علت مرگ وحوش پارک ملی گلستان بیماری «براکسی» است

مدیرکل دفتر حیات وحش: براکسی یک بیماری غیرواگیر و صد در صد کشنده است که عامل آن نوعی باکتری‌ بی‌هوازی هست

سازمان دامپزشکی، نتیجه آزمایش سم‌شناسی رو نمونه‌های اخذ شده از لاشه ۲۰۰ کل و بز و قوچ و میش را که دهم فروردین سال جاری در دشت میرزابایلو واقع در پارک ملی گلستان کشف شده بودند اعلام کرد.

دهم فروردین ماه بود که خبر و تصاویر کشف لاشه ده‌ها کل و بز و قوچ و میش در دشت میرزابایلو واقع در پارک ملی گلستان مورد توجه رسانه‌ها و فعالان محیط زیست قرار گرفت.

مجید خرازیان مقدم، مدیرکل دفتر حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست، در همان روز‌های نخست، علت مرگ این حیوانات را سردی هوا اعلام کرد، توضیحاتی که از سوی فعالان محیط زیست غیرقابل قبول دانسته شد. حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست هم احتمال مسمومیت عمدی حیوانات را متحمل دانست و تشخیص قطعی علت مرگ را به اعلام نتایج آزمایش از سوی سازمان دامپزشکی منوط دانست. حالا هم چند روزی است، انتشار تصاویر تصاویر کشف لاشه‌های وحوش پارک ملی گلستان با این توضیح که علت مرگ حیوانات، سم‌پاشی‌های صورت گرفته به منظور مبارزه با ملخ‌ها بوده است اعتراضات کاربران را نسبت به سم‌پاشی‌ها به همراه داشته است.

آنطور که خبرگزاری میزان می نویسد اما حالا نتیجه آزمایش‌های صورت گرفته روی نمونه‌های اخذ شده از لاشه‌های وحوش پارک ملی گلستان حاضر شده و بر اساس این نتایج، کریم امیری، معاون دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های دامی سازمان دامپزشکی می‌گوید: نمونه‌های بافتی که برای آزمایش در اختیار داشتند فاسد شده بوده و به همین دلیل علت دقیق مرگ را نشان نمی‌دهند. اما آنچه واضح است این است که ابتلای این حیوانات به سه بیماری شاربن و طاعون (PPR) و اکتیما کاملا منتفی است.

وی ادامه داد: نتیجه آزمایش سم‌شناسی هم منفی از آب درآمد و احتمال مسموم شدن حیوانات مردود است.

کریمی با بیان اینکه شواهد کلینیکی با بیماری براکسی مطابقت دارد گفت: براکسی یک بیماری غیرواگیر و صد در صد کشنده است که عامل آن کلوستریدیوم‌هایی (نوعی از باکتری‌های بی‌هوازی) هستند که به طور طبیعی در تعداد اندک در دستگاه گوارش نشخوارکنندگان وجود دارند، اما بر اثر عواملی مانند خوردن علوفه یخ‌زده یا تیغ‌دار که در شکمبه حیوانات ایجاد خراش و زخم می‌کند تکثیر می‌شوند و تولید سم کرده، به مسمومیت داخلی و نهایتا به مرگ حیوان منجر می‌شوند.

وی افزود: فساد نمونه‌هایی که برای آزمایش در اختیار ما قرار گرفته، امکان انجام اقدامات فراتر را برای تشخیص علت مرگ این حیوانات از بین برده است، اما آنچه واضح است تغییر در رژیم غذایی این حیوانات به بروز بیماری غیرواگیر براکسی و مرگ حیوانات انجامیده است.

اینکه چه تغییری در رژیم غذایی حیوانات دشت میرزابایلوی پارک ملی گلستان رخ داده و این شبهه که آیا برای تغذیه وحوش از علوفه یخ‌زده‌ای استفاده شده که مرگشان را رقم زده یا نه پرسش‌هایی است که انتظار می‌رود مسئولان محیط زیست برای آن‌ها پاسخی شفاف داشته باشند.

