امروز در تاریخ

منتشر شده در صفحه کرمان ویچ | شماره

امروز 10 آذر برابر با یکم دسامبر
رضاشاه فروغی را برکنار کرد
رضاشاه پهلوی دهم آذر ماه 1314 به گونه ای غیر منتظره، محمدعلی فروغی را متهم به مساعدت و حمایت از بستگان کرد که شهرت سوء استفاده از مقام و منزلت اورا داشتند و از نخست وزیری برکنار ساخت و یکی از آن افراد هم که متهم به چنین سوء استفاده ای شده بود چند روز بعد اعدام شد. پس از برکناری فروغی، رضاشاه تلاش برای دور ساختن تدریجی ایران از نفوذ انگلستان را آغاز کرد. فروغی که در کابینه مهدی قلی هدایت (مخبرالسلطنه) وزیر امور خارجه بود در سال 1312 پس از کناره گیری هدایت، نخست وزیر ایران شده بود. در زمان نخست وزیری هدایت بود که قانون تمدید قرارداد نفت با انگلستان تصویب شده بود. کناره گیری هدایت به خواست رضاشاه و سه ماه پس از تصویب لایحه تمدید قرارداد نفت صورت گرفته بود. تمدید قرارداد نفت موسوم به قانون سال 1933 از قوانین ننگین و خیانت آلود ایران بشمار می رود زیرا که به موجب آن، مدت قرارداد و منطقه مشمول آن افزایش یافته بود. فروغی پیش از نخست وزیر شدن، مشاغل متعدد را پشت سر گذاشته بود و ازجمله در 1309 وزیر اقتصاد شده بود. وی پس از برکناری از نخست وزیری در 1314 به مدت شش سال مورد بی مهری رضاشاه قرار داشت و به او نزدیک نمی شد.

پایان کنفرانس سران در تهران
سران آمریکا، شوروی و انگلستان یکم دسامبر سال 1943 به مذاکرات مهم چهار روزه خود در تهران پایان دادند. آنان ژنرال دوگل رهبر فرانسه آزاد را به این کنفرانس دعوت نکرده بودند زیراکه میان دوگل و چرچیل صمیمیت قلبی وجود نداشت. دوگل سال بعد، در آذرماه، به تنهایی از تهران و مسکو دیدن کرد. در کنفرانس تهران، رهبران آمریکا و انگلستان تسلیم نظر استالین شدند که در ماه می 1944 در غرب اروپا، یک جبهه زمینی مشترک بر ضد آلمان به وجود آورند تا از فشار آلمان در جبهه شرق (خاک شوروی) کاسته شود . اصرارچرچیل به تقسیم آلمان پس از جنگ و دادن قسمتی از آن به لهستان پذیرفته شد [کاری که در پایان جنگ جهانی اول صورت گرفت؛ استخوان لای زخم] و با خواست استالین که اسلاوهای اروپا (ازلهستان تا یوگوسلاوی) در حیطه نفوذ شوروی قرار گیرند موافقت شد و استالین به روزولت قول داد که پس از پایان کار آلمان، در خاور دور برضد ژاپن وارد جنگ شود تا بارجنگی آمریکا در آن منطقه کاهش یابد. بخشی از مذاکرات تهران و تصمیمات سران سه قدرت محرمانه بود. گفته شده است که در کنفرانس تهران، سران سه دولت طرح قبلی متفقین را که پس از پایان جنگ، امور ایران به یک هیئت مدیره تا تعیین تکلیف نظام حکومتی و رئیس کشور در یک رفراندم سپرده شود رد کردند و در نتیجه قانون اساسی به همان صورت باقی ماند و همچنین محمدرضاشاه پهلوی. دلیل طرح قبلی که بلافاصله پس از اشغال نظامی ایران به میان آمده بود ناخرسندی شدید متفقین از رضاشاه بود که به آلمان (دولت هیتلر) نزدیک شده بود. «گذشت زمان = تاریخ» نشان داد که اجرای آن قسمت از تصمیمات کنفرانس تهران که مربوط به منطقه اسلاو نشین بود، پس از جنگ با کارشکنی آمریکا و انگلستان رو به رو شد و چرچیل شوروی را کشور «پشت پرده آهنین» لقب داد و ترومن تصمیم به محاصره و در قفس انداختن آن گرفت، یوگوسلاوی را تحریک به خروج از دائره نفود استالین کردند و به این سان جنگ سرد دو بلوک آغاز شد و بر ضد هم دست به تشکیل اتحادیه های نظامی زدند و جنگهای منطقه ای راه انداختند و این ماجرا 45 سال طول کشید که سرانجام با کمک شواردنادزه وزیر امورخارجه دولت گورباچف به سود غرب پایان یافت و نه تنها بلوک شرق بلکه شوروی هم از میان رفت و اینک دولتهای «کشورهای سابق بلوک شرق» به اتحادیه نظامی غرب (ناتو) پیوسته و مقامات برخی ازاعضای شوروی منحله هم در آرزوی پیوستن به این اتحادیه نظامی هستند!.

ادعای ارضی ژنرال عبدالکریم قاسم رهبر وقت عراق نسبت به ایران
یکم دسامبر سال 1959 (دهم آذر 1338) ژنرال عبدالکریم قاسم رئیس دولت وقت عراق نسبت به یک منطقه مرزی ایران در خوزستان ادعای ارضی کرد. این نخستین بار بود که یک رئیس دولت عراق ـ در آن تاریخ یک کشور 27 ساله ـ علنا چنین ادعایی کرده بود. وی در ژوئیه سال 1958 با یک کودتا ی نظامی خونین به نظام سلطنتی کوتاه مدت در عراق که ساخته و پرداخته انگلستان بود پایان داده بود. برخلاف تصوری که اوایل کودتا می رفت، قاسم یک نظامی مارکسیست بود نه ناصریست (ناسیونالیست عرب)، که سریعا هم به عضویت عراق در پیمان بغداد (بعدا: سنتو) پایان داد. ادعای قاسم سبب شد که دولت وقت ایران به واحدهای لشکر خوزستان و تیپ زرهی قزوین آماده باش دهد و از پادگانهای دیگر به خوزستان نیروی تقویتی بفرستد و دولت عراق را متقابلا متهم به نقض قرارداد سال 1937 کند.

17

نوشته های مرتبط


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :