دروازه‌های کرمان

قسمت اول
شهر کرمان سابقا شش دروازه و حصاری دور تا دور داشت. بیرون حصار به فاصله چهار تا شش متر خندق بود و به فاصله هایی در حدود سیصد متر ودر بعضی جاها نیز به طول پانصد متر. در دو طرف هر دروازه یک برج آجری ساخته شده بود. بقیه برج ها و حصار از گل رس بود عمق خندق ها در بعضی جاها هشت متر و بعضی جاها شش متر بود و حصار دور تا دور شهر تقریبا ده کیلومتر (یک فرسخ و نیم محل ) بود شش دروازه فوق هر کدام اسمی مناسب به خود داشت.
دروازه رق آباد یا ریگ آباد:
این دروازه در جنوب شهر واقع و چون هم مرز اراضی رق آباد بود به این مناسبت به نام رق آباد خوانده می شد. این دروازه بر سر راه ماهان، جوپار، بم و گلباف، رابر، راین و جیرفت و بافت و توابع جنوبی که در طرف جنوب شرقی کرمان واقع بودند قرار داشت و هر صبح و شام قافله های سنگین و مسافرینی بی شمار خارج و داخل شهر می شدند مخصوصاً ایام تابستان که میوه جات از دهات اطراف به شهر حمل می شد چنانچه شب می آمدند که دروازه بسته بود بیرون دروازه در جایی به نام قلیون‌چی که تقریبا قهوه خانه های امروزی بود، می ماندند تا آفتاب بزند و دروازه باز شود و چنانچه اذان صبح می رسیدند به موقع بود و می توانستند با مختصر بازرسی داخل شوند ( باقیمانده یکی از آنها تا همین چند سال پیش در کوچه ای به همین نام بین خیابان منتظری و 24 آذر وجود داشت که درخت خشکیده‌ آن هنوز هم باقی است) خلاصه ازدحام زیادی توأم با صدای حیوانات به گوش می رسید و دروازه بان وظیفه داشت بارهایی که به شهر حمل می شد را بازرسی نماید و چنانچه میوه فاسد یا گوشت مانده ای را می دید آن ها را در خندق می ریخت و صاحب آن را بازداشت می کرد و همچنین اشخاص مشکوک را به شهر راه نمی دادند مگر آنکه معرف و ضامن بدهند. سر درب این دروازه ها ستون های دو طرف که به شکل مناره ساخته شده بود تمام کاشیکاری و اشکالی از پهلوان ها از جمله رستم و سهراب و پهلوان اسد بمی که پهلوانی بنام بود نقش بسته بود و درب آن از چوب محکم ضخیم از جنس چنار یا گردو و به ارتفاع چهار متر و پهنای سه متر تا سه متر و نیم ساخته شده بود و گل میخ های آهنی به آن نصب و از داخل شب بندی آهنی داشت که با قفلی بسیار بزرگ باز و بسته میشد دروازه بانها از گروه شش نفری تا هشت نفری و در موقع خطر از گروه های چهل نفری تشکیل می شدند و این عده کشیک داشتند و دو نفر دائما می بایست بیدار بوده و مواظبت نمایند تا کسی درب را باز ننموده و داخل و خارج نشوند و برای استراحت این گروه در داخل دروازه در دو طرف اطاق های متعدد ساخته شده بود . در سال 1314 شمسی به دستور شهرداری که سابق بلدیه نامیده می شد خراب و خندق های اطراف آن را پر نمودند این دروازه درست مقابل مسجد قائم واقع در خیابان احمدی و در پنجاه متری روبروی آن مسجد واقع بود که امروز اثری از آن بجای نمانده است.