مقایسه حق پخش تلویزیونی در لیگ‌های بزرگ جهان

منتشر شده در صفحه صفحه اول | شماره 395

مقایسه حق پخش تلویزیونی در لیگ‌های بزرگ جهان
در کشورهایی که در فوتبال جهان پیشرو هستند، حقوق پخش تلویزیونی مسابقات یکی از اصلی‌ترین منابع درآمد فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها محسوب می‌شود. در واقع «محصول ورزشی» که مسابقه در یک لیگ یا تورنمنت است، پایه و اساس «نمایش تلویزیونی» است. فوتبال در این کشورها یک محرک کلیدی بینندگان تلویزیونی است و تلویزیون نیز در سوی مقابل، عامل کلیدی درآمد در فوتبال است. در برخی از کشورها حقوق پخش تلویزیونی به صورت متمرکز فروخته می‌شود و برگزارکننده لیگ یا تورنمنت درآمد حاصله را براساس معیارهایی میان اعضای خود توزیع می‌کنند. اما در بازاریابی غیرمتمرکز این حقوق، هر باشگاه خودش حقوق پخش مسابقاتش را باید بفروشد. در این کشورها در مورد اینکه این حقوق به شبکه‌های عمومی و آ‌زاد یا شبکه‌های پولی فروخته شود نیز سیاست‌های متفاوتی وجود دارد. هر کدام از این روش‌ها مزایا و معایبی دارد که در نگاه‌مان به نحوه فروش حقوق پخش تلویزیونی در پنج لیگ بزرگ فوتبال جهان یعنی انگلیس،‌ اسپانیا، ایتالیا، فرانسه و همچنین دو کشور ترکیه و ژاپن آنها را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
انگلیس
لیگ برتر انگلیس از محل فروش حقوق تلویزیونی سالانه ۳/۱ میلیارد یورو درآمد کسب می‌کند. در انگلیس فروش حقوق پخش به صورت متمرکز صورت می‌گیرد. مخالفین بازاریابی متمرکز همواره درآمد بالاتر برای باشگاه‌ها را به عنوان دلیل اصلی برتری بازاریابی غیرمتمرکز مطرح می‌کنند. اما لیگ‌برتر انگلیس با وجود فروش متمرکز، بالاترین درآمد را در جهان دارد. شبکه پولی bsky B برای خریداری حق پخش مستقیم ۹۲ بازی لیگ‌برتر، ۵۸۰ میلیون یورو در هر فصل پرداخت می‌کند. این شبکه به رغم بازار کوچکتر نسبت به برخی از رقبایش، ۵/۸ میلیون مشتری دارد که تعداد قابل توجهی به شمار می‌آید.انگلیس در فروش حقوق پخش تلویزیونی در خارج نیز پیشرو است. لیگ برتر حقوق پخش مسابقات را در خارج از بریتانیا برای سه سال به مبلغ ۸۲۵ میلیون یورو فروخته است، که سهم هر باشگاه از این محل تا سال ۲۰۱۰ سالانه حدود ۶۰ میلیون یورو می‌شود. یکی از دلایل اینکه هر هفته لیگ برتر در شش ساعت متفاوت برگزار می‌شود، توجه به پخش بازی‌ها در کشورهای مختلف به خصوص در شرق دور است. یکی از علت‌هایی که لیگ برتر انگلیس درآمد بسیار بالایی از محل فروش حقوق پخش تلویزیونی کسب می‌کند، فروش انحصاری به شبکه‌ای پولی است. در واقع بازی‌های لیگ‌برتر تازه از ساعت ۲۲ روز شنبه در شبکه‌های عمومی قابل دیدن است. این به شبکه bskyB این امکان را می‌دهد که مشتریان بیشتری را جذب کند.
اسپانیا
با لغو بازاریابی نامتمرکز در ایتالیا، اسپانیا از تابستان ۲۰۱۰ تنها بازار فوتبال بزرگ در اروپا خواهد بود که در آن حقوق رسانه‌ای به صورت نامتمرکز توسط خود باشگاه‌ها فروخته خواهد شد. در حال حاضر این حقوق به دو آژانس Audiovisualsport (شبکه کانال پلوس)Mediapro (شبکه لاسکستا) فروخته شده است. شرکت کاتالانی «مدیا پرو» در حال حاضر با اف‌ث بارسلونا (تا ۲۰۱۳ سالانه ۱۴۴ میلیون یورو) و رئال مادرید (تا ۲۰۱۳ سالانه ۱۵۷ میلیون یورو) قرارداد دارد. از سال ۲۰۰۹ نیز ۳۸ باشگاه از ۴۲ باشگاه حاضر در دسته اول و دوم، با «مدیاپرو» قرارداد می‌بندند. البته ماه‌هاست که میان این دو شرکت رقیب دعواست، که بعضا به دادگاه و گاهی نیز به پخش تصاویر سیاه کشیده شده است. به خاطر همین هم نشریه اقتصادی «اسپانسرس» نوشته است که به سختی می‌توان مسیر تحول بازار فوتبال و تلویزیون اسپانیا را پیش‌بینی کرد. در لالیگای اسپانیا، هر هفته در پنج زمان مختلف بازی‌ها برگزار می‌شوند. یک بازی را نیز هر شنبه می‌توان به طور مستقیم در شبکه‌های عمومی دید. در کل ۲۶/۱۱۳ ساعت از مسابقات لالیگا در تلویزیون عمومی قابل تماشاست. به دلیل فروش غیرمتمرکز حقوق پخش تلویزیون،‌۵۱درصد کل درآمد باشگاه‌های اسپانیا از فروش حقوق پخش بازی‌ها حاصل می‌شود و سهم درآمد حاصل از اسپانسرینگ و فروش اقلام تجاری تنها ۲۵ درصد است.
ایتالیا
سری A ایتالیا، از طریق فروش غیرمتمرکز بازی‌ها به وسیله خود باشگاه‌ها، ۷۵۰ میلیون یورو در سال درآمد دارد. ویژگی بازاریابی نامتمرکز و انفرادی حقوق پخش در ایتالیا این است که باشگاه‌های سری B، از آنجایی که در این فصل هیچ شبکه‌ تلویزیونی‌ حقوق پخش بازی‌های آنها را نخرید، از باشگاه‌های سری A حدود ۱۰۵ میلیون یورو به عنوان یارانه دریافت می‌کنند، اما این فروش نامتمرکز در ایتالیا، در سال‌های گذشته یک وضعیت شدیدا نامتعادل را به وجود آورده که موجب شکل‌گیری یک «جامعه دو طبقه‌ای» شده است. به همین دلیل از فصل ۲۰۱۱-۲۰۱۰ یک تحول بزرگ در لیگ ایتالیا اتفاق می‌افتد. سال گذشته سری A تصمیم گرفت که همانند انگلیس، در ایتالیا نیز شنبه‌ها تازه از ساعت ۲۲ بازی‌ها در تلویزیون عمومی قابل دیدن هستند. در کل با ۲۲/۱۹۷ ساعت پخش مسابقات در تلویزیون عمومی، سریA از این لحاظ پس از بوندس‌لیگا قرار دارد. در سیستم قبلی ۵۶ درصد درآمد کل باشگاه‌های ایتالیایی از محل فروش حقوق پخش تلویزیونی بوده است و ۲۵ درصد نیز از محل اسپانسرینگ و فروش اقلام تجاری، با متمرکز شدن بازاریابی حقوق پخش تلویزیونی، این درصدها به احتمال زیاد به هم نزدیک‌تر خواهند شد.
فرانسه
حقوق رسانه‌ای لیگ دسته اول فرانسه نیز به صورت متمرکز توسط سازمان لیگ بازاریابی می‌شود، اما سیاست بازاریابی لیگ فرانسه این است که میزان بسیار کمی از بازی‌ها به شبکه‌های عمومی تلویزیون فروخته می‌شود. در فصل ۲۰۰۵-۲۰۰۴ تنها ۵۱/۳۷ ساعت از کل بازی‌ها در تلویزیون عمومی پخش شد. به همین خاطر هم ۵۶ درصد از درآمد کل باشگاه‌ها از همین محل بوده است. تازه از فصل ۲۰۰۹-۲۰۰۸ لیگ فرانسه تنها برای افرادی که به شبکه‌های پولی تلویزیونی، اینترنتی و تلفن همراه صاحب حقوق پخش مسابقات حق عضویت می‌دهند، قابل مشاهده است. در تلویزیون عمومی تنها یکشنبه‌ها خلاصه‌ای از بازی‌ها پخش خواهد شد. شبکه‌های پولی «کانال پلوس» (بیش از هشت میلیون مشتری) و «اورنج» به خاطر همین حقوق انحصاری‌ که لیگ فرانسه برای آنها تضمین می‌کند،‌تا سال ۲۰۱۱ هر فصل در مجموع ۶۶۸ میلیون یورو می‌پردازند. در خلاصه‌ بازی‌ها که در تلویزیون عمومی پخش می‌شود، مسابقه‌ای که روز یکشنبه پخش می‌شود در نظر گرفته نمی‌شود. هر هفته لیگ یک فرانسه در چهار زمان متفاوت برگزار می‌شود.
ژاپن
«جی لیگ» ژاپن در سال ۱۹۹۳ راه‌اندازی شد و در سال ۱۹۹۹ به سیستم دو دسته‌ای درآمد. دسته برتر، جی- لیگ یک ، ۱۸ باشگاه دارد و جی – لیگ دو ۱۲ باشگاه، در جی- لیگ‌ یک ۳۰۶ بازی در ۳۴ هفته برگزار می‌شود و در جی – لیگ دو ۲۶۴ بازی که در آن ۱۲ تیم هر یک چهار بار با هم بازی می‌کنند. هر فصل جی- لیگ همانند اغلب لیگ‌های شرق آسیا از ماه مارس تا دسامبر برگزار می‌شود. بازاریابی حقوق پخش بازی‌های جی- لیگ ژاپن نیز به صورت متمرکز توسط سازمان لیگ انجام می‌گیرد حقوق پخش دو دسته با هم فروخته می‌شود.
ترکیه
«سوپر لیگ» ترکیه نیز حقوق پخش تلویزیونی مسابقاتش را به صورت متمرکز فروخته و میان باشگاه‌ها توزیع می‌کند. در ترکیه شبکه پولی «دیجی ترک» حقوق پخش بازی‌ها را سالانه به ازای ۱۲۳ میلیون دلار می‌خرد. ۹۴ میلیون دلار از آن میان باشگاه‌ها توزیع می‌شود و ۲۹ میلیون دلار باقیمانده نیز به حساب فدراسیون می‌رود. ۹۴ میلیون دلار پرداختی به باشگاه‌ها به این صورت توزیع می‌شود که هر باشگاه برای شرکت در هر فصل مبلغ ۸/۱ میلیون دلار دریافت می‌کند، چهار باشگاه محبوب کشور یعنی گالاتاسارای، فنر باغچه، بشیکتاش و ترابوزان اسپور نیز هر یک در هر فصل ۳/۳ میلیون دلار می‌گیرند. از حساب ۴/۴۱ میلیون دلاری باقیمانده هم هر باشگاه با توجه به مقامش سهمی را دریافت می‌کند.باشگاه‌هایی که در شش رده اول قرار می‌گیرند نیز یک پاداش ۱/۱ میلیون دلاری در پایان فصل می‌گیرند.

147

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :