروس که در دیدار با رئیس‌ جمهوری ایران، از «تدوین نقشه‌ راه توسعه تعاملات تهران-مینسک در کمیسیون مشترک همکاری‌های ایران و بلاروس» خبر داد و تاکید کرد اجرای این نقشه راه به رشد با ثبات همکاری‌های دو کشور می‌انجامد.
اما فارغ از اهمیت روابط تهران-مینسک، شاید چندان بیراه نباشد اگر اهمیت سفر روز گذشته وزیر امور خارجه بلاروس به تهران را در بستر مناسبات و روابطی جستجو کنیم که تنش در روابط مسکو-واشنگتن را به اوج رسانده و آمریکا و روسیه را بیش از هر زمانی در این چند سال گذشته، رو در روی یکدیگر قرار داده است. مناسباتی که به‌خصوص با حمله نظامی و لشکرکشی ارتش روسیه به خاک اوکراین شکل گرفت و با توجه به همزمانی این جنگ تمام‌عیار نظامی با مذاکرات احیای برجام، تهران را نیز به این غائله نزدیک کرد. آن هم در حالی که در روزهای گذشته موضوع فروش پهپادهای ایرانی به روسیه و به‌ویژه استفاده ارتش روسیه از این پهپادها در جنگ علیه اوکراین، بار دیگر مورد تاکید مقام‌های ارشد آمریکایی و چند کشور قدرتمند عضو اتحادیه اروپا قرار گرفته است. ادعایی که البته تهران در این نوبت نیز همچون دفعات پیش در ماه‌های گذشته، آن را تکذیب و تاکید کرده که جمهوری اسلامی هیچ امکانات و تسلیحاتی را به‌منظور به‌کارگیری علیه مواضع اوکراین در اختیار روس‌ها قرار نداده است.

وزیر امور خارجه بلاروس تحریم‌های آمریکا را محکوم کرد و گفت: با این تحریم‌ها یک تروریسم اقتصادی علیه کشورهایی همچون ایران و بلاروس در حال رخ دادن است و باید اقدامات مناسبی در پاسخ به این اقدامات یکجانبه داشته باشیم

اما حسین امیرعبداللهیان که پیش از دیدارِ وزیر امور خارجه بلاروس با رئیس‌ جمهوری ایران، با ولادیمیر ماکی دیدار کرده بود، در بخشی از این نشست از اعمال تحریم علیه چند نهاد و شهر در اتحادیه اروپا سخن گفت و توضیح داد: «در پاسخ به اقدام غیر سازنده اتحادیه اروپا در اعمال تحریم علیه ایران، امروز لیست جدیدی از تحریم‌های وزارت خارجه علیه ۸ نهاد و ۱۲ شخص در چارچوب اتحادیه اروپا را منتشر کردیم.» نهادها و اشخاصی که به‌گفته امیرعبداللهیان، «در وقایع اخیر که در ایران رخ داد، اقدام به حمایت و تشویق ترور، افراطی‌گری و خشونت کرده‌اند.» رفتاری که رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی، آن را «از مصادیق تعریف تروریست» خوانده و با تاکید بر برخورد متقابل تهران با این چند کشور اروپایی، گفته است: «برای ما کاملا روشن است که رهبران چند کشور محدود در اتحادیه اروپا نگاه‌های افراطی و شتابزده نسبت به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی دارند و بخش بزرگی از اتحادیه اروپا در مسیر عقلانیت حرکت می‌کند.» وزیر امور خارجه دولت انقلابی که در نشست خبری مشترک با همتای بلاروس خود در این رابطه صحبت می‌کرد، همچنین آن‌چه را که «اتهامات بی‌اساس برخی کشورها در مورد استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی در جنگ علیه اوکراین» خواند، «قویا تکذیب» کرد و از مقام‌های اوکراین دعوت کرد تا با شرکت در نشستی دوجانبه در سطح تخصصی فنی، اسنادی را که در اثبات این ادعا در اختیار دارند، ارائه کنند. امیرعبداللهیان که بار دیگر بر موضع تهران مبنی بر «عدم تسلیح طرفین جنگ» تاکید کرد و گفت: «ما مخالف جنگ هستیم.»
از طرفی آن‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شد، این نشست و برخاست دیپلماتیک در تهران در حالی انجام شد که دیروز وزیر امور خارجه ایالات متحده نیز میزبان رئیس رژیم اسرائیل و البته مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود. امیرعبداللهیان در این رابطه گفت: «درحالی‌که برخی مقامات آمریکایی با ارسال پیام‌های محرمانه دیپلماتیک برای رسیدن به توافق شتاب دارند و مکرراً علاقه خود را در این زمینه ابراز می‌کنند همزمان از ترور و آشوب در ایران حمایت می‌کنند.» رفتاری که رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی آن را متناقض می‌داند و معتقد است با این هدف در دستورکار کاخ سفید قرار گرفته که جمهوری اسلامی را در جریان مذاکرات وادار به عقب‌نشینی کند. امیرعبداللهیان اما با تاکید بر کوتاه نیامدن جمهوری اسلامی از خطوط قرمزی که در مسیر دستیابی به توافق برای خود تعریف کرده، گفت: «پیام‌های آمریکا برای رسیدن به توافق به دست ما می‌رسد و در روزهای اخیر نیز پیام دریافت کرده‌ایم.» اما در حالی که نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران میانه همین هفته ارسال چنین پیام‌هایی را رد کرده، وزیر خارجه بلاروس نیز در نشست مطبوعاتی مشترک خود با وزیر خارجه جمهوری اسلامی گفت: «بلاروس نیز همچون ایران مخالف تحریم‌های یکجانبه است و ما خواهان رعایت حقوق بین‌الملل هستیم.» ولادیمیر ماکی که همچون امیرعبدالهیان در این نشست مشترک مطبوعاتی، تحریم‌های آمریکا را محکوم کرد، در این رابطه گفت: «با این تحریم‌ها یک تروریسم اقتصادی علیه کشورهایی همچون ایران و بلاروس در حال رخ دادن است و باید اقدامات مناسبی در پاسخ به این اقدامات یکجانبه داشته باشیم.»
در بیانیه‌هایی که وزارت امور خارجه آمریکا به‌منظور اطلاع‌رسانی در مورد دیدارهای جداگانه آنتونی بلینکن با رافائل گروسی و اسحاق هرتزوگ منتشر کرد، ادعاها علیه جمهوری اسلامی را تکرار کرد. بر این اساس در جریان دیدار وزیر امور خارجه آمریکا و رئیس رژیم صهیونیستی در واشنگتن، طرفین درباره «تقویت روابط دوجانبه آمریکا-اسرائیل، نگرانی‌های امنیتی مشترک، از جمله جنگ متجاوزانه روسیه در اوکراین» و البته آن‌چه «تاثیر مخرب ایران در منطقه» خوانده‌اند، به گفت‌وگو نشسته‌اند. همچنین بنابر دیگر بیانیه‌ای که وزارت امور خارجه آمریکا درباره گفت‌وگوی آنتونی بلینکن و رافائل گروسی منتشر کرد، وزیر امور خارجه آمریکا و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخصوص موضوعاتی از جمله «خطرات ناشی از حمله غیرقانونی و بی‌دلیل روسیه علیه اوکراین برای امنیت جهانی» به گفت‌وگو نشسته‌اند. این در حالی است که آنتونی بلینکن در این دیدار بر تعهد ایالات متحده نسبت‌به تامین منابع مورد نیاز آژانس، جهت تداوم مسئولیت راستی‌آزمایی و نظارت آن در ایران و همچنین بر تعهد همکاری ادامه‌دار میان آژانس و شرکای سه‌جانبه توافق تسلیحاتی اکوس (AUKUS) تاکید کرده است.

