«مهدیه نوروزی»، حفاظتگر دهه هشتادی، از تجربه‌هایش در دل زیستگاه‌های حیات‌وحش و دانشگاه می‌گوید

داستان دختری از نسل جدید حفاظتگران

نوروزی، با تجربیات زیسته در روستا و دانشگاه، وارد عرصه حفاظت از تنوع زیستی ایران شد و تاکنون در پروژه‌های مهم همکاری کرده است





داستان دختری از نسل جدید حفاظتگران

۱۷ بهمن ۱۴۰۳، ۱۰:۰۹

«متولد ۳۱ شهریور ۱۳۸۲ هستم، روز و ماه از این جهت گفتم که هم‌زمان با تولد خانم «مه‌لقا ملاح»، مادر محیط‌زیست ایران، است»، این اولین جمله‌ای است که «مهدیه نوروزی» می‌گوید. او که دانشجوی کارشناسی محیط‌زیست دانشگاه منابع طبیعی گرگان است، از ترم اول وارد عرصه حفاظت شد و تاکنون در پروژه‌های متعددی از نگارش شیوه‌نامه حفاظت مشارکتی در پارک ملی گلستان تا پروژه نفوذپذیری زیستگاه پلنگ در دامنه شمالی البرز شرقی همکاری کرده است. آنها که با مهدیه نوروزی همکاری داشته‌اند، او را به سختکوشی می‌شناسند. در گفت‌وگو با این حفاظتگر از او پرسیدم چگونه وارد این حوزه شد؟ وضعیت زنان و مردان در این حوزه آیا تفاوتی می‌کند و همانند بسیاری از دهه هشتادی‌ها قصد مهاجرت دارد یا خیر؟

شما جزو نسل جدید حفاظتگران هستید.‌ چطور وارد این حوزه شدید؟ 

به‌واسطه تجربه زیسته‌ام وارد این حوزه شدم. با اینکه در شهر هم خانه داشتیم و در سال‌های ابتدایی دبستان در شهر تحصیل می‌کردم‌، بیشتر کودکی و نوجوانی من در روستای طراقیه شهرستان کبودرآهنگ استان همدان سپری شد. به سال پنجم دبستان این حضور در روستا افزایش یافت و در مدرسه شهید دستغیب روستا تحصیل کردم. به‌دلیل محرومیت روستا، مدرسه ما دیوار نداشت و می‌توانستیم اطراف را راحت ببینیم. فقدان دیوار، فضای مرسوم مدارس را که در یک فضای بسته قرار دارند، از بین می‌برد. همچنین، ازآنجاکه مدرسه ما بالای یک تپه واقع شده و پایین‌دست آن رودخانه جاری بود، ساعات تفریح ما کاملاً متفاوت از بچه‌های شهر بود. من زنگ تفریح را کنار رودخانه‌‌ای می‌گذراندم که پر از قورباغه و وزغ بود و طنین آوازشان به‌شکل مداوم به گوش می‌رسید، زمانی هم که به بالا نگاه می‌کردم، بادخورک‌ها و چلچله‌ها را می‌دیدم که بالای سرم پرواز می‌کردند. خاطرم هست اولین مار زندگی‌ام را در زمین کشاورزی و زیر بوته‌های صیفی‌جات لمس کردم؛ آن‌هم وقتی که مشغول برداشت محصول بودم‌. اولین گرگی هم که دیدم، گرگی بود که به گله گوسفندانمان حمله کرد، آن زمان من چوپانی را به‌عهده داشتم. اولین جغد را هم در چارچوب پنجره خانه صحرایی‌مان مشاهده کردم.

 

با این تجربه از زندگی در روستا شما به دانشگاه رفتید و آنجا در رشته محیط‌زیست تحصیل کردید، آیا برداشتی که از این حوزه داشتید، مطابق با فضای دانشگاه بود؟

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان به‌نظرم رتبه‌ یک دانشگاه‌های علوم کشاورزی و منابع طبیعی کشور است و اساتید گروه محیط‌زیست رزومه خوبی دارند. موقعیت جغرافیایی دانشگاه هم به‌صورتی است که به انواع مناطق تحت حفاظت سازمان محیط‌زیست در استان دسترسی دارد. این ویژگی‌ها باعث می‌شد مطالبی را که در کلاس درس یاد می‌گیرم، در عرصه هم لمس و مشاهده کنم. به‌علاوه، دانشگاه به من کمک کرد تا بتوانم روابط خوبی را شکل دهم و کار‌های پژوهشی متعددی در زمینه‌های مختلف به انجام برسانم.

