تیمی که به امید یافتن نخستین نشانه‌ها از ویروس عالم‌گیر راهی ووهان شده بودند، با دست پر بازگشته‌اند. گروهی از متخصصان مورد تایید سازمان جهانی بهداشت که در این جست‌وجو با گروهی از دانشمندان چین همراه شده بودند، این بار به نشانه‌هایی در خرگوش‌ها و مینک‌ها (نوعی راسو) برخورده‌اند. راسوها که پیش از این در مزرعه‌های دانمارک به دلیل این ویروس معدوم شده بودند، با کرونا چندان غریبه نیستند اما نام خرگوش‌ها تازه به میان آمده. گروه متخصصی که به ووهان رفته بودند، علاوه بر این‌ها فرضیه خلق ویروس کرونا در آزمایشگاهی در چین را رد کرد و در مصاحبه مطبوعاتی خود آن را شدیدا نامحتمل دانست. پیش از این همه دانشمندان این ادعای طرفداران فرضیه توطئه را چنان بعید دانسته بودند که می‌گفتند حتی ارزش بررسی هم ندارد.متخصصان سازمان جهانی بهداشت قصد داشتند گزارشی مشترک با دانشمندان چینی درباره ریشه‌های احتمالی ویروس تهیه کنند. این دو گروه توافق کردند که بعضی از نظرات دولت چین مانند احتمال انتقال ویروس از مواد غذایی منجمد را بررسی کنند اما در عین حال تیم سازمان جهانی بهداشت، اعلام کرده که به دلیل امتناع چین از تحویل داده‌ها برای تجزیه و تحلیل ناامید شده است. نیویورک تایمز، 26 بهمن خبر داد که تیم سازمان جهانی بهداشت از سفر پرماجرایشان بازگشته‌اند و حرف‌های پیتر دازاک، جانورشناس و متخصص بیماری‌های حیوانات که عضو گروه سازمان جهانی بهداشت است را در گزارش مفصلی منتشر کرد. او گفته بود: «مسیر پیش رو از نظر علمی ساده خواهد بود، اما از نظر سیاسی نه.» اشاره دازاک به این موضوع بود که این ویروس می‌توانست در هر جایی از دنیا پدید آید و نسبت دادن ویروس به چین مردم این کشور را واقعا آزرده‌خاطر کرده است.

در ووهان چه گذشت؟

او تجربه‌اش از بازدید بازار ووهان را به نیویورک‌تایمز این‌طور شرح داده بود: «بازار در 31 دسامبر یا اول ژانویه بسته شد و مرکز C.D.C.چین تیمی از دانشمندان را برای بررسی به این منطقه فرستاد. مطالعه بسیار گسترده‌ای بود. ما می‌دانستیم که 500 نمونه جمع‌آوری شده است، و بسیاری از موارد مثبت هستند. و این میان نمونه‌برداری برخی از لاشه‌های حیوانات یا گوشت نیز انجام شد. با همه این‌ها درباره آزمایشاتی که انجام شده بود، اطلاعات زیادی در دسترس نبود. ما توانستیم همه آن اطلاعات را بدست آوریم.» به گفته او چین در پایان بیش از 900 تست انجام داده‌ است که کار زیادی است؛ از سیستم فاضلاب، خفاش‌ها، حیوانات صید شده در اطراف بازار. «آن‌ها گربه‌های ولگرد و موش‌ها را گرفته بودند. در بازار حتی یک راسو هم بود. آن‌ها از مارها هم نمونه‌برداری کرده بودند. مردم در بازار مار، لاک‌پشت و قورباغه زنده داشتند.» دازاک درباره خرگوش‌ها هم حرف زده بود: «خرگوش‌ها هم در بازار دیده می‌شدند؛، لاشه خرگوش. در مورد گورکن و راسو هم صحبت شد. حیواناتی وارد بازار می‌شدند که می‌توانستند ویروس کرونا را حمل کنند. آن حیوانات می‌توانستند، در جایی دیگر توسط خفاش‌ها در چین آلوده شوند و بعد به بازار راه پیدا کنند. این سرنخ شمار یک ما بود.» او در بخش دیگری از این مصاحبه گفته بود: «ما نمی‌دانیم اوضاع در مزارع تولید راسو در چین یا سایر مزارع خز مانند راکون‌ها چگونه است. این هم باید پیگیری شود.»

راسو و خرگوش‌ها، ناقلان احتمالی

گزارش نهایی تحقیقات تیم سازمان جهانی بهداشت درباره منشا ویروس کرونا، راسوهای سرنواری و خرگوش‌های فروخته شده در بازار چینی گوشت حیوانات را به عنوان ناقل احتمالی این ویروس در انتقال از حیوان به انسان معرفی می‌کند. به نقل از نشریه «وال استریت ژورنال» هر دو حیوان در بازار ووهان فروخته شده‌اند و با اولین موارد گزارش شده از شیوع ویروس کرونا در دسامبر ۲۰۱۹ مرتبط هستند. لاشه منجمد راسوی نواری و خرگوش در این بازار پیدا شده که گرچه پاسخ آزمایش ابتلای خود آن‌ها به ویروس کرونا منفی است اما قادر به انتقال و سرایت این ویروس هستند. به‌رغم این یافته‌ها، تیم محققان سازمان جهانی بهداشت که اخیرا سفری یک ماهه به چین داشته است، گفت به تحقیقات بیشتری نیاز است تا فهرست کاملی از تمام حیواناتی که در این بازار فروخته می‌شوند، ارزیابی شود. زنجیره عرضه فروشندگان این بازار نیز که گوشت حیوانات را زنده و مرده، قانونی و غیرقانونی خرید و فروش می‌کنند باید بررسی شود. این تیم همچنین از چین خواسته است که مراکز نگهداری راسو در کشور را بررسی کند، چرا که چند مورد از شیوع این ویروس در مزارع راسوها در اروپا گزارش شده است. دانشمندان در این مورد که این ویروس در آن بازار از حیوانات به انسان سرایت کرده یا پیش از آن در همه جا شیوع یافته هنوز مطمئن نیستند. آنان معتقدند که این ویروس در اصل در خفاش‌ها ایجاد شده و از طریق گونه‌های جانوری دیگر به انسان‌ها منتقل شده است. بعضی از کارشناسان، تجارت غیرقانونی حیات وحش در چین را نیز در این باره مقصر می‌دانند. از سوی دیگر پکن همواره تاکید کرده است که این ویروس ابتدا در خارج از چین بوده و سپس از طریق مواد غذایی منجمد به کشور وارد شده است. تیم سازمان جهانی بهداشت می‌گوید سایر کشورهای منطقه نیز باید مورد تحقیق قرار گیرند چرا که تایلند و کامبوج هم اخیرا ویروس‌های کرونای مشابهی را شناسایی کرده‌اند.

دانشمندان: البته مطمئن نیستیم

دازاک، جانورشناس عضو تیم سازمان جهانی بهداشت به وال استریت ژورنال گفت: «به نظرم کاملا ممکن است که حیوانی از مرز عبور کرده باشد، حتی ممکن است که لاشه منجمد حیوانی از آن طرف مرزها به کشور وارد شده باشد. این ویروس می‌تواند در دمای منجمد به زندگی خود ادامه دهد. ولی دوباره گرم و باز شدن پس از انجماد موجب تضعیفش می‌شود. دانشمندان نمی‌دانند که این ویروس در چنان شرایطی مسری خواهد بود یا نه؟» به نوشته روزنامه ایندیپندنت، پیتر بن امبارک، دبیر تیم سازمان جهانی بهداشت نیز پیشتر گفته بود بعید است که ویروس کرونا از طریق مواد غذایی منجمد به ووهان رسیده باشد، چرا که در آن زمان شیوع گسترده کووید-۱۹ در هیچ کارخانه تولید مواد غذایی در هیچ جایی از جهان گزارش نشده بود. او در مصاحبه با نشریه «ساینس»، سناریوی خیلی محتمل‌تری را تبیین کرد که بر اساس آن، احتمالا این ویروس از حیوانات وحشی فروخته شده در آن بازار به انسان منتقل شده است، چرا که بسیاری از آن حیوانات نسبت به بیماری‌های وخیم تنفسی آسیب‌پذیر هستند. بعضی از این گونه‌های جانوری نیز در استان‌هایی پرورش یافته‌اند که ویروس کرونا در آنجا در خفاش‌ها شناسایی شده است.
خرگوش‌ها و آینده کرونا
چندی پیش در 29 بهمن ویلزآنلاین یافته‌های مجله Nature Communications را منتشر کرد که از هشدار کارشناسان درباره آینده ویروس کرونا می‌گفت. بر اساس این گزارش کارشناسان هشدار داده‌اند که شیوع ویروس کرونا در آینده می‌تواند از طریق حیواناتی مانند خرگوش و خارپشت آغاز شود. تیم دانشمندان دانشگاه لیورپول از ترکیبی از زیست‌شناسی و مدل‌سازی رایانه‌ای برای پیش‌بینی گونه‌های بالقوه میزبان که احتمالاً منبع ویروس کرونا خواهند بود، استفاده کردند. این گزارش نشان می‌دهد که پستانداران بیشتر از آنچه تصور می‌شد میزبان ویروس‌های کرونا هستند. بر اساس پیش‌بینی این الگوریتم گونه‌هایی مانند خارپشت معمولی، خرگوش اروپایی و شتر dromedary می‌توانند میزبان ویروس‌های کرونا باشند. همچنین پیش‌بینی شده است که سیوت نخلی آسیایی (در فهرست قرمز IUCN قرار دارد) و خفاش نعل‌اسبی به ترتیب می‌توانند میزبان 32 و 68 ویروس مختلف کرونا باشند. این یافته‌ها در منتشر شده است.

