نشستن و انتقاد کردن آسان است، اما پاسخ دادن مسئولان از آن هم آسان‌تر است. اولی‌ها ابزار چندانی در اختیار ندارند و داده، اطلاعات، نیروی انسانی، ساختار اداری، رسانه، بودجه و اعتبار مالی در اختیار دومی‌هاست، اما پاسخ قانع‌کننده‌ای در آستین ندارند.
جنگل‌های زاگرس از اهمیت فراوانی در پوشش گیاهی کشور، تنوع‌زیستی و حفظ آب و خاک برخوردار است، اما شرایط قابل‌قبولی ندارد. این را تقریباً همه می‌گویند و مسئولان مرتبط هم بلندتر از بقیه از آن داد سخن می‌دهند. پس چرا بعد از دست‌کم ۶۰ سال تلاش برای بهبود شرایط، نمونه‌های قابل‌دفاعی از مدیریت مطلوب وجود ندارد؟
چنین است که سطح مطالبه در چند سال اخیر بالاتر رفته است، نمایندگان مجلس خواهان توجه جدی به جنگل‌های زاگرس شده‌اند، دولت کمیسیونی به ریاست معاون اول تشکیل داده است، کارشناسان اسناد قدیمی را به‌روزرسانی کرده‌اند و حتی در دولت حاضر، معاون رئیس‌جمهور در شهریور ۱۴۰۳ برای حفظ و احیای جنگل‌های زاگرس نماینده ویژه تعیین کرده است؛ اما شرایط تغییر چندانی نکرده و آخرین اخبار و اقدامی که اعلام شده و در دست اجراست، وعده جنگلداری اجتماعی و برگزاری همایش‌های متوالی برای استفاده از توان داخلی و تجارب مشابه خارجی است.
متأسفانه در مورد جنگلداری اجتماعی حرف‌های ضدونقیضی از طرف مسئولان گفته می‌شود.
اردیبهشت سال ۱۴۰۳ رئیس محترم مرکز جنگل‌های شمال سازمان منابع‌طبیعی گفته است: از شش میلیون هکتار جنگل‌های زاگرس حدود دو میلیون هکتار تحت کشت قرار دارد و به‌علت استفاده از سموم و آفت‌کش‌ها، شکارگرهای طبیعی از بین رفته‌اند و آفات و بیماری‌های درختان بلوط طغیان کرده‌اند. (نظر دیگری که بیان می‌شود، این است که درختان به‌علل گوناگون ضعیف شده‌اند و از‌این‌رو، دستخوش آسیب می‌شوند). او چرای دام، استفاده از درختان برای سوخت و زغال‌گیری، بهره‌برداری بی‌ضابطه از گیاهان دارویی و… را از دیگر عوامل آسیب‌زای این جنگل‌ها برشمرده است. رئیس این مرکز چاره را در بازگرداندن پوشش گیاهی به نقاط خالی می‌داند. به‌گفته او «چاره‌ای جز برنامه مشارکت اجتماعی نداریم تا در این عرصه‌ها کشت تلفیقی گونه‌های مثمر مانند سماق، پسته، بنه، فندق، زیتون، گردوی جنگلی، زرشک و زالزالک انجام شده و جنگل از حالت زراعی خارج شود.» این مقام مسئول اضافه کرد: این کار باید در قالب طرح جنگلداری اجتماعی انجام شود.
صحبت‌های رئیس مرکز صریح‌ترین توضیحی است که تاکنون در باره جنگلداری اجتماعی در زاگرس بیان شده است؛ زیرا مثلاً معاون وقت امور جنگل در نشست مهر ۱۴۰۳ دراین‌باره گفته است: جنگلداری اجتماعی عبارت است از مدیریت جنگل با مشارکت منطقی مردم محلی به‌طوری‌که منافع مردم در حفظ، احیا، توسعه و بهره‌برداری از جنگل‌ها دیده شود.
او که اینک سمت مشاور رئیس سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری در مدیریت پایدار جنگل‌های کشور را عهده‌دار است، در همایش اردیبهشت ۱۴۰۴ یادآور شد: اگر در اجرای این مدل مردم نگران تخریب جنگل شوند، به‌طور حتم این پروژه موفق خواهد بود.
او بدون توضیح بیشتر درباره نحوه تهیه و اجرای این طرح به همان کلیات اکتفا کرد و گفت: «جنگلداری اجتماعی مدیریت مشارکتی جنگل به‌عنوان یک راه‌حل امیدوارکننده برای چالش‌‌های تخریب محیط‌زیست و همچنین فقر روستایی ظهور کرده است که با توانمندسازی جوامع محلی و ترویج مدیریت پایدار جنگل به‌طور قابل‌توجهی در ساختن آینده‌ای سبز و عادلانه نقش داشته است.»
ابهامات موجود در تعاریف، نگرانی از رویکرد زراعت و باغبانی به‌جای جنگلداری، نامشخص بودن مشارکت و به خطر افتادن مالکیت عمومی بر جنگل مواردی است که از طرف دانشگاهیان و منتقدان بر پروژه جدید سازمان منابع‌طبیعی مطرح شده. معاون کنونی امور جنگل به‌جای طرح، از بسته جنگلداری اجتماعی نام برده است: «برای جنگل‌های به‌غیر از شمال، از جمله جنگل زاگرس، بسته جنگلداری اجتماعی تعریف شده است که البته هم‌اینک پیش‌نویس این سند مهیا شده و آن را به شور عمومی می‌گذاریم.»
او اضافه کرد: «باید سند جامع، منظم و منسجمی داشته باشیم تا بتوان جنگلداری اجتماعی را در مناطق مورد نیاز با کمک مردم پیش برد.»
این درحالی‌است که روزنامه همشهری پیش‌ازاین خبر داده بود: «طرح «جنگلداری اجتماعی» با هدف کاهش فشار بر جنگل‌های زاگرس و ارتقای تاب‌آوری این زیست‌بوم حساس وارد مرحله‌ای تازه شده است. این طرح که نگاه جدی به مشارکت زاگرس‌نشینان در حفاظت و احیای زاگرس دارد، پس از حدود سه سال اجرای آزمایشی و محدود در برخی رویشگاه‌های زاگرسی با مشارکت سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری و سازمان برنامه‌وبودجه تدوین شده و قرار است به‌زودی در همه عرصه‌های زاگرس اجرا شود.»
با توجه به آنچه گذشت، این ابهام همچنان باقی است که جنگلداری اجتماعی مورد نظر سازمان منابع‌طبیعی دقیقاً چیست؟ و آیا تاکنون به‌طور آزمایشی در زاگرس تهیه و اجرا شده یا قرار است در آینده اجرا شود؟
متأسفانه این‌دست اظهارات ضدونقیض از طرف مسئولان سازمان منابع‌طبیعی ادامه دارد و در تازه‌ترین خبر آمده: «علی تیموری در گردهمایی مدیران منابع‌طبیعی و آبخیزداری کشور در اصفهان، به تشریح طرح جنگلداری اجتماعی زاگرس پرداخت و بیان کرد: این طرح با همکاری سازمان برنامه‌وبودجه کشور در سال جاری تدوین و به‌منظور کاهش فشار بر جنگل‌های زاگرس و ارتقای تاب‌آوری سرزمین طراحی شده است.»
امید است مسئولان محترم سازمان منابع‌طبیعی همراه با برگزاری همایش‌های ادواری و ارائه سخنرانی مسئولان دستگاه‌های مختلف دولتی نشست جدی‌ای با دانشگاهیان، سازمان‌های مردم‌نهاد بخش، رسانه‌ها، پیشکسوتان و نمایندگان جوامع محلی نیز برگزار کنند و سخنان آنان را هم بشنوند.