 

از چه زمانی وارد عرصه حفاظت شدید و در چه پروژه‌هایی همکاری کردید؟

از ترم اول دانشگاه وارد میدان حفاظت شدم. در نگارش شیوه‌نامه مشارکت مردمی‌ پارک ملی گلستان در کنار اساتیدم، دکتر مریم شهبازی و دکتر حمیدرضا رضایی، موارد زیادی را آموختم. به‌علاوه، به‌عنوان کارآموز در پایان‌نامه ارشد آقای آصف رضائیان که درباره نفوذپذیری زیستگاه پلنگ در دامنه شمالی البرز شرقی بود، با او همکاری کردم و عضو کمیته رسانه و منابع انسانی مؤسسه رمیاران حیات‌وحش ایرانیان شدم. این روزها هم در گروه طبیعت‌گردی و کوهنوردی انجیلی‌ها در کنار خانم مژده رخشان، تسهیلگر کودک و نوجوان، در حوزه محیط‌زیست هستم.

 

در فعالیت‌های میدانی چالشی داشتید که مرتبط با جنسیت شما باشد؟ 

فعالیت‌های میدانی برای زنان همواره با چالش و سختی همراه است. گاهی اجازه ورود به مناطق به همین واسطه به ما داده نمی‌شود و زمانی هم به‌واسطه نگاه‌های جنسیتی دست‌کم گرفته می‌شویم

فعالیت‌های میدانی برای زنان همواره با چالش و سختی همراه است. گاهی اجازه ورود به مناطق به همین واسطه به ما داده نمی‌شود و زمانی هم به‌واسطه نگاه‌های جنسیتی دست‌کم گرفته می‌شویم. بااین‌حال من معتقدم این چالش‌ها و سختی‌ها به‌صورتی نیست که به‌عنوان یک زن از پس آنها برنیایم و نتوانم آنها را حل کنم. من باور دارم که می‌توانم از این موانع عبور کنم و به هدفم یعنی حفاظت از تنوع زیستی ایران برسم.

 

یکی از مشکلاتی که ممکن است برای نسل جدید حفاظتگران مطرح باشد، ارتباط آنها با نسل یا نسل‌های گذشته است. ارتباط شما با نسل‌های قدیم حفاظتگران چطور است؟

نسل قدیم حفاظتگران تاکنون مرا پذیرفته و حمایتم کرده‌اند. آنها در مواقع زیادی همراهم بوده، مرا به رسمیت شناخته و فرصت تجربه کردن را برایم فراهم کرده‌اند. درواقع، من در عرضه حفاظت خانواده معنوی دارم که حامی‌ام بوده و نقش پررنگی در این عرصه برایم ایفا کرده و می‌کنند. دکتر مریم شهبازی و دکتر حمیدرضا رضایی مثل پدر و مادر و آقای آصف رضائیان و خانم مژده رخشان مثل خواهر و برادرم به من کمک کرده‌اند.

 

نسل جدید حفاظتگران میل بیشتری به مهاجرت برای تحصیل یا کار در کشورهای دیگر حتی برای کوتاه‌مدت دارند. شما هم در تدارک مهاجرت هستید؟

بله من هم تصمیم دارم برای ادامه تحصیل مهاجرت کنم، اما برنامه فعلی من بازگشت به ایران است. درواقع، می‌خواهم در عرصه جهانی تجربه کسب کنم و دانش بیندوزم تا پس از بازگشت، عملکرد بهتری در عرصه حفاظت در ایران داشته باشم.

 

شما در فعالیت‌های دانشگاهی که مرتبط با برگزاری برنامه‌های مختلف است، حضور پررنگی دارید، سایر دانشجویان دختر آیا به فعالیت در این حوزه علاقه‌مند هستند؟

حفاظت در ایران در دهه‌های گذشته بیشتر فضایی مردانه داشته، اما با گذر زمان زنان بیشتری به این عرصه وارد شده و باتوجه‌به سختگیری‌ها و چالش‌های موجود در این فضا تاب آورده‌اند. در دانشگاه ما نسبت اساتید زن و مرد برابر است و در بحث دانشجویان هم حضور پررنگ‌تر دختران را داریم. دلیل این موضوع را تلاش و زحمات نسل قدیم حفاظتگران می‌دانم که این بستر و فضا را برای ما فراهم کرده‌اند، البته نمی‌توان نادیده گرفته که نسل جدید هم مطالبه‌گرند و خواستار حضور برابر زنان و مردان در این عرصه هستند و برای آن تلاش می‌کنند.

 

چشم‌انداز حفاظت را در ایران چطور می‌بینید؟

معتقدم طبیعت و حیات‌وحش ایران در بزنگاهی قرار گرفته است که باید از منابع چه انسانی چه غیرانسانی به‌شکل کارآمد و مؤثر استفاده کنیم تا بتوانیم از تنوع زیستی کشورمان حفاظت کنیم

با وجود بسیاری از چالش‌ها و مسائل، من چشم‌انداز حفاظت را مثبت و رو به پیشرفت می‌بینم. سازمان حفاظت محیط‌زیست در سال‌های اخیر حضور بخش خصوصی را به رسمیت می‌شناسد و قصد دارد از توان آنها برای حفاظت کمک بگیرد و با این بخش همکاری کند. به‌علاوه، کارشناسان متخصص در این حوزه افزایش پیدا کرده‌اند و بستر فعالیت برای آنها فراهم است. البته همچنان که گفتم چالش‌ها هم در این حوزه کم نیست و باید شاهد تغییرات گسترده‌تری باشیم. من معتقدم طبیعت و حیات‌وحش ایران در بزنگاهی قرار گرفته است که باید از منابع چه انسانی چه غیرانسانی به‌شکل کارآمد و مؤثر استفاده کنیم تا بتوانیم از تنوع زیستی کشورمان حفاظت کنیم.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

حشــــــرات همه‌جا هستند، مگر در بودجه‌ها

«پیام ما» وضعیت پژوهش درباره حشرات در ایران را، در اردیبهشت که ماه «گرده افشان»هاست بررسی می‌کند

حشــــــرات همه‌جا هستند، مگر در بودجه‌ها

«پارک ملی صیدوا» بهشت پلنگ ایرانی و مرال در سمنان

«پارک ملی صیدوا» بهشت پلنگ ایرانی و مرال در سمنان

پسماندهایی که هنـــــوز می‌جنگند

پسماندهایی که هنـــــوز می‌جنگند

ژاپن چگونه به تالاب‌های ایران کمک می‌کند؟

گفت‌وگوی اختصاصی «پیام ما» با سفیر ژاپن در تهران

ژاپن چگونه به تالاب‌های ایران کمک می‌کند؟

خلیج فارس در آستانه موج‌های دو متری

هشدار جوی برای شمال خلیج فارس

خلیج فارس در آستانه موج‌های دو متری

مدیریت تالاب آق‌قشلاق با صدور سند رسمی مالکیت وارد فاز جدید شد

مدیریت تالاب آق‌قشلاق با صدور سند رسمی مالکیت وارد فاز جدید شد

خروس کولی سینه سیاه برای نخستین بار در تالاب کانی‌برازان مهاباد مشاهده شد

خروس کولی سینه سیاه برای نخستین بار در تالاب کانی‌برازان مهاباد مشاهده شد

اولین گوساله گوزن زرد ایرانی در سال جدید در سایت فندقلو متولد شد

اولین گوساله گوزن زرد ایرانی در سال جدید در سایت فندقلو متولد شد

ثبت بی‌سابقه «دایره افسون‌گری» شوکا در بهار در جنگل‌های گیلان/ ویدیو

ثبت کم‌سابقه رفتار حیات‌وحش در جنگل‌های هیرکانی

ثبت بی‌سابقه «دایره افسون‌گری» شوکا در بهار در جنگل‌های گیلان/ ویدیو

کاهش جمعیت جبیرها در زیست‌بوم زادآور یوزپلنگ آسیایی/ نقش خشکسالی و جابجایی یوزها به مناطق شمالی‌تر

چالش‌های زیستگاه یوزپلنگ آسیایی در توران

کاهش جمعیت جبیرها در زیست‌بوم زادآور یوزپلنگ آسیایی/ نقش خشکسالی و جابجایی یوزها به مناطق شمالی‌تر