از بدن حیوانات شروع شد

به گفته دانشمندان نقطه شروع ویروس کرونا که به سراسر دنیا سفر کرده و جان هزاران نفر را گرفته همانند بسیاری از پاندمی‌های دیگر از جمله ابولا، سارس، مرس و ویروس‌های کمتر شناخته شده مانند نیپا و ماربورگ از یک منبع است: بدن حیوان. واشنگتن پست پیش‌تر نوشته بود که ویروس ایدز بیش از یک قرن پیش از شامپانزه به انسان منتقل شد، آنفولانزا نوع A از پرندگان وحشی به خوک و بعد به انسان انتقال پیدا کرد و حشرات باعث شیوع تب مرگبار لاسا در غرب آفریقا شدند. ویروس کرونا نیز ابتدا از یک خفاش به یک پنگولین و سپس با ورود به بازار حیوانات وحشی به انسان انتقال پیدا کرد. بدن حیوانات وحشی همیشه ممکن است به ویروس‌هایی آلوده باشد. اما به گفته دانشمندان مشکل از حیوانات نیست بلکه از انسان است. تجارت حیوانات وحشی که میلیاردها دلار ارزش دارد در کنار توسعه صنعت کشاورزی، قطع درختان جنگلی و شهرسازی باعث نزدیک‌تر شدن انسان به حیوان شده و ویروس‌های داخل بدن حیوانات فرصت بیشتری برای آلوده کردن انسان پیدا کرده‌اند. با این‌که بیشتر این ویروس‌ها شانس کمی برای زنده ماندن دارند اما تعداد کمی از آن‌ها مانند ویروس کرونای جدید به کمک ارتباط و تماس نزدیک آدم‌ها با یکدیگر موفق می‌شوند طی چند ساعت به تمام دنیا سفر کنند. همان‌طور که دنیا تلاش می‌کند با بحران بی‌سابقه سلامت عمومی و پیامدهای اقتصادی آن مبارزه کند، بسیاری از دانشمندان می‌گویند که پاندمی ویروس کرونا هشداری بزرگ برای پیش‌گیری از وقوع همه‌گیری‌های بعدی است و تنها راه‌حل آن شریک دانستن حیوانات در زندگی با انسان و حفاظت از زیستگاه و سلامت آن‌ها است. بسیاری ‌از محققان معتقدند که همه‌گیری ویروس کرونا تاکیدی است بر نیاز به اجرای رویکردی جامع موسوم به «سلامت واحد» که در آن سلامت انسان، حیوان و محیط زیست وابسته به یکدیگر شناخته می‌شود. کیت جونز، رئیس دپارتمان اکولوژی و تنوع زیستی در کالج دانشگاهی لندن در گفت‌وگو با واشنگتن پست می‌گوید: «در شیوه برخورد ما با حیوانات و برای درک آسیب‌ها و خطرات امنیت زیستی که خودمان را در معرض آن قرار می‌دهیم، باید تغییرات فرهنگی در سطح جامعه رخ دهد.» جونز در توضیحات خود می‌گوید که این موضوع نشان‌دهنده آن است که باید به تاثیرات این آسیب‌ها در طولانی‌مدت فکر کنیم، جلوی تخریب اکوسیستم به دست انسان گرفته شود تا جایی که می‌شود دست‌نخورده باقی بماند.

وزیر بهداشت ضمن ابراز نارضایتی از برخی پروتکل‌شکنی‌ها و همچنین عدم برخورد با این افراد، گفت: «ما داریم فریاد می‌زنیم که اپیدمی گرفتارمان می‌کند، چرا گوش نمی‌کنید؟ اینطور که نمی‌شود مملکت اداره کرد.»
به گزارش ایسنا سعید نمکی گفت: «من از مدت‌ها قبل در ویدیوکنفرانس و نامه اعلام کردم که خودتان را برای یکی از سخت‌ترین یورش‌های ویروس جهش یافته آماده کنید. امروز دیگر ویروس موتاسیون یافته منحصر به یک نقطه نیست، بلکه همه‌جا می‌شود آن را یافت. دیشب ۱۲ شب دو کیس جدید از بیرجند گزارش گرفتم. خیلی جاها دارند مرتب گزارش می‌دهند. همکاران من کاملا آماده‌اند. مردم شریف باید بدانند که این ویروس علی‌رغم حرف انگلیسی‌ها، هم قدرت سرایت و هم قدرت مرگ‌زایی چند برابری دارد و هم جوان‌ترها را بیشتر گرفتار می‌کند. سه روز قبل در خوزستان کودک ۱ و ۹ ساله بر اثر کووید-۱۹ فوت کرد.»
وزیر بهداشت در ادامه گفت: «به شدت گله‌مندم از کسانی که پروتکل‌ها را رعایت نمی‌کنند و به شدت گله‌مندترم از کسانی که با پروتکل‌شکن‌ها برخورد نمی‌کنند. وزارت بهداشت که ابزار ندارد. ابزار ما جان است که فدا شده و بیش از این چیزی نداریم.»

مجوزی برای تردد به سمت عتبات ندادیم

وزیر بهداشت افزود: «ما کی برای تردد از مرزها به سمت عتبات و برگشتش مجوز و اجازه دادیم؟ چه کسی از من نامه دارد در این زمینه. کدام یک از همکارانم با برخی از این ترددها موافقت کردند؟ اتوبوسی می‌آید و آن را در مرز تست می‌کنیم که فرد مثبت از آن بیرون می‌آید. این فرد مثبت پیاده می‌شود و اتوبوس تا فلان شهرستان می‌رود. ردیابی می‌کنیم و تازه موارد مثبت در آنجا پیدا می‌شوند. تا کجا باید همکاران من تاوان ندانم‌کاری برخی را بدهند. ما چه گناهی کردیم که در ۱۳ ماه مدام باید موج ایجاد شود، موج را بشکنیم و شهید دهیم!»
نمکی گفت: «خدا شاهد است که داغ این شهدای سلامت دارد مرا نابود می‌کند. ناب‌ترین بچه‌های نظام سلامت را از دست دادم. داغی برای هیچ فرماندهی بالاتر از این نیست که افسران ارشد و سربازانش را از دست بدهد آن هم به دلیل ندانم کاری و سهل انگاری دیگران. ما داریم فریاد می‌زنیم که اپیدمی گرفتارمان می‌کند، چرا گوش نمی‌کنید؟ اینطور که نمی‌شود مملکت اداره کرد. چقدر باید فریاد بزنم و بگویم. چقدر باید خجالت بکشم از پزشک و پرستار و علوم آزمایشگاهی و بقیه.»

بزرگان نظام رعایت می‌کنند اما عده‌ای اصلا حواسشان نیست

وزیر بهداشت تاکید کرد: نمی شود که من ناگهان باخبر شوم که بدون اطلاع ما یک گروه آمد و گروهی رفت. آن هم در کشوری که رهبر انقلاب وقتی می‌خواهد نشست مجازی بگذارد، می‌گوید باید از وزارت بهداشت اجازه بگیریم. رئیس‌جمهور می‌خواهد برود مرقد امام (ره) می‌گوید از وزارت بهداشت بپرسید به چه صورت باشد. این نمی‌شود که بقیه رعایت نکنند. بزرگان نظام رعایت می‌کنند، اما عده‌ای اصلا حواس‌شان به این چیزها نیست.» وزیر بهداشت در ادامه گفت: «اگر خدایی نکرده ۵ دقیقه دارویی دیر شود، هزار قلم و هزار شبکه اجتماعی راه می‌اندازند. این‌طور نمی‌توان مملکت اداره کرد. من مکتوب هم نوشتم. دیگر برای ما و همکارانمان بیش از این صبوری میسر نیست. ما برای موج شکنی خلق نشدیم و دیگران برای موج آفرینی. این را همه باید بدانند. محکم هم باید بدانند.»

۳ فوتی قطعی کرونای انگلیسی در تهران

از سوی دیگر، فرمانده ستاد مقابله با کرونای کلانشهر تهران از مرگ قطعی 3 نفر به واسطه کرونای انگلیسی خبر داد. علیرضا زالی در جلسه دیروز ستاد مبارزه با کرونای استان تهران گفت: «در حال حاضر در میزان مراجعان سرپایی افزایش را شاهد هستیم و شاخص بستری نسبت به هفته های گذشته نیز افزایش داشته است.» او گفته که در دی ماه ۲۸ هزار نفر مراجعه سرپایی داشتیم و این رقم در بهمن ماه به ۴۰ هزار نفر رسیده است. زالی در خصوص تعیین کانون شیوع ویروس جهش یافته انگلیسی نیز گفت: نمی‌توانیم مشخص کنیم که کانون شیوع ویروس جهش یافته کجاست و به صورت قطعی نقطه‌ای را معرفی کنیم اما با توجه به پراکندگی مبتلایان می‌توانیم بگوییم در نقاط مختلف تهران مبتلایان وجود داشته و تراکنش اتفاق افتاده است. تاکنون ۳ نفر قوتی قطعی ناشی از ابتلا به ویروس جهش یافته داشتیم.

ظرفیت کافی برای رفتن به سمت تدوین برنامه ملی آمایش وجود ندارد چرا که اسناد آمایش ملی استانی ضعیف هستند. این ضعف به شدتی است که مرکز پژوهش‌های مجلس در اولین پیشنهاد خود گفته است که می‌توان این اسناد را کنار گذاشت و از نو شروع کرد چرا که این اسناد آمایش سرزمین استانی نمی‌تواند مبنای تصمیم‌گیری قرار بگیرد. این در شرایطی است که کشور از زمان برنامه چهارم توسعه و از سال 1384 درگیر همین اسنادی است که اکنون مفید شمرده نمی‌شوند و بودجه قابل توجهی برای آن استفاده شده است. سال 1400 آخرین سال اجرای قانون سند برنامه ششم است و در این برنامه یکی از مهم‌ترین موارد همانند 2 برنامه قبلی ، مکلف کردن دولت به «تدوین اسناد ملی و استانی آمایش سرزمین» است.
سازمان برنامه‌وبودجه که متولی تهیه این سند است، اعلام کرده است که سند آمایش همه 31 استان کشور آماده شده اما هنوز هیچ کدام به تصویب شورای‌عالی آمایش سرزمین نرسیده است در حالی که دیوان محاسبات کشور پیش از این عنوان کرده که اسناد آمایش 4 استان ایلام، چهارمحال‌و‌بختیاری، کرمانشاه و همدان به تصویب رسیده است. در نهایت بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که هیچ کدام از اسناد آمایش استان‌ها تصویب نشده‌اند.
سازمان برنامه و بودجه پیش‌بینی کرده بود که سند ملی آمایش سرزمین تا اردیبهشت سال 1399 تدوین شود که البته این اتفاق هنوز رخ نداده است. به همین منظور مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در ماه‌های پایانی سال 1399 وضعیت تدوین این سند در کشور را بررسی کرده‌است.
بررسی‌های این مرکز نشان می‌دهد که مدت زمان طولانی فرایند تدوین، شروع چندباره تدوین اسناد، استفاده بسیار زیاد از مشاوران غیربومی، نیمه تمام رها شدن مطالعات و تغییر مداوم مشاوران مهم‌ترین مشکلات تدوین سند آمایش سرزمین در استان‌ها است.