روزهای غمبار ایرانیان تمامی ندارد. دیروز (چهارشنبه) در یک حمله تروریستی سه فرد مسلح هنگام ورود به حرم مطهر شاهچراغ به سمت زائران رگبار گلوله بستند. عملیاتی تروریستی که بنابر اخبار اولیه منجر به شهادت 15 نفر شده و همچنین ۴۰ نفر نیز در اثر این حمله مجروح شده و زخمی هستند. به نوشته خبرگزاری فارس یک زن و دو کودک در میان شهدا شناسایی شده‌اند. فرمانده انتظامی استان فارس هم از دستگیری یکی از عوامل این تیراندازی خبر داد. همزمان خبرگزاری فارس با اعلام این‌که «برخی منابع از غیر ایرانی بودن عامل این حرکت تروریستی خبر می‌دهند»، با استناد به اطلاعات رسیده به خبرنگار این خبرگزاری در شیراز نوشت: «عامل این حرکت تروریستی در حین ورود به صحن با اسلحه کلاشینکف شروع به تیراندازی کرده است. او خشاب اضافه نیز به همراه داشت. عامل این حادثه که از عناصر گروهک‌های تکفیری است، از باب‌الرضا وارد حرم شاه‌چراغ شده‌ و وارد صحن حضرت معصومه (س) می‌شود و سپس خود را به شبستان اصلی حرم نیز رسانده‌ است.» همچنین بررسی‌های خبرنگار فارس نشان می‌دهد نیروهای انتظامات حرم نیز در این حمله تروریستی هدف قرار گرفته و یک دستگاه آمبولانس اتوبوسی به همراه نیروهای امدادی وارد محوطه حرم شده است. تا زمان نگارش این گزارش، ۲۱ نفر از ۴۰ مجروح عملیات تروریستی، توسط نیروهای امدادی به مراکز درمانی منتقل شده‌اند که حال ۲ نفر از آن‌ها نامطلوب گزارش شده است.
همزمان خبرگزاری تسنیم هم نوشت: مهاجمان پس از ورود به شبستان امام خمینی و مضجع شریف، اقدام به تیراندازی به‌سمت زوار کردند. این خبرگزاری در اطلاعاتی پیش از آن‌چه خبرگزاری فارس اعلام کرده بود، نوشت: ۲ نفر از تروریست‌ها دستگیر و تلاش برای دستگیری نفر سوم ادامه دارد. این در حالی است که معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی استانداری فارس نیز با تایید وقوع این حمله تروریستی به حرم مطهر شاهچراغ، گفت: مقارن اذان مغرب امروز تعدادی تروریست مسلح وارد حرم مطهر احمد بن موسی شده و با سلاح کلاشینکف به سوی زائران شلیک کردند. اسماعیل محبی‌پور که با تکرار تعداد شهیدان‌ و مجروحان مطابق آن‌چه پیش‌تر اعلام شده بود، از احتمال افزایش تعداد شهدای این عملیات به خبرگزاری تسنیم خبر داده است. این خبرگزاری همچنین به نقل از یک منبع آگاه امنیتی از پیشینه و پشتوانه عاملان این عملیات تروریستی خبر داد و نوشت: بنابر بررسی اولیه، عامل این حادثه تروریستی، عنصر وهابی- تکفیری بوده است. تسنیم با اعلام این‌که مجروحان حادثه تروریستی حرم شاهچراغ به بیما‌رستان‌های نمازی، شهید رجایی و مسلمین انتقال داده شدند»، نوشت که تعداد دیگری از مجروحان که وضعیت بهتری دارند، هنوز در حرم مطهر هستند. همچنین فرمانده انتظامی استان فارس با تایید این حمله تروریستی و ارائه توضیحاتی درباره چگونگی ورود مهاجمان به شاه‌چراغ گفت که مهاجمان پس از ورود، وارد حرم شدند و زائران را به رگبار بستند. سردار حبیبی همچنین گفت: در ادامه نیروهای واکنش سریع وارد عمل شدند و عامل اصلی را به ضرب گلوله مجروح کردند و عوامل مربوطه در حال بازجویی از او هستند.

|پیام ما| وضعیت ذخایر آب شرب در تهران و برخی دیگر از کلانشهرهای کشور اصلا خوب نیست. این خوب نبودن تفسیر اعدادی است که وضعیت بارش‌ها و ذخایر سدها نشان می‌دهد. مسئولان وزارت نیرو می‌کوشند درباره بحران تامین آب شرب با احتیاط سخن بگویند اما وضعیت به گونه‌ای نیست که بتوان وضعیت اضطراری کنونی را کتمان کرد. اکنون وزیر کشور هم از لزوم مدیریت مصرف سخن گفته است.

وزیر کشور در حاشیه سومین جلسه ستاد مدیریت بحران کلانشهر تهران که سه‌شنبه شب از وضعیت بغرنج ذخایر آب شرب تهران خبر داد. احمد وحیدی از مردم خواست که با توجه به کاهش نزولات آسمانی و آب ذخیره شده در پشت پنج سد اصلی تامین آب تهران، در مصرف آب صرفه‌جویی کنند.
به گزارش ایسنا و به گفته وحیدی در این جلسه موضوع آب هم بررسی شده است. وزیر کشور افزود: «متاسفانه وضعیت آب پشت این پنج سد خوب نیست و لازم است که مردم صرفه‌جویی کنند.»
وزیر کشور از مردم خواست که در این شرایط مطابق با الگوی مصرف و دستورالعمل اعلام شده از سوی وزارت نیرو عمل کنند تا مشکل کم‌آبی برطرف شود. او درباره احتمال جیره‌بندی آب در تهران، گفت: «بهتر است این موضوع را همکاران ما در وزارت نیرو به طور کامل پاسخ داده و اطلاعات دقیق بدهند اما آنچه که مهم است ما باید در مصرف آب مراقبت کنیم و صرفه‌جویی داشته باشیم.»

وزیر نیرو درباره وضعیت آب شرب مشهد گفت: مشهد کلانشهری است که جمعیت بسیاری در آن ساکن هستند و همچنین نزدیک به ۳۰ میلیون زائر برای زیارت بارگاه منور رضوی به این شهر سفر می‌کنند. لازم است با فرض تداوم شرایط خشکسالی، طرح‌هایی احصاء شده که در شرایط اضطراری رفع تنش، به سرعت اجرا شود

محمدرضا خانیکی مدیر دفتر مطالعات منابع آب استان تهران پیش از این به «پیام‌ما» گفته بود که در سال اخیر، میزان بارش استان تهران مجموعا ۲۰۸ میلی‌متر بوده که در مقایسه با سال آبی قبل حدود ۲۴ درصد کاهش میزان بارندگی را تجربه کرده و در مقایسه با بارندگی متوسط بلندمدت ۲۶ درصد کاهش بارندگی را نشان می‌دهد.
در همین حال وزیر نیرو هم تایید کرده که فقط ۳۷ درصد ظرفیت سدهای کشور آبگیری شده است. علی اکبر محرابیان گفت: ذخایر آب سدهای کشور کاهش چشمگیری داشته و فقط ۳۷ درصد ظرفیت آنها آبگیری شده است.
به گزارش ایرنا محرابیان افزود: امسال شرایط خشکسالی بیشتر نمود دارد و در حال حاضر شاهد پاییزی هستیم که نسبت به سال‌های قبل در خشکسالی رکورد زده است گر چه ناامید نیستیم از این که در روزها و ماه‌های آینده شاهد بارش‌هایی باشیم که تا حدی شرایط فعلی را جبران کند.
او ادامه داد: مهرماه امسال که پشت سر گذاشته شد نسبت به شرایط طبیعی، ۸۰ درصد کاهش بارش داشتیم که در نوع خود بی‌نظیراست و موضوع مهم اکنون، مدیریت مصرف آب توسط مردم کشورمان با توجه به شرایط بارشی است.
وزیر نیرو گفت: با توجه به ذخایر سدها و آب‌های زیرزمینی باید طوری برنامه‌ریزی شود که بتوان میزان تاب‌آوری شهرها را افزایش داد تا با بارش‌های آینده، شرایط فعلی جبران شود.
طرح‌های اضطراری رفع تنش در مشهد
وزیر نیرو درباره تامین آب شرب شهر مشهد نیز افزود: ما بر اساس برنامه‌ریزی‌هایی که به خصوص برای کلانشهرها در نظر گرفته‌ایم، بدبینانه‌ترین شرایط را در نظر می‌گیریم مانند اینکه شرایط بارشی و خشکسالی بیشتر ادامه داشته باشد.
او افزود: مشهد کلانشهری است که جمعیت بسیاری در آن ساکن هستند و همچنین نزدیک به ۳۰ میلیون زائر برای زیارت بارگاه منور رضوی به این شهر سفر می‌کنند و بر همین اساس لازم است تا برنامه‌ریزی دقیقی برای تامین منابع آب صورت پذیرد و با فرض تداوم شرایط خشکسالی، طرح‌هایی احصاء شده که در شرایط اضطراری رفع تنش، به سرعت اجرا شود.
وزیر نیرو گفت: برای سال جاری آبی یعنی تا پایان شهریور ۱۴۰۲ بر همین اساس برنامه‌ریزی شده است و برخی طرح‌ها برای رفع تنش در نظر گرفته شده و نیاز است که ۲ طرح بزرگ سد شوریجه و خط انتقال آب از شمال استان برای تکمیل پیگیری شود.
به گفته او برای فعال شدن طرح‌ها پیش‌بینی‌هایی صورت گرفته است و در روزهای آینده نشست تخصصی برای برآورد و تامین اعتبار آنها برگزار می‌شود.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی هم پیش از این در تحلیل وضعیت موجود به «پیام ما» گفته بود که اکنون تهران نیازمند بارش‌های سنگین است. احد وظیفه با بیان اینکه سدهای تهران بحرانی‌ترین روزهای تاریخ خود را سپری می‌کنند، اظهار امیدواری کرده بود «بارش برف» بتواند وضعیت ذخایر آبی پایتخت را بهبود بخشد.
اما نشستن و در انتظار برف ماندن چندان عاقلانه به نظر نمی‌رسد. به نظر می‌رسد اکنون وقت آن رسیده که درباره آب تهران و برخی دیگر از کلان‌شهرهای کشور به صراحت از عنوان «وضعیت اضطرار» استفاده شود و راهکارهایی عملیاتی برای عبور وضعیت کنونی به صورت عمومی به اجرا درآید. در این وضعیت «توصیه شهروندان به صرفه‌جویی» احتمالا نتایج ملموسی در پی نخواهد داشت.

یک ماه و دو روز از اختلال گسترده در اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی پرطرفدار ایرانی‌ها یعنی واتس‌اپ و اینستاگرام گذشت. در این مدت، داد 400 هزار کسب و کار اینترنتی که با این وضعیت بازارشان را تقریبا از دست داده بودند، بلند شد. سازمان نظام صنفی و رایانه‌ای و فعالان حوزه فناوری و اطلاعات، برای رفع محدودیت‌های اینترنتی بیانیه دادند. بسیاری از رسانه‌ها از رنج کسانی که همه زندگی و درآمدشان شبکه‌های اجتماعی اینترنتی بود، نوشتند. «پیام ما» در گزارشی به از دست رفتن درآمد زنان صاحب کسب و کار در روستاها پرداخت و نتیجه این بود که بسیاری کسب و کارشان کساد شده است. با وجود این در مقابل معاون وزیر صمت، آمار و ارقام مربوط به کسب و کارهای فعال در اینستاگرام را رد کرده و سهم آن‌ها را 3 درصد تجارت الکترونیک دانسته است. همچنین گروه‌های فرهنگی حوزه علمیه قم و رئیس سازمان پدافند غیرعامل از فیلترینگ همیشگی اینستاگرام و واتس‌اپ دفاع کردند. بخشی از دولتی‌ها هم مسئولیت ضرر کسب و کارها را به گردن مردم انداختند که از ابتدا در اینستاگرام ماندند و به پلتفرم‌های داخلی مهاجرت نکردند. عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات هم در همه این مدت هم از خود سلب مسئولیت کرده و در آخرین اظهارنظرهایش به ایسنا گفته است: «من نسبت به پلتفرم‌های داخلی و حمایت از آن‌ها، احساس وظیفه می‌کنم و با تقویت پلتفرم‌های داخلی برای کسانی که وارد این پلتفرم‌ها می‌شوند، حتی مردم، ابزار کسب و کار برایشان فراهم شود.»

روبیکا، بله، ایتا، گپ، بیپ و چندین و چند جایگزین دیگر تا به حال به‌جای شبکه‌های اجتماعی چون اینستاگرام، تلگرام و واتس اپ و حتی موتور جستجوگر گوگل ارائه شده است. اما اقبال عمومی با وجود هزینه‌های میلیاردی برای حمایت از این جایگزین‌های داخلی در مقابل نمونه‌های خارجی بسیار پایین بوده است. روبیکا با هزینه بیش از 2 هزار و 500 میلیارد تومان به گفته رئیس انجمن تجارت الکترونیک، نه تنها هنوز انتخاب ‎خیلی‌ها نیست بلکه در گزارش تجارت الکترونیک سال 1400 حتی اسمی از آن نیامده است. اما سوال اصلی این است که چرا بسیاری از صاحبان کسب و کارها و به ویژه مشاغل خانگی، حاضرند تا پای ورشکستگی بروند اما به پلتفرم‌های داخلی روی نیاورند؟ و چرا جایگزین‌های داخلی با وجود ارائه قابلیت‌های متنوع از امکان فروش و کیف پول الکترونیک گرفته تا امکان گفت‌وگو در این بسترها، هنوز آن چنان که انتظار می‌رود؛ مورد قبول جامعه نیست؟
امنیت داده‌ها و حفظ حریم خصوصی در درجه اول
مرضیه صاحب کسب و کاری اینستاگرامی که بافتنی می‌بافت و امروز با محدودیت‌ها و فیلترینگ اینستاگرام بخش عمده‌ای از درآمد خود را از دست داده است، می‌گوید: « حتی اگر همه مشکلات فنی و نواقص پلتفرم‌های داخلی رفع شود، باز هم به جایگزین‌ها اعتماد ندارم!» او درباره علت این بی‌اعتمادی به نشر اطلاعات و بی‌احترامی به حریم خصوصی کاربران اشاره می‌کند. اتفاقی که بارها برای کاربران بسیاری از شرکت‌ها افتاده است. از لو رفتن اطلاعات شرکت‌های سیم کارت و مخابراتی گرفته تا فروش اطلاعات کاربران بدون اطلاع آن‌ها یا دسترسی‌هایی غیر مرتبط به کاربرد برنامه مورد نظر که برخی از پلتفرم‌ها هنگام ثبت‌نام از کاربرانشان می‌خواهند. همچنین پلتفرمی مثل روبیکا که به عنوان جایگزین اینستاگرام معرفی می‌شود؛ سال گذشته در اقدامی عجیب، حریم کاربران را نقض کرده بود و برای آن‌ها بدون اطلاعشان در بستر این شبکه اجتماعی، حساب جعلی کاربری ساخته بود. اتفاقی که بسیاری را ناراحت و به این شبکه بی‌اعتماد کرد.
فرد دیگری که نخواست نامش فاش شود هم می‌گوید: «اینکه امکان پاک کردن اطلاعاتم را در یک پلتفرم سفارش غذای اینترنتی ندارم و به نوعی می‌شود گفت که نمی‌توانم بر داده‌هایم تسلط داشته باشم و زمانی که دلم می‌خواهد از آن پلتفرم خارج شوم و دیگر مشتری آن نباشم، من را نسبت به پلتفرم‌های مشابه بی‌اعتماد می‌کند.» البته این نکته‌ای است که درباره برخی اپلیکیشن‌های خارجی نیز وجود دارد و افراد پس از ثبت‌نام اگر روزی از حضورشان در آن شبکه پشیمان شوند، نمی‌توانند اکانت خود را به کلی از آن پاک کنند و نسخه‌ای از اطلاعات آن‌ها در دست اپلیکیشن‌ها باقی می‌ماند.
مزایای غیر قابل مقایسه با نمونه‌های ‌خارجی
پگاه نیز زن دیگری که با کسب‌ و کار دوخت و دوز کیف‌های خاص، همکاری می‌کند درباره علت بی‌اعتمادی خود به جایگزین‌های داخلی می‌گوید: «بسیاری از پلتفرم‌ها و نمونه‌های داخلی بر روی بستر آی.او.اس و گوشی‌های آیفون به علت تحریم و فیلترینگ، کار نمی‌کند. یکی از دلایلی که نمی‌توانم به مهاجرت به نمونه‌های داخلی فکر کنم هم همین نکته است. زیرا با وجود اینکه بازارچه‌های ایرانی مشابه نمونه اپ استور برای آیفون وجود دارد، اما این نکته که من نمی‌توانم به عنوان خریدار یک خدمت به طور مستقیم برای آنچه می‌خواهم اقدام کنم و مجبور به استفاده از یک واسط هستم که نمی‌توان فعالیت او را پیگیری کرد، برایم بی‌اعتمادی ایجاد می‌کند. به علاوه استفاده اجباری از یک پلتفرم بدون اینکه انتخاب من در بازار رقابت باشد، نوعی سرپیچی عمومی ایجاد کرده است و من نیز علت اینکه عموم مردم چندان روی خوشی به نمونه‌های داخلی نشان نمی‌دهند را ایجاد نوعی بازار انحصاری و اجبار به استفاده از نمونه‌های موجود می‌دانم.» میلاد شیراوند، صاحب کسب و کار «چِنیا» که از طریق آموزش ساکنان مناطق کم‌برخوردار و دور از مرکز و فروش محصولات صنایع دستی در اینستاگرام و تلگرام فعالیت می‌کرد در همین رابطه می‌گوید: «‌نقص‌های فنی و الگوریتم‌های دستی که گروهی به شکل غیر‌هوشمند ناظر محتوای تولیدی در شبکه‌های اجتماعی باشند، خود یکی از دلایلی است که گوی رقابت را نمونه خارجی نسبت به نمونه داخلی می‌برد. علت اقبال به شبکه‌ای مثل اینستاگرام این است که الگوریتم‌های آن هوشمند است و این را پلتفرم‌های داخلی ندارند.»
ما کاسبیم جایی که مخاطب باشد، می‌رویم
شیراوند در ادامه می‌گوید: «وضعیت کسب و کارهای فروش صنایع دستی پیش از اختلالات اینترنت هم، بد بود. با این اتفاقات، ما وضعیت شکننده‌تری هم پیدا کردیم و به طور مطلق فروش ما صفر شد.» او در رابطه با اینکه چرا صاحبان کسب و کار به پلتفرم‌های جایگزین روی نمی‌آورند، می‌گوید: «کسی که کسب و کاری داشته باشد، جایی می‌رود که مشتری آنجا حضور داشته باشد. کاسب توی بازار مغازه باز می‌کند نه کنار یک اتوبان! لازم نیست از کسبه خواهش کنند که به پلتفرم‌های داخلی مهاجرت کنند، اگر مردم در پلتفرم‌ها حضور داشتند، صاحبان کسب و کار بدون فوت وقت وارد پلتفرم‌ها می‌شدند.» مرضیه هم حرف مشابهی می‌زند و می‌گوید: « اینستاگرام فضای امنی ساخته بود که ضمن اعتماد بالا، همه آن را نصب کرده بودند و از هر 10 نفر، 9 نفر اینستاگرام داشتند. پس من کاسب هم می‌رفتم و اکانتی می‌ساختم که بتوانم کالایم را بفروشم.»
کسبه اینستاگرامی، کارگر شدند
مرضیه و پگاه که بخشی از درآمدشان از این راه بود می‌گویند که بیش از 70 درصد درآمدمان را از دست داده‌ایم و به فضاهای فیزیکی برای فروش کالاهایمان مراجعه می‌کنیم. اما آن‌هایی که تنها محل درآمدشان اینستاگرام بوده، اوضاع پیچیده‌تری دارند. شیراوند درباره این افراد می‌گوید: «ما چرخه فروشمان خوابیده است. انبارها پشت سر هم تعطیل می‌شوند و افراد مجبور شده‌اند در بخش‌هایی شغلشان را عوض کنند. مثلا ما در دزفول با 30 زن حصیرباف همکاری می‌کردیم که الان همگی بیکار شده‌اند و نصیبی هم از فروش حضوری نداشته‌اند.» او همچنین ادامه می‌دهد: «کسانی محل درآمدشان را از دست داده‌اند که از اقصی نقاط ایران با ما همکاری می‌کردند. مثلا از جنوب کرمان به من گفته‌اند که دیگر نمی‌توانند این شرایط را تحمل کنند و برای کارگری به تهران می‌آیند.»
در نهایت به نظر می‌آید مسئله کاهش اعتماد اجتماعی نه فقط در روابط بین فردی بلکه بر تمام سطوح سایه افکنده است. اینترنت و کوچ به شبکه‌های اجتماعی نیز تنها از مسیل همین اعتمادسازی ممکن خواهد بود. به نظر می‌آید نکته‌ای که سیاستگذاران به روی آن چشم بسته‌اند این است که اعتماد را نه مردم بلکه ساختارها و عملکردهای یک حکومت از بالا برای افراد جامعه می‌سازند. این شاید بزرگترین و جدی‌ترین حلقه مفقوده نبود اقبال عمومی به جایگزین‌های داخلی باشد.

