بایگانی مطالب نشریه
|پیام ما| از پنج روز قبل که وزیر کشور کلنگ پتروشیمی مازندران در صحرای حسینآباد را بر زمین زد، تاکنون، واکنشها بسیار بوده. پیگیریهای نماینده بهشهر و با بهانه اشتغالزایی همچنان پابرجاست و در کنار آن فراکسیون محیط زیست مجلس هم وارد عمل شده و سمیه رفیعی، رئیس این فراکسیون روز گذشته با صراحت اعلام کرده که مقابل اجرایی شدن این طرح میایستد چرا که طرح مجوزهای محیط زیستی ندارد. در این میان اما حمید جلالوندی، مدیرکل دفتر ارزیابی زیست محیطی سازمان حفاظت محیط زیست در جدیدترین اظهار نظرها در اینباره گفته 80 درصد طرح مورد ارزیابی محیط زیستی قرار گرفته اما هنوز مجوز کار صادر نشده است.
تلاش برای آغاز به کار پتروشیمی مازندران از دهه هشتاد شروع شد. آن زمان کار به خاطر وجود مصوبه دولت مبنی بر ممنوعیت استقرار صنایع شیمیایی در سه استان شمالی، دیگر پیگیری نشد، بعد از آن در بهمن سال ۸۷ دفتر شرکت پالایشگاه نفت مازندران در بهشهر افتتاح شد و سه سال بعد، در سال ۹۰ کلنگ احداث آن در حسینآباد به زمین زده شد، اما بنا به دلایل محیط زیستی همچنان با منع قانونی مواجه بود تا اینکه مکانیابی جدیدی صورت گرفت و در نهایت مورد موافقت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت. آنطور که سال 91 علیمحمد شاعری، معاون وقت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست گفته بود، پالایشگاه بهشهر در ۱۰ کیلومتری تالاب بینالمللی میانکاله و ۱۰ کیلومتری شهر بهشهر جانمایی شد. او در توضیح بیشتر گفته بود مکان قبلی که برای احداث پالایشگاه در نظر گرفته بودند نزدیک به تالاب بینالمللی میانکاله بوده و به علت بالا بودن آب زیرزمینی، نزدیکی به تالاب میانکاله و بافت مسکونی و احتمال ایجاد خطرات شدید محیط زیستی به محیط زیست طبیعی، دریایی و انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با آن مخالفت کرده بود. در سالهای بعد هم کش و قوس ادامه داشت تا در نهایت و آنطور که حمید جلالوندی، مدیرکل دفتر ارزیابی زیست محیطی سازمان حفاظت محیط زیست دیروز و در گفتوگو با رادیو ایران گفته، در اسفند سال گذشته این پروژه برای ارزیابی محیط زیستی به دست سازمان حفاظت از محیط زیست رسیده و آنها در ماههای گذشته با برگزاری جلسات کارشناسی، 80 درصد کار را بررسی کردهاند «این پروژه پیوست محیط زیستی دارد اما داشتن این پیوست دال بر تایید سازمان نیست. در واقع این پیوست باید در کمیته ارزیابی بررسی شود و بعد از تایید این کمیته مجوز فعالیت صادر میشود.»
نکته دیگری که جلالوندی بر آن تاکید دارد، مجوزی است که هیات وزیران برای احداث این پتروشیمی در شمال کشور صادر کرده «با توجه به این مجوز، سازمان محیط زیست تنها میتواند پیامدها و آثار این پروژه را بررسی کند و برای کاهش اثرات آن ایدههایی بدهد.»
اما آنچه برای فعالان محیط زیست استان و آنها که نگران از بین رفتن میانکاله مهم بوده، این است که چطور بدون داشتن مجوز، کلنگ این کار زده شده و حالا جلالوندی میگوید «کلنگزنی اشکالی ندارد چرا که بحث فنی کار تا 80 درصد بررسی شده و ضوابط اجرایی باقی مانده. اما به دلیل آنکه 20 درصد از ارزیابی مانده توقع داریم فعالیت دیگری انجام نگیرد. اما نمایندگان در سفرهای استانی و … پیگیر این ماجرا هستند و میگویند این کار مجوز دارد و مسئولان ارشد هم اعتماد میکنند و در نهایت شاهد این اتفاقات هستیم.»
به گفته جلالوندی، یک سند بالادستی در کشور وجود دارد که بر اساس آن صنایع شیمیایی در شمال کشور نباید ساخته شود. این مصوبه اما یک تبصره داشت و آن هم این بود که اگر دولت اجازه دهد ممکن است. پروژه پتروشیمی مازندران هم اولین بار به محیط زیست آمد، ما گفتیم که بر اساس سند بالادستی امکان ارائه مجوز نیست اما آنها به دولت مراجعه کردند و با گرفتن مجوز هیات وزیران خود را مستثنی کردند.
حر منصوری، فعال محیط زیست هم که در این برنامه با او صحبت شده، بار دیگر بر بیاهمیت جلوه دادن سازمان حفاظت از محیط زیست تاکید کرده و میگوید با وجود حضور علی سلاجقه، رئیس این سازمان در میانکاله، اما او از کلنگزنی بیاطلاع بوده و حالا این اتفاق شروعی است برای ورود یکی از آلودهسازترین صنایع به نزدیکی تالاب بینالمللی. «کسبوکارهای بسیار متعددی در منطقه وجود دارد که میشود آن را رونق داد اما دولت بدترین انتخاب را انجام داده. مرتع جنوب غربی میانکاله بسیار ارزشمند است و مردم بومی میخواهند دامداری سنتی ادامه داشته باشد و در این مقطع زمانی هیچکس راضی نیست هیچ صنعت غیربومی در منطقه بیاید. اعتماد ما سلب شده است. سالها قبل در این منطقه نیروگاهی با رعایت ملاحظات محیط زیستی راهاندازی شد، اما الان روزانه هشت هزار تن مازوت مصرف میکند و دود آن به مردم میرسد. مردم در نتیجه بیاعتمادند. آن هم وقتی گفته میشود برای این پالایشگاه قرار است 75 هزار نفر به کار گرفته شوند. قطعا افراد غیربومی خواهند آمد چرا که استعداد و نیروی بومی منطقه در خدمت دامداری، آبزیپروری، کشاورزی و … است. با سرمایهگذاری کمتر و آموزش میشود کارهای دیگری ایجاد کرد اما هیچکس به این موارد فکر نمیکند.»
منصوری دو روز قبل هم در گفتوگویی با «پیامما» بر این نکته تاکید کرده و گفته بود که اتفاقات روز جمعه، بیستم اسفندماه در صحرای حسینآباد، نشانه ضعف در مطالبه حق حاکمیت توسط رئیس سازمان حفاظت محیط زیست است.
برای اشتغال به فکر کار دیگری باشیم
«کسی حق ندارد در سازمان محیط زیست مجوز سازی کند. اگر آقای جلالوندی صدای من را میشنوند بدانند که نمیتوانیم مجوز سازی کنیم و این را به گوش مسئولان بالادستی هم برسانند. اگر قرار است مجوز سازی در سازمان حفاظت از محیط زیست انجام گیرد، پس باید درِ آنجا را تخته کنید.» اینها بخشی از صحبتهای سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس بود. کسیکه مخالف راهاندازی این پتروشیمی است و دیروز هم گفت که با صراحت این مسئله را پیگیری میکند و نمیگذارد این کار که باعث نابودی اقلیم منطقه میشود عملیاتی شود «ما در ایران اقلیم شکنندهای داریم و همین اندک بارش هم به برکت همین خطه سرسبز شمال است مرجعیت صدور مجوز برای طرحی از این دست، نه در دست وزارت جهاد کشاورزی است نه سایر دستگاهها. سازمان حفاظت از محیط زیست باید وارد عمل شود و بدانیم مسائل محیط زیستی فرمایشی و آرزو محور نیستند و باید بر اساس نظرات کارشناسی شده عمل کرد. کارهای نمادین پدر این مملکت را در آورده است.»
او در نهایت به بخشی از صحبتهای غلامرضا شریعتی، نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه هم انتقاد کرد. شریعتی، نمایندهای است که با جدیت پیگیر راهاندازی این پتروشیمی است و یکی از دلایل این اتفاق را بیکاری در منطقه میداند. او به خیل افرادی اشاره میکند که وقتی به حوزه انتخابیهاش میرود از او کار میخواهند و حالا راهاندازی پتروشیمی را تنها راه رفع معضل بیکاری در استان میداند. با این حال رفیعی به صحبتهای او انتقاد کرده و میگوید برای منطقهای که پتانسیلهای مختلف دارد باید به دنبال راههای دیگری برای رفع معضل بیکاری بود «من نگرانی آقای شریعتی را میفهمم اما بیایید به جای راهاندازی چنین طرحی، سرمایهگذار را مجاب کنیم تا با همفکری کاری برای مردم انجام دهد که هم اقلیم نابود نشود و هم اینکه اشتغال ایجاد شود.»
دفاع معاون شهردار تهران از پاکسازی دره فرحزاد
هفدهمین و آخرین جلسه قرارگاه آسیبهای اجتماعی شهر تهران در سال ۱۴۰۰، یکشنبه ۲۲ اسفندماه به ریاست علیرضا زاکانی، شهردار تهران برگزار شد. قرارگاهی که مسئولیت حوزه آسیبهای اجتماعی در تهران را به عهده دارد و محوریت آن جمعآوری معتادان متجاهر است. با وجود آغاز چند ماهه فعالیت قرارگاه آسیبهای اجتماعی، مدیریت شهری هنوز گزارشی به شورای شهر تهران نداده است، پرسش اینجاست که رویکرد تازه مدیریت شهری تا چه اندازه در کاهش و رفع آسیبهای اجتماعی در تهران موثر بوده است؟
تشکیل قرارگاه آسیبهای اجتماعی از ابتدای حضور زاکانی در شهرداری تهران دنبال شد، شهردار تهران مرداد امسال هنگام ارائه برنامههای خود اعلام کرد که چهره شهر را شش ماهه از آسیبهای اجتماعی پاک میکند. گفتههای شهردار و ایجاد قرارگاه اجتماعی با مخالفت کارشناسان حوزه اجتماعی روبهرو شد. جامعهشناسان شهری معتقد بودند که اقدامات سلبی و قهری تاثیری در کاهش مصرف اعتیاد و ترک اعتیاد و بازگشت هویت اجتماعی به محلهها ندارد.
جمعآوری معتادان متجاهر از درهفرحزاد یکی از مصوبات قرارگاهی اجتماعی بود که مدتی پیش اجرایی شد. انتقال اتباع مرکز شهید زیادیان به مرکز عسگرآباد، اعلام ظرفیتهای ایجاد شده صدور مجوز جمعآوری مرکز منع پذیرش، مکاتبه برای افزایش ظرفیت و شیفت مراکز غربالگری و تهیه دستگاه اسکن عنبیه برای مراکز غربالگری آخرین مصوبات شانزدهمین جلسه قرارگاه اجتماعی بود. پیش از آن همزمان با تشکیل قرارگاه مرکز، در چند منطقه که به گمان اعضای حاضر در قرارگاه اجتماعی آسیبخیز بودند، مانند شوش و هرندی و فرحزاد، قرارگاههای مجزا تشکیل شده بودند. شناسایی پلاکهای قرمز در مناطق و پلمپ و ساماندهیهای این خانهها نیز از دیگر مصوبات قرارگاههای اجتماعی در جلسات پیشین قرارگاه بودند. استقرار نیروی انسانی و موسسه بهرهبردار در مرکز شفق، مکاتبه با فرمانداری درباره مسیرهایی که در منطقه ۱۹ نیاز به روشنایی دارد، شروع پذیرش مرکز خاوران و خاورشهر و بهاران منطقه ۱۵، پیگیری رفع مشکل ۳ طبقه شدن تختهای موجود در مراکز ماده ۱۶ و مکاتبه شهردار تهران با وزیر بهداشت درباره صدور پروانه درمان مراکز خاوران و خاورشهر نیز مصوبات هفدهمین جلسه قرارگاه اجتماعی بود. مصوباتی که به گفته معاون شهردار تهران تعداد آنها از 230 مورد بیشتر است. ۸۰ درصد مصوبات عملیاتی و اجرایی شده است ۱۰درصد در دست اقدام و ۱۰ درصد هنوز به انجام نرسیده است. اما اینکه این مصوبات تاچه اندازه توانستند چهره شهر را از مسائل اجتماعی پاک کنند، همچنان جای سوال است. چنانکه بعد از جمعآوری معتادان در فرحزاد همچنان تعدادی از شهروندان میگویند که آنها در محله حضور دارند. قرارگاه اجتماعی هنوز گزارش مبسوطی از اقدامات خود به شورای شهر تهران ارائه نکرده است و اعضای کمیسیون اجتماعی از چگونگی روند اجرای مصوبات این قرارگاه اطلاعات دقیقی ندارند. امین توکلی زاده، معاون اجتماعی و فرهنگی شهردار تهران در همین رابطه توضیحاتی به خبرنگار روزنامه «پیامما» میدهد توضیحاتی با تمرکز روی اقدامات صورت گرفته در دره فرحزاد.
دره فرحزاد پاکسازی شده اما شهروندان میگویند همچنان معتاد متجاهر در محله وجود دارد.
نسبت به گذشته بسیار کمتر است.
تصور میکنید، هویت محله فرحزاد با اقدامات ضربتی جمعآوری معتادان به محله باز میگردد؟
ببینید، اتفاق خوبی که آنجا افتاده این است که دو شهردار باهم یک قرارگاه تشکیل دادند، با امنای محل، معتمدین محل و فعالان اجتماعی محلههایشان جلسه گذاشتند و دستگاههای مرتبط و محلی پای کار آوردند. فرحزاد برای همه شهر آزار دهنده بود. همه آن طبیعت زیبا و بکر کوهستانی و دره فرحزاد همیشه خوشایند مردم بود. از آن میشد به عنوان مکان مفرح و شاداب استفاده کنند درحالیکه تبدیل به جایی شد که همه از آن آزرده میشدند.
شهرداری در دوره پیشین هم اقدام به جمعآوری معتادان متجاهر در فرحزاد کرده بود اما موفق نبود. چطور ممکن است که اقدامات این دوره موفقیت آمیز شود.
نگوییم شهرداری همه دستگاهها هم چندباری کار را به جایی رسانده بودند اما باز سرجایش برگشته بودند اینبار قرار شد تا آخر کار پای کار بمانیم تا فرحزاد را نتیجه برسانیم.
تا آخر کار و به نتیجه رسیدن فرحزاد یعنی دقیقا کجا؟
به این معنا که آبفا وظیفه خودش را انجام دهد، ببینید حریم رودخانه با آبفاست و با شهرداری تهران نیست. آبفا بیاید با ساکنیان با مالکان مذاکره کند. وظیفه خودش را حفظ حریم رودخانه انجام دهد. قوه قضاییه وظیفه خودش را انجام دهد تا حریم رودخانه را به حد استانداردی که نیاز است برسانند و ساختوسازهایی که شده، نجات دهد. در بحث رها شدن فاضلاب شهری هم اداره آب و فاضلاب ورود کرد تا از این اقدام ممانعت کند. بحث آلونکها بود که قوهقضائیه وارد شد و دستور داد تا آلونکها جمعآوری شود. موضوع دیگر خردهفروشها بود که در واقع ناجا وارد شد تا خردهفروشیها جمعآوری شوند. هرکدام از این دستگاهها تلاش میکنند تا به نتیجه برسیم. چون یک روزه و یک شبه به این وضعیت نرسیده است، بارها عملیات کردیم و تنبیه کردیم. از این طرف هم باید با با مردم فرحزاد که مطالبه اصلیشان این است که فضا تغییر کند و فضای مناسب زندگی در واقع تبدیل شود، در تعامل باشیم. این اتفاقات به مرور میافتد و اگر همین الان شما به دره فرحزاد بروید، وضعیت آن با ماه پیش قابل مقایسه نیست.
در اولین روزهای حضورتان در معاونت اجتماعی شهرداری تهران، در یکی از گفتوگوهایی که اتفاقا با ما داشتید از حضور سپاه و گروههای جهادی در محلات نام بردید و از کمک این فعالان و نهادها در بازگشت معتادان به زندگی نام بردید، در قرارگاه اجتماعی برای این موضوع چه برنامهای تدوین شده است؟
ما تلاش میکنیم و از همه مسئولان که میتوانند موثر باشند دعوت میکنیم، یک همایشی هم مدتی پیش در فرهنگسرای خاوران داشتیم و تجارب افرادی که در این حوزه کار میکردند را شنیدیم، افرادی که در سمنها بودند و… این افراد بالاخره تجارب موفق و ناموفق داشتند و راههایی که رفتند را بیان کردند، بعد از آن چند پنل تشکیل شد و از مدیران این حوزه دعوت کردیم، آنها تجربیات خود را بیان کردند و پیشنهاداتی داشتند. به همین موضوعات هم اکتفا نکردیم، از کسانی که به صورت ملموس با مددجو ارتباط داشتند، اینها را خواهش کردیم که بیایند و تجربیاتشان را شنیدیم. بین طرحهایی مختلفی تاکنون انجام شده بود و مراکزی که تاکنون اقدام کردند، ارزیابی کردیم که خروجی آن را به دستورالعملی تبدیل میکنیم تا بتوانیم با بهرهگیری از تجربه گذشته افق خوبی برای آینده داشته باشیم.
در موضوع بازگشت معتادان متجاهر و ترک اعتیاد آنها، اختلاف نظرهایی میان پلیس و بهزیستی وجود دارد، مثلا پلیس مدتی پیش اعلام کرد که وجود دیآی سی و خدمات پزشکی و توزیع رایگان غذا میان معتادان سبب افزایش جمعیت معتادان است، بهزیستی البته با این نقد موافق نبود. نگاه شما در این میان چیست؟
ما یک وظیفه انسانی بر عهده داریم که باید به سرانجام برسانیم، باید مشکل را حل کنیم ما حتما موضوع مهاجرت را داریم، الان نزدیک عید است و خیلیها به ما اعلام کردند که به محض اینکه تهران کمی فضایش گرم شود، چند برابر تعدادی که جمع شدند به تهران میآید، اما این موضوع مانع کار نمیشود، وظیفه ماست. همانطور که میدانید این تصمیم هم یک تصمیم کشوری است و اگر همه باهم انجامش داده باشند و هرکسی به مسئولیت خود عمل کرده باشد، به نقطه قابل مدیریت میرسیم.
نگرانی وزرای کشاورزی «گروه هفت» از بحران غذا
گروه هفت پس از نشست وزرای کشاورزی این گروه برای بحث در مورد بحران در برلین، از همه کشورها خواست تا صادرات مواد غذایی خود را به دلیل جنگ در اوکراین محدود نکنند. به گزارش مهر در زمانی که امنیت غذایی جهانی درگیر جنگ روسیه و اوکراین است، گروه هفت پس از نشست وزرای کشاورزی این گروه برای بحث در مورد بحران در برلین، از همه کشورها خواست تا صادرات مواد غذایی خود را به دلیل جنگ در اوکراین محدود نکنند. وزیران از همه کشورها خواستند تا بازارهای مواد غذایی و کشاورزی خود را باز نگه دارند و اقدامات احتیاطی را در برابر اعمال محدودیتهای غیر موجه بر صادرات انجام دهند.وزیر کشاورزی آلمان، که کشورش در حال حاضر ریاست G7 را بر عهده دارد، گفت که در مورد تأثیر احتمالی کاهش صادرات مواد غذایی بسیار نگران است که میتواند باعث افزایش سرسامآور قیمتها شود. بازارهای جهانی کالا از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین در ۲۴ فوریه شاهد آشفتگی گسترده بوده و قیمت غلات، مواد معدنی و نفت به سطح بیسابقهای رسیده است.
| پیام ما | تظاهرات خیابانی در اعتراض به سیاستگذاریهای دولتها که منجر به افزایش گازهای گلخانهای میشود، تشکیل کمپینهای اعتراضی به سیاستهای توسعهای کشورها که در تضاد با محیط زیست طراحی شده است و…. مواردی است که در سالهای اخیر در بسیاری از شهرهای دنیا اتفاق افتاده است. اما علاوه بر نقش پررنگی که سیاستگذاریهای کلان در تولید گازهای گلخانهای و انتشار کربن و در نتیجه آن گرمایش عمومی زمین دارند، هر کدام از ساکنان زمین هم میتوانند در این روند سهمی داشته باشند. ایجاد تغییراتی هر چند کوچک در سبک زندگی به ویژه در کشورهای صنعتی و پیشرفته میتواند در کنار سیاستهای کلان کشورها در کاهش آثار بحران آب و هوایی نقش داشته باشد. در همین راستا جنبشی در اروپا شکل گرفته که از مردم میخواهد در راستای اهداف مربوط به حفاظت از محیط زیست و کاهش انتشار گازهای گلخانهای تغییراتی در سبک زندگی و عادات خود ایجاد کنند. بر اساس مطالعات علمی صورت گرفته اگر این تغییرات در سطحی گسترده در جامعه انجام شود این امکان وجود دارد که انتشار گازهای گلخانهای بین ۲۵ تا ۲۷ درصد کاهش پیدا کند.
جهانی بدون کربن، این رویایی است که بسیاری از کشورهای جهان در سر دارند و برخی از آنها اقداماتی برای تحقق آن انجام میدهند. اما رسیدن به این رویا تنها با اقدامات چند کشور و سیاستگذاریها و تفاهمنامههای بینالمللی امکانپذیر نیست. در سالهای اخیر مطالعات و پژوهشهای بسیاری صورت گرفته که راهکارهای مختلفی برای کاهش انتشار کربن ارائه کردهاند. از جمله هیات بین دولتی تغییرات اقلیمی سازمان ملل که چندی پیش اعلام کرده بود طبق ارزیابیهای صورت گرفته توسط این هیات مقابله با جنگلزدایی و حفظ پوشش گیاهی زمین میتواند حدود پنج گیگا تن از دی اکسیدکربن و گازهای مشابه در جو زمین را کاهش دهد. یا گزارشهایی که میگویند کاهش مصرف گوشت یا ایجاد تغییرات در رژیم غذایی میتواند در این امر نقش داشته باشد. جیم اسکی، استاد دانشگاه امپریال کالج لندن در این رابطه گفته است: «برخی رژیمهای غذایی، کربن کمتر تولید و فشار کمتری بر منابع خاکی زمین وارد میکند. ما به مردم رژیم غذایی توصیه نمیکنیم. انتخاب منابع و رژیم غذایی مردم معمولا تحت تاثیر شیوههای تولید محلی و عادتهای فرهنگی شکل میگیرد» علاوه بر این گزارشهای پژوهشی سازمان ملل نشان میدهد فعالیتهای بشری بر بیش از ۷۰ درصد منابع خاک تاثیر میگذارد و کشاورزی حدود ۷۰ درصد از منابع آب را مصرف میکند.
حالا در پژوهشی که به تازگی توسط محققان دانشگاه لیدز انگلیس انجام شده و نتایج آن در روزنامه گاردین منتشر شده، آمده است که افراد با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی خود میتوانند در کاهش انتشار کربن سهیم باشند.
گزارش گاردین همچنین از کمپینی نام برده که با همین هدف شکل گرفته و از شهروندان میخواهد با رعایت 6 مورد و ایجاد تغییراتی در عادات خود در کاهش آسیبهای ناشی از بحران آب و هوایی سهیم شوند. «jump» یک جنبش جدید آب و هوایی است که مردم را متقاعد میکند تا شش تغییر نسبتاً ساده در شیوه زندگی خود برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای جهانی ایجاد کنند. این موارد عبارتند از: «از یک رژیم غذایی عمدتاً گیاهی، با وعدههای غذایی سالم و بدون ضایعات استفاده کنید. بیش از سه لباس جدید در سال نخرید. محصولات الکتریکی را حداقل به مدت هفت سال نگه دارید. هر سه سال یکبار بیشتر از یک پرواز کوتاه و هر هشت سال یک پرواز طولانی مدت نداشته باشید. اگر میتوانید از شر وسایل نقلیه موتوری شخصی خلاص شوید – و اگر نمیتوانید وسیله نقلیه فعلی خود را برای مدت طولانیتری نگه دارید. حداقل یک تغییر در زندگی ایجاد کنید تا سیستم را به حرکت درآورید، مانند انتقال به انرژی سبز، عایقکاری خانه برای حفظ انرژی یا….» پژوهشهای دانشگاه لیدز و تجزیه و تحلیل کارشناسان شرکت مهندسی جهانی «Arup» نشان داده است پایبندی به این تعهدات میتواند به میزان یک چهارم در کاهش انتشار گازهای آلاینده و جلوگیری از افزایش دمای زمین نقش داشته باشند.