ضعف استان‌ها در آمایش سرزمین

مرکز پژوهش‌های مجلس در بررسی خود به برخی از بزرگترین مشکلات تدوین این سند در استان‌ها اشاره کرده است برای نمونه گفته شده که در استان‌های گلستان، کردستان و اصفهان تدوین سند آمایش با چالش‌های قابل توجهی روبه‌رو شده است برای نمونه در این استان‌ها نظام آماری مناسبی وجود ندارد، بر روی مفاهیم کلیدی تفاهم و درک مشخصی نیست، محتوای تهیه شده دارای توصیفات خام و نامنسجم از وضع موجود است، بر گردشگری به عنوان محور توسعه به صورت افراطی تاکید شده است و همین‌طور ایرادات شکلی مانند تکراربخش‌ها در برنامه آن‌ها دیده می‌شود.
با توجه به اسناد موجود در کشور، مجری سند آمایش سرزمین استان اصفهان، دانشگاه اصفهان است که قرار داد آن از تاریخ 1388 شروع شده و در سال 1394 به پایان رسیده‌است. همچنین مجری این طرح در استان کردستان از سال 1389 شرکت مهندسین مشاور هامون 1 و از سال 1396 دانشگاه شهید بهشتی تهران بوده است.
در استان گلستان هم مجری سند آمایش سرزمین از سال 86 تا خاتمه آن یعنی سال 95 گروه آمایش دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان بوده است.
در استان بوشهر، دانشگاه خلیج فارس بوشهر در ابتدا به عنوان مشاور طرح انتخاب شده است که طبق گزارش دیوان محاسبات، به دلیل عدم توانایی مشاور در انجام کار، قرارداد ناتمام باقی مانده است اما پس از انعقاد قرارداد جدید با شرکت مهندسین مشاور مآب برای تدوین طرح، دانشگاه خلیج فارس بوشهر به عنوان ناظر طرح، منصوب شده است!
دربسیاری استان‌ها برای تدوین اسناد استانی فاصله طولانی میان آغاز فرآیند تدوین تا خاتمه آن وجود دارد در حالی که طولانی شدن فرایند تدوین با توجه به سرعت بالای تغییرات در عرصه‌های مختلف، بر اعتبار مطالعات انجام شده تاثیر می‌گذارد و ازآن می‌کاهد.

وضعیت بودجه تدوین سند آمایش سرزمین

از برنامه چهارم تا برنامه ششم توسعه حدود هزار میلیارد ریال برای تدوین برنامه آمایش سرزمین اعتبار تصویب شده است که از این مقدار 600 میلیارد ریال تا پایان سال 98 اختصاص یافته است.
مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده که بیشترین سهم از اعتبار مصوب کشور برای برنامه‌های آمایش استانی از 1384 تا 1398 به استان مرکزی اختصاص یافته است و استان‌های تهران، اصفهان، ایلام و سمنان در رتبه‌های بعدی قرار دارند. از سوی دیگر استان‌های خراسان جنوبی، همدان، خراسان رضوی، البرز، آذربایجان شرقی و گیلان کمترین سهم از اعتبارات مصوب را داشته‌اند.
در زمینه تخصیص اعتبارات هم به استان‌های اصفهان، بوشهر،خراسان رضوی، خراسان جنوبی، کرمان و خوزستان 100 درصد اعتبارات اختصاص یافته است در حالی که استان‌های ایلام، سمنان و قم کمترین سهم از اعتبارات مصوب‌شان را دریافت کرده‌اند.
مدت زمانی که طول کشیده تا اعتبارات لازم به استان‌ها تخصیص پیدا کند بسیار قابل توجه است برای نمونه 14 سال طول کشیده است تا استان یزد اعتباراتش را دریافت کند. در واقع مدت زمان تخصیص اعتبار در 11 استان کشور بیش از یک دهه و در 11 استان دیگر، بین 7 تا 9 سال بوده است.

بزرگترین‌چالش‌ها

مرکز پژوهش‌های مجلس مهم‌ترین مشکلات در زمینه تدوین برنامه آمایش سرزمین را در چند گروه بررسی کرده‌است، این مرکز معتقد است که در ابتدا الزامات حداقلی سند آمایش مانند وجود خواست مشخص، وجود یک دولت توسعه گرا، وجود استراتژی توسعه صنعتی وجود ندارد.
این مرکز همچنین معتقد است، اسناد تدوین شده ضعف‌های محتوایی دارند برای نمونه در این برنامه‌ها به تاثیر سیاست‌های ملی بر برنامه‌های منطقه‌ای توجه نشده‌است، رابطه متناظر میان برنامه‌ها و اهداف وجود ندارد، به بخش گردشگری توجه افراطی شده‌است، تناقضات و اشتباهات آماری در اسناد دیده‌ می‌شود و در روش‌های استفاده شده برای آمایش استان ابهام وجود دارد.
مشکل دیگر اسناد استانی ایرادات شکلی آن‌ها است به طوری که بیش از 30 درصد محتوای گزارش‌ها تکراری است و حتی اسناد ایرادات تایپی دارد.
مرکز پژوهش‌های مجلس در نهایت نظر نهایی خود را با بیان این‌که «با وجود تخصیص منابع مالی قابل توجه به تدوین اسناد آمایش استانی دستاورد قابل اتکایی به دست نیامده است»، این‌گونه اعلام کرده است: «به نظر می‌رسد در حال حاضر ظرفیت کافی برای رفتن به سمت یک برنامه ملی آمایش با کیفیت که دارای برنامه‌های پشتیبان منطقه‌ای نیز باشد، وجود ندارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود که اسناد تدوین شده در حوزه آمایش فعالا مبنای تصمیم‌گیری قرار نگیرند.»
مرکز پژوهش‌ها همچنین 2 راه‌حل برای وضعیت پیش‌آمده ارائه کرده است. این مرکز گفته یا باید شرایط مطلوب برای تدوین مجدد اسناد ایجاد شود و کلیه اسنادی که تا کنون تهیه شده کنار گذاشته شود و یا این‌که از وضعیت موجود با دستاوردی حداقلی، حداکثر استفاده را انجام داد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی عصر دیروز در دیدار رییس و منتخبان ملت در مجلس خبرگان، تاکید کردند: حد غنی‌سازی ایران ۲۰ درصد نیست متناسب با نیاز کشور ممکن است به ۶۰ درصد هم برسد. به گزارش ایسنا، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به قانون مصوب مجلس در خصوص کاهش تعهدات برجامی، گفتند: مجلس قانونی را تصویب و دولت هم از آن استقبال کرد و تا دیروز نیز کارهایی را که باید انجام می‌شد، انجام دادند و ان‌شاء الله فردا نیز یک مورد دیگر از این قانون انجام خواهد شد. ایشان با اشاره با اختلاف برداشتی که مجلس از کار دولت دارد، افزودند: این اختلاف‌نظرها قابل حل است و باید دو طرف، قضیه را با همکاری یکدیگر حل کنند و نباید اختلاف‌ها رها و یا تشدید شود که نشان‌دهنده دو صدایی باشد. رهبر انقلاب اسلامی تاکید کردند: دولت خود را موظف به عمل به قانون می‌داند و باید به این قانون که قانون خوبی است، به دقت عمل شود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ادبیات آمریکا و سه کشور اروپایی در قبال کاهش تعهدات برجامی ایران را مستکبرانه، طلبکارانه و غیرمنصفانه و ادبیاتی غلط خواندند و گفتند: جمهوری اسلامی از روز اول و تا مدت طولانی، بر اساس تعالیم اسلام به تعهدات خود عمل کرد اما طرفی که از روز اول به تعهدات خود عمل نکرد همین چهار کشور بودند، بنابراین آنها باید مورد عتاب و خطاب و بازخواست قرار گیرند. ایشان افزودند: وقتی آمریکا از برجام خارج شد و دیگران هم با او همراهی کردند، دستور قرآن این است که تو هم تعهد را رها کن که با این حال باز هم دولت محترم ما تعهدات را رها نکرد و به تدریج بخشی از آنها را کاهش داد که البته این موارد نیز در صورت عمل کردن آنها به وظایف‌شان قابل برگشت است.
ایشان با یادآوری قتل عام ۲۲۰ هزار نفر در بمباران اتمی آمریکا و همچنین محاصره مردم مظلوم یمن و بمباران بازار و بیمارستان و مدرسه بوسیله جنگنده های ساخت غربی‌ها، گفتند: کشتار غیرنظامیان و مردم بی‌گناه روش آمریکایی‌ها و غربی‌ها است و جمهوری اسلامی این روش را قبول ندارد و بر همین اساس به سلاح هسته‌ای فکر هم نمی‌کند. رهبر انقلاب اسلامی تأکید کردند: اما ما برای کسب توانایی‌های هسته‌ای متناسب با نیازهای کشور مصمم هستیم و به همین علت، حد غنی‌سازی ایران ۲۰ درصد نخواهد بود و تا هرجا که لازم و نیاز کشور باشد اقدام خواهد کرد مثلاً برای پیشران هسته‌ای یا کارهای دیگر ممکن است غنی‌سازی را به ۶۰ درصد هم برسانیم.

سی‌سخت 8000 هزار نفر و شهرستان دنا 45 هزار نفر است. پهنه زلزله زده بخشی از شهرستان سمیرم و شهرستان بویراحمد را نیز شامل می‌شودزلزله در راستای گسل سی‌سخت (بخشی از سامانه گسله کازرون) در ژرفای حدود 10 کیلومتر و در محدوده شهر سی‌سخت (مرکز شهرستان دنا) موجب خسارات زیاد به خانه‌های مردم سی‌سخت، 65 نفر مصدوم و البته در جریان زلزله خوشبختانه کسی کشته نشد. بیشتر آسیب‌ها به بافت فرسوده شهر سی‌سخت وارد شد و عمده خسارات ناشی از تخریب منازل مسکونی است. محدوده شمال شهر سی‌سخت، منطقه قلعه و خیابان مطهری بیشترین آسیب را دید و بر اساس برآوردهای اولیه 3 هزار واحد مسکونی در سی‌سخت به میزان مختلف دچار خسارت شدند. جمعیت زلزله در راستای گسل سی‌سخت (بخشی از سامانه گسله کازرون) در ژرفای حدود 10 کیلومتر و در محدوده شهر سی‌سخت (مرکز شهرستان دنا) موجب خسارات زیاد به خانه‌های مردم سی‌سخت، 65 نفر مصدوم و البته در جریان زلزله خوشبختانه کسی کشته نشد. بیشتر آسیب‌ها به بافت فرسوده شهر سی‌سخت وارد شد و عمده خسارات ناشی از تخریب منازل مسکونی است. محدوده شمال شهر سی‌سخت، منطقه قلعه و خیابان مطهری بیشترین آسیب را دید و بر اساس برآوردهای اولیه 3 هزار واحد مسکونی در سی‌سخت به میزان مختلف دچار خسارت شدند. جمعیت سی‌سخت 8000 هزار نفر و شهرستان دنا 45 هزار نفر است. پهنه زلزله زده بخشی از شهرستان سمیرم و شهرستان بویراحمد را نیز شامل می‌شود. جمع کل افراد تحت اثر لرزش‌های زلزله حدود 120 هزار نفر برآورد شده است.
مشکل اصلی در چهار روز بعد از حادثه سردی هوا است، چرا که بارش برف و باران، وزش باد، و رعد و برق و کاهش دما در شب‌هنگام به 7 درجه زیر صفر، زندگی افراد بی‌خانمان شده را بسیار دشوار کرده است. بارش سنگین برف و کولاک و کاهش شدید دما زلزله‌زده‌ها و امداد رسانان را با خطر سرماخوردگی و ابتلا به کرونا مواجه کرده است. در ساخت اسکان موقت برای مدت زمان سه ماهه مبلغ 20 میلیون تومان برای هر خانواده در نظر می‌گیریم و ساخت و بازسازی خانه‌ها معمولاً باید ظرف مدت دو تا سه ماه انجام شود.
مردم نیز به دلیل غیرقابل سکونت بودن منازل، سردی و کولاک را به ویژه طی شب‌های سرد تحمل می‌کنند. مشکل بزرگ آنجاست که هلال احمر حاضر است در سوله‌های خود به مردم امداد رسانی کند، ولی مردم از ناامنی و دزدی از خانه‌های نیمه ویرانشان نگرانند و حاضر نیستند آنها را ترک کنند. بیشتر مردم می‌خواهند تا چادرها را تحویل بگیرند و در حیاط منزل خودشان چادر بزنند. هلال احمر برپایی چادر و اردوگاه را در نظر ندارد. منازل مردم آسیب دیده در حالی که ظاهر خانه‌‌ها سالم است اما داخل آن‌ها تخریب شده و مردم با این شرایط نمی‌توانند در منزل خودشان زندگی کنند. زلزله‌زده‌ها به دلیل سردی هوا و بارندگی نمی‌توانستند در حیاط منازل چادر برپا کنند و از طرفی به دلیل مسائل امنیتی به سوله‌های هلال‌احمر که چادر برپا شده بود هم مراجعه نمی‌کنند. مدیر هلال احمر عنوان کرد که توزیع کانکس به دلیل مشکلاتی که در زلزله کرمانشاه ایجاد شده بود، جزء مصوبات نیست. استانداری کهگیلویه و بویراحمد اعلام کرد بیش از ۱۲۰۰ واحد مسکونی شهری و روستایی خراب شده و حدود سه هزار واحد نیازمند تعمیرات اساسی‌اند. وزیر راه و شهرسازی به عنوان نماینده ویژه رئیس جمهور گفت: «پس از ارزیابی خسارت وارده به تک تک خانه‌ها، مغازه و زیرساخت‌ها برای همه تشکیل پرونده خواهد شد و دولت برای تخصیص بودجه، کمک بلاعوض و تسهیلات ارزان قیمت برای بازسازی منطقه برنامه ریزی می کند. دولت وام‌های قبل از زلزله را مدنظر قرار می‌دهد و زلزله‌زدگان را از پرداخت قبض آب و برق معاف می‌کند.» رئیس سازمان بسیج کشور در بازدید روز چهارم (یکشنبه) از دولت خواست تسهیلات تخصیص یافته به زلزله‌زدگان سی‌سخت مرکز شهرستان دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد را افزایش دهد. خدمات رسانی سپاه و بسیج در حوزه‌های مختلف به ویژه بخش درمانی در مناطق زلزله زده تداوم می‌یابد. بخش لجستیک سپاه برای خدمات رسانی به شهروندان آسیب دیده آماده است و اگر مردم اجازه دهند وسایل و امکانات زندگی آنها را به مکان مورد نظرشان انتقال می‌دهیم. قرار است تعمیرات واحدهای مسکونی خسارت دیده از زلزله تا پایان فروردین ماه و نوسازی تا پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۰ صورت گیرد. کمک رسانی به مردم سی‌سخت فوریتی اجرایی در حد ساعت‌ها و دقایق دارد، و وعده‌های طولانی مدت تنها به گسترش سرماخوردگی و کرونا بین زلزله زده ها و امدادگران منجر می‌شود.

دیروز کانال تلگرام جمعیت امام علی (ع) طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد وزارت کشور دادخواست انحلال جمعیت امام علی (ع) را در مرجع قضایی مطرح کرده است. طبق ابلاغیه‌ای که به دست مدیران این جمعیت رسیده است جلسه رسیدگی به این موضوع دوازدهم اسفند ماه جاری است. این جمعیت همچنین اعلام کرده در حال حاضر تمامی مراکز و پروژه‌های این نهاد طبق روال قبل به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
جمعیت امام علی (ع) یکی از بزرگترین موسسات مردم نهاد در ایران است که بیش از بیست سال پیش فعالیت رسمی خود را با کسب مجوز از وزارت کشور آغاز کرده و در زمینه معضلات اجتماعی با تمرکز بر مسائل مربوط به کودکان فعالیت می‌کند. بالغ بر دو دهه از فعالیت این جمعیت در ایران می‌گذرد و در حال حاضر بالغ بر 6 هزار کودک تحت پوشش این جمعیت هستند و حدود 10 هزار نیروی داوطلب در بیش از 40 مرکز این جمعیت با نام «خانه ایرانی» در محلات حاشینه‌نشین سراسر کشور به خدمات رسانی مشغول هستند. این جمعیت همچنین در سال 1389 موفق به کسب مقام مشورتی خاص از شورای امور اقتصادی – اجتماعی سازمان ملل شد. عنوانی که در سال 1397 به مقام مشورتی عام ارتقا پیدا کرد.
در کنار ارائه خدمات آموزشی و فرهنگی و ورزشی در خانه‌های ایرانی این جمعیت و برگزاری آیین‌های مختلف در مناسبتهای مذهبی و ملی، سیمنارهای علمی و تخصصی در زمینه معضلات اجتماعی به ویژه کودکان و زنان از جمله فعالیت‌هایی است که این نهاد بر آن تمرکز دارد. در همین راستا در طول سال‌های فعالیت خود برنامه‌ها و سمینارهای علمی از جمله «سمینار ازدواج کودکان در سکونتگاه‌های فقیرنشین»، «سمینار کار کودک»، «سمینار تخصصی اعتیاد زنان باردار»، «سمینار کودک‌آزاری در سکونتگاه‌های فقیرنشین» را با حضور کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه اجتماعی و چهره‌های دانشگاهی برگزار کرده و تلاش کردند تا با نگاهی علمی معضلات اجتماعی موجود در کشور را بررسی و برای رفع و کاهش آن‌ها راهکارهایی مبتنی بر مطالعات دقیق میدانی ارائه دهند. بسیاری از مواردی که در سمینارهای برگزار شده توسط جمعیت امام علی (ع) مطرح شده است، مواردی است که برای نخستین بار در سطح گسترده و در محافل علمی مطرح و مورد بررسی قرار گرفته است.
مدیر عامل، رئیس هیات مدیره و دو عضو این جمعیت تابستان سال جاری بازداشت شده و در حال حاضر با قید وثیقه آزاد هستند.

در نوشته قبل در معرفی کتاب «مواجهه با سکوت» تا اندازه‌ای به نحوه نگرش تاکه میتسو آهنگساز ژاپنی پرداخته شد. تا که میتسو پیش‌بینی می‌کند که با پیشرفت علوم ارتباطی مبادلات وسیع و روبه گسترش فرهنگی در پیش است. او آینده فرهنگی را یکپارچه می‌بیند و از آن به عنوان فرهنگ جهانی یاد می‌کند. او در سخنرانی‌اش می‌گوید تا آن زمان وقت داریم تا سعی کنیم به تفکرات متفاوت و تنوعات فرهنگی فکر کنیم. تا که میتسو می‌گوید مدرن ها مشکلات و چالش‌هایی را در انتهای قرن بیستم ایجاد می‌کنند که زاییده تکنولوژی است. نماد این مشکلات سلاح اتمی است و در این موقعیت تنها مسئله اصلی زنده ماندن است. موسیقی الزاما در این بین حس و حال شاد و لذت بخش ندارد. او موسیقی ژاپنی را اصالتا برگرفته از موسیقی چین و کره می‌داند که با راه‌یابی به ژاپن در طول زمان ژاپنیزه شده‌اند. از زمان معرفی این موسیقی به ژاپن در حدود دو هزار سال می‌گذرد و سازهایی که وارد ژاپن شده‌اند پس از تکامل به کلی متفاوت گشته‌اند. صداهایی که از این سازها و یا ساز بومی استرالیا به نام دیجیریدو در می‌آید معتدل نیست.دیجیریدو مثلا صدایی بم و راز آلود دارد که گویا از دل زمین به سطح می‌آید. در غرب این اصوات به خوبی شنیده نمی‌شوند و اصلا دیجیریدو ساز محسوب نمی‌شود. لذا در غرب بخش مهمی از موسیقی بومی غیرقابل شنیدن می‌شود. موسیقی غربی را در هر نقطه ای از جهان می توان اجرا کرد ولی نمی توانید موسیقی جزیره گاروت را خارج از سرزمین خودش اجرا کنید. اصوات مجرد و منفرد موسیقی غرب در چارچوب کلی اثر دیده می شوند اما این اصوات در برابر اصواتی مانند دیجیریدو تصنعی بنظر می‌رسند. لذا صدای غرب و صدای شرق دو نقطه متضاد هم‌اند. اصوات قابل انتقال در برابر اصوات غیرقابل انتقال….حال سوال این است که سرنوشت این اصوات غیر قابل انتقال در فرهنگ یکپارچه آینده چه خواهد بود؟

شعار اصلی مدیریت پنجم شهری، ایستادگی مقابل شهرفروشی بود. مدیران شهری بارها ادعا کردند که تراکم نمی‌فروشند، پیروز حناچی، شهرداری تهران در آخرین نشست خبری که با خبرنگاران داشت اعلام کرد که :«ادعا می‌کنیم به قولی که در حوزه شهرسازی به مردم داده بودیم، جامه عمل پوشاندیم» او همچنین اعلام کرده بود که از سال ۹۰ تا ۹۹ ۲ هزار و ۱۳ پرونده دارای افزایش طبقه در سیستم شهرداری ثبت شده است. با این وجود اما بسیاری از شورای شهری‌ها ادعا می‌کنند که تحقق این وعده باتوجه به بودجه سال ۱۴۰۰ شهرداری تهران ممکن نیست.دیروز سوم اسفند در جریان بررسی لایحه بودجه شهرداری تهران اعضای شورا بر سر مصادیق شهرفروشی با یکدیگر به توافق چندانی دست پیدا نکردند. اعضای شورای اسلامی شهر تهران با ۱۶ رای موافق کلیات بخش درآمدی بودجه ۱۴۰۰ شهرداری تهران را به تصویب رساندند. به گزارش ایسنا، در ابتدا حسن رسولی با قرائت گزارش کمیسیون تلفیق درباره ردیف‌های درآمدی بودجه ۱۴۰۰ گفت: پس از ارائه بودجه در تاریخ ۵ بهمن ماه توسط شهردار تهران، بررسی سرفصل‌های بودجه در کمیسون‌ها انجام و براساس برنامه زمان‌بندی باید این بودجه بررسی و تا تاریخ ۱۰ اسفند به هیات تطبیق ارائه شود و سیر مراتب تصویب را طی کند.
او گفت: براساس بخشنامه وزارت کشور، امسال برخلاف سنوات قبل تمامی بار مالی تبصره‌های بودجه شهرداری‌ها از جمله شهرداری پایتخت نباید به صورت باز باشد و باید دارای ردیف مشخص باشد. درآمدهای ناشی از عوارض عمومی ۲۹ هزار و ۷۶۵ میلیارد تومان است. درآمدهای ناشی از عوارض اختصاصی ۹۲۵ میلیارد تومان و بهای خدمات و موسسات انتفاعی شهرداری ۴۸۷ میلیارد تومان است.
او ادامه داد: درآمدهای حاصل از وجوه و اموال شهرداری ۷۷۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان و کمک‌های اهدائی دولت و سازمان‌های دولتی ۲ هزار و ۲۶۱ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. برای ماده ۱۰۱ قانون شهرداری ۱۰ میلیارد تومان به عنوان منبع درآمدی در نظر گرفته شده است. فروش اموال غیرمنقول ۷هزار و ۶۸۵ میلیارد تومان، فروش اموال منقول ۴هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان و فروش سرقفلی دو میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
رسولی تاکید کرد: ردیف سایر ۷۶ میلیارد تومان، منابع حاصل از واگذاری دارایی مالی ۵ هزار و ۹۰۶ میلیارد تومان، وام‌های دریافتی هزار و ۸۴۵ میلیون تومان، انواع اوراق مشارکت و اسناد و سهام ۴ هزار و ۷۱ میلیارد تومان است. سرجمع سرفصل ردیف‌های درآمدی ۴۸هزار و ۳۵۳ میلیارد تومان است.
محمد‌جواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران با کلیات بودجه مخالفت کرد و آن را در راستای تطهیر شهرفروشی دانست. به گزارش «پیام‌ما»، محمد جواد حق‌شناس در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۰ شهرداری تهران، گفت: متاسفانه بر خلاف انتظار با توجه به نگاهی که بر اساس مصوبات و ضوابطی که ما در برنامه تکلیف کرده بودیم و نیز توجه به برخی انحرافات جدی از برنامه، این بودجه که باید یک برش سالانه و یک پنجم برنامه‌ای داشته باشد‌، مورد توجه قرار نگرفته است. او با تاکید بر این‌که کمیسیون در دو صفحه مخالفت اعضای محترم کمیسیون فرهنگی را خدمت جناب آقای هاشمی و شهردار محترم و تمام اعضای محترم شورای شهر و معاونان ذی‌ربط در شهرداری فرستاده است گفت: متاسفانه گوش شنوایی برای شنیدن نیست و تلاش بر این است که بودجه با همین شکل و شمایل به پیش رود. حق‌شناس ادامه داد: قطعا افزایش بی‌قاعده سقف بودجه بدون توجه به واقعیات درآمدی به هیچ وجه قابل قبول نیست .نکته بعدی در وضعیت موجود که در ماه اسفند هستیم تحقق درآمدهای سال جاری است که متاسفانه ۶۵درصد است و ما امیدواریم بتوانیم تا پایان اسفند به ۷۰ درصد برسانیم. به گفته او، وقتی که ما امسال از بودجه سی هزارتایی نتوانستیم هفتاد درصد محقق کنیم چطور می‌توانیم با این افزایش سقف بودجه برای سال آینده بی‌توجه به درسی که درآمدها دوباره امسال به ما می‌دهد. دست پیدا کنیم؟ به نظر من این یک ضعف جدی در نگاه بودجه‌ای است. او تاکید کرد: بی توجهی به جذب منابع جدید که در چند سال گذشته، در دو سه سالی که از شهرفروشی فاصله گرفته‌ایم ، مورد تاکید بوده است و قرار بوده به سمت منابع پایدار حرکت کنیم، اما حرکت در این مسیر بسیار کند بوده است. حق‌شناس افزود: متاسفانه امسال در بودجه پیشنهادی به نحوی بازگشت پیدا کردیم و با نام‌های جدید در واقع روند و رویکرد شهر فروشی و به نوعی شهر فروشی را داریم تطهیر می‌کنیم. او افزود: این یک بازگشت به عقب است. می‌خواهم خواهش کنم شورای پنجم مفتخر بوده در همه زمینه‌ها تلاش کرده از این پدیده شوم که بیست سال است بر شهرداری و بر مقدرات شهر سایه افکنده، خارج شود، فاجعه‌ای که به لحاظ محیط زیستی داریم‌، دودی که هست و عدم سلامت هوا و بحث ترافیک نتیجه همین شهر فروشی‌ها بوده است، باید کاری کنیم که دوباره به آن وضعیت برنگردیم. او تاکید کرد: عدم توازن تملک و واگذاری‌های دارایی مالی یکی از مشکلاتی است که در بودجه امسال دیده شده است ،تغییر نامتوازن سهم‌های حوزه ماموریتی از بودجه که امسال هم همچون سه سال گذشته حوزه فرهنگی اجتماعی متاسفانه کمترین سهم را داشته و بیشترین کاهش را که اصلا با شعارهای این دوره شورا نمی‌خواند، عملکرد ضعیف تبصره‌ها در سال ۹۹ و کاهش چشمگیر خالص اعتبارات حوزه فرهنگی و اجتماعی از موارد اعتراض است. پس از او نوبت رسولی بود تا از روند شهرداری و روندی که در آینده وجود خواهد داشت دفاع کند. رسولی گفت: جزء افتخارات این دوره پایان دادن به غارت منابع نسل‌های آینده است، در حالی که طی ۲۰ سال گذشته ۲۰ هزار میلیارد شهرفروشی صورت گرفته است. رسولی ادامه داد: در کمیسیون برنامه بودجه آنچه که شهرداری انجام داده دفاع می‌کنیم. محسن هاشمی، رئیس جلسه اما در پایان به رویکرد اعضای مخالف با کلیات بودجه انتقاد کرد و در جمع خبرنگاران گفت: برخی اعضا تراکم پایه و مازاد تراکم را با شهرفروشی اشتباه گرفتند و فکر می‌کردند فروش تراکم است در صورتی که ما خارج از طرح تفصیلی که قانون فعلی مورد تصویب شورای‌عالی شهرسازی است هیچ تراکم فروشی داریم و به‌طور قاطع می‌گویم این اتفاق در شهرداری تهران نمی‌افتد.
هاشمی افزود: هر افزایش تراکم و تغییر کاربری به طور حتم در کمیسیون ماده ۵ تصویب می‌شود و وقتی کمیسیون ماده ۵ آن را تصویب کرد وزارت مسکن شهرسازی نیز باید تایید کند و در نتیجه یک تصمیم ملی است بنابراین «شهرنفروشی» در شورای پنجم جا افتاده است.
او ادامه داد: موضوعی کمتر به آن پرداخته شده این است که با وجود تورم ۳۰۰ درصدی در طول چهار سال گذشته، بودجه شهرداری تهران تنها ۹۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
باوجود مخالفت او و دیگر اعضای کمیسیون فرهنگی و اجتماعی کلیات بخش درآمدی بودجه ۱۴۰۰ به تصویب رسید.

با افزایش شیوع و گسترش گونه جدید کرونا در خوزستان، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نسبت به این موضوع هشدار داده و گفته است در حال حاضر ۱۱ شهر خوزستان در وضعیت قرمز قرار دارند. به گفته او یکی از دلایلی که باعث ورود گونه انگلیسی به ایران شده، صدور جواب آزمایش‌های منفی قلابی «در آن طرف مرزهای خوزستان» برای مسافرانی بوده که به ایران می‌آمدند.به گزارش ایسنا، رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بیان این‌که اکنون سوش غالب جامعه، سوش انگلیسی است، گفت: «با وجود این‌که ۴۰ روز از این پیک می‌گذرد، تعداد مبتلایان ۶ تا ۱۴ ساله در این پیک، بیش از دو برابر شده و موارد ابتلای ۱۵ تا ۲۹ ساله‌ها نیز ۱۷ درصد نسبت به پیک اول بیشتر شده است.» دکتر فرهاد ابول‌نژادیان ادامه داد: «تا انتهای دی‌ماه، وضعیت بیماری در خوزستان خوب بود اما از ابتدای بهمن‌ماه میزان مراجعه به بیمارستان‌ها و مراکز ۱۶ ساعته افزایش یافت و از ۱۰ بهمن‌ماه به بعد، سرعت مراجعه و انتشار بیماری بسیار زیاد شد.» رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفته است، با توجه به روند افزایشی بیماری و مشاهده سرعت انتشار بیماری، نسبت به گسترش ویروس انگلیسی نگران بوده‌اند: «نمونه‌های مشکوک، به انستیو پاسور ارسال شد و در نتیجه، ۹ نمونه از ۱۰ نمونه ارسال‌شده، کرونای انگلیسی بودند.» ابول‌نژادیان گفت: «با اثبات ابتلای این افراد به کرونای انگلیسی، این بیماران را رهگیری کردیم. با توجه به این‌که موارد بیماری از شادگان افزایشی شد، بررسی‌های لازم انجام شد و متوجه شدیم که یک خانواده ساکن انگلیس به عراق سفر کرده بودند و از عراق نیز به ایران آمده و در منزل خانواده‌ای در شادگان حضور پیدا کرده‌اند و گسترش بیماری از این نقطه بوده است.» او در ادامه گفت: «۲۵ دی‌ماه نیز یک مسافر عراقی که به کرونای انگیسی مبتلا بود در یکی از هتل‌های اهواز حضور پیدا کرده بود؛ پس از اخذ نمونه از ۷۴ نفر از پرسنل این هتل، متوجه شدیم که چهار نفر از آن‌ها مبتلا شده‌اند و برخی از این پرسنل، خانواده‌هایشان را نیز مبتلا کرده بودند… حدود ۲۰ روز پیش نیز فردی به عراق سفر کرده بود و آنجا آلوده شد و پس از برگشت به ایران، خواهرش را نیز به کرونا مبتلا کرد و اکنون کل خانواده‌اش درگیر شده‌اند.» او همچنین نسبت به خطرناک بودن ویروس جدید، اظهار نگرانی کرد و گفت: «دو کودکی که روز گذشته فوت شدند، به کرونای انگلیسی مبتلا شده بودند که یکی از آن‌ها از ایذه و بیمار دیگر از سوسنگرد بود.» به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، یکی از آن‌ها دختر ۹ ساله اهل سوسنگرد بوده که بیماری زمینه‌ای نداشته است. پزشکان با انجام سی‌تی‌اسکن از مغز متوجه شدند که بخشی از بخش خاکستری مغز خورده شده است و بیمار را به عنوان مننژیت یا همان التهاب پرده مغز، به بیمارستان کودکان ابوذر اهواز اعزام کردند. ابول‌نژادیان گفت: «پزشکان متخصص ریه در بیمارستان ابوذر، به ضعف و بی‌حالی و تب این دختر مشکوک شدند و با انجام سی‌تی‌اسکن متوجه شدند که تمام ریه درگیر است و این کودک در تنها کمتر از دو ساعت در بیمارستان ابوذر فوت شد.»

