فصلی برای تماشا و تأمل در جنگل پنجاه‌میلیون‌ساله هیرکانی

«النگدره» موزه زنده پاییز است





«النگدره» موزه زنده پاییز است

۱۴ مهر ۱۴۰۴، ۱۸:۵۲

پارک جنگلی «النگدره» با مساحت ۱۸۵ هکتار یکی از زیباترین و قدیمی‌ترین جنگل‌های درون‌شهری ایران، در جنوب شهر گرگان و در دل رشته‌کوه‌های البرز شرقی واقع شده است. این پارک در مختصات جغرافیایی حدود ۳۶ درجه و ۴۵ دقیقه عرض شمالی و ۵۴ درجه و ۲۶ دقیقه طول شرقی جای دارد و دروازه‌ای سبز به جنگل‌های باستانی هیرکانی به‌شمار می‌آید. النگدره در مرز دشت گرگان و جنگل‌های انبوه کوهستانی گسترده شده و ارتفاع آن از سطح دریا بین ۱۵۰ تا ۳۵۰ متر متغیر است. این موقعیت جغرافیایی ویژه سبب شده است پارک از آب‌و‌هوایی معتدل و مرطوب برخوردار باشد و رودخانه‌ای زلال که از چشمه‌های دامنه کوه سرچشمه می‌گیرد، از میان دره سبز آن بگذرد. این پارک جنگلی بخشی از بقایای جنگل‌های ارزشمند دوران سوم زمین‌شناسی (ترشیری) و حتی ژوراسیک است؛ یعنی زمانی که هنوز کوه‌های البرز به‌شکل امروزی پدیدار نشده بودند. این منطقه اکنون یکی از آخرین یادگارهای جنگل‌های پهن‌برگ همیشه‌سبز هیرکانی است که در فهرست میراث طبیعی جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده‌اند. این پارک کهن و باستانی، نگینی سبز در دل شهر است و ورود هرگونه وسیله نقلیه موتوری و برافروختن آتش در آن ممنوع است.

اینجا، در قلب گرگان، تاریخ زمین و زندگی در هم تنیده‌اند؛ هم می‌توان صدای پرندگان امروز را شنید و هم نفس‌های میلیون‌ها سال پیش را در مه صبحگاهی حس کرد. درختان کهنسال انجیلی، ممرز، توسکا، آزاد، لرگ، افرا، داغداغان، خرمندی و بلوط بلندمازو با قامت افراشته خود گویی شاهدان خاموشی‌اند از میلیون‌ها سال پایداری و تحول زمین. در زیر سایه‌شان، نسیم خنک و صدای پرندگان جنگلی چون دارکوب، بلبل، توکا، سینه سرخ، سسک سرسیاه، سهره، جغد جنگلی، و انواع چرخ‌ریسک موسیقی آرامش و زندگی را می‌نوازند. النگدره پناهگاهی برای گیاهان و جانوران بومی و البته مکانی برای آشتی انسان با طبیعت به‌شمار می‌رود؛ جایی که هر برگ و هر نسیم، از راز ماندگاری جنگل‌های هیرکانی و ضرورت پاسداشت آنها سخن می‌گوید.

از همین رو، پارک جنگلی النگدره، شُش سبز گرگان و پناهگاه آرامش مردم این شهر است، و فراتر از این، گنجینه‌ای طبیعی و زمین‌شناسی است که راز میلیون‌ها سال از تاریخ زمین را در دل خود نهفته دارد. با فرارسیدن پاییز النگدره بار دیگر هزاران گردشگر و طبیعت‌دوست را میزبانی می‌کند. در روزهای طلایی مهر و آبان و آذر، هنگامی که برگ‌های انجیلی با طیفی از رنگ‌های سبز، سرخ، قهوه‌ای، نارنجی و زرد، همچون فرشی از آتش و طلا بر زمین می‌ریزند، النگدره چهره‌ای شاعرانه و رؤیایی می‌یابد. صدای پرندگان جنگلی و خروش آرام رودخانه، نوای جاودانه‌ای است که هر گردشگر و مسافری را به سکوت و تأمل دعوت می‌کند؛ سکوتی که از احترام به طبیعت سرچشمه می‌گیرد.

گردشگری درعین‌حال تهدیدی جدی برای پاکیزگی و پایداری بوم‌سازگان جنگل محسوب می‌شود. ریختن زباله، انداختن ته‌سیگار، روشن کردن آتش در کف و روی خاک جنگل و حاشیه درختان و تردد گردشگران در مسیرهای غیرمجاز و پاکوب کردن خاک کف جنگل، خارج کردن میوه‌ها و بذرهای جنگلی، خارج کردن شاخه‌ها و برگ‌های درختان، ایجاد آلودگی صوتی، همراه داشتن اسپیکر و بردن حیوانات خانگی درون این جنگل از جمله چالش‌هایی است که حیات این فسیل زنده را تهدید می‌کند.

علاقه‌مندان و حامیان محیط‌زیست و سمن‌های محلی و کارشناسان منابع‌طبیعی معتقدند النگدره باید به‌عنوان «موزه منابع‌طبیعی هیرکانی» با مدیریت پایدار گردشگری اداره شود؛ به‌گونه‌ای‌که حضور بازدیدکنندگان در چارچوب طرح‌های آموزشی و فرهنگی سامان یابد. ایجاد مسیرهای پیاده‌روی با علائم آموزشی، نصب تابلوهای هشدار محیط‌زیستی همراه کیو آر کد، تفکیک پسماند در مبادی ورودی و آموزش عمومی درباره اهمیت جنگل‌های هیرکانی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به حفظ این میراث ارزشمند کمک کند.

یادمان نرود که پاییز را تنها با چشمانمان نبینیم، بلکه با دلمان حس کنیم؛ با دلی که مسئولیت‌پذیر و قدردان طبیعت است. شاید در همین نگاه مسئولانه، راز ماندگاری این جنگل پنجاه‌میلیون‌ساله نهفته باشد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

محمد

امروز پاسبانی از محیط زیست بزرگترین کار برای دفاع از ملت و هویت ملی و اثبات شرف فردی است .

علی

چه تصاویر زیبایی . اینهمه عکس از یک جنگل است ؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن