گزارش «پیام ما» از کشت بی برنامه زیره در کرمان
زیره از کرمان نبردن!
زیره کرمان یکی از معروف ترین سوغات های کرمان است. محصولی با ارزش که معروفیتش چنان بوده که با آن، ضرب المثل «زیره به کرمان بردن» ساخته شده است. در حالی که زیره کرمان از نظر مرغوبیت در کشور و دنیا همتا ندارد اما تاکنون برنامه ای برای صادرات آن وجود نداشته است. گرچه که این گیاه دارویی با خاصیت می تواند یکی از کالاهای غیر نفتی صادراتی کرمان باشد.
تولید سالانه 20 تن زیره در کرمان
براساس آخرین داده‌ها؛ سطح زیرکشت زیره سبز و سیاه در استان کرمان در صورت بارش مناسب تا 90 هکتار افزایش می‌یابد. بر اساس داده‌های غیررسمی؛ سالانه حدود 20 تن زیره در کرمان تولید می‌شود و هیچ برنامه‌ای برای کشت مناسب این محصول وجود ندارد. زیره در کرمان به طور خودرو تولید می‌شود و عشایر و بومی‌ها برای امرارمعاش، آنها را برداشت می‌کنند و از طریق واسطه‌ها به بازار می‌رسانند.
توسعه گیاهان دارویی، راهکار موثر اقتصاد مقاومتی
تاکید استاندار کرمان در سخنان گوناگون براجرای آزمایشی اقتصاد مقاومتی در کرمان بوده است. همچنین قرار است برنامه ششم توسعه براساس الگوی اقتصاد مقاومتی تدوین شود. بنابراین توجه به این مهم ضروری و اجتناب ناپذیر است. برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و استفاده از ظرفیت های داخلی باید به سمت صنایع تبدیلی رفت که بتواند ارزش افزوده مناسبی را برای تولیدات داخلی فراهم کند. کاری که با تولید داروهایی با منشا گیاهی، هم مرهمی بر درد بیماران کشور و هم تقویت کننده ای برای اقتصاد مقاومتی است. از آن جایی که زیره هم جزو گیاهان دارویی به شمار می رود، انتظار این است که در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی به کشت هدفمند این محصول توجه ویژه ای شود.
کم آبی کشت گیاهان دارویی را الزامی می کند
استان کرمان جزو حاصلخیزترین استان های کشور است اما بدلیل کم آبی، کشاورزی محصولاتی که آب زیادی می خواهند با خطر روبرو شده است این موضوع باعث شده کشاورزان به تولید گیاهان دارویی بیشتر فکر کنند، چرا که گیاهان دارویی به آب بسیار کمتری نیاز دارند و همچنین می‌توانند ارزآوری بیشتری داشته باشند. به همین جهت توجه به کشت گیاهان دارویی بیش از پیش احساس می شود. سید یعقوب موسوی مدیر جهاد کشاورزی جنوب کرمان هم در این باره معتقد است: باید کشت محصولات را به سمت تولیداتی ببریم که در کنار مصرف کم آب، بهره وری بالایی داشته باشند به همین دلیل کشت گیاهان دارویی باید در دستور کار قرار بگیرد.
معاون بازرگانی صنعت، معدن و تجارت کرمان: باید از زیره ای که در کرمان تولید می شود استفاده کنیم
مصطفی زریسفی در این ارتباط به «پیام ما» گفت: در کرمان زیره در حجم تجاری تولید نمی شود در حالی که یک کالای با ارزش است و می تواند شان تجاری خوبی برای استان ایجاد کند. معاون بازرگانی سازمان صنعت، معدن و تجارت کرمان افزود: در مناطق مختلف استان کرمان زیره فراوانی به عمل می آید و باید از این موضوع استفاده کنیم. وی تصریح کرد: اگر تولید بالا باشد امکان صادرات هم وجود دارد اما زیره در حال حاضر تجاری نیست و فقط مسافران به عنوان سوغات زیره می خرند و حتی صادرات از استان ما به دیگر استان های کشور هم وجود ندارد. زریسفی در پاسخ به این سوال که آیا دلیل این امر بدون برنامه کشت شدن زیره است، گفت: همینطور است. اگر کالایی برای صادر شدن داشته باشیم قطعا صنعت، معدن و تجارت حمایت می کند. زیره حتی این پتانسیل را دارد که به خارج از کشور صادر شود. وی اضافه کرد: زیره ای که در کرمان تولید می شود بسیار مرغوب است و در ایران از همه بهتر است و اگر تولید با برنامه را بالا ببریم می توان به بحث تجاری زیره هم ورود کرد.
فرماندار رابر: زیره می تواند جایگزین محصولات پر مصرف آب شود
علیجان سلیمانی در این رابطه به «پیام ما» گفت: با توجه به اینکه زیره آب کمتری می خواهد می تواند به عنوان جایگزین محصولاتی که آب زیادی مصرف می کنند مطرح شود. وی افزود: البته باید ابتدا آزمایش شود که ببینیم کشت زیره مقرون به صرفه هست یا نه.
رییس کمیسیون کشاورزی اتاق کرمان: متاسفانه کار جامعی در زمینه تولید زیره انجام نشده است
محسن رشیدفرخی، رییس کمیسیون کشاورزی در اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان درباره ظرفیت‌های موجود و راهکارهای افزایش تولید و سرمایه‌گذاری در حوزه گیاهان دارویی و زیره معتقد است: تولید زیره اکنون در استان کرمان به صورت خودرو است اما ظرفیت‌های فراوانی برای سرمایه‌گذاری در تولید این محصول وجود دارد. وی با اشاره به اینکه تولید گیاهان دارویی و زیره هنوز به‌صورت رایج انجام نمی‌شود، ادامه می‌دهد: این محصولات باید در شرایط اقلیمی ویژه‌ای تولید شوند. زیره باید در ارتفاعات تولید شود اما متاسفانه هنوز کار جامعی در این زمینه انجام نشده است. رشیدفرخی در ادامه می‌افزاید: استان‌هایی که با بحران کم‌آبی روبه‌رو هستند، در آینده‌ای نه‌چندان دور باید رو به تولید گیاهان دارویی بیاورند تا با این مشکل بتوانند کنار بیایند. رییس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی کرمان با تاکید بر استقبال از مصرف داروهای گیاهی در بازارهای جهانی اظهار می‌کند: در شرایط کنونی دنیا به سمت طب سنتی حرکت می‌کند بنابراین سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند ارزآوری بسیاری داشته باشد. عضو هیات‌رییسه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان کرمان با اشاره به اینکه در کرمان به دلیل کم‌آبی امکان رقابت در دیگر حوزه‌های کشاورزی از بین می‌رود، تصریح می‌کند: بر این اساس باید برای تولید گیاهان دارویی اهمیت بیشتری قائل شد.
رییس سازمان صنعت، معادن و تجارت جنوب: تولید هدفمند زیره تاثیر مناسبی در رونق اقتصادی دارد
رییس سازمان صنعت، معادن و تجارت جنوب استان کرمان هم در این مورد معتقد است: این محصول به طور عمده با شیوه‌های سنتی تولید و کشت می‌شود. محمود اسکندری نسب با اشاره به اینکه تولید و کشت زیره متاسفانه در جنوب استان کرمان هدفمند نیست، می‌گوید: یکی از پرسش‌های ما همین موضوع است که چرا تولید و کشت زیره با برنامه‌ریزی انجام نمی‌شود. اسکندری‌نسب همچنین درباره افراد شاغل در این حوزه توضیح می‌دهد: زیره به‌صورت خودرو در کوهستان‌ها رشد می‌کند و مردم بومی و عشایر هم آن را برداشت می‌کنند. حتی در حوزه صنایع تبدیلی و بسته‌بندی هم موضوع به همین شکل است. بومی‌ها و عشایری که زیره را برداشت می‌کنند به شیوه دستی و سنتی آن را بسته‌بندی می‌کنند و بعد از طریق واسطه‌ها این محصول را به بازار می‌رسانند. وی با اشاره به اینکه این محصول ظرفیت بسیار زیادی برای سرمایه‌گذاری دارد اما متاسفانه در این حوزه اقدام مناسبی تاکنون انجام نشده است، تصریح می‌کند: اگر تولید و کشت زیره به‌صورت مکانیزه یا هدفمند انجام شود، این محصول می‌تواند در رونق اقتصادی و اشتغالزایی منطقه تاثیر مناسبی داشته باشد.
جای خالی زیره در کشاورزی کرمان
گفتنی ست در حالی کشت بی برنامه زیره که گیاهی دارویی است در کرمان ادامه دارد که استان های همجوار کرمان از تولید و صادرات گیاهان دارویی سود می کنند. به عنوان مثال بنا به گفته بوستانی مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان فارس صادرات گیاهان دارویی این استان در سال گذشته 30 میلیون دلار ارز آوری داشته است. همچنین در سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی آمده است که حجم تجارت جهانی گیاهان دارویی در جهان در سال 2010 بالغ بر 100 میلیارد دلار بوده است که پیش بینی می شود گردش مالی متمرکز بر گیاهان دارویی و داروهای گیاهی در سال 2050 به 5000 میلیارد دلار برسد. با این حال در استان کرمان هنوز اقدامی عملی برای کشت هدفمند زیره وجود ندارد و جای خالی آن در کشاورزی کرمان شدیدا حس می شود در حالی که زیره کرمان بدلیل شهرتی که دارد قطعا در صورت صادرات با استقبال خوبی مواجه می شود.