آنطور که از بندهای عهدنامه این کمپین بر میآید تاکید طراحان آن بر کاهش مصرفگرایی است که میتواند یکی از مهمترین عوامل تولید گازهای گلخانهای باشد. بنیانگذار این کمپین به گاردین گفته است: «جهان در آستانه فروپاشی محیط زیستی است و لازم است جایگزینی برای «جامعه جهانی مصرف کننده» پیدا کنیم. قطعا دولتها و بخش خصوصی بیشترین نقش را در ایجاد این تغییر دارند، اما بررسیهای ما نشان میدهد افراد و جوامع هم میتوانند تغییرات بزرگی ایجاد کنند» او معتقد است اقدامات فردی میتواند اثر فزاینده داشته باشند و در نهایت منجر به اقدام در سطح جامعه و در نهایت به تغییرات سیستمی شوند. یکی دیگر از اعضای این کمپین هم میگوید: «تجزیه و تحلیل دادههای پژوهشی که محققان دانشگاه لیدز انجام دادهاند نشان میدهد پایبندی به شش تعهدی که در این کمپین مطرح شده، میتواند انتشار کربن را بین 25 تا 27 درصد کاهش دهد.» بن اسمیت، مدیر تغییرات آب و هوا در Arup، که مدیریت این پژوهش را بر عهده داشته در گفت و گو با گاردین سخنان اعضای کمپین را تایید کرده و میگوید: «واضح است که همه بخشهای جامعه باید وارد عمل شوند. تحقیقات ما نشان میدهد که همه ما، از سیاستمداران، رهبران شهری و تجاری گرفته تا شهروندان، نقشهای مهمی داریم و بهعنوان فردی از جامعه کارهای زیادی میتوانیم انجام دهیم. تعهدات این کمپین یکی از سادهترین و سریعترین راهها برای شروع است»
علاوه بر این کمپین و پژوهش انجام شده در راستای اهداف آن، راهکارهای بسیاری از سوی کارشناسان به افراد جامعه پیشنهاد میشود که رعایت آنها میتواند نقشی -ولو اندک- در کاهش آسیبهای ناشی از بحران آب و هوایی داشته باشد. راههایی که تغییراتی بسیار ساده در سبک زندگی به شمار میآیند اما تداوم آنها و تکثیر این رفتارها در جامعه میتواند در بلندمدت اثرگذار باشد. از جمله پیشنهاداتی که به طور جامع برای شهروندان ارائه میشود این موارد است: «مواد غذایی را دور نریزید. مصرف پلاستیک را کاهش دهید. مصرف گوشت قرمز را کاهش دهید. از پروتئینهای گیاهی استفاده کنید. غذاهای حاوی فیبر مصرف کنید. باغچه خانگی درست کنید و…» هر کدام از این موارد میتوانند سهمی هر چند کوچک در بهتر شدن حال زمین داشته باشند. علاوه بر آن در حفظ منابع هم اثرگذار هستند. به طور مثال بر اساس گزارشی که بهار امسال در بلومبرگ منتشر شده در مورد دور ریز غذا آمده است: «ضایعات غذا یکی از عوامل اصلی انتشار گازهای گلخانهای است؛ غذای دور ریز در محل دفن زباله تجزیه شده و به متان که یک گاز گلخانهای قوی است تبدیل میشود. نتایج یک تحقیق ۱۰۰ ساله نشان میدهد تاثیر متان بر گرمشدن زمین ۳۴ برابر بیشتر از دیاکسید کربن است» و یا در خصوص ایجاد باغچههای خانگی و نقش آن در کاهش تولید گازهای گلخانهای آمده است: «پرورش گیاهان در شهرها راهکاری اثرگذار برای کاهش کربن است. اگر حیاط کوچکی دارید، در میان آن یک باغ خانگی کوچک ایجاد کنید؛ پرورش گلها در بالکن آپارتمان یا تولید سبزیهای خانگی و خوراکی در گلدانهای کوچک نقش مهمی در سلامت محیط زیست دارد» هر چند نمیتوان از همه مردم در تمام مناطق جهان خواست تا به این موارد پایبند باشند چرا که شرایط در نقاط مختلف متفاوت است و ممکن است محدودیتهای فرهنگی یا زیرساختی برای مردم کشورهای مختلف وجود داشته باشد، اما این نگاه طراح کمپین«jump» نشان میدهد که تفاوتها و محدودیتها میتوانند بیاثر باشند چرا که: «اگرچه همه نمیتوانند به همه تعهدات کمپین پایبند بمانند، اما فقط «شروع کردن» میتواند تأثیر زیادی داشته باشد»
مخالفت با طرح گردشگری و تجاوز به جزیره آشوراده
کارزاری با نام مخالفت با طرح گردشگری و تجاوز به جزیره آشوراده در وبسایت کارزار در جریان است که با #آشوراده پیگیری میشود. در بخشی از متن این کارزار خطاب به رئیس جمهوری اسلامی ایران آمده است: «اینجانبان جمعی از شهروندان و فعالان اجتماعی و محیط زیستی ایران، استان گلستان و گنبد کاووس در ارتباط با خبر صدور ضربالاجل شما جهت اجرایی شدن طرح گردشگری در جزیره آشوراده، پیروی نامه اعتراضی بیپاسخ مورخ دوم اسفند هزار و سیصد و نود شش خورشیدی، با امضای این نامه اعتراض شدید خود را نسبت به این تصمیم مضر برای محیط زیست و منابع طبیعی ایران اعلام میداریم. جناب رئیس جمهور با توجه به این موضوع که جزیرهی آشوراده زیستگاه پرندگان و گونههای جانوری و گیاهی نادر و دارای موقعیت منحصر به فرد و بیبدیل و انحصاری در شمال ایران است استدلال و توجیه اجرای طرح گردشگری در داخل این جزیره بر چه مبنایی استوار گشته است.»امضاکنندگان این کارزار میخواهند از این راه پیگیر «مخالفت با طرح گردشگری آشوراده» شوند.
این کارزار از ۱۸ اسفند ۱۴۰۰ آغاز شده و تا ۲۰ فروردین ۱۴۰۱ادامه دارد. همچنین این کارزار از کارزارهای اجتماعی بوده و از سوی بیش از۱ هزار و ۵۲۳ نفر امضا شده است.
|پیام ما| تابلوی کوچه «محمدرضا شجریان» مخدوش و تابلوی کوچه «سووشون» در تاجآباد گم شده است. تصاویر رسیده به دست «پیامما» نشان میدهد افراد ناشناس برخی از تابلوهای کوچههای روستای دوستدار کتاب تاجآباد (رسولآباد) در همدان مخدوش و دزدیده شده است. نام این روستا از دو سال پیش با نامگذاری کوچهها به نام کتابها، نویسندهها و مشاهیر ایرانی و خارجی بر سر زبانها افتاده و تیرماه امسال پائولو کوئیلو، نویسنده برجسته برزیلی این ابتکار عمل را تحسین کرده بود.
قباد یاری، عضو شورای روستای تاجآباد در گفتوگو با «پیام ما» مخدوش کردن تابلوی بعضی از کوچههاا را تایید میکند. این کار در حالی از سوی افراد ناشناس انجام شده که پیش از این نامگذاری هر یک از کوچهها با مشارکت و نظر همه اهالی روستا انجام شده است. به گفته او اهالی روستا، همچنان به کتاب علاقهمندند و بسیاریشان عضو کتابخانهاند اما کتابخانه روستای تاجآباد بخاری ندارد و در هوای سرد این روزها قابل استفاده نیست. یاری میگوید: «علمک گاز را نصب کردهاند اما هنوز گاز به کتابخانه نرسیده است. گفتهاند باید شوفاژ نصب کنیم اما توان مالی نداریم. از مدتها پیش بعضی سازمانها و ادارههای دولتی آمدند و وعده کمک دادند اما هیچ وعدهای عملی نشد.»
یاری همچنین میگوید از سه سال پیش تا کنون 70 کوچه به نام کتابها و مشاهیر ثبت شده و این کار به انتخاب و رای اهالی روستای تاجاباد انجام شده است.
مخدوش کردن تابلوهای کوچههای تاجآباد در حالی است که پیش از این کوئیلو با انتشار تصویری از کوچه «کیمیاگر» در صفحه شخصی اینستاگرامش نوشته بود: «کوچههای روستایی در استان همدان، شمال غربی ایران، همگی به نام شاهکارهای ادبیات جهان نامگذاری شدهاند. ابتکار عمل خوانندگان کتاب و علاقهمندان به ادبیات، روستای رسولآباد را منحصر به فرد و مشهور کرده است. گلستان و بوستان از شاعر پارسی سعدی، شاهنامه از شاعر پارسی فردوسی، شازده کوچولو نوشته نویسنده فرانسوی آنتوان دو سنت اگزوپری، صدسال تنهایی از نویسنده کلمبیایی گابریل گارسیا مارکز، کیمیاگر اثر نویسنده برزیلی پائولو کوئلیو، «دن آرام» از میخائیل الکساندروویچ شولوخوف، نویسنده روسی و «مسیر سبز» از نویسنده آمریکایی استفان کینگ کوچههای روستا را آراسته است.»
«12 موشک بالستیک به اربیل عراق شلیک شد»، این خلاصه خبری است که بامداد یکشنبه منتشر شد. منبع شلیک موشکها در ابتدای امر مشخص نبود اما محل انفجار و اصابت آنها «کنسولگری جدید آمریکا» و «مقر نیروهای موساد» در اربیل عراق بود. نمادهای استفاده شده در این حمله موشکی همچون زمان اصابت موشکها ناخودآگاه افکار عمومی را به سمت ایران چرخاند ولی در ابتدا هیچ خبری از تایید رسمی ماجرا نبود تا اینکه ظهر دیروز سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیهای رسما مسئولیت حمله نظامی به اربیل عراق را پذیرفت و هشدار داد در صورت تکرار اقدامات اسرائیل علیه ایران در منطقه، عواقب سختتری در انتظار آنان خواهد بود.