خرید و فروش جواب منفی تست

ابول‌نژادیان با اشاره به چگونگی ورود کرونای انگلیسی به این استان گفته است: «بر اساس مبادلات بین‌المللی، مقرر بود هر کسی از کشور خارج می‌شود یک تست پی.سی.آر منفی که در ۷۲ ساعت گذشته انجام شده، در دست داشته باشد اما در ۱۰ روز گذشته گزارشاتی به دست ما رسیده است که آن طرف مرزها برخی تست‌ها به صورت کاغذ، خرید و فروش می‌شد و تا حدود یک میلیون و نیم کاغذ جواب منفی تست بدون انجام آزمایش به این افراد تحویل داده شد که در این زمینه، صداقت رعایت نشد و اعتماد را خدشه‌دار کردند. او گفت: «بنابراین فعلا مرزها بسته شدند و باید شرایط برای انجام تست در مرزها فراهم شود.»
ابول‌نژادیان گفته که در نقطه صفر مرزی باید آزمایشگاهی ایجاد شود. از طرف دیگر در مرز، محلی برای قرنطینه نیز وجود ندارد که این مساله، یکی از نقاط آسیب است.

آمار مرگ و میر کرونادر عراق مستند نیست

رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفته است که در عراق هیچ نظام ثبتی وجود ندارد و کمتر از ۵۰ درصد مرگ‌ها در بیمارستان است و بنابراین «آمار اعلامی موارد فوت در کشور عراق غیرمستند است.»
او گفته است: «تاکنون طبق اعلام کشور عراق، این کشور ۱۵ هزار مورد مرگ ناشی از کرونا داشته است که اگر ۵۰ درصد این موارد در بیمارستان‌ها رخ دهد باید این عدد را در چهار ضرب کنیم که به ۶۰ هزار نفر می‌رسد.» به گفته او، «عراق نمی‌داند که سوش انگلیسی در کشورش رخ داده است زیرا نظام ثبتی ندارد.»
رئیس دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بیان این‌که اکنون سوش غالب جامعه، سوش انگلیسی است، گفت: «با وجود این‌که ۴۰ روز از این پیک می‌گذرد، تعداد مبتلایان ۶ تا ۱۴ ساله در این پیک، بیش از دو برابر شده و موارد ابتلای ۱۵ تا ۲۹ ساله‌ها نیز ۱۷ درصد نسبت به پیک اول بیشتر شده است.»
او همچنین از افزایش 45 درصدی فوتی‌های خوزستان در هفته گذشته صحبت کرده است. به گفته او، «موارد بیماری در هفته گذشته نسبت به هفته قبل از آن، ۷۴ درصد، موارد بستری ۹۰ درصد و موارد فوت ۴۵ درصد افزایش یافته است.»

احتمال وقوع «اپیدمی مرگ»

از سوی دیگر، استاندار خوزستان نیز گفته است که اگر مردم و اصناف، همکاری نکنند، «قطعا نمی‌توانیم وضعیت را کنترل و مدیریت کنیم» و در آن صورت «شاهد اپیدمی مرگ» در خوزستان خواهیم بود. او گفته است: «ما در عزاداری‌های سنگین کشتار به راه می‌اندازیم زیرا افراد ناقلی که نمی‌دانیم به کرونا مبتلا هستند، باعث می‌شوند جمعیت را مبتلا کنند و به صورت غیرمستقیم، باعث قتل دیگران شوند. در جشن عروسی برای شادی جمع می‌شویم اما در همان شادی، افراد ناقل دیگران را مبتلا می‌کنند و عروسی را به عزا تبدیل می‌کنند. اکنون که ویروس جهش‌یافته و کرونای انگلیسی نیز در استان خوزستان شیوع یافته، وضعیت دشوارتر شده است.
از طرف دیگر، دکتر محمداسماعیل مطلق، مشاور معاون بهداشت وزارت بهداشت، در نامه‌ای از نمکی، وزیر بهداشت درخواست کرده تا با وجود انتشار کرونای انگلیسی در خوزستان، این استان را به مدت دو هفته قرنطینه کنند.

تصویر تندیس‌های بزرگ بامیان پیش چشم اهالی افغانستان است؛ انفجارها و فروریختن و نیستی. طالبان در بیانیه‌ای بی‌سابقه به جنگجویانش دستور داده «آثار قدیمی» را تخریب نکنند. با انتشار این بیانیه، که در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی در حال دست به دست شدن است، مردم کشور همسایه، یاد ویرانی دو مجسمه بودا در کوه‌های بامیان افتاده‌اند و می‌گویند: «دیر از خواب بیدار شدی مجاهد صاحب، همه چیز ویران شده.» فرماندهان طالبان بیست سال پیش در زمان حکومت این گروه بنای ۳ هزار ساله سنگی را که بزرگ‌ترین تندیس بودا در جهان به حساب می‌آمد، کفرآمیز دانستند و با مواد انفجاری از بین بردند. آن‌ها در این سال‌ها، مثل آنچه داعش با تاریخ پالمیرا کرد، در موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی به تخریب ادامه دادند و اکنون در بیانیه جدید ادعای «حفظ عتیقه» کرده‌اند.موضع‌گیری بی‌سابقه طالبان همه را به تعجب واداشته و بسیاری را به یاد تخریب‌های پیشین خشمگین کرده است. گروهی تخریب مراکز فرهنگی و آموزشی را یادآوری کرده‌اند و عده‌ای دیگر در واکنش، از کشتار شهروندان غیرنظامی گفته‌اند و ادعای حفاظت از تاریخ و فرهنگ را دروغ خوانده‌اند. در این بیانیه «از تمام مسئولان امارت اسلامی، روسای کمیسیون‌ها و ادارات، والی‌ها،‌ ولسوالان (فرمانداران)، مسئولان قطعات (فرماندهان واحدهای نظامی) و گروپ‌ها، مجاهدین و سایر هموطنان» خواسته شده که در ارتباط با آثار تاریخی این موارد را در نظر بگیرند:
«این‌که افغانستان کشور مملو از آثار تاریخی و عتیقه است، همچنان آثار مذکور جزء از تاریخ، هویت و فرهنگ غنی کشور ما است، همه مکلفیت داریم که از آن آثار حفاظت، مراقبت و پاسبانی نماییم. در هیچ جای به کسی اجازه نیست که آثار قدیمی (زیرخاکی) را از زمین کندن کاری کنند، آن را انتقال داده و به فروش برسانند و یا آن را به کدام نام دیگر از کشور خارج نمایند. همه مجاهدین از استخراج/کندن کاری آثار قدیمی جدا جلوگیری کنند، از جاهای تاریخی، مثلا قلعه‌‌های کهنه، منارها و برج‌های تاریخی و سایر جاهای عتیقه خوب مراقبت نمایند، تا از تخریب، انهدام و ضرر مصون شود.»
بسیاری از خواندن این جملات برآشفته‌اند. شاه‌حسین مرتضوی، مشاور رئیس‌جمهوری افغانستان، در حساب شخصی توییترش به تندی پاسخ طالبان را داده است: «دروغگویی و ریاکاری سیاسی. طالبان از یک‌سو ماشین کشتار جمعی را فعال کرده‌اند، از طرف دیگر اعلامیه برای حفظ و مراقبت آثار قدیمی صادر می‌کنند. کارنامه این گروه در تخریب مجسمه‌های بودا، تخریب زیرساخت‌ها، سیاست زمین سوخته، کشتار بی‌رحمانه مردم و تخریب پل، پلچک، پایه‌های برق و دیگر تاسیسات بر همه روشن است. وقتی برای طالبان کشتن کودکان، زنان، معلم، خبرنگار، فعال مدنی و عالم دین به کار روزمره بدل شده باشد. با کدام روی درباره حفاظت از آثار تاریخی اعلامیه می‌دهند. طالبان اگر راست می‌گویند به خشونت‌ها خاتمه داده، آتش‌بس را عملی و به میز گفت‌وگو حاضر شوند.»
طالبان با سابقه پررنگ تخریب و حمله به موزه ملی افغانستان، با این توصیه بیانیه‌ را پایان داده است: «چون وظیفه نگهداری و مراقبت از آثار قدیمی به کمیسیون امور فرهنگی سپرده شده، همه ادارات امارتی، به خصوص کمیسیون نظامی، والیان و سایر مجاهدین با کمیسیون امور فرهنگی در حفظ آثار قدیمی همکاری و هماهنگی کنید. فروش، قرارداد، حمل‌و‌نقل هر نوع چیزهای تاریخ ممنوع می‌باشد، هیچکس هم تلاش نکند که به جاهای متذکره کاری داشته باشند و یا از ساحات نامبرده بهره‌برداری نمایند. والسلام.»

فرهنگ را معنا کنید

«لطفا معنای فرهنگ را تشریح بدهید، در زمان که شما‌ برای یک مدت کوتاه در افغانستان حکمت کردین، مردم مسلمان و بی‌گناه افغانستان هر روز و هر دقیقه شاهد کار برجسته فرهنگی شما بودند، آرشیو رادیو افغانستان را،‌ آرشیو ملی افغانستان را شما اجیران از بین بردین.» این پاسخ ضیا به بیانیه طالبان است. واکنش‌هایی از این دست که هر کدام از یک ویرانی می‌گویند بسیارند. جاوید نوشته است: «طالب در حالی به جهانیان و ملت افغانستان وعده دروغین نگهداری آثار باستانی کشور را می‌دهد که در زمان حاکمیت‌شان باستانی‌ترین اثر، بودا را به اشاره دیگران، ظالمانه تخریب کردند و از بین بردند. در حالی که هیچکس به او نگاه عبودیت نداشت، چون همه ملت مسلمان‌اند. ما نمی‌بخشیم و فراموش نمی‌کنیم.» این هم پاسخ نوید رحیمی است: «طالبان دست از ویرانی اماکن تحصیلی و تعلیمی بردارند. آن‌ها باید بدانند که با سوزاندن و ویرانی نهادهای تحصیلی و تعلیمی نسل‌های آینده ما از تحصیل محروم می‌شوند.» دیگری یاد کرده از مصاحبه ملا برادر، یکی از رهبران طالبان که از نگهداری آثار باستانی کشور گفته و نوشته است: «تمام وعده‌ها و حرف‌های ملا برادر دروغ و فریب بیش نیست. از کدام آثار تاریخی و فرهنگی حرف می‌زنید!؟ از صلصال و شهمامه که با خاک یکسان کردید…»

آنچه طالبان با تاریخ کرد

گروه طالبان در شرایطی به حفظ و مراقبت آثار قدیمی افغانستان تاکید کرده که در زمان حکومتش بسیاری از میراث بازمانده تاریخی محکوم به نابودی شدند. تندیس‌های بزرگ بودا تنها آثاری نیستند که به دست طالبان از بین رفته. در این سال‌ها هزاران اثر باستانی کشور در گوشه و کنار افغانستان به دست طالبان ویران یا به خارج قاچاق شد. 5 سال پیش طالبان با حمله به منطقۀ سرخ‌کوتل شهر پل‌خمریِ بغلان، بخش‌هایی از عبادتگاه بودایی‌ها را در این منطقه از بین بردند. این عبادتگاه مذهبی بودایی‌ها از دورۀ کنشکا پادشاه کوشانیان (۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سال پیش) به‌جا مانده است. بر اساس آنچه پیش از این یحیا محب‌زاده، مسئول آرشیو موزه ملی افغانستان به خبرگزاری بخدی گفته است، قبل از جنگ‌های داخلی کشور در دهه‌ 70، بیش از 100 هزار اثر تاریخی به دست آمده از زیر خاک، به این موزه سپرده شده اما در عین حال از شروع جنگ داخلی در سال 1372، هفتاد درصد آثار موجود در موزه ملی، یا از بین رفتند یا هم به غارت برده شدند. ماموران طالبان با همین نگاه در فوریه ۲۰۰۱ وارد انبارهای موزه ملی افغانستان شدند و هر اثر تاریخی که به شکل انسان یا حیوان بود را با تبر شکستند. این کار بارها تکرار شد و دست آخر هزاران اثر باستانی ارزشمند را از بین رفت. به گفته محب‌زاده آثار دزدیده‌شده از موزه در جریان جنگ از سوی افراد احزاب مختلف، به خارج از کشور قاچاق یا شکسته شد‌ند. او به طور دقیق اشاره کرده است که «در زمان حاکمیت رژیم طالبان، افراد این گروه، 2500 قلم اثر باستانی را یا تخریب یا هم غارت کردند». عمراخان مسعودی، رئیس وقت موزه ملی افغانستان هم هشت سال پیش گفته بود: «یقیناً در سال ۲۰۰۱ حدود ۲۵۰۰، حتی بیشتر از آن، آثاری که شکل مجسمه را داشت؛ به واسطه رژیم طالبان در موزیم ملی افغانستان تخریب شد.» این موزه تلاش کرد بعد از سال ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ با استفاده از تصاویر قبلی، تکه‌های این آثار را دوباره به هم وصل و ترمیمشان کند.

چهره دیگر ویرانی

ایسنا نوشته است که این موضع‌گیری پس از آن صورت می‌گیرد که گروه طالبان علاوه بر قاچاق مواد مخدر، به حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق آثار باستانی نیز متهم شده است. بر اساس گزارش تازه‌ای که خبرگزاری پژواک منتشر کرده است، طالبان در حدود ۵۰ درصد خاک افغانستان حضور دارند و آثار تاریخی بسیاری در این مناطق وجود دارد.
صدور بیانیه‌های این چنینی طالبان از جمله در مخالفت با تعدد زوجات، حفاظت از محیط زیست، احترام به حقوق زنان و همدیگرپذیری، معنای سیاسی بزرگ‌تری هم دارد. ملا عبدالغنی برادر، معاون گروه طالبان، در نامه سرگشاده‌ای که به مردم آمریکا نوشته نیز کوشیده است تا چهره قابل قبولی از طالبان ارائه دهد. او در این نامه اطمینان می‌دهد که از نظر طالبان، افغانستان خانه مشترک همه افغان‌ها است و برخورد تبعیض‌آمیز بین اعضای این خانواده قابل قبول نیست و طالبان خود را به تامین و تضمین همه حقوق زنان که شریعت اسلامی حدود آن را مشخص کرده است، متعهد می‌داند.
به نظر می‌رسد که گروه طالبان با تلاش برای بازسازی چهره خود می‌خواهد برای فعالیت سیاسی و حکومت‌داری آماده شود. پس از امضای توافق طالبان با آمریکا، که منتظر تایید دولت جو بایدن است، این گروه، مذاکرات صلح با دولت افغانستان را شروع کردند که قرار است به توافقی سیاسی و ایجاد حکومتی مشترک بینجامد. هرچند این راه آسان نخواهد بود و پیچیدگی‌های فراوان و زمان زیادی تا رسیدن به هدف در پیش است، اما به نظر می‌رسد طالبان خود را برای بازگشت به کابل آماده می‌کنند.

فردا چهاردهمین نمایشگاه گردشگری و صنایع‌دستی تهران افتتاح می‌شود، نمایشگاهی که غایبان بسیاری دارد. در یک سال و نیم گذشته بعضی از مراکز گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی، اقامتگاه‌های بوم‌گردی و… به دلایل بسیار از جمله خسارات قابل توجه مالی، ناگزیر از بخش گردشگری جدا شدند. بخشی که بیش از هجده ماه است حال خوشی ندارد و حالا در آستانه نوروز که سال‌ها نقطه امید و پیک گردشگری داخلی کشور بود، همچنان دل نگران، امید به وعده «انجام سفر با رعایت پروتکل‌های بهداشتی» بسته است. بسیاری از کارشناسان معتقدند وضعیت کرونا در کشور هنوز جدی و خطرناک است. اما رکود گردشگری و زیان‌های اصناف گردشگری از سویی و تقاضای مردم که از اعمال محدودیت‌های کرونایی خسته‌ و نیازمند سفر هستند از سوی دیگر، اتخاذ تصمیم درباره چگونگی انجام سفرهای نوروزی را تبدیل به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها در حوزه گردشگری کشور کرده است. شمارش معکوس برای رسیدن بهار آغاز شده و همچنان کرونا در حال گشت‌و‌گذار در دنیاست. بعضی از کشورها خود را برای بهار و تابستانی پر سفر آماده می‌کنند و آرام آرام در حال تلاش برای احیای صنعت گردشگری با روش‌های مختلف هستند. ایران اما در اوج نگرانی‌های جدید از شیوع ویروس جهش یافته کرونا، در حال آماده شدن برای نوروز است. نوروزی که گفته می‌شود در آن با توجه به رکود گردشگری و محدودیت‌های تردد در یک سال و نیم گذشته با تقاضای شدیدی در حوزه سفر مواجه خواهیم بود. در روزهای اخیر تصمیماتی در زمینه چگونگی انجام سفرهای نوروزی اتخاذ شد و کارشناسان هشدارهایی در این زمینه دادند. علیرضا رییسی سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا روز دوم اسفند درباره تصمیم‌گیری ستاد کرونا در رابطه با سفرهای نوروزی اعلام کرد: «تصمیم‌ بر این شد که چنانچه روند نزولی‌ بیماری ادامه پیدا کند و میزان بستری و مرگ‌و‌میر ناشی از کرونا در کشور بسیار کاهش پیدا کند و تعداد شهرهای آبی و زرد غالب باشد، با رعایت پروتکل‌های کنترل شده برخی سفرها را داشته باشیم. این مسئله یک قید دارد آن هم این‌که در صورتی این اتفاقات خواهد افتاد که ما دچار خیز چهارم نشویم. اگر در شرایط فعلی و آمار نزولی‌تر از حالا داشته باشیم، امکان سفر با شرایط اعلام شده وجود دارد، اما اگر دچار خیز چهارم شدیم، تمام این برنامه‌ریزی‌ها باطل می‌شود.»

مدل‌های پیشنهادی سفر در نوروز

ولی تیموری معاون گردشگری کشور هم در پی تصمیم ستاد کرونا درباره سفرهای نوروزی با اشاره به این‌که یکی از اهداف مدیریت سفر در نوروز 1400 ممانعت از شکل‌گیری سفرهای انبوه و بی‌برنامه است، گفت: «بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده ما دو مدل سفر را پیشنهاد دادیم که می‌تواند با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در کشور اجرایی شود. مدل اول سفر با تور است؛ در این مدل از سفر گردشگران از خدمات تور استفاده می‌کنند و حتما در مراکز اقامتی مجاز اقامت می‌کنند که تحت نظارت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است. در مدل دوم سفر افراد تور خریداری نمی‌کنند اما در سفر به شهر مقصد حتما باید در مراکز اقامتی مجاز و تحت نظارت این وزارتخانه اقامت کنند تا تمام پروتکل‌های بهداشتی رعایت شود و سلامتی مردم حفظ شود» تیموری درباره اقامت مسافران در نوروز هم اعلام کرد: «به‌منظور جلوگیری از شیوع ویروس کرونا، در نوروز ۱۴۰۰ ایجاد کمپ‌های گردشگری، چادر ‌زدن، اقامت گردشگران در اماکنی مانند مدارس، زائر‌سراها، حسینیه‌ها و … ممنوع است.»
دیروز هم شهرام آدم‌نژاد، معاون حمل‌و‌نقل وزیر راه‌و‌شهرسازی به خبرگزاری ایسنا گفت: «مسلما در شرایط کنونی حمل‌ونقل عمومی با رعایت پروتکل‌های سختگیرانه‌تر به کار خودشان ادامه می‌دهند اما اگر شرایط از نظر شیوع ویروس کرونا به حدی بد شود که مجبور شویم حمل‌و‌نقل عمومی را نیز محدود کنیم، این اتفاق نیز خواهد افتاد.» معاون وزیر راه درباره این‌که آیا سفرهای مردم در اسفند ماه در راستای افزایش نگرانی‌ها برای بالاتر رفتن آمارهای شیوع ویروس کرونا به ویژه از نوع انگلیسی محدودتر می‌شود؟ گفت: «تا کنون ابلاغی از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا در این راستا نداشته‌ایم و بنابراین پروتکل‌های سابق بر مناطق آبی، زرد، نارنجی و قرمز حاکم است.»

تورها در اولویت سفر نوروزی 1400

یکی از راههایی که امکان کنترل بیشتر در جهت رعایت مسائل بهداشتی را هم به مسافران و هم برگزارکنندگان سفر می‌دهد، استفاده از خدمات تورهای گردشگری است. هرچند بسیاری از کسانی که در نوروز سفر می‌کنند علاقه چندانی به استفاده از تور ندارند، اما در شرایط فعلی و در صورتی که میل به سفر را نتوان به زمان دیگری موکول کرد، راه ایمن‌تر استفاده از خدمات تورهای گردشگری است. امیر‌پویان رفیعی شاد، رئیس انجمن صنفی دفاتر مسافرتی استان تهران در خصوص مزایای استفاده از تور در سفرهای نوروزی در شرایط فعلی و با تاکید بر این‌که بهتر است مردم اگر می‌خواهند سفری داشته باشند، در قالب سفرهای هوشمند باشد تا منتهی به پیامدهای منفی نشود، به «پیام‌ما» می‌گوید: «قوانین و مقرراتی در این رابطه تدوین شده است که در هتل‌ها و وسایل حمل‌و‌نقل جمعی که طبق برنامه تورها خدمات‌رسانی می‌کنند، اجرا می‌شود. دلیل اینکه ما از سفر هوشمند و در چارچوب مقررات بهداشتی سخن می‌گوییم، این است که تلاش داریم مسائل ایمنی و بهداشتی سفر در اجرا محقق شود. همه همکاران ما در چارچوب این قوانین پیش روند. موضوعی که مطرح کرده و بر آن تاکید داریم این است که قطعا در قالب تور اقامت در اقامتگاه هایی که پروتکل‌های بهداشتی را رعایت می‌کنند، در اولویت قرار می‌گیرد. این اقامتگاه‌ها با ضدعفونی مکان و ارائه خدمات و بسته‌های غذایی بر اساس شیوه‌نامه‌های ابلاغ شده فعالیت دارند. سفر به این شیوه و در قالب تورهایی که بر این خدمات نظارت دارند، ایمن‌تر از سفرهایی است که به صورت انفرادی انجام می‌شود و اطمینانی در مورد رعایت بهداشت در اقامتگاه یا وسیله نقلیه وجود ندارد.»
رفیعی‌شاد تاکید می‌کند که: «اگر شرایط به گونه‌ای شود که خدای نخواسته موج چهارم یا شیوع بیشتر کرونای انگلیسی اتفاق بیفتد، همه ما قائل به این هستیم که سفر نباید انجام شود. اما اگر قرار بر این است که در شرایط فعلی سفر انجام شود بهتر آن است که به صورت انفرادی انجام نشود و در قالب مسافرت‌های گروهی با تور با توجه به رعایت فاصله‌گذاری و اقامت و پذیرایی در مکان مناسب صورت گیرد.»
همزمان با نزدیک شدن به موعد سفرهای نوروزی و تاکیدی که مسئولان بر استفاده از تورها در نوروز 1400 دارند، روز گذشته اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان تهران به دفاتر و شرکت‌های خدمات مسافرتی اخطار داد در صورت فروش مجوز به افراد، سایت‌ها و صفحات مجازی، در کمیسیون فنی نظارت بر عملکرد دفاتر خدمات مسافرتی برای آن‌ها پرونده تشکیل می‌دهد. رفیعی شاد در مورد این اخطاریه می‌گوید: «سال‌هاست با افراد یا دفاتری مواجهیم که بدون مجوز فعالیت می‌کنند، در فضای مجازی تبلیغ تور و جذب مسافر می‌کنند و با توجه به اینکه یک سری هزینه‌ها را ندارند، مبلغ تمام شده تور برای آن‌ها کمتر است. قوانین و مقرراتی که ما با آن فعالیت داریم را رعایت نمی‌کنند. زمانی که وزارت گردشگری و پلیس امنیت به این موضوع ورود کردند، باعث شد که این افراد از بعضی دفاتر معدود، مجوز و حکم ماموریت دریافت کنند، تا با مجوز این دفاتر تورگردانی انجام دهند. این اخطاریه در همین راستا ابلاغ شده است» تاکید بر سفر با تورهای گردشگری شاید زمینه را برای بروز این تخلفات بیشتر فراهم کند و از سویی طبق گفته رفیعی شاد، پایین بودن قیمت تمام شده تورهایی که توسط این متخلفان برگزار می‌شود شاید باعث اقبال مردم به این افراد در فضای مجازی شود، کسانی که نظارت و کنترلی بر فعالیت و ارائه خدماتشان وجود ندارد. نوروز در راه است و به زعم بسیاری از کارشناسان امسال با حجم بالایی از تقاضای سفر از سوی مردم روبه‌رو خواهیم بود. چرا که سه سال متوالی است که مردم از سفرهای نوروزی مطلوب خود محروم مانده‌اند -سال 98 به دلیل وقوع سیل سراسری، سال 99 آغاز پاندمی کرونا و امسال هم شیوع نوع جهش یافته این ویروس که رنگ بسیاری از شهرها را قرمز کرده است- حالا در میان تمام بیم‌ها، امیدهایی برای انجام دوباره سفرهای نوروزی ایجاد شده است، اما در برخی مواقع به نظر می‌رسد وعده رعایت پروتکل‌های بهداشتی از سوی مسئولان به انتزاع نزدیک‌تر است تا واقعیتی قابل اجرا.

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران در مصاحبه‌ای با شبکه پرس تی.وی گفته است: «آمریکا نمی‌تواند به برجام بپیوندد مگر این‌که تحریم‌ها را لغو کند؛ تمامی تحریم‌ها باید لغو شوند.» به گزارش ایسنا، ظریف گفته است که تمام اقدامات ایران، در راستای برجام است: «ما قوانین کشور را که پارلمان به آن مشروعیت بخشیده، اجرا می‌کنیم.»
ظریف در ادامه گفت: رئیس‌جمهور بایدن با سیاست‌های دونالد ترامپ مخالفت می‌کند اما در حقیقت همان سیاست را دنبال می‌کند. وزیر امور خارجه ایران با اشاره به رویکرد دولت آمریکا درقبال برجام گفت: «تفکر سلطه‌جویانه آن‌ها مبنی بر این است که آنچه مال من است برای من است و آنچه برای توست، قابل مذاکره است. آن‌ها با کلمات بازی می‌کنند تا متن برجام را تغییر دهند.» او با بیان این‌که اصطلاح مکانیسم ماشه ساخته آمریکاست، گفت: «چنین چیزی در برجام وجود ندارد. آمریکایی‌ها برای کنترل افکار عمومی این اصطلاح را ایجاد کردند.»
وزیر امور خارجه ایران همچنین گفت که پس گرفتن درخواست فعال شدن مکانیسم ماشه از شورای امنیت، امتیاز به ایران نیست: «آن‌ها حقیقت را پذیرفته‌اند که نمی‌توانند از این طریق به جایی برسند.» ظریف همچنین با انتقاد از اروپایی‌ها و عدم اجرای تعهداتشان، گفت: «ممکن است دولت‌هایشان درباره پایبندی به توافق حرف بزنند اما شرکت‌هایشان به حرف واشنگتن گوش می‌کنند. اروپایی‌ها برای تصمیم‌گیری نیازمند تایید واشنگتن هستند. آن‌ها باید از آمریکا بخواهند که به جایگاه‌شان احترام بگذارد و اجازه دهد که به الزامات خود عمل کنند.»
او با بیان این که آمریکا پس از بازگشت به برجام باید خسارات ما را جبران کند، تاکید کرد: و باید متعهد شود که دیگر چنین رفتاری را تکرار نکند. ظریف گفت: «ما درخواست‌های زیادی داریم و خواهان اقدام عملی از سوی آمریکا هستیم، نه حرف. اما اکنون مشکل این است که بایدن در حال دنبال کردن سیاست‌های ترامپ است، نه اوباما.» وزیر امور خارجه ایران گفت: «ما تنها زمانی وارد مذاکره می‌شویم که تحریم ها لغو شود و رفتار آمریکا تغییر کند. به دلیل سیاست‌های آمریکاست که دارایی‌های ما در کره جنوبی و ژاپن بلوکه شده‌اند. این رویکرد باید تغییر کند.» ظریف همچنین گفت: «اگر آمریکا خواهان تعامل اقتصادی با ما نیست اما باید به بقیه اجازه تجارت با ایران را بدهد.»
وزیر امور خارجه ایران در بخش دیگری از صحبت‌هایش در پاسخ به سوالی درباره احتمال خروج ایران از برجام، گفت که ایران نیازی به این کار ندارد: «آمریکا باید بداند که ما نیازی به خروج از برجام نداریم و می‌توانیم از حقوق خود در توافق بهره ببریم. ما توافق نکردیم که آن را کنار بگذاریم؛ ما مذاکره کردیم که به تعهداتمان عمل کنیم. ما طبق مفاد برجام حق داریم که از اجرای تعهدات‌مان عقب بنشینیم.» ظریف یادآور شد: «آمریکا در بازی خود و تلاش برای اعمال فشار بر ایران یک اشتباه بزرگ کرد؛ اکنون وابستگی ما به نفت به مراتب کمتر شده است. آمریکا در نهایت، دیر یا زود خواهد فهمید سیاست‌هایش غیر قانونی است و باید این سیاست های خود را تغییر دهد چراکه نتیجه ای نداشته است.» از سوی دیگر، نشریه بریتانیایی ساندی تایمز در گزارشی ادعا کرده که رئیس‌جمهور آمریکا در حال بررسی لغو تحریم‌های وضع شده علیه ایران است. این نشریه، در گزارشی به نقل از یک مقام امنیتی آمریکایی مدعی شد که جو بایدن، رئیس‌جمهور جدید آمریکا به دنبال آن است که تحریم‌های وضع شده علیه ایران را با هدف حفظ توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ کاهش دهد و این توافق را به مسیر خود بازگرداند. در این گزارش همچنین آمده است که نشانه‌هایی از رفع این تحریم‌ها وجود دارد، هرچند که دولت بایدن اصرار دارد ابتدا باید یک نشست در چارچوب ۱+۵ با حضور ایران برگزار شود.