پالایشگاه‌ها منشأ اصلی آلودگی هوا در عسلویه

رییس حفاظت محیط زیست عسلویه می‌گوید: عمده‌ترین عامل آلودگی هوا در عسلویه مربوط به پالایشگاه‌هاست، نه پتروشیمی‌ها

به گفته مصطفی موذنی، برخلاف تصور عموم عمده‌ترین علت آلودگی هوا در عسلویه مربوط به پالایشگاه‌هاست و نه پتروشیمی‌ها. چراکه میزان انتشار آلاینده‌های تمامی پتروشیمی‌ها (فلرینگ) در عسلویه به اندازه‌ی یک پالایشگاه نیست و با یکدیگر قابل قیاس هم نیستند. این مقام مسوول محیط زیست عسلویه در ادامه می‌گوید: تمام میزان «گوگرد تولیدشده» و «دی‌اکسید گوگرد منتشر‌شده» از پالایشگاه‌هاست و تنها یک واحد پتروشیمی با انتشار میزان بسیار ناچیزی از دی‌اکسید گوگرد در این منطقه فعالیت می‌کند.

موذنی در گفت‌وگو با ایسنا تصریح می‌کند: همه آنچه که تحت عنوان «گوگرد» و «دی‌اکسید گوگرد» در منطقه عسلویه و یا کنگان مشاهده می‌شود مربوط به پالایشگاه‌هاست، چراکه در خوراک ورودی هیچ کدام از پتروشیمی‌ها نباید گوگرد وجود داشته باشد که در غیر این صورت تولید آنها متوقف می‌شود.

انتشار بوی بد در برخی مناطق

رییس حفاظت محیط زیست شهرستان عسلویه در خصوص انتشار بوی بد در برخی از مناطق عسلویه نیز عنوان می‌کند: بوهای منتشر شده در منطقه تابعی از شرایط جهت باد است، چرا که واحدهای زیادی در این منطقه وجود دارد و نمی‌توان به سادگی و بدون هیچ دستگاه و ابزاری این موضوع را تشخیص داد. وی خاطرنشان می‌کند: ۸ پالایشگاه و ۱۳ پتروشیمی در عسلویه وجود دارد که فاصله پتروشیمی ها از شهر بیشتر است اما پالایشگاه ها در مجاورت دو شهر نخل تقی و عسلویه قرار دارند و هر بویی که از فرآیندهای مختلف فلرینگ، LPG (گاز مایع)، خنثی سازی، واحدهای تصفیه خانه یا نشتی های این ۸ پالایشگاه بزرگ اتفاق بیفتد در صورت وزش باد به سمت شهر عسلویه روانه می‌شود که غالباً نیز مقطعی است و به شکل پایدار ادامه پیدا نمی کند. موذنی تاکید می‌کند: متاسفانه در بازه‌های زمانی متفاوت این اتفاق می‌افتد؛ مثلاً در اتوبان عسلویه به دلیل اینکه دور از شهر و بین کوه و پالایشگاه واقع شده و فاصله نزدیک تری به پالایشگاه ها دارد همیشه بوی بد احساس می شود. این مقام مسوول با بیان اینکه مواردی چون انتشار بوی بد به راحتی قابل تشخیص نیست، می‌افزاید: پیش از این نیز مواردی مربوط به این موضوع اعلام شده است و این موضوع مختص به عسلویه یا جای دیگر نیست. به گفته وی هر وقت شرایط هوا پایدار باشد چه در عسلویه و یا در کلان شهرهایی مثل تهران یا جاهای دیگر این اتفاق رخ می‌دهد؛ وقتی هوا پایدار است آلاینده ها قادر به دور شدن از محل تولید نیستند. هوای دارای رطوبت و شرجی نیز موجب ایجاد شرایط پایدار می شود. رییس اداره محیط زیست شهرستان عسلویه تصریح می‌کند: اگر تلاطم هوا و وزش باد وجود داشته باشد، VOC (بوها) یا مواد آلاینده دیگر سریعاً انتشار می یابند. در مرداد و شهریور و در جنوب کشور، استان بوشهر، عسلویه و مناطق دیگر رطوبت هوا بالاترین میزان را دارد که در این مواقع اگر آلاینده ای به سمتی هدایت شود پایدارتر خواهد بود.

موذنی در خصوص شاخص هوای پاک در عسلویه می‌گوید: شرایط عسلویه به گونه ای است که هوای پایدار مداوم نداریم، و به دلیل موقعیت توپوگرافی و شرایط کوه و دریا در طول روز مدام جهت باد تغییر می کند. این مقام مسوول در خصوص انبارهای روباز گوگرد بیان می‌کند: بحث های عمومی زیادی درباره انبارها مطرح شده است، در صورتی که انبارهای روباز گوگرد از زمان ایجاد پالایشگاه ها وجود داشته اند و مربوط به امروز نیستند. به گفته وی وجود این انبارها علل مختلفی دارد و سازمان محیط زیست پس از اخطاریه های لازم به مجموعه گاز و اعطای فرصت‌های قانونی برای ایجاد اصلاحات لازم و محقق نشدن آن، شکایت قانونی انجام داده است و البته این یک موضوع چند وجهی است و چندین عامل داخلی و بیرونی دارد. رییس محیط زیست عسلویه تاکید می‌کند: گوگرد یک محصول جانبی است که باید تولید شود تا تولید، صادرات و فروش تداوم داشته باشد، ماده گوگرد به تنهایی و به خودی خود آلودگی ایجاد نمی کند ولی هنگامی که در محیط قرار گرفته و برای مثال بر اثر سایش لاستیک خودروها در جاده پودر شده و تبدیل به ذرات شود آلودگی محسوب می شود.

نگهداری بخشی از گوگردها در انبارها

موذنی با اشاره به اینکه عنصر گوگرد به تنهایی آلودگی محسوب نمی شود، عنوان می‌کند: مساله دوم زمانی است که گوگردهای پودر شده به هر دلیلی بسوزد که تبدیل به دی اکسید گوگرد می‌شود. وقتی فروش و صادرات گوگرد تولید شده با مشکل مواجه شود انبارهای مکانیزه موجود پر شده و در نهایت مازاد تولید به انبارهای روباز نگهداری منتقل می‌شود. این مقام مسوول در ادامه می‌افزاید: اشکالی که به وزارت نفت وارد است این است که چرا انبارهای مکانیزه را متناسب و بزرگ‌تر ایجاد نکرده‌اند و دوم اینکه انبارهای مکانیزه پالایشگاه های کنگان هنوز تکمیل نشده و به بهره برداری نرسیده است و متاسفانه گوگردهای تولیدی پالایشگاه های کنگان نیز با کامیون‌های غیر استاندارد به انبارهای روباز عسلویه منتقل می‌شود. وی با تاکید بر اینکه وزارت نفت زیرساخت های زیست محیطی را رعایت نکرده است، می‌گوید: در حوزه محیط زیست اقدامات لازم تاکنون انجام شده و در آینده نیز پیگیر تسریع در ساخت انبارهای مکانیزه و بحث قضایی و جرم انگاری آن نیز لحاظ شود.

رییس حفاظت محیط زیست شهرستان عسلویه تصریح می‌کند: ما بیشتر به دنبال این هستیم که مسائل موجود به پیگیری‌های قضایی منجر نشود، زیرا موضوع قضایی اساسی و موثر نیست اما به عنوان آخرین گام قانونی باید انجام شود و عقیده دارم که باید از طریق بحث های کارشناسی و برگزاری نشست ها فشارهای لازم اعمال شود تا زیرساخت ها ایجاد شود و تا پیش از آن طرح چنین دعواهایی بی نتیجه است.

مشکل فنی ایستگاه پایش عسلویه

به گفته موذنی، در پالایشگاه ها مشکلات زیادی وجود دارد که گوگرد جز مسائل با درجه اهمیت کمتر محسوب می شود. وی با اشاره به چگونگی سنجش آلودگی و یا پایش هوای منطقه عسلویه، می افزاید: ایستگاه عسلویه متاسفانه مشکل فنی دارد و به‌رغم انجام هزینه هایی هنوز تعمیرات و تامین قطعات آن به پایان نرسیده و در دست اجرا است. پایش هوای منطقه عسلویه به صورت روتین نشان می دهد که بخش عمده آلودگی‌ها منطقه در اثر دی اکسید گوگرد است چراکه به لحاظ آیتم‌های دیگر مربوط به آلودگی هوای مصوب کشور، تنها دی اکسید گوگرد بالاتر از میزان استاندارد است و ارتباطی به پالایشگاه و یا پتروشیمی ها ندارد.