ساعت یک و بیست دقیقه بامداد 22 اسفند ماه بود. اخبار یکی پس از دیگری مخابره شد. «انفجار در اربیل عراق». ناامنی عراق و اوضاع آشفته منطقه سبب شد تا در ابتدای امر توجهات رسانهای آنچنان که باید و شاید به این انفجار جلب نشود اما در ادامه اوضاع عوض شد. محل انفجار ساختمان جدید سرکنسولگری ایالات متحده آمریکا در اربیل عراق بود و البته محلی دیگر. صابرین نیوز، رسانه نزدیک به حامیان جمهوری اسلامی و نیروهای مقاومت در عراق منبع اولیه انتشار اخبار و فیلمها بود. این رسانه دومین محل انفجارها را مقر نیروهای موساد و رژیم صهیونیستی در اربیل عراق اعلام کرد و انفجارها را نتیجه اصابت موشک عنوان کرد. تعداد موشکها مشخص نبود. برخی 6 موشک، برخی دیگر 8 و برخی دیگر 12 موشک. در نهایت رسانههای درون و بیرون از ایران بر اصابت دوازده موشک اتفاق نظر پیدا کردند اما دیروز خبرگزاری تسنیم به نقل از منبعی آگاه نوشت که 10 موشک به عراق شلیک شده است. درباره محل شلیک موشکها همچنان بحث بود. در همان ساعات اولیه، منابع عراقی اعلام کردند که محل شلیک موشکها، جایی خارج از خاک عراق بوده است. رسانههای آمریکایی به نقل از یک مقام آمریکایی، بدون ذکر نام او اعلام کردند که احتمالا محل شلیک موشکها ایران بوده است. رسانههای نزدیک به جریان سیاسی اصولگرا همچون خبرگزاری فارس، این اخبار را منتشر کردند اما محل شلیک موشکها را معرفی نکردند. کانالهای تلگرامی منتسب به سپاه پاسداران همچون «کانال اخبار سپاه قدس»، «کانال اخبار سپاه»، «بیسیمچی» و… اما با انتشار فیلمهایی اختصاصی از شلیک موشکها توسط سپاه از آذربایجان غربی خبر دادند. این فیلمها دست به دست در شبکههای اجتماعی منتشر شد اما ظهر دیروز که سپاه رسما مسئولیت حمله را پذیرفت، هیچکس رسما انگشت اشاره را به سمت این نیروی نظامی بلند نکرد.
تکذیب اولیه
رسانههای رسمی نظیر سایت نور نیوز، رسانه متعلق به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران اخبار حمله موشکی به اربیل عراق را با چند ساعت تاخیر کار کردند. این رسانهها هیچ گمانهزنی نکردند و فقط به ذکر اخبار منتشر شده از منابع عراقی مبنی بر احتمال شلیک موشکها از محلی خارج از عراق و در شرق این کشور بسنده کردند. سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در یک مصاحبه ویدیویی که خبرگزاری دانشجو منتشر کرد، رسما نقش ایران در این حمله نظامی را تکذیب کرد. محمود عباسزاده مشکینی اظهار کرد: «موشک باران اربیل ارتباطی به ما ندارد. انتقام جمهوری اسلامی از اسرائیل بسیار جدی، سخت، آشکار و پشیمان کننده خواهد بود. ملتهای منطقه دشمن رژیم صهیونیستی هستند. رژیم صهیونیستی بداند که رفت و آمد با برخی کشورها نمیتواند او را به اهدافش برساند.» این اظهارنظر دست به دست چرخید تا اینکه حدود یک ساعت بعد بار دیگر مشخص شد اظهار نظر سخنگوی کمیسیون امنیت ملی از سر بیاطلاعی بوده است.
تایید رسمی
ساعت 2 ظهر دیروز 22 اسفند ماه انتشار اطلاعیهای از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به همه گمانهزنیها پایان داد و ایران برای دومین بار مسئولیت حمله موشکی به عراق را پذیرفت. حملهای که راس ساعت یک و بیست دقیقه بامداد صورت گرفت. همان ساعتی که شهید قاسم سلیمانی فرمانده سابق سپاه قدس در عراق توسط نیروهای آمریکایی ترور شد. سپاه پاسداران در اطلاعیه خود آورده است: «در پی جنایات اخیر رژیم جعلی صهیونیستی و اعلان قبلی مبنی بر بیپاسخ نگذاردن جنایتها و شرارتهای این رژیم منحوس، شب گذشته مرکز راهبردی توطئه و شرارت صهیونیستها مورد هدف موشکهای قدرتمند و نقطه زن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت. بار دیگر به رژیم جنایتکار صهیونیستی هشدار میدهیم، تکرار هرگونه شرارت با پاسخهای سخت، قاطع و ویرانگر مواجه میشو. به ملت عظیمالشأن ایران نیز اطمینان میدهیم امنیت و آرامش میهن اسلامی، خط قرمز نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بوده و به احدی اجازه تهدید و تعرض به آن را نخواهند داد.» اشاره سپاه به «جنایات اخیر رژیم صهیونیستی» نشان دهنده انتقام ایران از حمله اسرائیل به مواضع خود در سوریه است. حملهای که در جریان آن دو نفر از ماموران سپاه به شهادت رسیدند. اینکه در حمله سپاه تلفات جانی برای اسرائیل ایجاد شد یا خیر، هنوز بهطور رسمی از سوی مقامات این رژیم اعلام نشده اما دیروز خبرگزاری مهر لیستی 10 نفره منتشر کرد و اعلام کرد که این افراد در جریان حمله موشکی سپاه به مقر اسرائیل در عراق زخمی و کشته شدهاند. رسانههای آمریکایی دیشب اعلام کرده بودند که حمله موشکی ایران به مواضع این کشور در اربیل عراق تلفات جانی برای آمریکاییها به همراه نداشته است. خبرگزاری تسنیم به نقل از منبعی آگاه همچنین درباره جزئیات این حمله نوشت: «مرکز محل اصابت موشکها محل اجتماع تعداد قابل توجهی از صهیونیستها بوده و با توجه به تعداد افراد حاضر در این پایگاه، احتمال تلفات انسانی این رژیم بسیار بالاست. موشکها از منطقه شمال غرب ایران شلیک شده و تمام این موشکهای قدرتمند به هدف اصابت کرده است. هدف اصلی موشکهای سپاه از این حمله مقر صهیونیستها بود که با مقرّ نظامی آمریکاییها فاصله دارد.»
واکنش انتقادی عراق
عراق اما از حمله موشکی صورت گرفته به خاک خود خوشحال نبود و از همان دیشب، پیش از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رسما مسئولیت حمله را برعهده بگیرند، به انتقاد از این حمله پرداخته و آن را نقض «حاکمیت ملی» خود خوانده بود. برخی منابع خبری اما بار دیگر تاکید کردند که ایران پیش از حمله به منابع عراقی اعلام کرده که قصد حمله موشکی دارد. موضوعی که پیش از حمله ایران به مواضع آمریکا در عراق در روزهای بعد از شهادت سردار سلیمانی هم مطرح شده بود. به گزارش فارس، مصطفی الکاظمی، نخست وزیر عراق همان دیشب در توئیتر خود نوشت: «حملهای که شهر عزیز ما اربیل را هدف گرفت و موجب ترس ساکنان آن شد حملهای به امنیت مردم ماست. من این تحولات را با نخست وزیر اقلیم کردستان بررسی میکنم. نیروهای امنیتی ما تحقیق میکنند و در مقابل هر تهدیدی علیه مردممان میایستیم.» برهم صالح، رئیس جمهوری عراق نیز دیروز هدف این حملات را تاثیرگذاری بر انتخابات آتی این کشور اعلام و به تندی از آن انتقاد کرد. وزارت امور خارجه عراق هم در اطلاعیهای با انتقاد از حمله موشکی ایران به اربیل عراق نوشت: «ما این حمله موشکی را که منازل شهروندان در استان اربیل منطقه کردستان عراق را هدف قرار داد، محکوم میکنیم. این حمله نقض آشکار حاکمیت عراق، متزلزلکردن امنیت و ثبات در منطقه کردستان و کل کشور در مرحلهای بسیار مهم و حساس است. این تجاوز، تعدی به امنیت عراق و ثبات مردم آن تلقی میشود.» جریان صدر و حزب دموکرات کردستان عراق هم بر سر تشکیل کمیته حقیقتیاب برای بررسی ادعاهای ایران مبنی بر وجود مقر رژیم صهیونیستی در عراق توافق کردند. دفتر صدر در بیانیهای اعلام کرد که «دو طرف طی تماسی تلفنی درباره حادثه حمله موشکی امروز سپاه پاسداران ایران به اربیل گفتوگو کردند.» براساس این اطلاعیه، مقتدی صدر، رهبر جریان صدر و مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان «بر سر تشکیل کمیته حقیقت یاب برای بررسی بهانه وجود مقرهای اسرائیلی که در اربیل هدف حمله قرار گرفته است، توافق کردند.» واکنشهای بینالمللی هم منتقدانه بود. وزارت امور خارجه ترکیه حمله موشکی ایران را محکوم کرد. در آمریکا هم برخی خواستار خروج این کشور از مذاکرات برجامی شدند. الن لوریا، نماینده دموکرات از ایالت ویرجینیا تاکید کرد که «اگر صحت اخبار مربوط به حمله به کنسولگری آمریکا در اربیل تایید شود،دولت بایدن باید از مذاکرات با ایران خارج شود.»
لزوم شفافسازی گزارش سفرهای خارجی مدیران شهری
پیام ما- علیرضا زاکانی، شهردار تهران و تعدادی از معاونانش هفته گذشته سفری به دوشنبه پایتخت تاجیکستان برای شرکت در ششمین اجلاس عمومی شهرداران آسیایی داشتند. سفری که اعضای شورای شهر تهران میگویند باید دستاوردهایش مشخص و چرایی حضور همه افراد حاضر در آن روشن شود. اعضای پارلمان شهری تهران دیروز، ۲۲ اسفند در تذکرات جداگانهای به این موضوع واکنش نشان دادند.