در تاریخ ۱۱ فروردین ضمن هماهنگی ادارات کل محیط زیست استانهای گلستان و خراسان شمالی با ادارات کل دامپزشکی استانی، گروه های اعزامی دامپزشکی دو استان با نظارت دامپزشک دفتر حیات وحش نسبت به نمونه گیری از لاشه ها و همچنین بررسی لاشه ها جهت اخذ یافته هایی دال بر مشاهده علایم بیماری و یا مسمومیت های احتمالی اقدام کردند و نمونه ها در اسرع وقت برای انجام آزمایشات لازم ارسال شد.

خرازیان مقدم پیش از این با تاکید بر منفی بودن نتیجه آزمایشات طاعون گفته بود: «طبق اظهار مدیر کل محیط زیست استان گلستان، یکسری از نمونه ها از طریق دامپزشکی استان گلستان برای انجام آزمایشات سم شناسی به مرکز تشخیص بیماریهای سازمان دامپزشکی کشور ارسال و تاکنون پاسخی اخذ نشده است. همچنین یکسری از نمونه ها از طریق گروه بیماریهای دفتر حیات وحش به دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران ارسال شده که نتیجه آزمایشات انجام شده در خصوص بیماری طاعون نشخوارکنندگان دام های کوچک منفی اعلام شد. 

ضمناً یکسری از نمونه ها از طریق محیط زیست استان گلستان، برای انجام آزمایشات سم شناسی برای تشخیص کود شیمیایی نیز به آزمایشگاه معتمد بخش خصوصی در شهرستان گنبد ارسال و آزمایشات تشخیصی در حال انجام است.

او با اشاره به اقدامات به عمل آمده تاکنون و منتفی بودن بیماری طاعون نشخوارکنندگان کوچک گفته بود: احتمال وقوع تلفات بر اثر بیماری ضعیف بوده ولی منتفی نیست و هر گونه اظهار نظر قطعی بدواً مستلزم اخذ نتایج آزمایشات در حال انجام است و امیدواریم مرکز ملی تشخیص بیماریهای دامپزشکی کشور به عنوان یک مرجع معتبر هر چه سریعتر نسبت به اعلام نتایج آزمایشات به عمل آمده اقدام و نهایتا سازمان دامپزشکی کشور علت وقوع تلفات رخ داده را اعلام نماید.

 تلف شدن ۶ راس مرال در پارک جنگلی سیاه داران تالش در استان گیلان طی هفته گذشته که تحت مدیریت شهرداری تالش است تا حصول نتیجه در دست پیگیری است.

خبرگزاری ایرنا هم در گزارشی احتمال تلف شدن حیوانات حیات وحش این پارک ملی را بر اثر سیل یا سرمای اخیر در استان گلستان عنوان کرده بود، اما خبرگزاری ایسنا از قول سازمان حفاظت محیط زیست نوشت که به منظور تشخیص علت دقیق مرگ و میرها، آزمایشات سم شناسی و میکروبیولوژی در حال انجام است.

این گزارش ضمن اشاره به گمانه‌زنی‌های اولیه که سرمازدگی را دلیل احتمالی تلفات این تعداد از حیات وحش می‌دانست، از قول سیامک مسعودی رئیس گروه بیماری‌های دفتر حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد که آنچه تا کنون مشخص است علت مرگ آنها بیماری طاعون نبوده.

پارک ملی گلستان قدیمی‌ترین پارک ملی ثبت شده در ایران است که ۱۳۵۰ گونه گیاهی و ۳۰۲ گونه جانوری از جمله نیمی از گونه‌های پستانداران ایران را در حدود ۹۰۰ کیلومتر مربع گستره خود جای داده و به همین دلیل به عنوان ذخیره‌گاه زیست کره در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌است.