درباره «جلال خالقی مطلق» که دیگر میان ما نیست
مرگ شاهنامهپژوه گمشده در هیاهوی جنگ
۱۲ اسفند ۱۴۰۴، ۱۸:۴۳
|پیام ما| «اگر فردوسی بزرگ ۳۰ سال برای سرایش شاهنامه وقت گذاشت، جلال خالقی مطلق ۳۵ سال از عمر خود را برای تصحیح آن صرف کرد.» این جمله را «ژاله آموزگار»، اسطورهشناس و پژوهشگر زبانهای باستانی، درباره «جلال خالقی مطلق» گفته بود. حالا در روزهایی که ایران زیر بمب و موشک است و روزگاری تیره را میگذراند، رسانهها روز شنبه (۹ اسفند) از درگذشت خالقی مطلق در ۸۸سالگی در آلمان خبر دادهاند. خبری که در میان هیاهوی اخبار جنگ گم شد و کمتر به کسی که سالهای طولانی عمرش را صرف تصحیح و پژوهش درباره شاهنامه کرد، پرداخته شد و درباره او نوشتند.
خالقی مطلق ۳۵ از بهترین سالهای عمرش را صرف پژوهش و تصحیح شاهنامه کرد، آنهم با هزینه شخصی و بدون آنکه حامی مالی داشته باشد؛ در زمانی که تکنولوژی بهاندازه امروز پیشرفت نکرده بود و دسترسی به منابع دیجیتال وجود نداشت.
او در این ۳۵ سال بیش از ۵۰ نسخه خطی شاهنامه را که در کتابخانههای سراسر جهان نگهداری میشدند، بررسی و از بین آنها ۱۶ دستنویس از کهنترین و معتبرترین آنها را برای تصحیح انتخاب کرد که کهنترین آنها نسخهای متعلق به قرن هفتم بود.
این کار در هشت دفتر، میان سالهای ۱۳۶۶–۱۳۸۶ توسط انتشارات بنیاد میراث ایران در نیویورک به چاپ رسید و سپس در سال ۱۳۸۶ مجموعه هشتجلدی توسط دائرهالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد. در سال ۱۳۹۰ سه جلد با عنوان یادداشتهای شاهنامه و در سال ۱۳۹۳ بیتیاب شاهنامه نیز منتشر شد که مجموع پژوهشهای خالقی مطلق در باب شاهنامه به ۱۲ جلد رسید.
خالقی مطلق از سال ۱۳۵۰ استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه هامبورگ بود و در سال ۱۳۸۵ از این دانشگاه بازنشسته شد. او پژوهش روی شاهنامه را در اوقات فراغت از تدریس انجام میداد. او بارها گفته است: «بهخاطر عشق و علاقهام به شاهنامه و وقتی که برای آن گذاشتم، فرصت نکردم بزرگ شدن فرزندانم را ببینم.»
خالقی مطلق متولد بیستم شهریور ۱۳۱۶ در تهران است. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران و در دبیرستان مروی گذراند. در سال ۱۳۴۹ از دانشگاه کلن (آلمان) در رشتههای شرقشناسی، مردمشناسی و تاریخ قدیم موفق به اخذ درجه دکتری شد. از سال ۱۳۵۰ در بخش ایرانشناسی دانشگاه هامبورگ به تدریس زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ ایران پرداخت. خالقی علاوهبر تدریس و نگارش صدها مقاله، در کنگرهها و سمینارهای بسیاری شرکت و سخنرانی کرده است.
از او علاوهبر تصحیح معروف او از شاهنامه فردوسی، چندین کتاب منتشر شده که دو مجلد آن مجموعه مقالات او با عناوین «سخنهای دیرینه» و «گُلرنجهای کهن» است که به موضوع فردوسی و شاهنامه میپردازد. همچنین «حماسه» (پدیدهشناسی تطبیقی شعر پهلوانی) و «ایرانیات در کتاب بزم فرزانگان» از جمله آنها است.
تعداد دیگری از کتابهای خالقی مطلق این عنوانها هستند: «گزارش شاهنامه (جلد یک و دو)»، «واژهنامه شاهنامه»، «از شاهنامه تا خداینامه»، «واجشناسی شاهنامه»، «زن در شاهنامه»، «صد افسانه»، «زنان شاهنامه»، «شاهنامه و فرهنگ ایران»، «رستم و سهراب»، «فردوسی و شاهنامهسرایی»، «یادداشتهای شاهنامه فردوسی» و «نظامی گنجهای».
خالقی مطلق مدتی درگیر عارضه مغزی بود و به این دلیل از دنیا رفت. گفته شده مراسم تشییع پیکر و خاکسپاری او در آلمان برگزار میشود و اینگونه یکی دیگر از بزرگان ادبیات فارسی هم دور از وطن به خاک سپرده میشود.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
گزارشی از سوزندوزی زنان سیستانوبلوچستان، هنری که هنوز سهم عادلانهاش را از بازار نگرفته
زنی که با سوزن، اقتصاد خانه را میدوزد
نگاهی بر کتاب «ردِّ پای دستها»
روایتی از زیستیک نهاد فرهنگی در دل محله
انتشار نسخهی انگلیسی کتاب «وقتی گنجشکها مضطرب میشوند»
پیوند هنر و گردشگری؛
ظرفیت مشترک صنایع دستی و میراث تاریخی برای رونق توریسم فارس
اجرای «در جستوجوی حقیقت در خاک جنوب» در موزه هنرهای معاصر تهران
در سایه جنگ و تنگنای اقتصادی، دو کتابفروشی مستقل بندرعباس تعطیل شدند
شهر نفتی ایــــــران در سوگ کتابفروشیها
حافظ از این راه رفت و مفلس شد | پیام ما
صنایعدستی ایران و انباشت هزینه فرصتهای ازدسترفته
دارهایی که بر دار شدند
به منــاسبت روز ملــی فـرش | پیـــام مـا
«پیام ما» چهار دهه سیاستگذاری در صنایعدستی ایران را بررسی میکند
میراثی بیپارادایم؛ صنایعدستی میان هنر و صنعت
وب گردی
- بهترین پنل پیامکی ایران [4 تا از بهترین سامانه پیامکی ایران]
- آشنایی با خدمات متنوع اسنپفود در رشت
- بهترین مدل شومیز برای افراد چاق؛ 10 مدل ترند 1405
- جنس سیم چه تأثیری در کیفیت برق رسانی دارد؟
- مسابقه ملی ایدهپردازی «ایدانو» به آنتن شبکه دو رسید
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه بیشتر
بیشترین نظر کاربران
شاهنامه در میان نتها و ماشینها |پیام ما
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید