به گزارش پیام ما  به نقل از ایلنا ، سید محمد بطحایی، معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، صبح سه‌شنبه ۲۶ خرداد در نشست خبری با اشاره به انتشار گزارش سرمایه اجتماعی گفت: گزارش سرمایه اجتماعی سال ۱۴۰۴ به‌گونه‌ای منتشر خواهد شد که متخصصان حوزه اجتماعی بتوانند یافته‌های پیمایش‌های انجام‌شده در وزارت کشور را با برش‌های مختلف از جمله جوانان، روستاییان و سایر گروه‌های اجتماعی مشاهده و تحلیل کنند.

وی با تأکید بر اهمیت سرمایه اجتماعی در وضعیت کنونی کشور اظهار کرد: جامعه‌شناسان معمولاً سرمایه اجتماعی را در سه سطح کلان، میانی و خرد بررسی می‌کنند. سرمایه اجتماعی در سطح کلان به میزان اعتماد جامعه به نظام حکمرانی و ارکان آن مربوط می‌شود، در سطح میانی به اعتماد مردم به نهادهای خدمت‌رسان و اجتماعی اشاره دارد و در سطح خرد نیز به روابط، اعتماد و پیوندهای میان مردم، خانواده‌ها، گروه‌ها و نهادهای مردمی مربوط است.

بطحایی با اشاره به نتایج پیمایش‌های انجام‌شده در این حوزه گفت: داده‌های به دست آمده در مطالعات وزارت کشور و سایر نهادها نشان می‌دهد که در یک دهه گذشته شاخص سرمایه اجتماعی کاهش یافته است. به گفته وی، این شاخص در سال ۱۳۹۴ حدود ۴۳.۵ بوده و در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳۶.۶ رسیده است.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با بیان اینکه کاهش سرمایه اجتماعی در سطح کلان بیش از سایر سطوح بوده است، افزود: اعتماد به کارآمدی حکمرانی روندی کاهشی داشته، در حالی که در سطح خرد، یعنی در روابط میان مردم، اعتماد افزایش یافته است. به گفته او، در شرایطی که بخشی از جامعه نقص‌هایی را در نظام حکمرانی احساس می‌کند، افراد بیشتر به خانواده، دوستان و شبکه‌های نزدیک اجتماعی خود تکیه می‌کنند.

بطحایی در ادامه به برخی دیگر از نتایج پیمایش‌های اجتماعی اشاره کرد و گفت: بر اساس این داده‌ها، حدود ۶۴ درصد مردم احساس تعلق اجتماعی دارند که این رقم نسبت به پیمایش قبلی حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. وی این میزان احساس تعلق را سرمایه‌ای ارزشمند برای جامعه دانست که باید در سیاست‌گذاری‌های اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین درباره احساس عدالت و برابری در جامعه اظهار کرد: تنها حدود ۲۵ درصد مردم احساس عدالت و برابری دارند و این موضوع نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از جامعه احساس می‌کند در فضایی همراه با تبعیض و نابرابری زندگی می‌کند. بطحایی تأکید کرد که حتی اگر این برداشت‌ها با واقعیت‌های عینی متفاوت باشد، همین احساس اجتماعی برای سیاست‌گذاران اهمیت دارد.

معاون وزیر کشور در ادامه گفت: بر اساس آخرین پیمایش‌ها، حدود ۶۰ درصد از مردم امیدی به بهبود شرایط آینده ندارند. وی در عین حال افزود که تحولات اجتماعی و رخدادهای خاص می‌توانند به سرعت بر احساس همبستگی و انسجام اجتماعی تأثیر بگذارند و در برخی شرایط، فاصله‌ها و نارضایتی‌ها کاهش پیدا کند.

بطحایی با اشاره به شاخص‌های هویت و تعلق ملی نیز اظهار کرد: نتایج پیمایش‌هایی که پیش از جنگ رمضان انجام شده نشان می‌دهد حدود ۷۶ درصد مردم به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنند. وی این رقم را شاخصی قابل توجه دانست و گفت مقایسه‌های انجام‌شده با برخی کشورها نشان می‌دهد این شاخص در ایران در وضعیت مناسبی قرار دارد.

در عین حال وی به پایین بودن میزان رضایت اجتماعی اشاره کرد و گفت: رضایت اجتماعی در پیمایش‌های انجام‌شده حدود ۳۸ درصد برآورد شده است؛ به این معنا که حدود ۶۲ درصد مردم از وضعیت اجتماعی رضایت مطلوبی ندارند.

رئیس سازمان امور اجتماعی کشور همچنین بر ضرورت جلوگیری از دو قطبی شدن جامعه تأکید کرد و گفت: یکی از مسائل مهم در حوزه اجتماعی این است که گروه‌های مختلف مردمی به جبهه‌های مقابل یکدیگر تبدیل نشوند. به گفته او، وجود دیدگاه‌های متفاوت در مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی طبیعی است و باید امکان بیان این دیدگاه‌ها در فضایی آرام فراهم شود.

بطحایی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع آسیب‌های اجتماعی پرداخت و اظهار کرد: در کشور دستگاه‌های مختلفی در حوزه آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند، اما یکی از مشکلات موجود نبود هماهنگی و نظم در اقدامات است. وی افزود که در این حوزه ۴۶ برنامه اولویت‌دار برای کاهش آسیب‌های اجتماعی تدوین شده و سازمان امور اجتماعی کشور نقش تنظیم‌گری و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف را بر عهده دارد.

وی همچنین به موضوع مشارکت اجتماعی اشاره کرد و گفت: تجربه نشان می‌دهد بهبود وضعیت اجتماعی بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست و جامعه باید در حل مسائل اجتماعی نقش فعال داشته باشد. در همین راستا تلاش شده است فرآیند صدور مجوز برای تشکل‌های مردم‌نهاد تسهیل شود.

بطحایی افزود: در دولت چهاردهم تلاش شده زمان صدور مجوز برای سازمان‌های مردم‌نهاد کاهش یابد. پیش از این برخی مجوزها تا هشت ماه زمان می‌برد، اما اکنون تلاش می‌شود این مدت به حدود ۱۵ روز کاری کاهش پیدا کند. به گفته وی، در مدت اخیر حدود هزار و ۵۰۰ مجوز جدید برای تشکل‌ها صادر شده و میانگین زمان انتظار برای دریافت مجوز به کمتر از سه ماه رسیده است.

وی در ادامه با اشاره به مفهوم تاب‌آوری اجتماعی گفت: تاب‌آوری مردم از عوامل مهم در پایداری یک جامعه محسوب می‌شود و اگر این تاب‌آوری تضعیف شود، پایداری اجتماعی نیز با تهدید مواجه خواهد شد. بطحایی تأکید کرد که امروز در کنار عوامل نظامی و امنیتی، عوامل اجتماعی، روان‌شناختی و فرهنگی نیز در امنیت ملی نقش مهمی ایفا می‌کنند.

به گفته رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، نتایج پیمایش‌های خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد حدود ۷۰ درصد مردم تغییر سیاست‌های کلان کشور را کارآمدترین راه‌حل برای عبور از مشکلات می‌دانند. همچنین حدود ۶۰ درصد مردم اعلام کرده‌اند که توان تحمل فشار اقتصادی بیشتر را ندارند.

بطحایی در پایان با اشاره به اهمیت حفظ نظم اجتماعی گفت: با وجود برخی نارضایتی‌ها، بخش قابل توجهی از مردم با برهم خوردن نظم اجتماعی مخالف هستند و پایداری نظم اجتماعی برای آن‌ها اهمیت دارد.