در روزهای پرتلاطم جنگ، وقتی آسمان شهرها پر از صدای آژیر و نگرانی می‌شود، یکی از نخستین تصمیم‌هایی که گاهی برای «امنیت» گرفته می‌شود، قطع یا محدودیت شدید اینترنت است. اما این تصمیم، هرچند با نیت دفاعی، به سرعت به تهدیدی دوگانه تبدیل می‌شود. آسیب مستقیم به امنیت روانی شهروندان و ایجاد بسترهای گسترده ضدامنیتی سایبری.

شهروندان ایرانی که در سال‌های اخیر زندگی روزمره‌شان با فضای مجازی گره خورده، در نبود اینترنت ناگهان با خلأیی روبه‌رو می‌شوند که فراتر از «نبود سیگنال» است. انزوای دیجیتال به سرعت به انزوای اجتماعی تبدیل می‌شود. خانواده‌ها نمی‌توانند از حال یکدیگر خبر بگیرند، والدین از وضعیت فرزندانشان در ایران و خارج از کشور بی‌خبر می‌مانند و شهروندان عادی از دریافت اخبار معتبر و هشدارهای رسمی محروم می‌شوند. این محرومیت اطلاعاتی، اضطراب و بلاتکلیفی را به شکل فزاینده‌ای افزایش می‌دهد. مطالعات متعدد روان‌شناختی نشان داده‌اند که حتی چند روز قطع اینترنت در شرایط بحرانی، علائم افسردگی، خشم، درماندگی و اختلال استرس پس از حادثه را به طور چشمگیری بالا می‌برد. کودکان و نوجوانان که بخش عمده‌ای از یادگیری و سرگرمی‌شان به فضای مجازی وابسته است، بیش از دیگران آسیب می‌بینند و این آسیب می‌تواند به اختلالات بلندمدت روانی منجر شود. در شرایط جنگ که نیاز به آرامش روانی جامعه برای حفظ انسجام ملی حیاتی است، قطع اینترنت دقیقاً برعکس عمل می‌کند و شهروندان را در حالت «ترس ناشناخته» فرو می‌برد.اما آسیب فقط روانی نیست. قطع اینترنت بسترهای ضدامنیتی سایبری را نیز فراهم می‌کند. وقتی دسترسی قانونی و امن به شبکه قطع می‌شود، مردم به سمت ابزارهای جایگزین و اغلب ناامن مانند پروکسی‌های ناشناس، شبکه‌های ماهواره‌ای غیررسمی یا کانال‌های ارتباطی ناامن  سوق داده می‌شوند. این ابزارها خودشان حفره‌های امنیتی بزرگی دارند و به راحتی توسط بازیگران متخاصم قابل نفوذند. از سوی دیگر، در طول قطع اینترنت دستگاه‌ها و سیستم‌های حیاتی فرصت به‌روزرسانی حفره‌های امنیتی را از دست می‌دهند. لحظه بازگشت ناگهانی اینترنت یکی از خطرناک‌ترین لحظات سایبری است. زیرا اسکنرهای خودکار دشمن و بدافزارها دقیقاً در همان ثانیه‌های اولیه به دنبال دستگاه‌های «تازه از خواب بیدار شده» می‌گردند. خلأ اطلاعاتی ایجاد شده نیز به نفع عملیات روانی و سایبری دشمن تمام می‌شود. شایعات به سرعت در شبکه‌های آفلاین و پیام‌رسان‌های خصوصی پخش می‌شوند، اعتماد عمومی به نهادهای رسمی کاهش می‌یابد و دشمن می‌تواند با انتشار اطلاعات جعلی در زمان مناسب، موج جدیدی از ناامنی روانی ایجاد کند.در واقع، قطع کامل اینترنت توهم امنیت می‌دهد، اما در عمل قابلیت دفاعی سایبری کشور را تضعیف می‌کند. نیروهای متخصص و نهادهای امنیتی نیز در نبود ارتباط پایدار و به‌روز، در واکنش به تهدیدهای سایبری بالقوه دچار تأخیر می‌شوند.

سیاست «قطع کامل» در شرایط جنگ، راه‌حل هوشمندانه‌ای نیست. به جای آن، نیاز به رویکردهای هوشمندانه‌تری داریم: ارتباطات محدود اما امن برای دسترسی به اطلاعات ضروری (مانند سامانه‌های هشدار ملی)، تقویت زیرساخت‌های سایبری مقاوم در برابر اختلال، و آموزش عمومی شهروندان برای استفاده امن از ابزارهای جایگزین. امنیت ملی بدون امنیت روانی شهروندان و بدون امنیت سایبری پایدار، مفهومی ناقص و آسیب‌پذیر است. زمان آن رسیده که سیاست‌گذاران این دو وجه را در کنار هم ببینند؛ زیرا در جنگ مدرن، آرامش ذهن شهروندان و استحکام فضای سایبری، هر دو خط مقدم دفاع هستند.