انتشار گزارش مربوط به رشد آمار مزاحمت‌های تلفنی اورژانس در روزنامه «پیام‌ما» در هفتم اسفند، بسیار تکان‌دهنده و نگران‌کننده بود. برای تحلیل علت افزایش این آمارها، می‌توان از دو منظر به موضوع نگاه کرد.

اولین و مهمترین جنبه، مسئله آموزش است. متأسفانه، مانند بسیاری از حوزه‌های دیگر در کشور ما، آموزش در این زمینه به‌طور جدی و مؤثر وجود ندارد. در مقایسه با سایر کشورها، می‌توان دریافت که آموزش‌های مربوط به اهمیت نیروهای امدادی و نقش حیاتی کارکنان آن در نجات جان انسان‌ها، از سنین پایین و در مهدکودک‌ها آغاز می‌شود. به کودکان آموزش داده می‌شود که جان انسان‌ها چقدر ارزشمند است و نجات آن چه اهمیت والایی دارد. متأسفانه، در ایران این جنبه مورد غفلت واقع شده است. شاید به‌صورت محدود و کمرنگ، برخی مدارس غیردولتی به این موضوعات بپردازند، اما این تلاش‌ها کافی نیست و در میان حجم انبوه دروس و آموزش‌های دیگر گم می‌شوند. اگر معتقدیم که نجات جان انسان‌ها امری حیاتی است، باید به این آموزش‌ها اهمیت ویژه‌ای بدهیم و سرمایه‌گذاری مناسبی در این زمینه انجام دهیم.

متأسفانه یکی از چالش‌های اصلی در نظام آموزشی ما این است که آموزش‌ها و مهارت‌های لازم برای زندگی در قرن حاضر به دانش‌آموزان ارائه نمی‌شود. به‌نظر من، باید خدمات آموزشی به میان مردم برده شود و آموزش‌ها در فضاهایی که مردم به‌طور روزمره از آن استفاده می‌کنند، مانند پارک‌ها و مساجد، ارائه شود. آموزش عمومی و فراگیر برای جامعه، اقدامی بسیار مؤثر و ارزشمند خواهد بود.

جنبه دیگری که نباید از آن غافل شد، این واقعیت تلخ است که یک قانون قطعی در تمام دنیا وجود دارد: هرچه تورم بالاتر می‌رود، اخلاق در جامعه رو به زوال می‌رود. تورم تأثیر مستقیمی بر اخلاقیات جامعه دارد و این تأثیر ناشی از وضعیت نامناسب اقتصادی است. آلودگی هوا، فقر، مشکلات اقتصادی و مسائل اجتماعی گوناگونی که روزانه با آنها دست‌وپنجه نرم می‌کنیم و به‌طورکلی به آنچه تورم افسارگسیخته می‌گوییم، همگی به‌نوعی به بی‌اخلاقی در جامعه، عدم توجه به جان انسان‌ها و عدم حفظ حرمت آنها دامن می‌زنند. کاهش روزافزون توجه به مسائل اخلاقی در جامعه نگران‌کننده است. از طرف دیگر، مسئله آموزش که باید در راس امور قرار گیرد، با کم‌توجهی مواجه شده است.

لازم است هم‌زمان به هر دو جنبه توجه کنیم: از یک‌سو، باید برای حل مشکلات اقتصادی و مهار تورم تلاش کنیم و از سوی دیگر، باید با سرمایه‌گذاری در آموزش و ترویج ارزش‌های اخلاقی، به تقویت بنیان‌های اخلاقی جامعه بپردازیم.

باید به این نکته توجه داشت که آموزش، تنها محدود به مدارس و دانشگاه‌ها نیست. آموزش باید در خانواده، در رسانه‌ها و در تمام سطوح جامعه جریان داشته باشد. باید به کودکان و نوجوانان آموزش دهیم که انسان‌ها ارزشمند هستند و باید به یکدیگر احترام بگذاریم و از یکدیگر حمایت کنیم. لازم است به آنها آموزش دهیم که در شرایط سخت، به‌جای ناامیدی و بی‌اخلاقی، به‌دنبال راه‌حل باشند و برای بهبود وضعیت جامعه تلاش کنند.

درنهایت، باید به این باور برسیم که حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی، بدون توجه به مسائل اخلاقی امکانپذیر نیست. جامعه‌ای که در آن ارزش‌های اخلاقی رنگ ببازند، محکوم به شکست است. بنابراین، باید با تمام توان برای حفظ و تقویت ارزش‌های اخلاقی در جامعه تلاش کنیم.