سنت‌های آشپزی عشایری، به‌ویژه در کوه‌های بلند و بخشنده‌ زاگرس، کیفیت غذا را بر تنوع غذایی مقدم می‌دانند. در این نواحیِ مرتفع و ناهموار، عشایر پرتلاش و خلاق، با محصولات طبیعی و در دسترسی که در محیط اطرافشان یافت می‌شود، پخت‌وپز می‌کنند. از نان و شیر و ماست و پنیر گرفته تا کشک و کره و عسل و خورشت‌های خاص، همگی طبیعی هستند و بدون مواد افزودنی تهیه و آماده می‌شوند. زنان و دختران عشایر، با هر آنچه زمین زیر پایشان برایشان به ارمغان می‌آورد، آنقدر اصیل و عاشقانه آشپزی می‌کنند که بخار غذایشان در ارتفاعات مه‌گرفته‌ زاگرس، انگار بخشی از خود طبیعت است؛ همان‌قدر بکر و بی‌بدیل.

یکی از آشپزان ماهر عشایر، زنی میانسال به‌نام «شاه‌طلا» است که همیشه در زاگرس می‌زیسته. شاه‌طلا از خانواده‌ درخشان‌ها، تیره‌ «سید صالح کوتاه و چهارلنگ» است. او و خانواده‌اش در منطقه‌ «پشتکوه زلقی» زندگی می‌کنند. هم‌زیستی با طبیعت وحشی، او را به دانشی طبیعت‌محور در آشپزی مجهز کرده و در میان غذاهای لذیذی که می‌پزد، آش دوغ (یا به زبان محلی: دو آ) زبانزد است. 

شاه‌طلا خانم، اول شیر بز را می‌دوشد و روی آتش می‌گذارد تا بجوشد. بعد‌ازآن، می‌گذاردش گوشه‌ای که سرد شود تا بتواند مایه ماست را به آن اضافه کند. ماست که بست، می‌ریزدش توی مَشک و آنقدر مَشک را این‌سو و آن‌سو می‌کند تا بتوان از آن دوغ و کره گرفت. بعد دوغ را می‌گذارد روی آتش تا بجوشد و حالتی بریده‌بریده پیدا کند. سپس، در کیسه‌ای نخی می‌ریزد و آویزانش می‌کند تا آبی که دارد بریزد و کشکِ مرغوب و خالص بماند. این تازه شروع آشپزی اوست!

حالا که کشک، به‌عنوان رکن اصلی آش دوغ، آماده است، شاه‌طلا برنج را توی آب می‌جوشاند و کشک تازه را به آن اضافه می‌کند. این دو ماده‌ مقوی، خوب که با هم جوش خوردند، روغن بز (که از شیر تازه‌ بز به دست آمده) را با ادویه‌هایی مثل تره و پونه‌ کوهی و زردچوبه می‌آمیزد و به کشک و برنج در حال جوش اضافه می‌کند. حاصل این زحمات چندمرحله‌ای، غذایی مقوی و خوش‌خوراک است که انرژی عشایر کوه‌نشین و کوچ‌رو را تأمین می‌کند.

در خانواده‌ پرجمعیت شاه‌طلا و آقاخورشید، تقریباً هر روز نان محلی پخته می‌شود. هر روز صبح، اول وقت، شاه‌طلا خمیر نان را درست می‌کند و بعد از آنکه چندساعتی گذشت و خمیر ور آمد، آتش را آماده می‌کند. پخت نان ممکن است ساعت‌ها به طول بینجامد. در غالب خانواده‌‌های عشایری این کار وظیفه‌ مادر خانواده است. دختران خانواده کم‌کم این هنر را از مادرشان یاد می‌گیرند. یکی از کارهای جالبی که زنان باتجربه‌ عشایر هنگام پخت نان انجام می‌دهند، این است که قبل از شروع، ساج نان‌پزی‌شان را با گِل می‌پوشانند؛ این کار باعث تنظیم آتش تنورشان می‌شود و از سوختن نان جلوگیری می‌کند. نان تیری شاه‌طلا، در کنار آش دوغ و شاید کمی روغن حیوانی، یک وعده‌ غذایی کامل و مقوی برای هر خانواده‌ عشایری‌ است.