ساعاتی بعد از نخستین حملات به ایران در روز بیست‌وسوم خرداد معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اعلام کرد آثار نمایشی به صحنه نخواهد رفت و اجراهای صحنه‌ای موسیقی و فعالیت گالری‌ها متوقف می‌شود. بااین‌حال روز بیست‌ونهم خرداد و در روزهایی که آتش‌بس اعلام نشده بود، وزارت فرهنگ و ارشاد در اطلاعیه‌ای خبر داد که همه مراکز هنری و سینمایی کشور از روز شنبه، ۳۱ خردادماه، فعال است.

حالا با گذشت کمتر از یک هفته از آتش‌بس، سالن‌های نمایشی اجراهای خود را از سر گرفته‌اند و گالری‌هایی که پیش از جنگ برنامه نمایشگاهی داشتند، تلاش می‌کنند آنچه را ناتمام مانده بود، دوباره سامان دهند. «نادره رضایی»، معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شامگاه جمعه، ششم تیرماه، در حاشیه اجرای پروژه موسیقایی نمایشی «جان بی‌قرار» درباره از سرگیری فعالیت‌های هنری توضیح داد: «ازآنجاکه ضرورت داشت، فعالیت‌های هنری آغاز شود و همچنین باید زیست جاری مردم به شرایط عادی برگردد و درعین‌حال با توجه به نقش هنر از منظر تاب‌آوری و نیز گذر کردن از شرایط دشوار، اجراها را از سر گرفتیم.»

آن‌طورکه ایسنا نوشته، او درباره تأمین امنیت در این شرایط گفته بود: «در شرایط آتش‌بس هستیم، اما با نهادهای امنیتی هماهنگ کرده‌ایم و دوستان تدابیر امنیتی را اندیشه‌اند و در بازرسی‌هایی که از منظر امنیت و سلامت خود مخاطبان انجام شده است، مردم خیلی همکاری کرده‌اند.»

معاون هنری درباره ادامه فعالیت گالری‌ها گفته است برنامه دارند گفت‌وگویی با آنها انجام شود تا با همفکری خودشان، بهترین اقدام در این شرایط فعلی را بررسی کنند.

رضایی پنجم تیرماه هم از برنامه‌های حمایتی برای جبران خسارات گروه‌های موسیقی و نمایشی خبر داده بود: «بسیاری از گروه‌های نمایشی و موسیقی که در حال اجرا بودند، برنامه‌هایشان متوقف شد. ازاین‌رو، برای نمایش‌هایی که زمان‌بندی مشخصی داشتند و گروه‌های موسیقی که روزهای باقیمانده اجرا داشتند، در حال بررسی راه‌کارهای حمایتی هستیم.»

با وجود مشکلاتی مانند سنگینی فضای روانی پس از جنگ، هنرمندان، مدیران فرهنگی و فعالان این حوزه تلاش دارند با بازگرداندن حیات به صحنه‌ها معنای زیستن را بازتعریف کنند و فرصتی برای ترمیم زخم‌های جمعی فراهم آورند. مجموعه‌های فرهنگی دیگر هم فعالیت‌های خود را از سر گرفته‌اند. خانه هنرمندان ایران که در پی حملات از ۲۶ تا ۳۱ خرداد براساس دستورالعمل وزارت فرهنگ و ارشاد تعطیل بود، از روز یکشنبه اول تیر دایر شده است.

نخستین پرده پس از آتش‌بس

بعد از روزهایی سخت با حضور تماشاگران، قلب تئاتر شهر بار دیگر تپید و ششم تیرماه برخی برای تماشای پروژه مشترک «سجاد افشاریان» و «احسان عبدی‌پور» با عنوان «جان بی‌قرار» در این ساختمان حلقه زدند.

 اجرای سایر آثار نمایشی که به‌دلیل حملات اسرائیل به کشورمان حدود دو هفته متوقف شده بود، حالا دوباره از سر گرفته می‌شود و تعدادی از مجموعه‌های نمایشی از یکشنبه، ۸ تیرماه، فعالیت خود را آغاز می‌کنند.  دور جدید اجراهای مجموعه تئاترشهر با دو نمایش «آداب شکار روباه» در تالار چهارسو و «زخم‌هایم را بو بکش» در کارگاه نمایش، از امروز یکشنبه هشتم تیر آغاز شد. اجرای نخست «آداب شکار روباه» با هدف همدلی با مردم ایران به‌صورت رایگان برگزار شد.

دو نمایش «اوبِرمِنش» و «کاسپار» از۸ تیر تا چهارشنبه ۱۱ تیر در ادامه روال اجرا، در سالن استاد انتظامی خانه هنرمندان ایران روی صحنه می‌روند.

مجموعه تئاتر «لبخند» از سه‌شنبه، ۱۰ تیر، فعالیت‌های خود را مجدداً آغاز می‌کند و این مجموعه در هفته دوم تیرماه میزبان چهار نمایش به کارگردانی «ساناز بیان»، «مهرداد قیومی»، «ایمان میرهاشمی» و «هه‌ژار رمضانی» خواهد بود.

