گام‌های ناقص در شهرهای دوستدار کودک





گام‌های ناقص در شهرهای دوستدار کودک

۱۶ آبان ۱۴۰۳، ۱۸:۰۶

باوجود پیشرفت‌های چشمگیر در مفهوم شهر دوستدار کودک، هنوز در برخی از زمینه‌ها کم‌تر یا اصلاً پرداخته نشده است. این خلاها بیشتر به جنبه‌های نوین و پیچیده‌تر شهرسازی و تعاملات اجتماعی مرتبط می‌شوند که نیاز به توجه و تحقیق بیشتر دارند از جمله:

  ۱- دسترس‌پذیری و طراحی فضا برای کودکان با نیازهای ویژه (ناتوانی‌های جسمی و ذهنی)

با اینکه برخی پروژه‌ها به نیازهای کودکان با ناتوانی‌های جسمی یا ذهنی پرداخته‌اند، هنوز در بسیاری از فضاهای شهری و خدمات اجتماعی برای کودکان با نیازهای ویژه به طور جامع و گسترده طراحی نشده‌اند. مشکلاتی در مورد طراحی فضاهایی مانند پارک‌ها، خیابان‌ها و مدارس برای کودکان با ناتوانی‌های جسمی، یا مشکلات در جابه‌جایی با ویلچر و استفاده از وسایل کمکی.

کودکانی که ناتوانی‌های ذهنی دارند یا به درمان‌های ویژه نیاز دارند، به خدمات ویژه‌ای مانند مشاوره یا آموزش‌های خاص نیاز دارند که در طرح‌های شهری به طور خاص به آن‌ها توجه نشده است.

  ۲- توجه به‌سلامت روانی کودکان و تأثیرات اجتماعی – اقتصادی

با اینکه شهرهای دوستدار کودک به طور عمومی روی امنیت جسمی و رفاه کودک تمرکز دارند، هنوز بحث‌های زیادی درباره سلامت روانی کودکان و تأثیرات اجتماعی – اقتصادی به‌ویژه در شهرهای بزرگ و حاشیه‌ای وجود ندارد. فشارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی می‌تواند بر سلامت روانی کودکان تأثیر زیادی بگذارد. در طراحی شهری، باید توجه بیشتری به فضاهایی برای حمایت روانی، مشاوره‌های فردی و گروهی و فعالیت‌های کاهش استرس برای کودکان داشته باشیم. در برخی مناطق فضاهای کافی برای بازی و تخلیه عاطفی کودکان وجود ندارد. طراحی فضاهایی که به کودکان این فرصت را بدهد که احساسات خود را ابراز کنند و به طور طبیعی رشد کنند، اهمیت زیادی دارد.

  ۳- مدیریت و مشارکت کودکان در فرایندهای شهری

در بسیاری از پروژه‌های شهر دوستدار کودک، کودکان به‌عنوان مخاطب یا مستفید از طرح‌ها دیده می‌شوند، اما کمتر به‌طورجدی در فرایند تصمیم‌گیری و طراحی شهری مشارکت داده می‌شوند.

مشارکت کودکان در طراحی و تصمیم‌گیری‌ها درباره محیط‌های شهری یا فضای عمومی بسیار محدود است. درحالی‌که این مشارکت می‌تواند به درک بهتر نیازهای واقعی کودکان و همچنین تقویت حس مسئولیت‌پذیری و آگاهی اجتماعی آن‌ها کمک کند. همچنین در فرایندهای آموزشی باید کودکان را از همان سنین پایین با مفاهیم مسئولیت اجتماعی و تصمیم‌گیری آشنا کنیم، ولی هنوز این نوع آموزش‌ها در بسیاری از شهرهای دنیا به طور رسمی در فرایند طراحی شهری و اجتماعی وجود ندارد.

 ۱- توجه به اثرات تغییرات اقلیمی و بحران‌های محیط زیستی بر کودکان

یکی از چالش‌های اصلی در دنیای امروز، تغییرات اقلیمی و اثرات آن بر کودکان است. در بسیاری از شهرهای دنیا، باوجود طرح‌های مختلف برای بهبود وضعیت شهری، درنظرگرفتن اثرات بحران‌های محیط زیستی و تغییرات اقلیمی به طور خاص در طراحی فضاهای شهری برای کودکان کمتر به چشم می‌خورد.

در بسیاری از شهرهای بزرگ، آلودگی هوا و کمبود فضاهای سبز، سلامت جسمی و روانی کودکان را تهدید می‌کند. طراحی فضاهای شهری که بتواند تأثیرات آلودگی و بحران‌های اقلیمی را کاهش دهد و درعین‌حال فضای سبز و تنوع اکولوژیکی را برای کودکان فراهم کند، هنوز به‌اندازه کافی توسعه‌نیافته است. بسیاری از شهرها هنوز آمادگی کافی برای محافظت از کودکان در برابر بلایای طبیعی (مثل سیلاب‌ها، زلزله‌ها، یا موج‌های گرمای شدید) ندارند. در این راستا، نیاز به طراحی فضاهایی برای محافظت و آماده‌سازی برای بحران‌های اقلیمی وجود دارد.

 ۲- نقش فناوری و هوشمندسازی در ارتقای کیفیت زندگی کودکان

فنّاوری و هوشمندسازی شهرها می‌توانند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی کودکان ایفا کنند، اما هنوز به طور گسترده در پروژه‌های “شهر دوستدار کودک” استفاده نمی‌شوند.

دسترسی به فناوری برای یادگیری و رشد کودکان در بسیاری از مناطق ممکن است محدود باشد. طراحی فضاهایی که فناوری‌های دیجیتال را در اختیار کودکان قرار دهد و آن‌ها را به طور امن با فضای آنلاین آشنا کند، هنوز جای زیادی برای پیشرفت دارد.

استفاده از سیستم‌های هوشمند برای نظارت بر ایمنی کودکان، مثل دوربین‌های مداربسته هوشمند در پارک‌ها یا حسگرهایی که خطرات محیطی را شناسایی کنند، هنوز در بسیاری از شهرها اجرایی نشده است.

 ۳- تمرکز بر رفاه اجتماعی و اقتصادی خانواده‌ها

در بسیاری از برنامه‌های شهر دوستدار کودک، بیشتر بر فضاهای فیزیکی و طراحی شهری برای خود کودکان تمرکز شده است. اما رفاه اجتماعی و اقتصادی خانواده‌ها که تأثیر زیادی بر وضعیت کودکان دارند، کمتر موردتوجه قرار گرفته است.

در طراحی شهری برای کودکان، نباید از نیازهای خانواده‌ها غافل شد. به‌عنوان‌مثال، فراهم‌کردن امکانات مناسب برای مادران شاغل، دسترسی به خدمات بهداشتی و اجتماعی و ایجاد فرصت‌های برابر برای خانواده‌های کم‌درآمد برای دسترسی به امکانات شهری از جمله مسائلی است که باید بیشتر در نظر گرفته شود.

در ایران، فعالیت‌هایی را تحت عنوان “شهرهای دوستدار کودک” آغاز کرده‌اند، اما این فعالیت‌ها به طور پراکنده و با کمبود هماهنگی میان نهادهای مختلف صورت می‌گیرد. چندین پروژه در این زمینه به طور محدود در شهرهای خاص به اجرا درآمده‌اند، اما این پروژه‌ها اغلب بیشتر جنبه آزمایشی داشته‌اند و در مقیاس ملی هنوز نتوانسته‌اند به یک مدل پایدار تبدیل شوند.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زندگی در تعلیق

زندگی در تعلیق