آیا در روزهای آلوده مرگ‌ومیر بیشتر است؟

نتایج یک مطالعه نشان داد که میزان مجموع مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی، بیماری‌های تنفسی، بیماری‌های گوارشی و سرطان‌ها و تومورها، تحت تأثیر میزان گاز مونو اکسید کربن طی دو هفته پیش از مرگ است.

به گزارش ایسنا، آلودگی هوا یکی از مشکلاتی است که بر سلامت مردم و سرمایه انسانی هزینه‌های بلندمدت و کوتاه‌مدت قابل توجه تحمیل می‌کند. طبق اعلام سازمان ملل، ۹۲ درصد از جمعیت کره زمین، در محیط‌هایی زندگی می‌کنند که آلودگی هوا از میزان توصیه‌شده، تجاوز می‌کند. اهمیت این موضوع سبب شد محققان دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تین برگرن هلند در مطالعه‌ای اثرات کوتاه‌مدت آلاینده‌های مختلف بر میزان مرگ‌ومیر را مورد بررسی قرار دهند.

«محمدحسین رحمتی»، «وحید مغانی» و «محمد وصال»؛ پژوهشگرانی بودند که در این مطالعه مشارکت داشتند. برای انجام این بررسی از داده‌های روزانه مرگ‌ومیر در شهرهای اهواز، اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز و تهران و همچنین داده‌های روزانه میزان آلاینده‌ها در این شهرها طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ استفاده شد.

شاخص‌های آلودگی شامل ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰ و ۲.۵ میکرون، مونواکسید کربن، اکسیدهای نیتروژن، دی‌اکسید گوگرد و ازن بودند که از ایستگاه‌های مختلف این ۶ شهر جمع‌آوری شدند. همچنین اطلاعات روزانه مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی، بیماری‌های تنفسی، بیماری‌های گوارشی و سرطان‌ها و تومورها، مورد بررسی قرار گرفت.

برای یافتن اثرات آلودگی هوا بر میزان مرگ‌ومیر، از تغییرات روزانه و تغییرات میانگین آلودگی هوا در دو هفته قبل از هر روز، به عنوان عاملی برای تعیین اثر کوتاه‌مدت آلودگی هوا بر تعداد روزانه مرگ‌ومیر استفاده شده است.

در این بررسی، از رگرسیون خطی با در نظر گرفتن تعداد مرگ‌ومیر به ازای ۱۰ هزار نفر جمعیت و از مدل پواسون با در نظر گرفتن تعداد مرگ‌ومیر، به عنوان متغیر وابسته استفاده شد.

نتایج این بررسی نشان داد که اگرچه میزان روزانه سطوح آلاینده‌ها بر میزان مرگ‌ومیر، اثر معنی‌داری ندارد، اما میزان مجموع مرگ‌ومیر به علل ذکر شده، تحت تأثیر میزان گاز مونو اکسید کربن طی دو هفته پیش از مرگ است.

به گفته این پژوهشگران: «افزایش مونو اکسید کربن و دی اکسید گوگرد در هر روز، به طور معنی‌داری سبب افزایش میزان مرگ‌ومیر به دلایل بیماری‌های تنفسی می‌شود. همچنین اثر میزان ذرات معلق در هر روز و طی دو هفته قبل، بر میزان مرگ‌ومیر ناشی از مشکلات گوارشی، قابل توجه است».

یافته‌های این مطالعه تابستان سال جاری (۱۳۹۹) به صورت مقاله علمی پژوهشی در فصل‌نامه پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار) وابسته به دانشگاه تربیت مدرس منتشر شده است.

آلودگی هوا با توجه به پیامدهای زیانبارش به یکی از ملموس‌ترین معضلات زیست‌محیطی تهران، پایتخت ایران و چندین شهر دیگر ایران تبدیل شده‌است. آمارها نشان می‌دهد که در روزهای تشدید آلودگی هوای تهران، شمار بیماران تنفسی «تا ۶۰ درصد» افزایش می‌یابد. بیشترین عامل مرتبط با تشدید بیماری‌های سیستم قلبی، عروقی و ریوی، افزایش آلاینده‌های دی‌اکسید گوگرد، ذرات معلق و منواکسید کربن است، به‌طوری‌که «آلودگی هوا در تهران به‌طور متوسط موجب کاهش ۵ سال از عمر تهرانی‌ها شده‌است»

بنابر نظر برخی از کارشناسان محیط زیست، نخستین زنگ خطر جدی دربارهٔ آلودگی هوای تهران در سال ۱۳۷۴ به صدا درآمد. در آن هنگام نزدیک به یکصد نفر از کارشناسان و مدرسان محیط زیست، جغرافیا و شهرسازی در پی نشستی در سالن اجتماعات پارک شهر تهران، متنی موسوم به بیانیه «هوای تهران ۷۴» منتشر کردند که در آن برای نخستین بار از آلودگی هوای پایتخت به عنوان یک «بحران ملی» که راه مقابله با آن «عزم ملی» است، نام برده شد.