حبیب کاشانی، خزانه دار شورا خواستار گزارش سفرهای خارجی مدیران به شورا شد و در تذکری گفت: هفته گذشته هنگام سفر به نجف چند تن از همکاران به نمایشگاه اکسپو دبی میرفتند فارغ از اینکه این کار با پول شخصی یا غیر شخصی بوده، کمیتهای در داخل شهرداری وجود دارد ویژه سفرهای خارجی که در آن دو عضو شورا نیز حضور دارند. لذا درخواست می کنم که این کمیته که مسئول این کار است در مورد اعزام ها و سفرهای خارجی گزارشی ارائه دهد و به سوالات مطرح شده پاسخ داده شود.
مهدی اقراریان، عضو شورای شهر تهران در جلسه علنی شورا در تذکر دیگری خواستار شفافسازی درباره چرایی حضور تعداد مسافران در سفر دوشنبه شهردار تهران شد و گفت: قطعا چنین سفرهایی در راستای دیپلماسی شهری آورده خوبی به همراه خواهد داشت اما سوالی که مطرح است اینکه چه تعدادی در این سفر آقای زاکانی را همراهی کردند و چه ضرورتی داشته که این تعداد در این سفر حاضر شوند؟ و در همین ارتباط درخواست میشود که در اسرع وقت شهردار تهران گزارشی از سفر خود به دوشنبه پایتخت تاجیکستان به شورا ارائه دهد.
او به سفر یکی از مدیرکلهای شهرداری تهران به دبی اشاره کرد و تاکید کرد: البته با پیگیریهایی که انجام دادم مشخص شد که این فرد با هزینه شخصی به دبی سفر کرده است اما در آن سفر نیز چند تن از همکاران ما در شهرداری در این سفر بودهاند و در واقع در این شرایط اقتصادی و معیشتی باید یک حساسیت ویژهای در خصوص سفر مدیران شهری ایجاد شود.
در پایان جلسه نیز، مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران در جمع خبرنگاران درباره سفر زاکانی به دوشنبه تاکید کرد: نامهای نوشته بودند که اجازه بگیرند ما دیشب این نامه را پیدا کردیم اما سیستم خراب شده بود و این نامه نیامده بود و دیروز نامه را دستی آوردند و دیگر فایده نداشت. نامه دیر رسیده شفاهی گفتند اما اینکه نامه کتبی ارسال شود و اجازه گرفته شود نامه در تاریخ ۲۲ اسفند نوشته شده اما در سایت شورا عنوانش آمده است. دوستان اطلاع داشتند اما این اطلاع رسمی نبوده. هر شهرداری هر جا که میرود باید طبق قانون با اطلاع و موافقت شورا صورت بگیرد.
زاکانی و تیمش در حالی از دوشنبه بازگشتند که اطلاعات سفرشان در بخش سفرهای خارجی کارکنان شهرداری تهران در سامانه شفافیت نیز منتشر نشده است، نه تنها سفر زاکانی بلکه اطلاعاتی از سفر مجتبی شفیعی، معاون حمل و نقل شهردار تهران که مدتی پیش به نمایندگی از شهردار تهران در اجلاس یوسیالجی به بارسلون رفته بود نیز در سامانه شفافیت موجود و در دسترس نیست.
وضعیت سفرههای آب زیرزمینی بغرنج است
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: جدول حقابه تالابها و رودخانهها را به وزارت نیرو دادیم اما میدانیم که وضعیت سفرههای آبی کشور بغرنج است.
علی سلاجقه در جلسهای با حضور رئیس دیوان محاسبات با اشاره به چالشهای متعدد محیط زیست ایران تاکید کرد: با توجه به مشکلات محیط زیستی، سازمان حفاظت محیط زیست باید قویترین سازمان کشور باشد.
سلاجقه افزود: در محیط زیست دو بحث اساسی باید در دستور کار قرار گیرد؛ دیپلماسی داخلی و خارجی. در موضوع آب در سال ۹۰ وزرای محیط زیست کشورهای مختلف به ایران دعوت شدند اما وزیر محیط زیست عربستان در این اجلاس شرکت نکرد. ما ۲۷۰ میلیون هکتار کانون داخلی و خارجی آلودگی هوا و ریزگرد را شناسایی کردیم و بر اساس آن بیشترین مقدار ریزگرد که از خارج مرزهای ما وارد ایران میشود، از شبه جزیره عربستان است که با ما همکاری نمیکند.
معاون رئیس جمهور ادامه داد: مسائل محیط زیست بر ایجاد نارضایتی عمومی موثر است. اما مشکلی که در آب وجود دارد، تماما مربوط به داخل کشور نیست. در هیرمند مشکل داریم؛ سد کجکی با ظرفیت ۱.۷ میلیارد مترمکعب وجود دارد و انتظار ورود ۲۱ متر مکعب آب در ثانیه را داریم. همچنین سد کمالخان و پروژه گاپ ترکیه وضعیت آب ما را خطرناک تر از همیشه کرده. عراق نیز به این موضوع وارد نمیشود و ما تاوان این طرحها را میدهیم. باید پذیرفت که ترکیه در حال مدیریت مساله آب منطقه است. ما در حوزه زابل آبی نداریم که وارد هامون شود و همه امیدمان به هیرمند است. برای حل این مشکلات باید دیپلماسی خارجی تقویت شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین گفت: ما جدول حقابه تالابها و رودخانهها را بر اساس دوره کمآبی، میان آبی و پرآبی تنظیم و به وزارت نیرو دادیم، تخصیص این حقابهها از عهده ما خارج است و باید وزارت نیرو وارد عمل شود. این در حالی است که وضعیت سفرههای آبی کشور نیز بغرنج است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: وقتی موضوع موتورسیکلتهای آلاینده به میان میآید، حرف از گازسوز کردن ۷۰۰ هزار موتور سیکلت و برچیده شدن موتورهای کاربراتوری میشود. در این مرحله باید مشخص شود که چه فرد یا نهادی مسئولیت اجرای این طرح را دارد. در این کارگروه مشخص شده که نقش استانداری، شهرداری و هر نهاد مسئول دیگری چیست؟
سلاجقه با اشاره به موضوع پسماند ادامه داد: در بحث پسماند نیز ما فضاسازی و فرهنگسازی میکنیم و در حال تکمیل زیرساختها هستیم همیشه میگوییم که فرهنگسازی را اول از دستگاههای اجرایی شروع میکنیم و در دستورالعملها بازبینی کردهایم. ضوابط استقرار نیز مورد بازبینی قرار گرفتهاند.
به گزارش سازمان حفاظت محیط زیست، سلاجقه در بخش دیگر گفت: اطراف تهران ۴۸ لکه صنعتی داریم که بسیاری از واحدهای آنها به صورت غیرمجاز فعالیت میکنند و آب و خاک را از بین میبرند و آلوده میکنند. به همین علت است که سازمان حفاظت محیط زیست باید قویترین سازمان کشور باشد، علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد.
سخنگوی وزارت خارجه کشورمان با اشاره به اهمیت موضوع راستیآزمایی برای ایران در جریان مذاکرات وین گفت:الان در نقطهای هستیم که تقریبا مسائلمان در این حوزه حل شده است.
به گزارش ایسنا، سعید خطیب زاده در اظهاراتی با اشاره به تأکید ایران برای راستی آزمایی از اینکه آمریکا تحریم های ظالمانه خود علیه ایران را برداشته است، گفت: راستی آزمایی برای این است که ما مطمئن شویم که آمریکایی ها در عمل تحریم ها را برداشته اند و فقط روی کاغذ نبوده است. در همین چارچوب نمایندگانی از وزارت نفت، اقتصاد، بانک مرکزی نیز در جریان مذاکرات وین حضور داشتند که در مورد روند این موضوع مذاکره کنیم و اینکه هر بخشی از اقتصاد کشور راستی آزمایی در حوزه خود را تعریف کند. گفت وگوها و مباحث در موضوع راستی آزمایی رفت و برگشتهایی داشته و آنها یک چیزهایی را قبول کردند، یک چیزهایش را ما دادیم و الان در نقطهای هستیم که تقریبا مسائل مان در این حوزه حل شده است. این دیپلمات ارشد کشورمان همچنین با تأکید بر اینکه ایران در جریان مذاکرات وین به دنبال اخذ تضمین های سیاسی، حقوقی و اقتصادی بوده است، گفت: این بُعدی است که تا به امروز نیز در حال بده بستان در مورد آن هستیم. خطیب زاده همچنین با بیان اینکه در مورد چگونگی اجرای تعهدات و اینکه آن ها باید اول این تعهدات را اجرا کنند بحث های مفصلی بین طرفین انجام شده است، افزود: یکی دیگر از مسائل مهم در جریان این مذاکرات تضامین هسته ای و حفظ دستاوردهای هسته ای است.
سخنگوی وزارت خارجه در همین ارتباط ادامه داد: ما گفته ایم که کلی ضرر کرده ایم. اسرائیلی ها در مورد سانتریفیوژ های ما خرابکاری کرده اند. این ها از بین رفته اند، IR۶ گذاشته ایم، این دستگاه را گذاشته ایم، آن ها گفته اند که باید خراب شود، ما گفتیم که این کار را نمی کنیم، در مورد این مسائل مذاکره کرده ایم. خطیب زاده همچنین گفت: هنوز توافقی نکرده ایم که جزئیات آن را بگوییم. تا روزی که توافق شود. وقتی توافق شد متن آن را بر روی سایت می گذاریم تا همه آن را ببینند.
چهار سال قبل که «نوریوکی هاراگوچی»، هنرمند ژاپنی به ایران آمد و در موزه هنرهای معاصر اثر «ماده و فکر» را پس از چهل سال دید، شگفتزده شد. او همان زمان در گفتوگویی گفته بود که فکر نمیکرد این اثرش بعد از سالها هنوز در معرض دید باشد. مرمت اثر با حضور هاراگوچی انجام گرفت و دو سال بعد درگذشت. او ندید که چگونه برای اجرای یک پرفورمنس، حریم این اثر شکسته شده و پرفورمر (فرد اجرا کننده) در حوض شیرجه زده است. این اتفاق پس از تبدیل هفت حوض ورودی موزه فرش ایران (اثر کامران دیبا) به باغچه به دست رئیس جدید این موزه، بار دیگر واکنشهای بسیاری به دنبال داشته و موزه هنرهای معاصر را وادار به توضیح کرده اما بسیاری قانع نشدهاند و از بیتوجهی به حریم اثر و مخدوش کردن آن خشمگیناند.
دو روز قبل در حالی نمایشگاه «پنج گنج» همزمان با هفته بزرگداشت حکیم نظامی در موزه هنرهای معاصر افتتاح شد که اجرای پرفورمنس «گربه جاده ابریشم» بخشی از آن بود. اجرایی که بخش عمده آن، شامل بندبازی بر فراز اثر «ماده و فکر» موزه هنرهای معاصر بود. اما یکشنبه شب که ویدئوهای این اجرا دست به دست شد، فعالان میراث فرهنگی، هنرمندان و موزهداران خشمگین شدند. در این اجرا، یاسر خاسب، با روغن داخل حوض برخورد میکند و بخشی از آن را به بیرون میریزد؛ بخشی از روغن اثری که از سال 1977 توسط موزه هنرهای معاصر خریداری شده بود. این اثر، ظرف فولادی جوشخورده مربعیشکلی است که درون آن با روغن سیاه پر شده؛ از آنجا که روغن برخلاف آب ثابت مانده و خاصیت انعکاسی دارد، شبیه به یک آینه بزرگ سیاه رنگ در کف زمین است. ماده و فکر تنها اثری است که طی ۴۰ سال به صورت ثابت در موزه حضور داشته و در واقع جزئی از معماری و هویت موزه شده است. پس از ابراز نگرانی نسبت به خدشه دار شدن حریم این اثر، موزه هنرهای معاصر تهران با ابراز تاسف از واقعه پیشآمده در حین اجرای پرفورمنس در جریان گشایش نمایش پنج گنج، بیانیهای صادر کرد و در آن نوشت: «برخورد پرفورمر به روغن در طرح اصلی ارائه شده به موزه نبوده و در اثر اشتباه ایجاد شده است. در این اتفاق، بخشی از بدن پرفورمر، به روغن برخورد میکند که موجب خروج مقداری روغن میشود؛ که قابل جایگزینی است.»
در ادامه این بیانیه آمده که «طی سالهای پس از خلق اثر، همواره روغن تبخیر شده و به آن اضافه شده است. در سال نود و شش هم با حضور هنرمند، کل روغن خارج شد و روغن جدید جایگزین شد. در هنرهای میانرسانهای و نوین معاصر، ایجاد دیالوگ بین آثار گذشته و حال، فضایی جدید برای بیان هنری، ایجاد کرده است که در روزهای آینده، نمونههایی از آن را منتشر خواهیم کرد».
موزه هنرهای معاصر در نهایت در این بیانیه نوشته که «ضمن احترام به نظرات ابراز شده پیرامون این واقعه و تأسف، چنانچه موجب ناراحتی دوستداران و علاقمندان شده باشد، اعلام میشود این اتفاق، تخریب اثر هنری محسوب نمیشود و صرفا به دلیل خطای سهوی، بخشی از روغن از موزه خارج شده، که جایگزین خواهد شد. از سویی حفاظت از آثار هنری موزه، در زمرهی اصلیترین وظایف موزه است، آنچنانکه در مهرماه سال نود و شش، نوریوکی هاراگوچی را برای مرمت حوض روغن به ایران دعوت کرد و قبل از درگذشت او، این اثر مرمت شد. امید داریم با دقت و حساسیت بیشتر، در آینده شاهد خطاهایی از این دست نباشیم.»
تعرض به حریم اثر قابل توجیه نیست
انجمن هنرمندان مجسمهساز ایران دیروز با انتشار بیانیهای نسبت به تعرض و خدشه وارد کردن به حوض روغن اثر نوریوکی هاراگوچی ـ هنرمند ژاپنی ـ واکنش نشان داد و نوشت: «در بیانیه و توضیحات موزه به اجرای آثار تعاملی با آثار هنری اشاره شده، اما تعرض به حریم و خدشه به اصل اثر به هیچ عنوان قابل توجیه نیست و مسئولیت سهلانگاری در برنامهریزی و انتخاب اثر با مسئولان برگزاری است. بنابراین انجمن هنرمندان مجسمهساز ایران با قدرت از مسئولان موزه و عوامل برگزاری رویداد درخواست دارد جهت روشن شدن موضوع و تنویر افکار عمومی، مستندات پروسه مطالعاتی اجرای اثر و پیشبینیهای صورت گرفته از طرف موزه را ارائه کنند.» بعد از این بود که یاسر خاسب، پرفورمر اثر ناچار به توضیح شد و گفت: «بر اثر یک اتفاق، لحظهای پیش از پایان اجرا، مشکلی در بخش فنی پیش آمد و سبب شد آونگی که داشتم، کمی شل شود و بخشی از صورت و دستم با روغن حوض تماس پیدا کرد ولی خوشبختانه این اثر هنری آسیبی ندیده است. اگر اشتباهی کردم و حادثهای پیش آمد، متاسفم و از مردم کشورمان، از جامعه هنری و بهویژه هنرمندان حوزه تجسمی عذرخواهی میکنم ولی به آنان اطمینان میدهم که هیچ آسیبی به حوض روغن زده نشده است.»
موزه هنرهای معاصر گالری نیست
رضا دبیرینژاد، کارشناس موزه از دیروز که تصاویر این اجرا پخش شده تماسهای بسیاری دریافت کرده و موزهداران و فعالان این حوزه از نگرانیهایشان به او گفتهاند. دبیرینژاد به «پیام ما» میگوید: «این اتفاق حیثیت همه موزهها را مخدوش کرده است و این هزینهسازی برای کل موزههاست چرا که موزهها زنجیرهای متصل به هم هستند و وقتی موزه هنرهای معاصر که قرار است پیشگام برگزاری هنرهای نو باشد باعث چنین اتفاقی شده، حیثیت موزهها هم در داخل و هم در سطح بینالمللی خدشه دار شده.» این اتفاق او را نگران آینده کرده و تاکید دارد که حالا جامعه موزهداران مورد سوال قرار گرفتهاند. «اگر راحت از کنار این موضوع بگذریم، یعنی در دفعات بعدی ممکن است به راحتی این اتفاق تکرار شود. نکته نگرانکننده دیگر این است که این اجرا به وسیله هنرمندی انجام گرفته که مدعی هنر و کار مدرن است اما با اثرش این تخریب را ایجاد کرده.»
موضوعی که پس از اجرای این پرفورمنس بیش از همه مورد توجه قرار گرفت، ضوابط حفظ آثار در موزه است؛ نکتهای که دبیرینژاد هم بر آن تاکید میکند. او میگوید که وقتی اثری وارد موزه شده، دیگر متعلق به هنرمند صاحب اثر هم نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی در قبال آن وجود دارد. «اثری که وارد موزه میشود حریم دارد. این حریم نباید مخدوش شود. همانقدر که برایمان مهم است که یک اثر نباید در موزه گم شود، یا گرمای و رطوبت و … به آن آسیب نزند، باید حریم معنایی، هنری و اجتماعی اثر هم حفظ شود.» او به حفظ حریم هنری اشاره میکند و میگوید که اثر باید به همان شکل برای نسلهای بعدی حفظ شود و باید بدانیم که «موزه هنرهای معاصر نقش گالری ندارد. همانقدر که نسبت به گنجینه این موزه حساسیت وجود دارد برای آثاری که در معرض نمایش قرار داده شده هم باید حساس بود». به گفته او همانقدر که نمیخواهیم برای مثال آثار جکسون پولاک تخریب شود باید نگران اثر ماده و فکر هم باشیم.
این کارشناس موزه به حساسیت اجتماعی حفاظت از اثر هم اشاره کرده و باز هم تاکید میکند که برگزاری رویدادهای موزهای با اتفاق گالریها فرق دارد. این مورد باید در خدمت حفظ آثار موزه باشد. «موزه هنرهای معاصر باید نسبت به مجموعه اش متعهد باشد. همه میدانیم برگزاری چنین پرفورمنسی برای مخاطب جذاب است و یا میدانیم تعامل میان هنرهای جدید وجود دارد اما چطور ممکن است برای اثری که چند سال قبل هنرمندش برای مرمت آن به ایران آمده بود و از او دعوت شده بود ناظر مرمت باشد چنین اتفاقی روی میدهد؟»
هرچند واکنشهای فعلی موزه هنرهای معاصر و بیانیهای که صادر کردهاند نشاندهنده کماهمیت جلوه دادن این اتفاق است اما دبیرینژاد معتقد است موزه نمیتواند بگوید اتفاقی رخ داده و تمام. «اگر تابلویی در موزه خدشهدار میشد آیا به راحتی میگفتند خدشهدار شده است؟ ممکن است افرادی بخواهند از این طریق ایجاد شهرت و هیاهو کنند و بعد هم بگویند درکی از هنر معاصر وجود ندارد و از این طریق کار را توجیه کنند. اما ما شاهدیم پرفورمنسهای جسورانهای در دنیا برگزار میشود که حتی فرد بدن خودش را در معرض آسیب گذاشته اما از این راه معنای درستی را به مخاطب رسانده و این کار را از طریق اثر خودش القا کرده است، نه در حریم اثر دیگر. یک زمان فرد میگوید اثری را خریداری کرده و مالک آن اثر است اما الان با نهادی حقوقی و به نمایندگی مردم روبهروییم که به نمایندگی از مردم این آثار را نگهداری میکند و در نهایت هیچ توجیهی پذیرفته نیست. آثار موجود در موزه ملی هستند و باید به کل جامعه پاسخگو باشیم.»
دبیرینژاد همچنین میگوید پیش از اجرا، حتما اثر مورد بازبینی و تمرین قرار گرفته اما ممکن است این اتفاق حتی به عمد توسط هنرمند هم رخ داده باشد و این مورد هم هنوز مشخص نیست. به گفته او هم موزه و هم فرد اجرا کننده باید مورد بازخواست قرار گیرند، هرچند نمیتوان همه اتفاق را به گردن موزه انداخت اما در میانه اجرا که چنین اتفاقی هم رخ میدهد، جلوی ادامه کار گرفته نمیشود و این نقص بزرگی است.
نگاه دیگر به تنوع زیستی گیاهی و جانوری تهران
اختتامیه سومین دوره مسابقه عکاسی تنوع زیستی تهران به مناسبت روز جهانی محیط زیست برگزار شد. دیروز در مراسم اختتامیه سومین دوره مسابقه عکس تنوع زیستی تهران یک بار دیگر روشن شد که با وجود فشارهای فراوان بر شهر تهران، جاذبههای آن غیرقابل انکار است. تنوع زیستی گسترده گیاهی و جانوری سرمایهای است که کمتر شهروندان تهرانی از آن آگاهی دارد.
مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در این مراسم با تشکر از شورای سیاستگذاری، هیات داوران و شرکتکنندگان گفت: «جای مسرت است که آیین اختتامیه و جلسات داوری را توانستیم با وجود محدودیتهای ناشی از کرونا پیش ببریم. استقبال و مشارکت قابل توجهی صورت گرفت. بیش از ۱۸۴۰ اثر در این دوره دریافت شد و مورد بررسی قرار گرفت.»
شینا انصاری افزود: «تلاش کردیم برنامه امسال کاملتر و جامعتر از دورههای قبل باشد و تنوع زیستی گیاهی علاوه بر تنوع جانوری اضافه شد. دو بخش ویژه از جمله تنوع زیستی غیربومی و اثراتش بر زیستبوم تهران و ابعاد مختلف زندگی شهری را نیز به این دوره اضافه کردیم.»
به گفته انصاری هدف از برگزاری جشنواره عکس تنوع زیستی که بیش از گذشته به اندوختهها و سرمایههای طبیعی شهر تهران و حفاظت از زیستگاههای باقی مانده توجه کنیم: «هنوز هم با وجود بیمهریهایی که طی دهههای گذشته انجام شده، ما شاهد جاذبههای طبیعی متعددی هستیم. از جمله کوهستانهای شمال، روددرهها، باغاتی که برجای مانده، رودخانههای درون شهر مانند دارآباد و درکه… .» مدیرکل محیط زیست شهرداری تهران در بخش دیگری از سخنانش گفت: «پاندمی کرونا نشان داد که بشر با وجود دستاوردهای عظیمش چقدر در مقابل عظمت طبیعت شکننده است و وقتی تنوع زیستی یک اکوسیستم را از بین میبریم، سیستمی را که موجب بقا میشود، نابود میکنیم و زمینه را برای عوامل بیماریزا ایجاد میکنیم.»
او در مورد اقدامات صورت گرفته گفت: « ادارهکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران تلاش کرده در حوزه تنوع زیستی اقدامات متعددی را انجام دهد. علاوه بر این برنامه که سه دوره برگزار شده، کتابی بر مبنای بانک اطلاعات تنوع زیستی مناطق بیست و دوگانه شهر تهران تهیه کرده است و یک فیلم مستند نود دقیقهای با عنوان «تهران، شهر زنده» با موضوع تنوع زیستی جانوری و گیاهی تهیه شده است».
مدیر کل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران در پایان اضافه کرد: «تمام تلاش ما در ادارهکل محیط زیست و توسعه پایدار بر این است که با سازمان حفاظت از محیط زیست تعامل نزدیک داشته باشیم تا موازین محیط زیستی اجرایی شود. بحث پرندهنگری (مشاهده پرندگان آزاد در طبیعت) رویکرد اداره کل محیط زیست شهرداری تهران است و خوشبختانه دو نقطه شهر تهران، پارک شهر و دریاچه چیتگر، با کمک ادارات محیط زیست این مناطق راهاندازی شده است. بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر تهران، جلوگیری از ایجاد و توسعه مراکز نگهداری حیوانات در اسارت هم مورد بحث قرار گرفته است.»
رئیس ستاد گردشگری شهرداری تهران هم در این نشست با ابراز خرسندی از برگزاری این جشنواره گفت: «تهران خود برگرفته از یک لغت محیط زیستی یعنی مکان گرم در مقابل شمیران به معنای هوای سرد است. تاریخ تهران با مسائل محیط زیستی همراه است. زکریای قزوینی و یاقوت وقتی تهران را توصیف میکنند در مورد آب و هوا، طبیعت و وجود درختان زیاد صحبت میکنند. این دلیلی است که شاه طهماسب تصمیم میگیرد در سال 961 حصاری دور تهران بکشد و آن را به شکل شهر دربیاورد. تهران به نوعی نیز شکارگاه پادشاهان از جمله شاه طهماسب بوده است. در دوره قاجار نیز پادشاهان از جمله فتحعلی شاه در تهران به شکار میرفتند. در همین دوره، ناصرالدین شاه بیش از سی پلنگ در تهران شکار کرده و از آن عکس گرفته است. هنر عکاسی از همان زمان وارد ایران شده است و ناصرالدین شاه جزو اولین عکاسهای ایران است.»
کاظمی ادامه داد: «در فرهنگ ایرانی-اسلامی ما، حفاظت از محیط زیست تاکید شده است. در قرآن بسیاری از آیات در مورد اهمیت محیط زیست است و تعداد زیادی از سورههای قرآن برگرفته از عناصر طبیعی است و این اهمیت موضوع محیط زیست را نشان میدهد. فلسفه نوروز هم حفاظت از محیط زیست است. نوروز در تاریخ کهن ما از 19 اسفند شروع شدهاست و این روز، نوروز رودها است. نیاکان ما رودها و چشمهها را پاکسازی و مسیر آب را برای کارهای کشاورزی باز میکردند. ما هم به تبعیت از این موضوع با گروهی از دانشآموزان رود دره دارآباد را پاکسازی کردیم.»
رئیس گردشگری تهران با تاکید بر اهمیت این جشنواره افزود: «راهاندازی اینگونه برنامهها از سوی اداره کل شهرداری تهران، اهمیت محیط زیست را به ما یادآوری میکند و میتواند افکار عمومی و باورهای ما را تغییر دهد. خصوصا اینکه هنرمندان در این برنامه حضور دارند و هنرشان در افکار عمومی تاثیر دارد.»
در بخش پایانی مراسم که در مجموعه ایوان شمس برگزار شد نفرات برتر جشنواره معرفی شدند. بر اساس اعلام هیات داوران در بخش تک عکس، امیر علیمرادیان (بخش جانوری)، عرفان سامانفر (بخش نگاه ویژه)، فرناز دمنابی (بخش نگاهی نو) اول شدند. همچنین در بخش گیاهی از فرناز دمنابی هم تقدیر شد. جایزه نفر برگزیده بخش مجموعه عکس به حمید احمدی بصیر ( بخش جانوری) رسید. از نگین ابراهیمی هم در بخش گیاهی تقدیر شد.