اواخر شهریورماه امسال بود که «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت از برگزاری یک جشن ملی به دستور رئیس‌جمهوری خبر داد. او در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت به دستور «مسعود پزشکیان» در یکی از جلسات هیئت دولت مقرر شده «جشن ملی» به پاس «دستاوردهای ارزشمند نخبگان علمی و ورزشی کشور» برگزار شود و مهاجرانی این جشن را «فرصتی برای شادمانی مردم و تجلی غرور ملی ایرانیان» دانسته بود.

اما حالا و در آبان‌ماه، آنچه در عمل به‌نام «جشن ملی نشاط اجتماعی ایرانیان» آغاز شده، بیش از آنکه حال‌وهوای یک جشن ملی را تداعی کند، تصویری نه‌چندان منسجم از رویدادی کم‌رمق و کم‌خبر ارائه داده است.

«محمدمهدی احمدی»، سرپرست معاونت امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیش‌تر درباره برگزاری جشن «نشاط اجتماعی ایرانیان» در تهران و سایر استان‌های کشور گفته بود براساس «دستور ویژه رئیس‌جمهوری»، مبنی‌بر لزوم ایجاد نشاط اجتماعی و افزایش امید در سطح جامعه، این معاونت مجموعه برنامه‌های هنری در قالب «جشن نشاط اجتماعی ایرانیان» با بخش‌های متنوع همچون «اجرای موسیقی» و «آثار نمایشی» در تهران و سایر استان‌های کشور در دستورکار خود قرار داده است.

براساس اطلاعیه روابط‌عمومی معاونت امور هنری، قرار بود پیش‌برنامه‌های این جشن طی سه روز از یکشنبه تا سه‌شنبه (۴ تا ۶ آبان‌ماه)، ابتدا در محوطه بیرونی تئاترشهر و سپس در فضای بیرونی موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شود. در این برنامه‌ها، اجرای خیمه‌شب‌بازی، نقالی و نمایش تخت‌حوضی، موسیقی زنده توسط هنرجویان هنرستان‌های موسیقی و اجرای نقاشی زنده تدارک دیده شده بود و شرکت برای عموم مردم «رایگان» اعلام شد. همچنین گفته شد قرار است «بخش اصلی» جشن پس از ایام فاطمیه، در آذرماه و به‌مدت یک‌ماه در تهران و سایر استان‌ها ادامه یابد.

بااین‌حال، آغاز این پیش‌برنامه‌ها در تهران نشان داد مسیر تحقق ایده‌ «نشاط اجتماعی» چندان هموار نیست. آنچه از اجراها منتشر شد، از چند نمایش خیابانی کوچک، چند قطعه موسیقی هنرجویان و چند کاریکاتور فراتر نرفت. اطلاع‌رسانی درباره جزئیات برنامه‌ها هم محدود بود و حتی تصاویر رسمی منتشرشده، تصویر روشنی از حضور مردم و شور جمعی ارائه نمی‌‌دهند و گویا به انتشار چند تصویر محدود بسنده شده.

این پرسش پیش می‌آید که مگر ایران در حوزه موسیقی، تئاتر و هنرهای تجسمی، از هنرمندان شناخته‌شده و چهره‌های توانمند بی‌بهره است که در چنین رویداد ملی، از ظرفیت آنها استفاده نشد؟ مگر نه آنکه هدف اصلی، ایجاد امید و نشاط در میان مردم بود؟ پس چرا چهره‌های محبوب و شناخته‌شده هنری در این جشن غایب‌اند؟

طبیعی است نشاط اجتماعی با اجرای چند نمایش خیابانی و کشیدن چند کاریکاتور شکل نمی‌گیرد؛ بلکه نتیجه‌ برنامه‌ریزی دقیق، مشارکت گسترده و اعتماد متقابل میان مردم، هنرمندان و نهادهای فرهنگی است. از سوی دیگر، نبود جدول زمانی شفاف و اطلاع‌رسانی دقیق درباره ادامه برنامه‌ها در سایر استان‌ها، ابهام دیگری است که به چشم می‌آید. تنها یک ماه تا زمان وعده‌داده‌شده برای برگزاری جشن اصلی باقی مانده، اما هنوز جزئیات مشخصی از برنامه‌ها منتشر نشده.

جامعه امروز ایرانیان بیش از هر زمان دیگری به لحظه‌هایی از شادی و همدلی نیاز دارد که البته کنسرت خیابانی «همایون شجریان» یکی از برنامه‌های مهم وزارت فرهنگ و ارشاد می‌توانست باشد، اما به محاق رفت. شاید تحقق چنین هدفی فقط زمانی ممکن است که نگاه مدیران فرهنگی از سطح دستور اداری فراتر رود و با مشارکت واقعی هنرمندان، گروه‌های مردمی و رسانه‌ها همراه شود.

اگر قرار است جشن آذرماه، چهره‌ای از «نشاط ایرانیان» باشد، بهتر است برگزارکنندگان در فرصت باقیمانده، نگاه تازه‌ای به اجراها و محتوای برنامه‌ها بیندازند که از جمله آنها می‌توان به دعوت از چهره‌های شاخص موسیقی و تئاتر، میدان دادن به گروه‌های خلاق و جوان و حضور پررنگ رسانه‌ها اشاره کرد.

همین جشن سه‌روزه شاید فرصتی بود برای بازسازی پیوند مردم با هنر و یادآوری نقش شادی در زندگی جمعی ما؛ فرصتی که با کمی برنامه‌ریزی دقیق‌تر و بهره‌گیری از ظرفیت‌های واقعی فرهنگی، می‌توانست به رویدادی ملی و مردمی تبدیل شود. اما آنچه تاکنون دیده شده، بیشتر شبیه به تکلیفی اداری است تا تجربه‌ای فرهنگی. شاید اگر برگزارکنندگان از این آغاز کم‌رمق درس بگیرند، جشن آذرماه را به جشنی واقعی برای شادی مردم تبدیل کنند.