گفت ۲۰ سال با هم دوست بودیم؛ ۲۰ سال یک روز و دو روز نیست،‌ یک سال و دو سال هم نیست. دو دهه از عمر آن می‌گذشت، اما این روزها این دوستی دچار خلل شده،‌ دلیلش هم به اختلافات دیدگاه‌ درباره آینده مطلوبمان از ایران برمی‌گردد. او از این جهت تجربه‌اش را برایم تعریف کرد که در گروه نوشته بودم نظرتان را بگویید. گفت توان نظر دادن را از دست داده؛ می‌ترسد چیزی بگوید و یکی دیگر رنجیده شود و دوست دیگری را از دست بدهد.

دوست من که اینها را برایم می‌گفت، تنها نیست‌. دوست دیگرم چند شب قبل خانه‌مان آمد و گفت با جمعی از دوستانش رابطه‌شان را قطع کرده‌اند‌، چون گرایش فکری متفاوتی دارند. یکی دیگر هم دراین‌باره گفت؛ اینکه در گروه مدام بابت عقایدش توهین می‌شنود.

این روزها به نظر می‌رسد همه ما درگیر چنین وضعیتی هستیم‌؛ برخی دوستی‌ها به‌واسطه بحث‌هایی که داشتیم، کمرنگ‌تر شده و برخی دیگر از بین رفته است. ذره‌ذره این دوستی‌ها را ساخته بودیم و به یکباره آن را از دست داده و تنهاتر شده‌ایم.

برای حفظ دوستی‌ها برخی از ما تصمیم گرفته‌ایم سکوت کنیم. می‌‌دانیم نظر دوستمان چیست،‌ دوستمان هم از دیدگاه ما باخبر است،‌ اما وقتی او نظر می‌دهد ما یا سکوت می‌کنیم یا مخالفتی نرم انجام می‌دهیم. زمانی دیگر دوستمان این نقش را به‌عهده می‌گیرد. گاهی هم تصمیم می‌گیریم به‌جای حرف‌زدن درباره مواردی که مورد اختلاف است، سراغ بحث‌هایی برویم که درباره‌شان اشتراک نظر داریم. این رویه گرچه باعث می‌شود دوستی‌ها پابرجا بمانند، اما باز هم در این زمانه سخت‌، باعث می‌شود احساس تنهایی داشته باشیم و امکان گفت‌وگوی دوستانه درباره دغدغه‌هایمان را از دست بدهیم. 

در این شرایط چه می‌شود کرد؟ من لااقل راهی سراغ ندارم. بین این‌همه گفت‌وگوهایی هم که این روزها منتشر می‌‌‌شود، دراین‌باره چیزی ندیده‌ام؛ اینکه فراتر از اینکه آینده ایران چه خواهد بود،‌ در‌این‌باره بگویند که وضعیت ایرانی‌ها، روابط دوستانه،‌ خانوادگی و… چه می‌شود. اینکه چطور در برابر هم رواداری به خرج دهیم‌، چطور از دوستی‌ها و خانواده‌هایمان حفاظت کنیم،‌ چطور بتوانیم هم را بپذیریم. 

در غیاب و بی‌توجهی به آنچه در زیر پوست جامعه ایرانیان داخل کشور و خارج از آن در جریان است،‌ چه دوستی‌ها که از دست می‌روند،‌ چه روابطی که از هم می‌پاشند،‌ چه دلخوری‌هایی که شکل می‌گیرند و درنهایت ما چه تنهایانی خواهیم بود،‌ بی‌همراه در گذر از این روزهای صعب.