جلسات بسیاری در روزهای گذشته برای تعیین و تکلیف این وضعیت در جریان بود؛ جلساتی طولانی با محیط زیست سمنان و مرکز. نتیجه اما هنوز مشخص نیست. شایعات فراوانی هم در این میان به گوش می‌رسد. از جمله اینکه کل مبلغ سه میلیارد تومان به دامدار داده نشده و یکی از دلایل خارج نشدنش از مرتع همین است. دامدار اما می‌گوید مرتع جایگزین ندارد و فعالان هم می‌گویند پیدا کردن مرتع جایگزین برای منابع‌طبیعی کار آسانی است، مگر آنکه اهمیت حفاظت از این گونهٔ در معرض خطر انقراض چندان جدی نباشد و صرفاً به شعار بدل شده باشد. 

 یکی از این فعالان «امیرحسین ولیان» دبیر جمعیت دیده‌بان طبیعت شاهرود است که در روزهای گذشته در جلسات مختلف حاضر بوده. او به «پیام‌ ما» می‌گوید «هیچ نقشهٔ راهی برای حفاظت از یوزپلنگ آسیایی وجود ندارد. همه‌چیز در حد حرف و شعار باقی مانده است. چطور دامداری که پول خروجش از مرتع را خیران داده‌اند، هنوز در مرتع است و سگ‌های گله‌اش که می‌توانند یوز مادر و توله‌ها را از بین ببرند، همچنان در تلخاب می‌گردند؟ سگ‌های گله از مهمترین عوامل نابودی یوزها هستند، اما تلاشی برای خروج آنها نمی‌شود. در عوض می‌گویند برای تأمین غذای یوز می‌خواهند قوچ و میش تپال شاهرود را به منطقهٔ توران منتقل کنند. این طرح اصلاً طرح مناسبی نیست. چرا زیستگاه را تغییر می‌دهند؟ مگر قوچ و میش در دشت می‌تواند زندگی کند؟» 

او تأکید می‌کند که به‌جای طرح‌های عجیبی مانند قوچ و میش، باید زیستگاه این خانواده امن شود و این نخستین و اصلی‌ترین گام است. توله‌ها توانایی مراقبت از خود را ندارند و حتی یوز مادر هم در محاصرهٔ چندین سگ گله نمی‌تواند خود را حفظ کند. «ما از فرماندار خواستیم تا با درخواست از منابع‌طبیعی به‌سرعت مرتع جایگزین بدهند. مرتع‌دار تا نیمهٔ اردیبهشت می‌ماند و بعد هم خودش به دامنهٔ کوهستان می‌رود، اما این چندماه زمان طلایی حفاظت از توله‌های «خورشید» است. اگر اتفاقی برای آنها بیفتد غیر قابل بازگشت است. در جلسهٔ دیروز این درخواست از فرماندار مطرح شد، اما پاسخ دقیقی نگرفتیم و از سویی آقای ظاهری هم می‌گفت مرتع‌دار تا فروردین بیشتر نمی‌ماند، چرا مدام اصرار می‌کنید؟ این برخوردها عجیب است؛ اگر قصد حفاظت از یوز است، چرا برایتان این زمان طلایی بی‌اهمیت است؟»

ولیان در ماه‌های اخیر بارها از سوی سازمان مرکزی پیگیر ماجرا شده است و حالا با تعجب می‌گوید بسیاری از وضعیت منطقه اطلاعی نداشتند و نمی‌دانستند این پول داده شده، اما مرتع خالی نشده است. «ما در استان می‌توانیم به‌سهولت کارهای حفاظت را بدون بوروکراسی پیش ببریم، اما به شرط آنکه این خواست وجود داشته باشد. سال ۹۵ من از طرف جمعیت دیده‌بان طبیعت به پلیس‌راه رفتم و درخواست نصب تابلو در جاده را به آنها دادم و آنها گفتند تاکنون چنین درخواستی نداشتیم. ظرف دو هفته چندین تابلو نصب کردند. حالا چرا نباید از فرماندار بخواهیم که به‌سرعت این مشکل را حل کند؟»

او بار دیگر به ماجرای انتقال قوچ و میش به توران اشاره می‌کند و با تأکید می‌گوید که این راه حفاظت از یوز نیست. «صحبت‌هایی شنیده شده که انتقال میش و قوچ به این دلیل است که مجوز مرکز تکثیر در این منطقه داده شده و حالا به‌بهانهٔ غذارسانی به یوزها می‌خواهند با صرف هزینه و تلفات بسیار این حیوانات را به توران بیاورند. اما کسی پاسخگوی این صحبت‌ها و شایبه‌ها نیست.»

هنوز مرتع جایگزین نداریم

روز گذشته «غلامرضا ابدالی»، مدیرکل دفتر حفاظت از حیات‌وحش، به وضعیت مرتع تلخاب پرداخت. او به مهر گفت «مرتع جایگزین دیگری در دسترس دامدار نبود و نمی‌توانست دام خود را در جای دیگری ببرد و تصمیم‌گیری به این منوال پیش رفت که مرتع‌دار تا پایان سال جاری از تلخاب استفاده کند و فروردین تلخاب تخلیه شود.»

مدیرکل دفتر حفاظت حیات‌وحش سازمان محیط زیست با بیان اینکه تلخاب از سال آینده آزاد می‌شود، ادامه داد «با توجه به درخواست فعالان محیط زیست شاهرود این قضیه زودتر کلید خواهد خورد.» زمان دقیقی مشخص نیست و این را «بهرامعلی ظاهری»، مدیرکل حفاظت محیط زیست سمنان، به «پیام‌ما» می‌گوید «مسئلهٔ حفاظت از یوز، مسئله‌ای ملی است و باید از مرکز پیگیری شود، اما ما در تلاشیم تا هرچه زودتر مرتع جایگزین تعیین کنیم و از کمک همه هم استفاده می‌کنیم. با‌این‌حال هنوز مرتع جایگزین تعیین نشده و زمان انتقال دام‌ها مشخص نیست.»

او تأکید می‌کند که فروردین نهایت زمانی است که این دام‌ها خارج می‌شوند، اما در پاسخ به این پرسش که آن زمان دیر است، پاسخی ندارد. نکته‌ای در حال حاضر بسیاری از فعالان منطقه را هم نگران کرده همین بی‌پاسخی و بی‌توجهی به ماجرا و کوچک شمردن آن است. آنها می‌گویند اگر زمان طلایی حفاظت از این توله‌یوزها را از دست بدهیم، آنچه برایمان می‌ماند حسرتی است غیر قابل جبران. مانند بسیاری دیگر از موارد که دربارهٔ حفاظت از یوز در سال‌های اخیر رخ داد و همین هم دلیلی است تا بخواهند فرماندار،  اداره منابع‌طبیعی را مکلف کند هرچه زودتر این دامدار به مرتع جدید نقل مکان کند و تلخاب برای خورشید و توله‌هایش باقی بماند.