در ادامه روند اجراهای نمایشی عمارت نوفل‌لوشاتو، دو نمایش «ریکاوری» و «راز شکست فاتحان» میزبان مخاطبان می‌شوند. این عمارت نمایشی، فعالیت دوباره خود را از هشتم تیرماه با ادامه اجرای نمایش‌های «ریکاوری» و «راز شکست فاتحان» آغاز کرده است. تئاتر هامون هم از همین روز پذیرای دو نمایش «ادیپ در والهالا» و «مهمانی شام» شد.

پردیس تئاتر و موسیقی دکر (باغ کتاب) نخستین مجموعه‌ای است که فعالیت خود را از شامگاه پنجشنبه، ۵ تیرماه، از سر گرفت و سالن بلک‌باکس این مجموعه میزبان نمایش «امشب به صرف بورش بدون خون به روایت نازنین» است.

آغاز به کار گالری‌ها

گالری‌ها این روزها به ادامه زندگی بازگشته‌اند و حالا روزهای جمعه باز هم کم‌کم می‌روند تا به روزهایی برای علاقه‌مندان به گالری‌گردی تبدیل شوند.

انجمن صنفی نگارخانه‌داران روز ششم تیرماه در بیانیه‌ای از آغاز به‌ کار گالری‌ها با حفظ شأن جامعه و درک شرایط ملی و پس از عبور از روزهای بحرانی خبر داد.

 در این بیانیه آمده است: «در این گذار، ما جامعه نگارخانه‌داران و فعالان فرهنگ و هنر همچون همیشه همراه و هم‌نفس دیگر اقشار مردم بودیم و اگرچه فعالیت‌های نگارخانه‌ها در این مدت به‌طور موقت متوقف شد، این توقف نه از سر تعطیلی یا کناره‌گیری بلکه به‌دلیل مسئولیت‌پذیری در قبال سلامت جامعه و شرایط ویژه کشور بود و باور داریم که بازگشت به کار نه نشانه فراموشی که پاسداشت زندگی و پیوندی دوباره با مردم است.»

در ادامه این بیانیه گفته شده است نگارخانه‌ها با درکی ژرف از آنچه پشت سر گذاشته‌اند و تعهد به آنچه باید ساخته شود، دوباره میزبان هنردوستان خواهند بود: «نه برای نادیده گرفتن آسیب‌ها، بلکه برای بازسازی، امید، گفت‌وگو و همدلی.»

چراغ روشن سینماها

از روز شنبه، هفتم تیرماه، اکران فیلم‌های تازه در تهران آغاز شد. اگرچه که به‌دلیل تشییع پیکر شهدای حمله رژیم صهیونیستی با تأخیر و از ساعت ۱۸ شروع شده بود.

در حال حاضر، فیلم های «پیرپسر»، «صددام»، «دایناسور»، «خانه ارواح»، «کوکتل مولوتف»، «سلام علیکم حاج‌آقا»، «رویا شهر»، «زیبا صدایم کن»، «بی سروصدا»، «اسفند» و «صبح اعدام» روی پرده سینماها هستند.

مؤسسه سینماشهر اعلام کرد سینماهای سراسر کشور از روز جمعه، ۲۳ خرداد، تا روز سه‌شنبه، ۳ تیرماه، میزبان بیش از ۱۷۹ هزار مخاطب بودند.

در این ۱۲ روز در میان پردیس‌ها و مجموعه‌های سینمایی سراسر کشور، «پردیس سینمایی هویزه مشهد» در استان خراسان‌رضوی، «مجموعه سینمایی هنر شهر آفتاب شیراز» در استان فارس، «پردیس ویلاژ توریست مشهد» در استان خراسان‌رضوی، «پردیس سینمایی بازار شهر» در استان قم و «پردیس سینمایی ساحل» در استان اصفهان، پنج سینمای پرمخاطب کشور در بازه زمانی مذکور بودند. در استان تهران نیز، «سینما شکوفه»، «سینما پرند مال»، «پردیس سینمایی نارسیس»، «پردیس سینمایی راگا» و «پردیس سینمایی لوتوس مال» عنوان پنج سینمای پرمخاطب را به خود اختصاص دادند.

در روزهایی که هنوز نشانه‌های ویرانی در خیابان‌ها و چهره‌ها پیداست، بازگشت آرام فعالیت‌های فرهنگی بیش از هر چیز یادآور این است که فعالیت‌های فرهنگی می‌توانند مردم را به زندگی عادی سوق دهند.

تئاتر، سینما، گالری‌ها و موسیقی، حالا بار دیگر در کنار مردم ایستاده‌اند؛ برای تسکین، برای روایت، برای ادامه دادن. جنگ شاید صحنه‌ها را برای مدتی خاموش کرده باشد، اما حالا دوباره چراغ‌ها روشن‌اند و صداهایی شنیده می‌شود که از زندگی می‌گویند.