قالی کرمان زینت بخش
موزه های معتبر جهان
کرمان که استانی واقع در مناطق مرکزی و خشک ایران است یکی از مهم ترین شهرهای ایران در عرصه صنعت قالیبافی به شمار می آید. هر چند در کرمان سلسله کوه های نسبتاً بلندی وجود دارد ولی هیچ رودخانه پر آبی در آن جاری نیست. کمبود آب و مناطق لم یزرع کوهستانی و شن زارهای این سامان سبب شده تا بیشتر اهالی این منطقه به جای کشت و زرع به هنر و بخصوص صنعت قالیبافی روی آورند. کرمان از دیرباز یکی از مراکز مهم فرشبافی کشور به شمار می رفته و تاریخ فرشبافی آن به قرن ها پیش می رسد. قطعه ای که از یک تخته فرش بافته شده در این شهر که در موزه حضــــرت امام رضا علیه السلام در مشهد نگهداری می شود به سابقه ای حدود ۵۰۰ سال بافندگی در زمــــینه فرش های گره دار کرمان شهادت می دهد. در روند قالیبافی کرمان می توان نقاط اوج وفرود متعددی را سراغ گرفت به طوری که هنر قالی بافی کرمان نقطه اوج خود را در زمان صفویه و مرحله فرود خود را در اوایل دوره قاجاریه، همان زمانی که آقا محمد خان قاجار به لحاظ مساعدت اهالی کرمان با لطفعلی خان دست به کشتار و کور کردن هــــــولناک اهالی آن زد سپری کرده است. همچنین شروع انقلاب صنعتی و ورود انواع پارچه های نساجی و ماشینی که منجر به کاهش تولید انواع منسوجات دستی شد عامل اصلی گرایش به هنر قالیبافی کرمان است و در واقع دوران بعد از انقلاب صنعتی اروپا یکی از پررونق ترین ادوار قالیبافی در کرمان است. اغلب قالی های کرمان از نوع خاص ۳ پود می باشد به عبارتی بین رجهای بافت، ۳ پود دیده می شود که اولی و سومی ضخیم و دومی نازک است. ۲ نوع گره در بافت قالی های ایرانی معروف است که متمایز از دیگر گره های قالی است. در محدوده جغرافیایی کرمان هر ۲ نوع گره قالی ایران کاربرد دارد. در قالی های شهری باف کرمان گره مورد استفاده گره فارسی است که در بافت قالی های ظریف به کار می رود و در قالی های روستایی باف هر ۲ گره فارسی و ترکی رایج است. طرح های رایج درقالی های کرمان عبارت از طرح های خوشه انگوری، سبزیکار چمنی، گلدانی و درختی، ستونی ۳۳ پل، برگ چغندری، قاب قرآنی، بته جقه ای، لچک ترنج کف ساده و نیز نقشه های گل فرنگ و گوبلن، شکارگاه و افشان و بازوبندی و خشتی است. رنگ های مورد استفاده در قالی های کرمانی یکی از دلایل شهرت این قالی ها است که علاوه بر استفاده از رنگ های با ثبات و گیاهی، دارای ترکیب بندی بسیار قوی نیز هست. در قالی های مرغوب کرمان به طور معمول حداقل ۱۵ رنگ و در قالی های نفیس تا ۳۰ رنگ مورد استفاده قرار می گیرد. از لحاظ رنگ آمیزی فرش کرمان یکی از متنوع ترین و شادترین فرش های ایران محسوب می شود. لاکی سیر و روشن، بژ، عنابی، مسی، آبی سیر و روشن، سرمه ای، صورتی و سبز سیر و روشن از مهم ترین رنگ های مورد استفاده در قالی های کرمان است.
در حال حاضر کرمان از معدود مراکز قالی بافی در ایران است که در آن تقریباً به کلی مواد رنگ آمیزی بیگانه تحریم شده اند. رنگ های به کار رفته بسیار متنوع و اکثراً این رنگ ها که تا گذشته نزدیک در کارگاه های رنگرزی برای مصارف شالبافی و قالی بافی به کار می رفتند از سری رنگ های طبیعی بودند ولی در سال های بعد از جنگ جهانی دوم مقداری رنگ های جوهری به کارگاه های رنگرزی راه یافت. رنگ های گیاهی مورد استفاده نیز عبارت از نیل (ترکیبی)، قرمزدانه، روناس، پوست گردو، پوست انار، برگ مو، بوریا و حنا است، همچنین امیر خان شاهرخی، احمدخان شاهرخی و پسرانش حسین و حسن خان، شکرالله پـــــــاک گوهر، رضا خان زند، محمود ارجمند، محمد سام، حسن رسولی و میرزا علیرضا مایل از طراحان مشهور قالی کرمان بوده اند.