یادداشتی به مناسبت جمعه، 28 فروردین، سال روز اختراع‌ تلویزیون‌

مسعود ریاحی
یکی از همین شبکه های استانی بود که مردی درشت اندام و تنومند، با ظاهری زمخت و روبه زشتی و اندکی ترسناک ( آن هم برای ادمی هم سن و سال بنده ) صدایش را نازک کرده بود و با عشوه ای عجیب، سعی در خنداندن کودکانی قد و نیم قد داشت که هر از گاهی بی دلیل دست و هورایی می‌کشیدند و انگار طبق آیینی می‌خندیدند.
چند سالی بیشتر نمی‌شود که رسانه ی ملی پر شده است از عموها و خاله هایی قلابی و تصنعی برای فرافکنی فقدان خاله و عموی کودکان تنهای امروزی.عمو و خاله های ژنی، کمتر هستند وجملگی حل شده اند در زندگی شبه مدرن امروزی، تلویزیون که برای نسل های قبل اهمیت و نقشی شبه پدرانه و شبه مادرانه داشت، حالا شده است خاله نمای خانه ها. خاله وعمو هایی که از فقدان پیوند ژنی با مخاطبان کودک خود رنج می‌برند و شناخت چندانی از دنیای کودکان ندارند جز پند دهندگی شکیل. برنامه های زنده ی مختص کودکان امروزی، بجای آنکه برای کودکان باشند از جنس ناپختگی کودکانه و سطحی اند، بی اکت و کنش و خون و بی آن، که در انکار تعمدی یا غیر تعمدی ساخت قهرمان به سر می‌برند، زیرا بدیهی است که کودکان به دنبال درون فکنی و همانند سازی اند با قهرمان ها و شخصیت های مهم زندگی شان.
این تصنعی گری پا را فراتر از برنامه های مختص کودکان نیز گذاشته است و عموم سریال های معاصر، صرفا روی عنصر تعلیق در داستان کار کرده اند و تفکری فست فودی پشت قصه های تکراری شان سایه انداخته است و با پایانشان در ذهن و حافظه ی تصویری مخاطبان به عدم می‌رسند. نسلی که در دهه ی شصت به دنیا امد و نیمی از کودکی را در همان دهه و نیمه ی دیگر و نوجوانی را در دهه هفتاد گذراند، تلویزیون را جزو اصلی ترین بخش های زندگی اش می‌دانست، آن زمان پدیده ای جذاب و پر کننده ی فقدان هایی تفریحی بود.تلویزیون دستگاهی تماماً جادویی بود که درونش پر بود از قهرمان های کارتونی و واقعی، که حسرت و آرزوی کلاه قرمزی آن زمان راه یابی به درون آن جادو بود.این چشم و چراغ خانه، که آخرین نوری بود که در خانه خاموش می‌شد، مادر بازی های رایانه ای بود. آتاری و میکرو و… در آن جادوی تصویری تحقق پیدا می‌کردند و افشا گر محتوای فیلم های ویدیوئی بود. در آن بی رقیبی تاریخی، همه چیز را می‌دانست و می‌گفت. او به تنهایی قهرمانی سیاه و سفید و رنگی بود، و آرام با تنها چشمش به ما نگاه می‌کرد و ما خود و آمال و آرزو های خود را در او جستجو می‌کردیم تا جائی که حتی یک روز کامل در تعلیق بازگشت سوباسا از آسمان به زمین بودیم.حتما آن قدر خوب بوده است که حتی تلویزیون های ال سی دی پنجاه و چند اینچ امروزی، سعی دارند که خلاء و فقر تصویری شان را با دچار کردن مخاطب به نوستالژِی های آن زمان پر کنند. ابعاد و وضوح و قیمتش روز به روز بیشتر شد و محتوا و جذابیت تصویری کمتر و ضعیف تر، که هر چه تاریخ کنتر می‌اندازد و جلو تر می‌رود بیش از پیش قافیه ی تصویر را به صفحات کوچک تلفن همراه و تبلت و مانیتور های لب تاپ و… واگذار می‌کند و جایگاهش برای نسلی که با او بزرگ شده اند به یک جعبه ی خبری تقلیل یافته است و دیگر خبری از آن جادوی جذاب نیست. البته تکثر رسانه های دیگر و وسعت تصویری امروز هم در این انزوای تدریجی دخیل است ولی آن طور که به نظر می‌رسد، واکنش تلـــویزیون معاصر به این تکثر و پیدا کردن رقیب، دچار کردن مخاطبان به نوستالژی آن سال هاست با باز پخش سریال ها و برنامه های آن سال ها و تکثیری با محتوای تکراری در سطح شبکه هایی استانی وبرای قشر کودک تنهای شبه مدرن امروزی در حد همان نامهای درون تصویر، یعنی عمو و خاله هایی قلابی تقلیل یافته و دیگر قهرمانی جز کلاه قرمزی که تنها باز مانده ی سربلند و جذاب آن سال هاست، ندارد.