به‌بهانه ۵۰سالگی مجتمع مسکونی «آ. اس. پ»

آغاز سبک زندگی برج‌نشینی در پایتخت





آغاز سبک زندگی برج‌نشینی در پایتخت

۳۰ آذر ۱۴۰۴، ۱۶:۴۲

دهه ۴۰ ایران در آستانه مدرن شدن قرار گرفت؛ تورم به نزدیک صفر رسید و رشد اقتصادی ۱۲ درصدی شد. جمعیت شهری روزبه‌روز در حال افزایش بود و حالا دیگر وقتش بود تا چهره شهر دگرگون شود. درنتیجه ساخت مجتمع‌های مسکونی چندین‌طبقه آغاز شد و دراین‌میان، معماری ایران وارد دورانی تازه شد.

چراغ این بلندمرتبه‌سازی را دولت با آپارتمان‌های بهجت‌آباد (خیابان کریم‌خان زند، کوچه گلابی) و ساعی (خیابان ولیعصر، ابتدای خیابان آبشار) روشن کرد. حالا دیگر این روند داشت توسعه پیدا می‌کرد و شکل تازه زیست شهری داشت شکل می‌گرفت. برج‌های دوقلوی ۲۲طبقه سامان در بلوار الیزابت (کشاورزِ کنونی) را «عبدالعزیز فرمانفرمائیان» طراحی و فرانسوی‌ها اجرا کرد و ۲۱۰روزه، در سال ۱۳۴۹ تمام شد تا یک رکورد جدید ثبت شود و حتی زودتر از مجتمع بهجت‌آباد تمام شد. مجتمع مسکونی سامان ونک (حد فاصل خیابان‌های شیراز و شیخ بهایی) را هم فرمانفرمائیان در سه بلوک و مجموعاً ۲۵۲ واحد طراحی کرد. ساختمان‌های سه‌گانه اِسکان در ضلع شمال‌شرقی چهارراه میرداماد و خیابان پهلوی (ولی‌عصرِ کنونی) با طراحی اسرائیلی‌ها در سال ۱۳۵۶تمام شد.

بر این‌همه، مجتمع برج‌های شاه‌گلی شامل برج‌های حافظ، سعدی، نظامی، خیام، پاسارگاد، پرسپولیس، آپادانا و بیستون و هم‌چنین برج‌های هرمزان در شهرک غرب را هم باید علاوه کرد. همچنین، مجتمع‌های مسکونی کوی نویسندگان (جنوب‌شرقی تقاطع بزرگراه‌های شیخ فضل‌الله نوری و جلال آل‌احمد)، ایران‌سکنا (خیابان ونک، خیابان شهید شیرازی)، ونک‌پارک (تقاطع بزرگراه همت و خیابان شیخ بهایی)، ستارخان (خیابان ستارخان، مقابل شادمان)، شهرآرا (خیابان ستارخان، خیابان شهرآرا)، فریهان (خیابان مفتح جنوبی، روبه‌روی ورزشگاه شهید شیرودی)، آتی‌ساز (بزرگراه شهید چمران، خیابان شهید سوری)، اکباتان (شهرک اکباتان)، سامان ۳ (خیابان شهید سوری) و کوشک (هم در محله تهران‌ویلا و هم در خیابان کوشک) از این قسم هستند.

دراین‌میان یکی از شاخص‌ترین‌هایشان، مجتمع مسکونی کوی نوبنیاد ونک موسوم به «آ. اس. پ» (A.S.P) واقع در بزرگراه کردستان، خیابان ۶۴ غربی است که درست نیم‌قرن پیش، در زمینی به مساحت ۵۰ هزار مترمربع مشتمل بر سه‌ برج ۲۳طبقه در اراضی ونک به بهره‌برداری رسید. پیشینه ساخت این مجموعه به دهه ۴۰ بازمی‌گردد. در ۱۳۴۴ «شرکت ساختمانی نسبی کسمایی و شرکا» زمین این مجموعه را که در آن زمان زمین کشاورزی بود، برای احداث مجتمعی از «صمد کمپانی»، «حسین علیزاده کاغذچی» و «اکرم‌الملوک حاجی معتمد» خریداری کرد. در ۱۳۴۸ شرکت آ. اس. پ. که در آن زمان برای احداث این مجتمع تأسیس شده بود، به‌عنوان پیمانکار، ساخت این مجتمع را به‌همراه مهندسان معمار از قبیل «ژ. دوبویسون» (سرمهندس از فرانسه)، «د. وودو» (از فرانسه)، «ر. لوتی» (از سوئیس) و دفتر مطالعات مهندسی «ستک باتیمان» و دفتر مطالعات بتون‌ریزی «ل. فولکیه» آغاز کردند و با صرف سرمایه دو هزار میلیون ریالی، ۷۲ ماه بعد به پایان رسید.

سهامداران اصلی شرکت «علینقی اسدی»، «مجید سلطانی بیجار بیدختی» و «مراد پناهپور» بودند و واژه آ. اس. پ. نیز از حرف اول نام خانوادگی (لاتین) این سهامداران گرفته شده است که امروزه به هر کدام از این سه برج اطلاق می‌‌شود. برج آ (A) با نام آسمان مشتمل بر ۲۳ طبقه و ۸۹ واحد؛ برج اِس (S) با نام سیمرغ مشتمل بر ۲۳ طبقه و ۱۶۸ واحد؛ و برج پ (P) با نام پرند مشتمل بر ۲۳ طبقه و ۱۳۲ واحد و همچنین ۱۵۰ واحد ویلایی با متراژهای متفاوت از ۴۰ تا ۳۰۰ مترمربع با نام آشیانه است. نمای ساختمان به‌‎وسیله قطعات بتونی مخصوص و پیش‌ساخته بـا خرده‌سنگ سفید، و کل بنا با بتون‌آرمه ساخته شده و برای تأمین زیبایی بی ش‌تر قسمت‌هایی از طبقه همکف با سنگ پوشیده شده است.

این‌گونه در روزگاری نه‌چندان‌دور در اواخر دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ که نه خبری از بزرگراه‌ها و خیابان‌های شلوغ بود و نه برج‌های بلندمرتبه دیگر، در اراضی بایر و فراخ، سبک زندگی تازه تهران‌نشینان با ساختمان‌های سربه‌‎آسمان‌ساییده مدرن ساخته شد. خانه‌‌هایی که دیگر نه حیاط با اتاق‌هایی دورتادور آن داشتند و نه دالان و اندرونی و بیرونی و حوض و مطبخ. حالا قرار بود به‌مرور، در کوچه‌های با خانه‌های یک یا نهایتاً دوطبقه با یکی‌دو ماشین و حداکثر ده‌یازده خانواده، چندده‌طبقه‌هایی بنا شوند و هر یکی‌شان ده‌یازده خانواده و بل بیش‌تر را اسکان دهند تا امروز که آب برای یکی‌شان هم نباشد. این دستاورد زیست جدید پایتخت‌نشینان بود.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن