آقای موسوی! از آخرین وضعیت اعتصاب کامیون‌داران کشور بگویید. چه عواملی این صنف را به اعتراض واداشت؟

اعتراض کامیون‌داران تقریباً از اول ماه آغاز شد و روز سوم به نقاط دیگر رسید. همه مطالبات کامیون‌داران بحق است. سازمان و دولت و همه ملت هم این را می‌دانند، اما متأسفانه مسئولان گوش شنوایی ندارند. انگار هر کسی از بالادستی‌اش می‌ترسد. راننده اینجا مظلوم واقع شده. راننده قشری است که چه قبل از انقلاب، چه بعد از انقلاب، همیشه در راستای منافع این خاک کار کرده. هر زمانی که به حضورشان نیاز بوده، راننده‌ها پیشقدم بوده‌اند. آذر ۶۲ که دستور تخلیه بنادر صادر شد، ما همراه بودیم. در هشت سال جنگ، ماشین‌های کامیون‌داران برای بردن مهمات و نیرو و آذوقه بارها به جبهه‌ می‌رفتند؛ هم ماشین‌ها آسیب دیدند و هم راننده‌ها شهید شدند. اگر راننده‌های کامیون نبودند، این تدارک جبهه را کی پیش می‌برد؟ علاوه‌بر اینها، در حوادث غیرمترقبه، مثل سیل، زلزله و توفان، باز هم ما پیشقدم بوده‌ایم. با همه اینها، حالا که مشکلات امروز پیش آمده، آیا می‌توان گفت راننده زیاده‌خواه است؟ به رانندگان نرسیده‌اند. مطالباتشان را ندیده‌اند.

کامیون‌داران چه مطالباتی دارند؟ پاسخ به خواسته‌هایشان پس از اعتصابات چطور پیش رفته است؟

شما تصور کنید قیمت لاستیک که پارسال ۳۰ میلیون تومان بود، امسال شده ۶۰ میلیون تومان. آیا اعتراض به این موضوع اشتباه است؟! مطالبه‌گری درباره کرایه حق راننده است. می‌گوید کرایه را بیشتر کنید. اما انگار دستی در کار است که درست هم‌زمان با اعتصابات، بیانیه‌ای بدون مهر و با منشأ نامشخص منتشر شد و در همین زمان، از سه‌نرخی شدن گازوئیل می‌گویند. درست در همین اوضاع قیمت بیمه را بالا بردند و شارژ سوخت را کم کردند. باورم نمی‌شود که این تصمیمات به‌شکل عادی اتفاق افتاده باشد. چرا یک ماه پیش این دستورات را ندادند؟ چرا گذاشتند هم‌زمان با اعتراضات؟ آیا دستی در کار است که می‌خواهد راننده‌ها را تحریک کند؟ از طرف دیگر راننده توقع دارد، اما می‌بینیم رئیس سازمان راهداری دستش بسته است و برای پاسخ به مطالبات ما محدودیت‌هایی دارد.

یعنی موفق نشدند برای افزایش نرخ کرایه کاری کنند؟

پارسال آقای اکبری، معاون وزیر و همین‌طور آقای خضری و آقای حمداللهی ازآنجاکه دیدند راننده‌ها مشکل دارند و همه قطعات گران شده است، از اختیار خودشان استفاده کردند و قبل از عید ۲۵ درصد کرایه را اضافه کردند تا دست‌کم مقداری با میزان تورم همخوانی داشته باشد، اما تعزیرات درباره این موضوع پرونده باز کرده که شما چکاره‌اید که کرایه را اضافه کنید. حالا تعزیرات بیاید جواب راننده‌ها را بدهد. خب، اگر قرار باشد معاون وزیر، رئیس سازمان راهداری و معاون اداره کالا از خودشان اختیار نداشته باشند، پس تعطیل کنند. جسارت نباشد، اینکه از خودشان اختیار نداشته باشند، به چه درد می‌خورد؟ اگر تعزیرات جلوی آنها را نمی‌گرفت، امسال طبق قراری که داشتیم، در فروردین‌ماه دوباره درصدی به کرایه اضافه می‌شد. دراین‌صورت، با اینکه باز هم با میزان تورم همخوانی نداشت، راننده می‌دید که بخشی از مشکلاتش حل شده است.

بنابراین فکر می‌کنید در پاسخ به مطالبات رانندگان موفقیتی حاصل نشده است؟

از یک طرف آمدند سوخت را کم کردند و از طرف دیگر گفتند که برای بارنامه‌ها، طبق پیمایش، مسیری مشخص می‌دهیم. موضوع این است که دوربین‌های جاده‌ای‌شان درست کار نمی‌کند، ناقص است. زیرساخت‌هایشان را هنوز درست نکرده‌اند، اما نرسیده به آب، برای شنا، لباس‌ها را کنده‌اند. با این کارها راننده و شرکت حمل‌ونقل را دچار مشکل کرده‌اند. درحالی‌که دوربین‌ها در مسیر درست کار نمی‌کند و تصویر نمی‌گیرد، شرکت حمل‌ونقل و راننده را می‌برند کمیسیون ماده ۱۱ که «تو بارنامه صوری گرفته‌ای». یعنی راننده را متهم می‌کنند به اینکه با بارنامه صوری، بدون رفتن آن مسیر، سوخت دریافت کرده و راننده‌ را دچار مشکل می‌کنند. راننده‌ای که ۱۰ روز تمام در جاده بوده و خانواده‌اش را ندیده، باید دو روز هم درگیر جواب به این و آن باشد. آخر شما که زیرساختی ندارید، چرا از سامانه داف (پورتال حمل‌ونقل که مسیر راننده را کنترل می‌کند) حرف می‌زنید. نتیجه این مدل مدیریت، نارضایتی امروز راننده‌هاست.

از طرف دیگر، مسئله ما دخالت‌های بیجای خارج از حمل‌ونقل است، مثل کمیسیون اصل ۹۰ و بزرگ‌مقیاس‌ها. پریروز به دکتر اکبری (رئیس سازمان راهداری) هم گفتم که این شرکت‌های بزرگ‌مقیاس که مدام آنها را توانمند می‌خوانند، چرا نمی‌آیند بارهای برزمین‌مانده را حمل کنند؟

مشکل شما با بزرگ‌مقیاس‌ها و کمیسیون اصل ۹۰ چیست؟

بزرگ‌مقیاس‌ها شرکت‌های حمل‌ونقلی هستند که باید برای کار محدودیتی داشته باشند، اما پایشان را فراتر از گلیمشان می‌گذارند. معاون وزیر الان این محدودیت را به آنها اعلام کرده است. در مقابل کمیسیون اصل ۹۰ مجلس دخالت می‌کند؛ رأی‌اش را از ملت گرفته و علیه ملت کار می‌کند. درحالی‌که معاون وزیر در این مورد تصمیم‌گیر است. این دخالت‌ها رانت است. بزرگ‌مقیاس‌ها مدعی هستند؛ می‌گویند ما هر کدام ۲۰۰ دستگاه ماشین داریم و توانمندیم. خب حالا که کامیون‌ها اعتصاب کرده‌اند، چرا آنها نمی‌آیند توانمندی‌شان را ثابت کنند؟

در جریان اعتصابات، اخباری از بازداشت رانندگان رسیده است. شما از بازداشت‌شدگان اطلاعی دارید؟

موضوع این است که فشار اعتصابات به همه راننده‌ها وارد شده است. در شهربابک پنج نفر را بازداشت کرده‌اند که حتی یک نفرشان راننده نیست. یکسری آمده‌اند از اعتراض راننده‌ها سوءاستفاده می‌کنند. می‌آیند به راننده‌هایی که می‌خواهند کار کنند، سنگ می‌زنند، شیشه ماشینشان را می‌شکنند و اذیت می‌کنند. حتی اینجا هم راننده مظلوم واقع شده است.

منظورتان این است که اعتصاب راننده‌ها با ورود افراد ناشناس منحرف شده است و درواقع، راننده‌ها می‌خواهند اعتصاب را بشکنند و «بعضی افراد» نمی‌گذارند؟

بیانیه اولیه‌ای که محتوایش نارضایتی کامیون‌داران و رانندگان است، نه مهر دارد و نه امضا. این بیانیه از اعتصاب سراسری از تاریخ یکم اردیبهشت خبر می‌دهد. اگر این بیانیه را ببینید، نام و نشانی ندارد. اما قبل از انتشار این بیانیه، سه‌شنبه گذشته (۳۰ اردیبهشت)، صنعت‌کاران در شیراز به‌خاطر قطعی برق و نبود گاز، دست از کار کشیدند، تجمع کردند و شعار دادند. فیلمش هم منتشر شد. اما ناگهان خبر آمد که رانندگان شیراز اعتصاب کرده‌اند. بلافاصله آقای برومند، رئیس اتحادیه کامیون‌داران شیراز، وارد ماجرا شد و در بیانیه‌ای گفت که این اعتصاب کذب است و اعتراض مربوط به صنعت‌کاران است. اما همین جریان‌ها به نارضایتی‌ها دامن زد. به‌هرحال، همه دنیا مخالفانی دارد. این بود که هر کسی که به هر چیزی اعتراض داشت، از این فرصت استفاده کرد و افرادی به اسم راننده، جلوی ماشین‌ها را گرفتند، به آنها سنگ زدند و تنش ایجاد کردند. با این کارها اسم راننده‌ای که این‌همه زحمتکش است، خراب می‌شود.

دوشنبه همین هفته، دو تا موتوری به ماشین راننده‌ای در استان گلستان سنگ پرتاب کردند و شیشه‌اش را شکستند. معلوم نیست کسی که سنگ زده، راننده باشد. در همین شهر ما، قزوین، در اقبالیه یک نفر را گرفته‌اند که طرف اصلاً گواهینامه ندارد. می‌گویند چون راننده اعتصاب را شکسته، می‌زنند شیشه‌اش را می‌شکنند. البته ناگفته نماند، بعضی راننده‌های معترض می‌روند توی جاده جلوی راننده‌های دیگر را می‌گیرند، ممکن است حتی حرف‌های تند بزنند، اما شیشه راننده دیگری را نمی‌شکنند. کسی که میخ می‌ریزد زیر ماشین، راننده نیست؛ ولی به اسم راننده تمام می‌شود. راننده‌ها آنقدر شرافت دارند که چنین کاری نمی‌کنند. در دوران کرونا که کادر درمان رأس هرم فعالیت قرار داشتند، راننده‌ها هم حضور پررنگی داشتند. اگر آنها نبودند، تجهیزات پزشکی چگونه به‌دست پزشکان می‌رسید؟ وقتی همه دورکار بودند، راننده‌ها نترسیدند و از این استان به آن استان تجهیزات پزشکی را بردند. این که به رانندگان حمله می‌شود، ظلم است. به‌هرحال، مطالبات رانندگان بحق است، ولی حرف من این است که دیگر نباید اینقدر کشش داد.

چند ماشین خسارت دیده‌اند؟

تعدادش خیلی زیاد نیست. بیشتر، شیشه‌هایشان شکسته است. اما دو-سه تایی هم خسارت بیشتری دیده‌اند. یکی از رانندگان کامیون برای اینکه به مشکل نخورد و از جای خلوتی برود، رفته به جاده بوانات و آنجا چپ کرده است. هم ماشینش خسارت دیده و هم خودش زخمی شده و در بیمارستان است.

با وجود این اختلالاتی که می‌گویید در جریان اعتصابات پیش آمده، الان اعتراضات به چه صورت است؟ فکر می‌کنید کامیون‌داران به کار برمی‌گردند؟

اعتراضات جسته‌وگریخته ادامه دارد، اما اکثر راننده‌ها می‌خواهند بار بزنند، هم بدهکارند و باید درآمد داشته باشند و هم اینکه دلشان برای کشاورز می‌سوزد. الان در فارس، اصفهان، خوزستان و همین‌طور نقاطی که زمین‌های کشاورزان بار داده است، تعداد زیادی از کامیون‌داران تمایل دارند کار کنند؛ چون کشاورزان هم به آنها نیاز دارند. کشاورز این‌همه زحمت کشیده و هزینه کرده تا زمینش محصول بدهد. کشاورزی در شمال خوزستان که چغندر داشت، گریه می‌کرد که «بارم دارد آتش می‌گیرد». رانندگان هم این موضوع را می‌بینند و می‌خواهند کار کنند؛ چون بالاخره خودشان هم شهروند هستند و گران شدن محصولات کشاورزی زندگی آنها را هم تحت فشار قرار می‌دهد. اما دو دلیل وجود دارد که این کار را نمی‌کنند. یکی اینکه از تأمین امنیتشان می‌ترسند، دوم اینکه می‌ترسند به کار برگردند، اما وعده‌های مسئولان عملی نشود. راننده‌ها می‌خواهند بار بزنند، اما هنوز اطمینان ندارند.

درباره تأمین امنیت راننده‌ها چه وعده‌ای داده‌اند؟

نیروی انتظامی قول داده است امنیت رانندگان را تأمین کند. البته فعلاً فقط قول داده و ما هنوز این را عملاً ندیده‌ایم. روز سه‌شنبه در شهرستان قزوین، مسئولان این وعده را دادند که کامیون‌ها را با ستون (حرکت گروهی کامیون‌ها با اسکورت پلیس) ببرند. اما اسکورت دردی را دوا نمی‌کند. راننده‌ها مجبورند شب حرکت نکنند. فعلاً تا مدتی شب‌ها جای امنی بمانند تا آب‌ها از آسیا بیفتد. همین که گشت نیروی انتظامی به‌طور مرتب باشد و ۵۰ ماشین توی جاده بیایند، کسی جرئت نمی‌کند به راننده‌ها حمله کند.

رئیس سازمان راهداری هم وعده‌هایی‌ داده و گفته تا ۲۰-۲۵ روز دیگر عملی می‌شود. در جلسه اخیر به آنها گفتم اگر این حرف‌ها شعار باشد و مثلاً وعده تن بر کیلومتر اجرا نشود، استعفا می‌دهم. در این چهار-پنج ماه هم چند کار انجام داده‌اند. البته اگر منِ راننده کوتاه بیایم و بار بزنم، امنیتم تأمین نباشد، چه کسی پاسخگو است؟ رئیس سازمان راهداری گفت خسارت‌هایی که به ماشین‌ها زده‌اند را می‌دهیم.

مهمترین مطالبات رانندگان چیست و چه وعده‌ای درباره آنها داده شده است؟

مطالبات رانندگان شاید به ۵۰ مورد برسد، اما درحال‌حاضر هشت مصوبه خوب گرفته‌ایم که در راستای عمل به همین مطالبات است. اولین مورد رسیدگی به جاده‌هاست؛ چون جاده‌ها در سراسر کشور وضعیت بسیار بدی دارند. این یکی از مهمترین خواسته‌های ماست، ولی می‌دانیم که دست دولت خالی است، بدهی زیادی به پیمانکاران دارد و در شرایط تحریم نمی‌تواند همه جاده‌ها را اصلاح کند. چاره‌ای نداریم و باید بسازیم. مطالبه بسیار مهم ما افزایش کرایه است که رئیس سازمان راهداری قول داده تا یکم تیر اجرایی شود. درواقع، چیزی که وعده داده‌اند «تن بر کیلومتر» است؛ یکی از خواسته‌های قدیمی رانندگان که از چهار-پنج سال پیش مطرح بوده است. تن بر کیلومتر یعنی کرایه حمل هر یک تن در هر کیلومتر تعیین شده باشد که دستمزد راننده است. موضوع دیگر این بود که کرایه راننده‌ها را نامنظم و خیلی بد می‌دادند. مصوبه‌ای دادند که کرایه‌ها ظرف ۴۸ ساعت پرداخت شود و اگر نشد، با شرکت حمل‌ونقل برخورد شود. مطالبه مهم دیگر ما مربوط به بیمه است. بسیاری از راننده‌ها مشمول نبودند و حالا قرار شد بیمه شوند. یک اصطلاح «چهاردهِ چهار» داریم که مربوط است به تاریخ ۱۴ تیر ۹۲ که در آن زمان قرار بود دیگر از راننده کمیسیون نگیرند، اما اجرایی نشده بود. قرار شد که این را انجام دهند. علاوه‌بر اینها، ظلمی به رانندگان تانکر شده بود که از درآمد ناخالص هر بارِ آنها ۸ درصد هزینه پول بیمه می‌گرفتند و بیمه‌شان خویش‌فرما بود. قول دادند این هزینه را حذف کنند. موضوع دریافت اضافه کمیسیون در بعضی شهرها هم ظلم دیگری به راننده‌هاست که قرار شده یک کمیته ناظر با این دریافت اضافه از سوی شرکت‌ها برخورد کند. مسئله سوخت هم از مهمترین مطالبات است. قرار بود سوخت سه‌نرخه شود. پایه قیمت سوخت را از دو سال پیش برداشته بودند و مشکلات امروز از این موضوع نشئت می‌گیرد. قرار شد در این مورد هم بازنگری کنند و آن پایه را دوباره بدهند و در کاهش شارژ سوخت راننده‌ها هم بازنگری کنند. علاوه‌براین، جدول سوختی که حدود ۹ سال پیش طراحی شده بود، با فرسوده‌ شدن ماشین‌ها دیگر کارایی ندارد. ما سال پیش معترض شدیم و یک جدول جدید دادیم، اما نپذیرفتند. اما روز سه‌شنبه گفتند جدول را بیاورید تا اصلاح کنیم.

فکر می‌کنید رانندگان معترض با اجرای این مطالبات راضی می‌شوند؟ از اجرای این وعده‌ها مطمئنید؟

اینها البته بخش کوچکی از مطالبات راننده‌هاست. من از راننده‌ها می‌خواهم برگردند و شروع به کار کنند. این‌همه سال صبر کرده‌اند و مطالباتشان اجرا نشد، حالا گفته‌اند تا ۲۰ روز دیگر این خواسته‌ها عملی می‌شود. هرچند اگر نشد، این‌بار خود من به‌عنوان صنف، رها می‌کنم و می‌روم و بیشتر از این آبرویم را خرج نمی‌کنم. اما فکر می‌کنم راننده‌ها هم باید کمی کوتاه بیایند تا کشاورزان هم بتوانند محصولاتشان را به دست مردم برسانند. خب ما هم مردمیم، مصرف‌کننده همین میوه‌ها و سبزیجاتی که الان قیمتش دوبرابر شده. از راننده‌ها خواهش می‌کنم که بار دیگر شهامت و معرفتشان را نشان بدهند. فقط ۲۵ روز مانده، این را هم تحمل کنند. البته باید تأکید کنم که دولت باید اجرای این وعده‌ها را تضمین کند و البته امنیت راننده‌ها تضمین شود و خسارت ماشین‌های خسارت‌دیده هم جبران شود.