جنگل‌های طبیعی دست نخورده منابع تولیدی، با تولیدات همه جانبه و مستمر ، چنانچه عوامل زنده و یا غیر زنده حاکم بر آنها تغییرات فاحشی نکنند، حیات آنها همچنان ادامه خواهد داشت. در جنگل‌هایی که دخالت‌های انسانی یا حیوانی دینامیک آنها را درهم ریخته است وضعیت از این قاعده مستثنی است. در اکثر این جنگل‌ها، زادآوری طبیعی توام با تنوع گونه‌ها به علت حضور فعال دام و حیات وحش از بین رفته است. دخالت‌های نابه‌جای انسانی باعث شده این منابع به جنگل‌هایی تنک با درختان معیوب و بیمار مبدل شوند. این قبیل جنگل‌ها در چنین شرایطی امکان بازسازی طبیعی آنهم در مدت زمان کوتاه را از دست داده‌اند.

بیش از دو سوم جنگل‌های کشور جنگل‌های تخریب شده هستند که ساختار طبیعی آنها به علت حضور فعال عوامل تخریب‌کننده انسانی و حیوانی کاملا درهم ریخته شده است. رشد سالانه درختان این جنگل‌ها با توجه به شرایط آب و هوایی مناسبی که دارا هستند در حد ناچیزی باقی مانده است. محدودیت سال‌های بذردهی توام با حضور فعال دام مانع از استقرار زادآوری طبیعی و رشد نهال‌ها است. قطع‌های بی‌رویه و بهره‌برداری‌های نامتناسب توام با قاچاق گسترده چوب ، نیز این عرصه‌ها را به جنگل‌های فقیر و درهم ریخته مبدل کرده است.

منحصر کردن تغییرات لازم در قانون استراحت جنگل به منظور بهره‌برداری از درختان شکسته و افتاده کنار جاده‌های جنگلی گرچه اقدام مناسبی است و باید مدت‌ها قبل اجرایی می‌شد اما خروج این گردبینه‌های افتاده مشکلات اصلی تخریب و ناپایداری جنگل‌های کشور را به هیچ وجه حل نخواهند کرد

تغییرات فیزیولوژیکی ناشی شده از فقر اکولوژیکی در جامعه درختی، زمینه‌های مناسبی را برای طغیان آفات و امراض فراهم کرده است به طوری که هرچند سال یک بار بیش از چندین هزار هکتار از این قبیل جنگل‌ها طعمه آفات و بیماری‌ها می‌شوند و از بین می‌روند. نمونه بارز این اتفاقات را می‌توان امروزه به طور وضوح در جنگل‌های زاگرس، ارسباران، ایرانی تورانی و حتی در بخش و وسیعی از جنگل‌های هیرکانی نیز مشاهده کرد. علاوه بر جنگل‌های خارج از شمال که سیر تخریب پیشرفته در آنها مشهود است، اکثر جنگل‌های جلگه‌ای در جنگل‌های هیرکانی نیز با تخریب شدید مواجه هستند و موجودی سر پای این جنگل‌ها به حداقل ممکن تقلیل یافته است. این جنگل‌های تخریبی و «دگراتیو» دارای عرصه‌های غنی با خاک‌های عمیق و در شرایط آب و هوایی مناسب هستند که می‌توانند به آسانی احیا شوند. بخش دیگری از جنگل‌های هیرکانی نیز که طی پنجاه الی شصت سال گذشته به روش‌های مختلف جنگل‌شناسی کلاسیک مانند قطع یکسره، تدریجی، تدریجی پناهی و غیره مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند، اکنون کم و بیش به جنگل‌های جوان، همسال با ساختار یک اشکوبه‌ای و ناپایدار مبدل شده‌اند. تعداد بیش از حد درختان در هر هکتار موجب افزایش ضریب قد کشیدگی درختان و در هم ریخته شدن شده است. جنگل‌های تخریب شده حتی قادر نیستند استواری خود را در مواجه با تغییر اقلیمی‌حفظ کنند و بخش ناچیزی از گازهای گلخانه را جذب و مانع از افزایش بیشتر درجه حرارت هوا شوند. در مقابل آنها خود در مقابل گرم شدن درجه حرارت هوا و خشکسالی به شدت زبون و آسیب‌پذیر هستند.

یکی از مهمترین موانع احیا و پرورش جنگل‌ها بند ف ماده 38 قانون استراحت جنگل است که از یک طرف برداشت هر درختی را از جنگل ممنوع و از طرف دیگر احیا و توسعه جنگل را امری ضروری دانسته است. این دوگانگی در قانون استراحت جنگل ( فکر تنفس) عملا باعث ممانعت از هرگونه دخالت‌های پرورشی در جنگل‌ها است

از این رو این جنگل‌ها در شرایط کنونی شدیدا نیازمند کمک‌های انسانی برای بیرون رفتن از این وضعیت اسفناک هستند. مشکلات زیربنایی جنگل‌های کشور باید جدی گرفته شوند و این مشکلات به مسائل جانبی مانند برداشتن درختان افتاده در کنار جاده‌ها و از میان برداشتن نیازمندی‌های اقتصادی سازمان تقلیل داده نشوند. مشکل اصلی جنگل‌های کشور، تخریب شدید آنها است که لازم است با اتخاذ تدابیر از میان برداشته شوند.
اجرای طرح‌های احیایی، پرورشی بر اساس فلسفه جنگل‌شناسی همگام با طبیعت باعث افزایش توان اکولوژی جنگل‌ها و ارتقای کمی ‌و کیفی درختان و درختچه‌های آنها می‌شود. عملیات پرورشی با برداشت تعدادی از درختان کج و معوج، معیوب و بیمار زمینه‌های مساعدی را برای افزایش رویش سالانه سایر درختان سالم و تنوع گونه‌ای فراهم می‌کنند. یکی از مهمترین موانع احیا و پرورش جنگل‌ها بند «ف» ماده 38 قانون استراحت جنگل است که از یک طرف برداشت هر درختی را از جنگل ممنوع و از طرف دیگر احیا و توسعه جنگل را امری ضروری دانسته است. این دوگانگی در قانون استراحت جنگل (فکر تنفس) عملا باعث ممانعت از هرگونه دخالت‌های پرورشی در جنگل‌ها است.
جنگل‌های کشور به اندازه کافی استراحت کرده‌اند، اکنون زمان فعالیت و تولید بالنده آنها است. این فرصت را می‌توان با از میان برداشتن تناقضات در قانون مرتفع کرد و مقدمات اصلاح قانون را در برنامه هفتم توسعه کشور عملی ساخت. دوگانگی قانون را می‌توان به سادگی اصلاح کرد اما جنگل از دست رفته را نمی‌توان به آسانی احیا کرد.
سازمان منابع طبیعی وآبخیزداری کشور به عنوان متولی و مسئول حفظ و احیای کلیه جنگل‌های کشور موظف است در اسرع وقت پیشنهاد تجدید نظر و اصلاح بند «ف» ماده 38 قانون را به دولت ارائه کند.
منحصر کردن تغییرات لازم در قانون استراحت جنگل به منظور بهره‌برداری از درختان شکسته و افتاده کنار جاده‌های جنگلی گرچه اقدام مناسبی است و باید مدت‌ها قبل اجرایی می‌شد اما خروج این گردبینه‌های افتاده مشکلات اصلی تخریب و ناپایداری جنگل‌های کشور را به هیچ وجه حل نخواهند کرد. بنا بر گزارش دفتر مهندسی سازمان جنگل و منابع طبیعی حدود 25 درصد موجودی درختان سرپای جنگل‌های هیرکانی درختان شکسته و افتاده هستند. این حجم از درختان افتاده زنگ خطر بزرگی را برای این منابع به صدا درآورده است. این صداها باید از جانب مسئولین مربوطه شنیده شوند و تدابیری را اتخاذ کند.
نکته اساسی و زیربنایی برای استواری این درختان و استمرار تولید کیفی و کمی ‌آنها تنها در دخالت‌های احیایی، پرورشی نهفته است. اقدام به این عمل می‌تواند سرنوشت جنگل‌های کشور را در جهت توسعه پایدار و استمرار تولید گسترش و تغییر دهد.

|پیام‌ ما | نگرانی درباره دارو حالا از میان مردم به میان مسئولان هم تسری پیدا کرده تا آنجا که بازرس‌ کل امور بهداشت و درمان سازمان بازرسی کل کشور نیز کمبود دارو را به عنوان تهدیدکننده سلامت عمومی کشور توصیف کرده. با این حال یکی از مسئولان وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از افزایش تولید آنتی‌بیوتیک در کشور خبر داده است.

کمبود دارو بهانه برگزاری نشستی در سازمان بازرسی کل کشور شده و این در حالی است که علاوه بر روزهای اخیر و کمبود برخی اقلام دارویی مشکلات ناشی از نبود داروهای خاص گریبان مردم را به شدت فشرده است. از سوی دیگر بسیاری از بیمارستان‌ها و مراکز درمانی داروهای بیمارستانی را موجود ندارند و همراهان بیمار را موظف به تأمین آن می‌کنند. در همین حال برخی از داروهایی که تزریق آن به بیمار بستری در بیمارستان باید با انجام تست اولیه انجام گیرد بدون انجام این مرحله به بیمار تزریق می‌شود و همین موجب بروز حوادث و تبعات جبران‌ناپذیری شده است. چندی قبل در یکی از بیمارستان‌های شیراز(نام بیمارستان در روزنامه پیام‌ما موجود است)، بیماری بستری شد که به دلیل بارداری خارج از رحم باید سقط جنین می‌کرد. داروی خاص سقط جنین خارج از رحم که از جمله داروهای بیمارستانی است در آن بیمارستان موجود نبود. همراه بیمار موظف به تهیه آن دارو شد. تیم پزشکی به دلیل نداشتن کیت آزمایشی مربوط به تزریق این دارو آن را به یکباره به بیمار تزریق کردند. بیمار چنان به داروی تزریقی حساسیت نشان داد که میزان پلاکت خونش به زیر هزار رسید و کلیه‌هایش از کار افتاد. پس از چند ساعت نداشتن هوشیاری با انجام دیالیز اضطراری، بیمار احیا شد اما به داروهای خاص دیگری برای احیا مغز استخوان نیاز داشت. در نهایت به سبب شدت عواقب، از داروهای سنگینی برای احیای بیمار استفاده شد که نشانه‌هایی شبیه شیمی‌درمانی از قبیل ریزش مو داشت. با این حال نه سیستم درمانی و نه تیم درمانی هیچ‌یک مسئولیت این وضعیت را به عهده نگرفتند و صرفاً نبود دارو را مسئول بروز این وضعیت دانستند. حال «ایروان مسعودی اصل» بازرس‌ کل امور بهداشت و درمان در سازمان بازرسی کل کشور درباره این وضعیت گفته است : کمبود دارو در روزهای اخیر سلامت عمومی کشور را تهدید کرده است. در همین حال «حسینعلی شهریاری» رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز گفت: ۲۷ قلم از ۳۶۶ قلم داروی پرمصرف وارد طرح دارویار شده است درحالی که از اول سال ۱۴۰۱ این اتفاق می‌بایست رخ می‌داد. اکنون نگرانی جدی، منابع مالی طرح دارویار است.
تهدید سلامت عمومی
بازرس‌ کل امور بهداشت و درمان سازمان بازرسی گفت: در طرح «دارویار» که از ۲۳ تیرماه امسال اجرایی شد قرار بود طی یک برنامه ۲ الی سه ماهه با تعامل سازمان غذا و دارو و هلدینگ‌های حاکمیتی و شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه تولید، دیگر شاهد کمبود دارو نباشیم ولی این موضوع طی هفته‌ها و روزهای اخیر سلامت عمومی کشور را تهدید کرده است.
به گزارش روابط عمومی سازمان بازرسی کل کشور، در پی کمبود برخی اقلام دارویی و با دستور رئیس سازمان بازرسی کل کشور، موضوع با حضور بازرس کل امور بهداشت و درمان، بازرس کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مدیران سازمان غذا و دارو، شرکت‌های داروساز و نماینده سندیکای صاحبان صنایع دارویی در سازمان بازرسی کل کشور بررسی شد.
ایروان مسعودی اصل، بازرس‌ کل امور بهداشت و درمان، در این نشست که دیروز در سازمان بازرسی برگزار شد، با تأکید بر اینکه کمبود اقلام دارویی یک مسئله ملی و بسیار حائز اهمیت است، عنوان کرد: در طرح «دارویار» که از ۲۳ تیرماه امسال اجرایی شد قرار بود طی یک برنامه ۲ الی سه ماهه با تعامل سازمان غذا و دارو و هلدینگ های حاکمیتی و شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه تولید، دیگر شاهد کمبود دارو نباشیم ولی این موضوع طی هفته‌ها و روزهای اخیر سلامت عمومی کشور را تهدید کرده است.
بازرس کل امور بهداشت و درمان با اشاره به گزارش بازرسی‌های این سازمان در خصوص طرح «دارویار» گفت: جمع‌بندی و نتایج بررسی‌های بازرسی کل امور بهداشت و درمان در مرکز و همچنین بازرسی کل استان‌های سازمان نشان می‌دهد که مردم از کمبود دارو و افزایش پرداخت از جیب گلایه دارند.
مسعودی اصل با تأکید بر اینکه نگاه سازمان بازرسی بر تعامل و پیشگیری است، تصریح کرد: سازمان بازرسی کل کشور تلاش داشته و دارد که مشکلات طرح «دارویار» و موضوع کمبود برخی اقلام دارویی را با برگزاری جلسات مختلف با سازمان غذا و دارو و همچنین بخش صنعت رفع کند.
بازرس کل امور بهداشت و درمان تأکید کرد؛ چنانچه سازمان بازرسی به اسنادی برسد که سازمان غذا و دارو در خصوص وظایف خود تعلل داشته یا شرکت‌های دارویی اقدام به دپو دارو با هدف بالا بردن قیمت‌ها کرده‌اند، به صورت قاطع برخورد می‌کند.
او با اشاره به فراخوان سازمان غذا و دارو در خصوص واردات داروهایی که در بازار با کمبود مواجه است، گفت: آنچه در این نشست مشخص شد این است که شرکت‌ها دارای مواد اولیه کافی برای تولید محصول نهایی اقلامی که با کمبود مواجه است، هستند، بنابراین با توجه به اینکه در سال حمایت از تولید دانش‌بنیان هستیم از سازمان غذا و دارو می‌خواهیم قبل از باز کردن پاکت‌های فراخوان، یک‌بار دیگر با شرکت‌های داخلی مذاکره کنند و ضمن گرفتن تعهدات لازم‌الاجرا برای استفاده از حداکثر ظرفیت توان تولیدی و تبعیت از قیمت‌های مصوب، شرکت‌ها مجاب به تولید شوند.
مسعودی اصل با اشاره به گزارش یکی از مدیران سازمان غذا و دارو در خصوص دستورات معاون اول رئیس‌ جمهور در زمینه حوزه دارویی ابراز امیدواری کرد که تصمیمات اتخاذ شده در این نشست راجع به بحث نقدینگی شرکت‌های داروساز و پرداخت تسهیلات، تخفیفات مالیاتی، موضوعات گمرکی و پرداخت مطالبات داروخانه‌ها از سازمان تأمین اجتماعی اجرایی شود.
او بیان کرد که سازمان بازرسی کل کشور قطعاً اجرای این مصوبات را طی نامه‌ای پیگیری و مطالبه خواهد کرد.
بازرس کل امور بهداشت و درمان سازمان بازرسی کل کشور در پایان پیشنهاد داد یک کمیته سه جانبه با حضور نمایندگان سازمان غذا و دارو، صنعت دارو و سازمان بازرسی تشکیل شود تا بصورت مستمر با برگزاری جلسات مشترک برای کمبود دارو راهکار اجرایی را بررسی کنند.
همچنین اشکان میرمحمدی بازرس کل «امور تعاون، کار و رفاه اجتماعی» سازمان بازرسی کل کشور در این نشست با اشاره به بازدید خود از برخی شرکت‌های پخش دارو و همچنین شرکت‌های «مواد اولیه ساز» در پی بررسی کمبود اقلام دارویی، عنوان کرد: بررسی‌های میدانی حاکی از این است که ماده اولیه انواع آنتی‌بیوتیک در انبارهای شرکت‌های تأمین‌کننده به طور کامل فراهم است. به طور نمونه در بازدید از یکی از شرکت‌های دارویی مشخص شد حدود ۳۰ تن ماده اولیه «آزیترومایسین» در انبار این شرکت موجود است و حدود ۳۰ تن دیگر از مواد اولیه این شرکت در گمرک وجود دارد که جمعاً این مقدار برای نیاز ۶ ماهه کشور کافی خواهد بود.
میرمحمدی راجع به امتناع شرکت‌های دارویی از تولید اقلام دارویی آنتی‌بیوتیک گفت: در این بازدیدها «حذف ارز ترجیحی و عدم همسان‌سازی قیمت‌های جدید با افزایش ناشی از تغییر نرخ ارز جهت تهیه مواد اولیه» و نیز «افزایش هزینه‌های مرتبط با تولید محصولات دارویی» دو عامل مهم امتناع شرکت‌های دارویی از تولید برخی اقلام دارویی به واسطه عدم اصلاح به موقع قیمت‌ها توسط سازمان غذا و دارو منتج به زیان شرکت‌های تولیدکننده ناشی از آن عنوان شده است.
او با اشاره به تصمیم سازمان غذا و دارو مبنی بر واردات انواع آنتی‌بیوتیک برای رفع کمبود این اقلام در داروخانه‌ها تاکید داشت: با توجه به شعار سال در خصوص حمایت از تولید دانش‌بنیان و با توجه به اینکه تولید برخی محصولات و داروها در حوزه دانش‌بنیان قرار گرفته، سازمان غذا و دارو باید با یک هماهنگی و هم‌افزایی زمینه تولید این اقلام را در داخل کشور فراهم کند.
تأمین آنتی‌بیوتیک
مشاور رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به افزایش مصرف آنتی‌بیوتیک در کشور پس از کرونا از توزیع سراسری آنتی‌بیوتیک در هفته جاری خبر داد.
«سجاد اسماعیلی» مشاور رئیس سازمان غذا و دارو در گفت‌وگو با ایلنا در مورد کمبود تأمین دارو به ویژه آنتی بیوتیک در کشور گفت: در روزهای گذشته جلساتی با شرکت‌های دارویی گذاشته شده است تا وضعیت موجودی و تعهدات تأمین داروی آنها مورد بررسی قرار بگیرد. همچنین دوباره از آنها تعهد دوباره گرفته شد تا بر اساس برنامه‌ریزی که به سازمان غذا و دارو ارائه می‌دهند داروی مورد نیاز را تأمین کنند.
او در توضیح این وضعیت افزود: سازمان غذا و دارو همچنین موضوع واردات محصول نهایی دارو و مواد اولیه را نیز پیگیری کرده تا شرکت‌ها مواد اولیه دارویی را که نیاز دارند به صورت ذخیره استراتژیک داشته باشند.
اسماعیلی همچنین در رابطه با کشف مواد اولیه احتکار شده تولید آنتی‌بوتیک در برخی از شرکت‌ها نیز عنوان کرد: در این مورد هم در صورت احراز اینکه این شرکت‌ها مواد را دپو کرده و به صورت عمدی آن را در چرخه تولید قرار نداده‌اند برخورد قاطع و جدی صورت خواهد گرفت.
او بیان کرد: در هفته گذشته دو شرکت پخش دارو تعطیل و دو شرکت پخش دارو نیز به دلیل تخلف تعلیق شدند و اگر شرکت‌های دیگری تخلف داشته باشند به شدت با آنها برخورد صورت خواهد گرفت.
مشاور رئیس سازمان غذا و دارو در مورد اسامی این شرکت‌ها نیز اعلام کرد: در حال حاضر به دلیل ملاحظات قضایی اسامی این شرکت‌ها اعلام نخواهد شد. در صورت نیاز مقامات قضایی اسامی این شرکت‌ها را اعلام خواهند کرد.
او افزود: ما پنج شرکت تولید آنتی‌بیوتیک داریم و در کنار آن واردات هم صورت می‌گیرد. این شرکت‌ها به صورت سه شیفت در حال کار کردن هستند. ضمن اینکه جلساتی با شرکت‌های پخش برگزار شده تا اقدامات تأمین و توزیع به سرعت انجام گرفته و در هفته جاری دسترسی پایدار به آنتی‌بیوتیک در سراسر کشور فراهم شود. در کنار این موضوع نیز واردات هم در دستور کار قرار دارد تا ذخایر کشور برای فصول سرد انجام شود.
نگرانی از سرنوشت طرح دارویار
حسینعلی شهریاری رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با اشاره به نگرانی‌ها از تأمین منابع مالی طرح دارویار گفت: اگر منابع توسط سازمان برنامه و بودجه به موقع تأمین نشود، دچار مشکل خواهیم شد. او با اشاره به دستور و تأکید رئیس جمهور برای رفع کمبود دارو بیان کرد: تاکید رئیس جمهور این بوده که کمبود دارو نباشد و پرداختی از جیب مردم نیز نمی‌بایست افزایش یابد که هنوز با این مشکلات مواجه هستیم.
شهریاری همچنین با ابراز نگرانی از سرنوشت طرح دارویار، گفت: نگران منابع مالی طرح دارویار هستیم و معلوم نیست با اضافه شدن داروهای دیگر، این منابع جوابگو باشد.اگر منابع توسط سازمان برنامه و بودجه به موقع تأمین نشود، دچار مشکل خواهیم شد.