مدیرکل دفتر مدیریت مصرف آب وزارت نیرو در گفت‌وگو با «پیام ما»: شهرهای بیشتری درگیر تنش آبی می‌شوندایران در محاصره‌ خشکسالی شدیدبنفشه زهرایی: با 130 میلیارد متر مکعب کسری تجمعی آبخوان زیرزمینی روبرو هستیم

بارندگی‌ها در سال آبی جاری با کاهش چشمگیری روبه‌رو است، خروجی سدها کم شده است و منابع آبخوان‌های زیرزمینی هم با کسری روبه‌رو هستند. همه این شرایط نشان می‌دهد که تابستان سختی در پیش روست چرا که ما در محاصره خشکسالی شدیدی قرار گرفته‌ایم. در این شرایط مدیریت و کاهش مصرف می‌تواند نقش مهم در کاهش تبعات این خشکسالی شدید داشته باشد.بر اساس آخرین آماری که روز گذشته شرکت مدیریت منابع آب ایران منتشر کرده است، میزان بارش‌ها در کشور، در سال آبی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ نسبت به سال گذشته ۵۴ درصد کاهش داشته است. در برخی از حوضه‌های آبریز همانند مرز شرقی با ۸۶ درصد کاهش بارندگی روبه‌رو هستیم و بارندگی در بخش‌هایی از کشور مانند قسمتی از استان سیستان‌وبلوچستان که در حوضه آبریز خلیج فارس و دریای عمان قرار دارد، صفر گزارش شده است.
این اتفاق در شرایطی است که فصل بارش در سال آبی جاری پشت سر گذاشته شده است و نمی‌توان امیدی برای جبران به ۵ ماه باقی مانده از سال آبی داشت.
صادق ضیائیان مدیرکل پیش‌بینی و هشدار سازمان هواشناسی در مورد این مساله به فارس گفت: عمده بارش‌های کشور، در اغلب نقاط کشور، معمولا در فصول پاییز و زمستان انجام می‌شود و در فروردین‌ماه هم بخشی از بارش‌ها در کشور انجام می‌شود، در این راستا با درنظر گرفتن آنچه از ماه‌های آینده تا پایان سال زراعی جاری (مهر ۱۴۰۰) باقی‌مانده است، مشخص است‌ بارش‌های زیادی تا پایان سال زراعی نداریم.
مدیرکل پیش‌بینی و هشدار سازمان هواشناسی افزود: اگر کل سهم بارندگی‌های اردیبهشت ماه کشور را که معمولا ۸ درصدِ کل بارندگی‌های سال است را برای امسال هم در نظر بگیریم، ‌همچنین با احتساب کل سهم بارندگی‌های خردادماه کشور که معمولا ۳ درصد کل بارندگی‌های سال است و با احتساب کل سهم بارندگی‌های تابستان کشور که معمولا ۳ درصد کل بارندگی‌های سال است، در خوشبینانه‌ترین حالت،‌ کل سهم بارشی بلند مدت اقلیمی کشور در ماه‌های باقی‌مانده سال زراعی، حدود ۱۵ درصد است.
ضیائیان اضافه کرد: در خوشبینانه‌ترین حالت حتی اگر این ۱۵ درصد بارندگی هم محقق شود، با کاهش زیادی در میزان بارش سال زراعی مواجه خواهیم بود.
او نتیجه گرفت که بنابر اطلاعات عنوان شده در پایان سال زراعی جاری، امسال یا یکی از کم بارش‌ترین سال‌ها را در ۵۰ سال اخیر تجربه می‌کنیم و یا کم‌بارش‌ترین سال ۵۰ سال اخیر را تا مهر ۱۴۰۰ خواهیم داشت و احتمال این وجود دارد که حتی در موضوع کم بارشی رکورد بزنیم.
افت ۵۰ درصدی خروجی سدها
در اسفند ماه سال ۱۳۹۹، میزان خروجی آب سدهای کشور با ثبت عدد ۱۹۴۸ میلیون متر‌مکعب نسبت به مدت مشابه سال گذشته افت ۵۲ درصدی را مشخص می‎کند. بر اساس آماری که فارس منتشر کرده است، این آمار حتی در حوضه آبریز خلیج فارس که عمده ظرفیت سدهای کشور را در خود جای داده با کاهش ۵۰ درصدی مواجه شده است، این درحالی‌ست که میزان کاهش خروجی آب سدهای کشور در ۵ ماهه نخست سال آبی جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته از ۲۰ درصد فراتر نرفته بود.
روز گذشته مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای تهران هم گفت: در نخستین ماه فصل بهار تنها با ثبت ۲ میلی‌متر بارندگی، شاهد کم بارش‌ترین فروردین ماه استان تهران در طول ۵۳ سال اخیر بودیم و بر این اساس میزان بارندگی نسبت به فروردین سال گذشته و متوسط بلندمدت کاهش چشمگیری داشته است.
مدیر دفتر مطالعات پایه منابع آب شرکت آب منطقه‌ای تهران افزود: کاهش سهم ارتفاعات و حوضه آبریز سدها در میزان نزولات جوی بسیار نگران کننده‌تر است؛ به‌گونه‌ای که حوضه آبریز سدهای تامین کننده آب استان تهران، نسبت به فروردین سال گذشته و بلندمدت، بین ۸۵ تا ۹۷ درصد کاهش بارندگی‌ها را طی فروردین سال جاری تجربه کرده است. علاوه بر این نتایج حاصل از آخرین عملیات برف‌سنجی نیز نشان دهنده کاهش قابل توجه ذخیره برفی در حوضه آبریز سدها است.»
او ادامه داد: «از ابتدای سال آبی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ مجموع بارندگی استان تهران از مهر سال گذشته تا فروردین سال جاری، ۲۳۵ میلی‌متر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته با کاهش ۴۱ درصدی ریزش‌های جوی مواجه شده‌ایم.»
وضعیت بد آب‌های زیرزمینی
علاوه بر آب ذخیره شده پشت سدها که امسال در وضعیت نامناسبی قرار دارند، منبع دیگر تامین آب شرب، منابع آب‌های زیرزمینی است، بنفشه زهرایی، مدیرکل دفتر مدیریت مصرف و ارتقای بهره‌وری آب و آبفای وزارت نیرو در مورد این موضوع به «پیام‌ما» گفت: «در سال‌هایی همانند امسال که با خشکسالی شدید روبه‌رو هستیم، آب بسیاری از شهرها از طریق منابع آبی زیرزمینی ناپایدار تامین می‌شود که این روش بر منابع آب فشار مضاعفی تحمیل می‌کند.»
او در پاسخ به اینکه آیا این منابع ظرفیت این برداشت مضاعف را دارند یا خیر؟ توضیح داد:« منابع آبی زیرزمینی ما در وضعیت نامناسبی است.
ما با ۱۳۰ میلیارد متر‌مکعب کسری تجمعی آبخوان زیرزمینی روبه‌رو هستیم که از مقدار آب تجدیدپذیر کل کشور بیشتر است. یعنی اگر در یک سال بارندگی خوبی داشته باشیم میزان نفوذی آب از روان‌‌آب‌های سطحی نمی‌تواند این کسری را جبران کند.
او تاکید کرد: «وضعیت منابع آب زیرزمینی بد است و هم اکنون هم بسیاری از شهرهای بزرگ از این منبع استفاده می‌کنند که می‌تواند موجب افت آبخوان و فرونشست زمین شود.»
افزایش شهرهای دارای تنش آبی
زهرایی همچنین در مورد کاهش بارندگی‌ها در سال جاری گفت:«ظرفیت تامین آب شهرها محدود است امسال به دلیل خشکسالی شدید شهرهای دارای تنش آبی در سطوح مختلف افزایش پیدا می‌کنند.»
به گفته او در وضعیت کنونی راهبرد «کاهش مصرف» می‌تواند تاثیر زیادی داشته باشد و از فشار بر روی منابع آب ناپایدار بکاهد.
پیش از این هم در اسفند سال ۹۹ مدیرعامل شرکت مهندسی آب‌و‌فاضلاب کشور نسبت به احتمال افزایش تعداد شهرهای دارای تنش آبی در کشور هشدار داده بود.
حمیدرضا جانباز اعلام کرده بود: «تابستان سال ۹۹ تعداد شهرهای دارای تنش آبی ۲۲۵ شهر بود که پیش‌بینی می‌شود با توجه به وضعیت بارش‌ها و به‌رغم اینکه تعداد زیادی از طرح‌های آب‌رسانی انجام شده، تعداد شهرهای دارای تنش آبی افزایش یابد.»

آب شهرهاآبخوان زیرزمینیآبو فاضلابخشکسالیسیستان و بلوچستان
مطالب مرتبط
بر اساس گزارش جدید سازمان ملل کاهش انتشار متان برای مقابله با بحران اقلیمی ضروری استکاهش انتشار متان راه گریز از گرمایش جهانی
مجتبی پارسامجتبی پارسا
چارسوق
۲۰۰۴
آب وهواخشکسالی
بعد از توقف جاده‌سازی در حریم کوه خواجه، پرونده این موضوع به تهران ارسال شدجاده‌سازی روی گور رستم
مرضیه قاضی‌زادهمرضیه قاضی‌زاده
صدور مجوز برای قایق‌ها و لنج‌های چابهاری موجی از خوشحالی برای صیادان و نگرانی برای فعالان محیط ‌زیست را ایجاد کرده استخوشی صیادان، دلهره ماهی‌ها
فروغ فکریفروغ فکری
یادداشت زهرا مشتاقزهرا مشتاقچند روز قبل شش مامور اداره برق کرمان در سیل بخش گلباف شهرستان کرمان، جان خود را از دست دادند. آنها برای وصل برق شبکه روستایی رفته بودند که ناگهان دچار سیل می‌شوند.

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *