«بیتاج» و راز خوشمزگی آبگوشت عشایری





«بیتاج» و راز خوشمزگی آبگوشت عشایری

۱۴ دی ۱۴۰۴، ۱۸:۰۷

 آبگوشت، یکی از آن غذاهای ساده و مقوی ایرانی‌ست که با حبوبات و گوشت گوسفندی طبخ می‌شود و سرشار از آهن، کلسیم، فسفر، پتاسیم، و ویتامین است. ازآنجاکه عشایر، گله‌های بزرگ گاو و گوسفند و بز و … دارند، تهیه گوشت گوسفندی برای آبگوشت عشایری، کار دشواری برایشان نیست. جالب است که بسیاری از گردشگران خارجی که در حالت عادی، در کشور خودشان گیاهخوار یا خام‌گیاه‌خوار هستند، غذاهای گوشت‌محور عشایر را بی‌دغدغه و با خیال راحت می‌خورند؛ با این فلسفه که حیوانات عشایر، در آن کوه‌های بلند و مراتع سبز، زیر آسمان آبی و توی دشت‌های پر آب‌وعلف، بعد از چریدن‌ها و گردش‌ها و زایش‌ها، به‌غایت زندگی خویش رسیده‌اند، و ذبح‌کردنشان، مثل سلاخی‌های غیرانسانی و دسته‌جمعی حیوانات در شهرهای بزرگ و کارخانه‌های غیرقابل‌اطمینان نیست. خلاصه که حتی بعضی از گیاهخواران خارجی هم اصالت عشایر و غذاهای عشایری را تشخیص می‌دهند و با این مردمان عزیز و مهمان‌نواز، هم‌پیاله و هم‌کاسه می‌شوند.

یکی از خوشمزه‌ترین آبگوشت‌های عشایری را «بی‌بی‌تاج» (بیتاج) می‌پزد. زن زحمت‌کش و کدبانویی که با همسرش «قاسم» و دیگر اعضای خانواده پرجمعیتش، مسیر خاص و پر پیچ‌وخم ایل‌راه «تاراز» را کوچ می‌کند. بیتاج، همانند زنان دیگر عشایر، نان تیری هم می‌پزد و ترکیب آبگوشت عشایری و نان تیری‌اش در کوچ پاییز، خانواده‌اش را سیر و گرم می‌کند. در حینی که آبگوشت، پخته می‌شود، بیتاج و دایی «سهراب» (دایی قاسم)، مشغول ریسمان‌بافی و آوازه‌خوانی می‌شوند. نوش‌جان‌کردن دسته‌جمعی آبگوشت داغ و خوشمزه عشایری در وارگَه (استراحتگاه)، بعد از پیمایش‌های سخت و طولانی کوچ، در هوای خنک پاییز، به جانِ کوچندگان می‌چسبد.

 آبگوشت، از نظر مواد موردنیاز و شیوه طبخ، غذای نسبتاً آسانی‌ست، و شیوه طبخ شهری و عشایری آن، تفاوت چندانی با هم ندارند؛ مگر در نوع روغن و ادویه‌جات و شیوه خوردن و جزئیات این‌چنینی. عشایر، گوشت و نخود و لوبیا و دیگر حبوبات و پیاز خرد شده را به همراه مقداری آب در قابله می‌ریزند و می‌گذارند که تمام این مواد، چند ساعتی با هم بپزند و خوب نرم شوند. بعد که از پخت نسبی مواد مطمئن شدند، به‌اندازه چند قاشق رب گوجه‌فرنگی توی روغن حیوانی تفت می‌دهند تا رنگ رب باز شود. اواسط پخت غذا، رب سرخ‌شده را به همراه سیب‌زمینی و ادویه‌جات (نمک و فلفل) به آبگوشت اضافه می‌کنند. نیم ساعت آخر، قارا (قره‌قوروت) را هم قاتی مواد می‌کنند تا تکمیل شود. وقتی همه اجزای آبگوشت، چند ساعت با حرارت کم پخته شدند، روغن قرمز خوش‌رنگی روی سطح آبگوشت می‌نشیند که نشان می‌دهد غذا آماده است. هرچقدر بخواهند آب آبگوشت غلیظ‌تر باشد، طبیعتاً باید بگذارند که آبگوشت، بیشتر بماند و خوب جا بیفتد. عشایر، آبِ گوشت و مخلفات درون قابلمه را مثل خیلی از شهری‌ها با هم نمی‌کوبند و جدا نمی‌خورند. آب غذا را به همراه تمام موادِ آن، درسته درون کاسه‌ها می‌ریزند و در ارتفاعاتی که صدایی جز صدای زنگوله دام‌ها نمی‌آید، با لذت نوش جان می‌کنند.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن