مد پایدار؛ ضرورتی برای آینده مد و طراحان جوان





مد پایدار؛ ضرورتی برای آینده مد و طراحان جوان

۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۴، ۱۸:۲۹

در جهانی که صنعت مد به یکی از بزرگترین منابع آلودگی محیط‌زیست تبدیل شده‌اند، صحبت از مد پایدار دیگر یک انتخاب شخصی یا گرایش نوظهور نیست؛ بلکه ضرورتی آموزشی، فرهنگی و اقتصادی است.  دیگر نباید آموزش مد پایدار در دانشگاه‌ها، به‌ویژه در رشته طراحی لباس، در حاشیه بماند. این آموزش باید به‌عنوان یکی از ارکان اصلی تربیت طراحان آینده در نظر گرفته شود؛ زیرا تنها با درونی‌ کردن مسئولیت‌پذیری نسبت به محیط‌زیست و منابع می‌توان آینده‌ای سالم‌تر برای این صنعت متصور شد.

مد پایدار صرفاً استفاده از پارچه‌های دوستدار طبیعت نیست، بلکه نگاهی چندوجهی به طراحی، تولید، مصرف و حتی بازیافت لباس است. این نگاه نیاز به آموزش دارد، آن‌هم آموزشی که از سطح مفاهیم نظری فراتر برود و در فرایند طراحی و اجرا جای خود را پیدا کند. دانشجویان طراحی لباس در سال‌های ابتدایی تحصیل، با لذت آزمودن پارچه‌ها، دوخت‌های نو و ساختن هویت بصری لباس آشنا می‌شوند. اما در میان این شور و هیجان، ناآگاهی از تبعات محیط‌زیستی انتخاب‌هایشان می‌تواند به چرخه‌ای آسیب‌زا منتهی شود؛ چرخه‌ای که در آن مد، به‌جای زیبا کردن جهان، باری بر دوش آن می‌شود.

درحال‌حاضر، بسیاری از دانشگاه‌های معتبر جهان، مد پایدار را نه به‌عنوان واحدی اختیاری، بلکه به‌مثابه رویکردی آموزشی در کل ساختار درسی طراحی لباس ادغام کرده‌اند. آنها به دانشجویان خود یاد می‌دهند چگونه عمر لباس را افزایش دهند، چطور با متریال‌های بازیافتی کار کنند و چطور به جایگاه اخلاق در طراحی لباس توجه کنند. این آموزش‌ها، صرفاً مهارت‌های جدیدی به هنرجویان اضافه نمی‌کنند، بلکه شیوه فکر کردن آنها را دگرگون می‌سازند.

در ایران نیز در سال‌های اخیر توجه به مد پایدار در میان برخی طراحان و برندها افزایش یافته، اما نظام آموزش عالی همچنان با تأخیر به این ضرورت پاسخ می‌دهد. درسی که امروز به دانشجوی طراحی لباس داده نمی‌شود، ممکن است فردا در بازار کار، خلأیی جدی برای او ایجاد کند. دانشجوی امروز باید بتواند پرسش‌هایی از خود بپرسد: این پارچه از کجا آمده؟ در چه شرایطی تولید شده؟ دورریز آن به چه شکلی خواهد بود؟ مصرف‌کننده قرار است چند بار از این لباس استفاده کند؟ اگر آموزش دانشگاهی نتواند این ذهن پرسشگر را پرورش دهد، خلاقیت دانشجو هم به مسیرهای نادرست هدایت می‌شود.

از سوی دیگر، مد پایدار می‌تواند برای دانشجویان فرصتی باشد برای تجربه طراحی معنادار. طراحی‌ای که نه‌فقط زیبا، بلکه مفید، مسئولانه و متناسب با نیازهای واقعی جامعه باشد. آموزش مد پایدار به آنها کمک می‌کند تا از الگوبرداری صرف عبور کنند و مسیر بومی‌سازی مفاهیم جهانی را طی کنند. در کشوری چون ایران که سابقه‌ای طولانی در تولید پارچه‌های طبیعی و شیوه‌های بومی دوخت دارد، اتصال این میراث به مفاهیم مد پایدار می‌تواند الهام‌بخش و پیشرو باشد.

آموزش مد پایدار را نمی‌توان به یک ترند گذرا فروکاست. این آموزش، نوعی آمادگی برای مواجهه با آینده است؛ آینده‌ای که در آن طراح لباس تنها خالق زیبایی نیست، بلکه بازیگر مؤثر در کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی و اجتماعی به‌شمار می‌رود. به همین دلیل، جادادن این مفهوم در برنامه‌های درسی، دیگر یک انتخاب روشنفکرانه نیست؛ یک ضرورت حرفه‌ای و انسانی است.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *