اهمیت مضاعف پسماند پزشکی

برای مدیریت اجرایی پسماندهای عادی و پزشکی تدابیر و ملاحظات ویژه‌ای در همه مراحل و چرخه تولید تا دفع نهایی پسماندها با جدیت و دقت باید اعمال شود.

باتوجه به شیوع ویروس کرونا در کشور و ناقل بودن پسماندهای پزشکی و بیمارستانی مدیریت این بخش در زمان حاضر از اهمیت مضاعف برخوردار است که بیش از پیش باید مورد توجه مردم و متولیان قرار گیرد.

برای تحقق اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور حفظ محیط زیست کشور از آثار زیانبار پسماندها و مدیریت بهینه آنها، همه وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و موسسات و نهادهای دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی که‌ شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است و همه شرکت‌ها و موسسات و اشخاص حقیقی‌ و حقوقی موظفند مقررات و سیاست‌های مقرر در قانون مدیریت پسماند را رعایت کنند.

با توجه به گسترش ویروس کرونا در کشور ضرورت دارد برای مدیریت اجرایی پسماندهای عادی و پزشکی تدابیر و ملاحظات ویژه‌ای در همه مراحل و چرخه تولید تا دفع نهایی پسماندها با جدیت و دقت اعمال شود.

مطابق ضوابط و مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی، پسماندهای تولیدی در مراکز درمانی را به چهار دسته پسماندهای عادی، عفونی، تیز و برنده و شیمیایی و دارویی تقسیم کرده است که پسماندهای آلوده به ویروس کرونا، جزو پسماندهای عفونی طبقه‌بندی می‌شود.

اکنون که تلاشگران حوزه بهداشت و درمان کشور و استان در حال پیشگیری و کنترل این ویروس هستند، می‌طلبد که مدیریت پسماند هم در اولویت اقدامات قرار گیرد تا ناقل بیماری به جامعه نشود. مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت: مطابق با اصل پنجاهم قانون اساسی کشور و با در نظر گرفتن تهدیدات جدی و خطرات زیست محیطی پسماندهای پزشکی، بیمارستانی و مخلوط کردن پسماندهای مذکور با سایر پسماندها و نبود مدیریت صحیح و  هرگونه تخطی از قوانین برابر ماده ۱۳ قانون مدیریت پسماندها مصوب ۸۳/۰۲/۲۰ و ماده ۱۸ همان قانون و ماده ۶۸۸ قانون مجازات اسلامی جرم بوده و بدون هیچ ملاحظه‌کاری با توجه به شیوع ویروس کرونا با متخلفان برخورد قاطع خواهد شد.

حسن اکبری افزود: در مراکز درمانی و بیمارستان‌هایی که بیماران مشکوک به کرونا ویروس را پذیرش می‌کنند، مدیریت پسماندهای پزشکی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مطابق با ماده ۳ ضوابط و روش‌های مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی و وابسته مصوب هیات محترم وزیران، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسوول نظارت بر اجرای ضوابط مذکور است.

وی گفت: با توجه به شرایط خاص توصیه می‌شود همه مراکز تولیدکننده پسماند پزشکی اعم از بیمارستان‌ها، مطب‌ها، درمانگاه‌ها و مراکز بهداشت با دقت و تدابیر بیشتر از گذشته مطابق با ضوابط نسبت به جداسازی و تفکیک پسماندهای پزشکی، بی‌خطرسازی مطابق با شرایط مندرج در ضوابط و تحویل آن به شرکت‌های ذیصلاح مورد تایید دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اقدام و از هر گونه مخلوط کردن پسماندهای پزشکی و عادی و تخلیه آن در ظروف نگهداری موقت پسماندهای شهری به‌ دلیل دسترسی افراد سودجو (زباله‌گردها) و انتشار آلودگی در سطح جامعه جدا خودداری کنند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی تصریح کرد: مسوولان حمل و نقل پسماندها اعم از پسماندهای عادی در حوزه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها یا پیمانکاران مجاز پسماندهای پزشکی بی‌خطر شده مکلف به رعایت تمامی شرایط و ضوابط بهداشتی مربوطه درخصوص انتقال پسماند به محل‌های دفن زباله خواهند بود.وی گفت: زباله‌های پزشکی بی‌خطر شده پس از انتقال در مکان‌های مخصوص در مراکز دفن زباله شهری نیز باید با شرایط خاص و رعایت همه ضوابط بهداشتی و ایمنی به‌ صورت روزانه دفن شوند که در این رابطه رعایت معیارها و ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توسط تمامی پرسنل، پیمانکاران و کارگران تحت نظارت مدیریت‌های اجرایی پسماندهای پزشکی و عادی برای تامین سلامت، بهداشت و ایمنی آن‌ها نیز الزامی است.

وی افزود: با توجه به قدرت بالای انتشار و زنده ماندن این ویروس، علاوه بر اعمال دقیق ضوابط موجود، تمهیدات کنترلی دیگر نیز باید اندیشیده شود، تدوین معیار جدید و موقت متناسب با شرایط زمان اپیدمی و خاص به استناد بند “ر” ذیل ماده ۶۹ ضوابط وروش‌های مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی، جزو تکالیف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است.

اکبری اظهار داشت: نحوه مدیریت اجرایی و دفع پسماندهای شهری برای کاهش سطح آلودگی به ویروس کرونا نیز با اهمیت است و با توجه به دوره کمون این بیماری و مشخص نبودن ناقلین و غیرناقلین از یک طرف و امکان پرستاری و قرنطینه تعدادی از مبتلایان در خانه، برای پسماندهای تولیدی از جمله ماسک و دستکش نیز توصیه می‌شود این پسماندها داخل نایلون در بسته و جدا از پسماندهای خانگی نگهداری شوند.

وی بیان کرد: همچنین اقدامات لازم برای جلوگیری از هر گونه زباله‌گردی ضروری بوده و شهرداری‌ها ضمن تشدید نظارت موضوع تفکیک از مخازن موقت نگهداری پسماندهای شهری را متوقف و با متخلفین برخورد شود که البته این مهم نیازمند همکاری نیروی انتظامی و دستگاه قضایی است.

وی گفت: در شرایط خاص کنونی پیشنهاد این است که تمام پسماندهای جمع‌آوری شده از مخازن شهری، به صورت مستقیم به محل دفن منتقل و از ورود به خط پردازش برای کاهش سطح خطرات جلوگیری شود. مدیر سلامت محیط و کار معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند هم گفت: تمامی پسماندهای پزشکی بیمارستان‌ها بی‌خطرسازی می‌شود و مردم نگران انتقال ویروس کرونا از این پسماندها نباشند.مهدی پاک نیت افزود: با توجه به نگرانی‌هایی که مردم در خصوص شیوع بیماری کرونا در خصوص پسماندهای عفونی و تیز و برنده دارند تمامی مراحل تولید و دفع و انتقال پسماندهای عفونی تحت نظارت و مدیریت و دستورالعمل‌های کشوری صورت می‌گیرد و جای هیچگونه نگرانی نیست.

وی گفت: همه بیمارستان‌های موجود استان دارای دستگاه امحا و بی‌خطرسازی پسماندهای عفونی و تیز و برنده هستند همچنین همه پرسنل شاغل آموزش لازم را در خصوص تفکیک پسماندها دیده‌اند و موازین مورد نیاز را رعایت می‌کنند.‌‌‌‌‌