آفتاب درخشان فقر!





آفتاب درخشان فقر!

۳ خرداد ۱۴۰۴، ۲۰:۱۰

تغییراقلیم تهدیدی جدی برای محیط زیست است. پدیده‌ای که در عمق آن، سرنوشت کره زمین به دست تغییرات نامیرا رقم می‌خورد و همچون آتشی زیر خاکستر، بر جان اقتصاد و عدالت اجتماعی شرر می‌زند. این پدیده که به رغم پیش‌بینی‌ها، زودتر از آنچه انتظار می‌رفت در حال توسعه است، بیش ازهمه بر فقیرترین و آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه اثر می‌گذارد. هر روز شاهد آن هستیم که گرمای بی‌رحم زمین، سیلاب‌ها و خشکسالی‌ها، بر منابع‌طبیعی و معیشت مردم می‌افزاید و بر نابرابری‌های اقتصادی دامن می‌زند. تغییراقلیم اکنون مسئله‌ای فراتر از زیست‌محیطی است و به چالشی فراتر از مرزهای طبیعی تبدیل شده که به گسست‌های اجتماعی و اقتصادی دامن می‌زند. جهان باید به تغییراقلیم به‌عنوان چالشی جهانی نگاه کند که لازم است تمام ملت‌ها در مواجهه با آن، به‌طور همگرا عمل کنند.
مطالعات اخیر، از کاهش شدید درآمد جهانی در آینده‌ای نزدیک خبر می‌دهند. در کشورهایی که در مسیر تغییراقلیم آسیب‌پذیرترند، نظیر کشورهای آفریقایی و آسیای جنوبی، پیش‌بینی می‌شود تولید ناخالص داخلی (GDP) بیش از ۲۰ درصد کاهش یابد. درحالی‌که در کشورهای سردتر، کاهش تولید اقتصادی بسیار اندک است. همین امر باعث شده است شکاف اقتصادی و اجتماعی میان کشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه به‌طور قابل‌توجهی گسترش یابد. کشورهایی که به منابع طبیعی وابسته‌اند و توان مقابله با این بحران‌ها را ندارند، بیشترین آسیب را می‌بینند. برای این جوامع، تغییراقلیم علاوه‌بر تهدید زیست‌محیطی، خطری جدی برای امنیت اقتصادی و اجتماعی نیز به‌شمار می‌رود.
این تغییرات در ایران به‌وضوح در حال رخ‌دادن است. تغییرات دمایی با سرعتی بیشتر از متوسط جهانی در حال افزایش است که خود، سبب بحران‌های وسیع‌تری در عرصه‌های کشاورزی و منابع آبی شده است. این وضعیت در کنار بحران‌های اقتصادی ناشی از آن، فشار مضاعفی به معیشت مردم وارد می‌کند. کشاورزان که به‌طور سنتی وابسته به منابع آبی و بارش‌های منظم بودند، با کاهش منابع آب و تبخیر شدید مواجه‌اند. این وضعیت امنیت غذایی را تهدید می‌کند و از این طریق، موجب افزایش فقر در بسیاری از مناطق کشور شده است. در این شرایط حتی بخش‌های شهری نیز از تبعات اقتصادی ناشی از بحران‌های اقلیمی مصون نمی‌مانند.
مقابله با این بحران چندجانبه، نیازمند تغییرات اساسی در سیاست‌ها و رویکردهای اقتصادی است. نخستین گام در این راستا، بازنگری و به‌روزرسانی مدل‌های اقتصادی موجود است. مدل‌های فعلی در بسیاری از موارد نمی‌توانند به‌طور دقیق تأثیرات تغییراقلیم بر فقر و نابرابری را تحلیل کنند و همین امر سبب می‌شود تصمیمات اداری و مقرراتی، به‌شدت ناکافی و غیراثرگذار باشد. در این میان، تدوین برنامه‌های اقتصادی که تغییراقلیم را به‌عنوان یک عامل مؤثر در توسعه اقتصادی بپذیرند، امری ضروری است.
از سوی دیگر، ایجاد زیرساخت‌های مقاوم در برابر تغییراقلیم باید به‌عنوان اولویتی ملی در نظر گرفته شود. این زیرساخت‌ها به‌ویژه باید در مناطق آسیب‌پذیری توسعه یابند که بیشتر از سایر مناطق تحت‌تأثیر بحران‌های طبیعی قرار دارند. جامعه می‌تواند از این رهگذر با بحران‌ها و مخاطرات آینده بهتر مواجه شود و آسیب‌های احتمالی را کاهش دهد. درعین‌حال، توسعه فناوری‌های سبز و انرژی‌های تجدیدپذیر نیز از جمله الزامات اساسی برای کاهش تأثیرات منفی تغییراقلیم است. این فناوری‌ها موجب حفظ محیط‌زیست می‌شوند و از این رهگذر، بستری مناسب برای ایجاد فرصت‌های شغلی و رشد اقتصادی در مناطق مختلف فراهم می‌کنند.
برای مقابله با بحران تغییراقلیم در سطح جهانی، باید همکاری‌های بین‌المللی به‌طور جدی‌تر پیگیری شود و کشورهای توسعه‌یافته سهم خود را در مسئولیت‌های جهانی ایفا کنند و منابع مالی و فناوری‌های لازم را به کشورهای درحال‌توسعه منتقل کنند. در‌عین‌حال، لازم است این همکاری‌ها فراتر از موضوعات اقتصادی و به موضوعات اجتماعی و فرهنگی نیز تسری یابند تا بتوان راهکارهای جامع‌تری برای کاهش آثار تغییراقلیم و نابرابری‌ها پیدا کرد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *