ساکنین زمین؛ انسانیت در مسلخِ تاریخ





ساکنین زمین؛ انسانیت در مسلخِ تاریخ

۲۹ بهمن ۱۴۰۳، ۱۳:۴۹

«ساکنین زمین» نام مستندی است که در سال ۲۰۰۵ به پخش جهانی رسید، اما هنوز هم می‌تواند در مفهوم و نماهای بصری وجدان خفته‌ تماشاگران را بیدار کند. محور اصلی این مستند بر بهره‌کشی بی‌رحمانه انسان‌ها از حیوانات متکی است و تمامی صنایع مرتبط با این موضوع را شفاف و بی‌رحمانه به تصویر کشیده و این نکته مثبت کار محسوب می‌شود. این مستند را «شان مونسون» با تلاش زیاد تولید و «واکین فینیکس» گویندگی متن آن را به شایستگی اجرا کرد. سازنده اثر نزدیک به شش سال از عمر خود را برای ساخت این مستند صرف کرده است و برای جمع‌آوری تصاویر مرتبط با مفهوم اصلی (کُشتارِ زیستمندانِ اهلی) متحمل آسیب‌های مختلفی هم شده؛ از جمله نقدهای منفی و البته همراه با خشونت از سوی گروه‌هایی که منافع خود را با پخش این فیلم در خطر دیدند! با این‌همه تدوین، موسیقی و ساختارِ کارگردانی سبب شده است کار به اوجِ تأثیرگذاری خود برسد. راش‌های این مستند با تصاویر آرشیوی کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و با فصل‌بندی هوشمندانه و متنی زیرکانه سر و شکلی منسجم یافته‌اند. با این‌همه یک تفکر در اثر سبب یک الیگارشی تصویری شده و آن افراط در حمایت از حقوقِ حیوانات است.
به‌نظر می‌رسد کارگردان تنها یک هدف داشته و آن سوق دادن تماشاگر به گیاهخواری است، اما وجود شرارت‌های انسانی در پلان‌های مختلف اسباب آزار بیننده شده و همین سبب شده است ارتباط بین اثر و مخاطب دچار یک نبود همراهی تاریخی شود؛ زیرا انسان معاصر نیازمند آگاهی و روشنگری است، اما نه به‌وسیله خون‌بازی با طعم تهوع! همان سال اولِ اکران یکی از روزنامه‌های معروف آمریکایی (لس‌آنجلس‌تایمز) نقد خود را چنین آغاز کرده بود که «با دیدن این فیلم از انسانیت خود شرمنده خواهید شد؛ با این‌همه نمی‌توان از افراط سازنده در نمایش بی‌پرده این‌همه خشونت به‌راحتی گذر کرد».
این فیلم استدلال محکمی برای نوعی سازش در مورد بحث گوشتخوار/گیاهخوار ارائه نکرده و همین به مستند ضربه زده؛ در تمامی پلان‌ها شکنجه‌ حیوانات را شاهد هستیم و تمام انرژی اثر بر روی عصبی شدن بیننده استوار است! نمابه‌نمای مستند، نمایش یک فاجعه اخلاقی است که هر روز تکرار می‌شود؛ از کشتارگاه‌های حلال گرفته تا تجارت خز و پوست و استفاده از حیوانات به‌عنوان یک وسیله برای سرگرمی (باغ‌وحش) و حتی فرایند آزمایش (که شدیدترین آزار و مرگ را به‌همراه دارد) به‌نام علم نشان داده می‌شوند.
ایراد اصلی این مستند نداشتن یک روایت منسجم است؛ همه‌چیز در پلان‌های شلخته ختم شده و تنها حال مخاطب را به‌هم می‌زند. با اینکه مستند بسیار ساده ساخته شده و ادعایی برای به رخ کشیدن تکنیک و یا سبک نداشته، اما رویکرد سیاسی آن از موضوع محیط‌زیست فراتر رفته و همین جای تأمل دارد! تمامی نماها مهم هستند و آموزنده که با تصاویر وحشتناکی که از طریق لنز دوربینی ثابت گرفته شده، تغذیه می‌شوند.
مستند روایت یک پیام انسانی است؛ شفقت و همدلی در مورد حیوانات را فراموش نکنیم. تماشای این مستند بیننده به جهت تفکر به چالش کشیده است تا شاید در سبد غذایی خود مقداری صدای بی‌صدایان (حیوانات) را شنیده و دست از گوشتخواری بردارد. با این‌همه، ساکنین زمین را می‌توان با رعایت سنین حساس به خشونت، در مراکز آموزشی نمایش داد به امید تحول و بازگشت به پایداری طبیعت.
درباره وابستگی مطلق بشر به حیوانات (غذا، پوشاک، سرگرمی و تحقیقات علمی) باید بیشتر تفکر و برای کاهش ردپای اکولوژیکی تلاش کرد. با تمامی نقدهایی که به این اثر وارد است، اما جامع‌ترین مستندی است که تابه‌حال در مورد ارتباط بین طبیعت، حیوانات و منافع اقتصادی انسان تولید شده و شاید این نگاه که کارگردان که قصد ترساندن بیننده را داشته، کمی افراطی باشد و او به سبک خودش آموزش را هدف قرار داده است. به‌هرحال، صنعت مصرف محصولات حیوانی، بی‌رحمانه حیوانات را به مسلخ می‌برد و این برای سقوط ارزش‌های انسانی کفایت می‌کند. مستند، روایت یک جنایتِ مطلق است و باید نسبت به مفهوم اصلی آن حساس شد؛ شاید بهترین مستند با رویکرد محیط‌زیست نباشد، اما تأثیرگذاری آن قابل کتمان نیست و درعین‌حال تماشای آن بسیار دشوار است.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن