«امیدوار رضایی» رئیس بیمارستان لقمان، گفت: «متأسفانه، مسمویت‌های الکلی در چند جهت رو‌به‌‌افزایش است و شاهد مسمومیت در سنین پایین هستیم. مراجعه‌کنندگان به بیمارستان لقمان به‌دلیل مسمومیت الکلی از گروه‌های مختلف هستند؛ به‌طور مثال، دانش‌آموزان مدارس، افراد تحصیلکرده و حتی کارکنان سفارتخانه‌های کشورهای خارجی به این مرکز درمانی مراجعه می‌کنند. متأسفانه، برخی کوری ناشی از مسمومیت الکلی را تجربه می‌کنند. نباید گفت الکل در کشور مصرف نمی‌شود؛ مصرف آن روبه‌افزایش است.»

از سوی دیگر، سازمان غذا و دارو با استناد به گزارش‌های سازمان پزشک قانونی، در گزارشی به رسانه‌ها در هفته مسمومیت‌ها اعلام کرد: «براساس آمارهای دریافت‌شده از بیمارستان‌های مرجع مسمومیت در کشور، مشاهده می‌شود در سال ۱۴۰۳، ۱۰ درصد و در شش‌ماهه اول سال ۱۴۰۴، ۵.۸ درصد از مراجعان مسمومیت به بیمارستان‌های سراسر کشور، با الکل‌ها مسموم شده‌اند. ضمن اینکه بیشترین مسمومیت با الکل در سال ۱۴۰۳ به‌ترتیب در شهرهای مشهد، مازندران و اهواز گزارش شد.»

مهرماه امسال بود که «علیرضا رئیسی»، معاون وزیر بهداشت، از مصرف بالای الکل در کشور خبر داد و اعلام کرد: مصرف واقعی بیشتر از آن است که در آمارهای رسمی ارائه می‌شود.

به‌گفته رئیسی، آمار مراکز درمانی و اورژانس‌های پیش‌بیمارستانی از مسمومیت‌های الکلی تصویر روشنی از میزان مصرف نوشیدنی‌های الکلی در کشور ارائه می‌دهد. «در برخی استان‌ها مشاهده شده که گروهی از افراد در مهمانی‌ها یا تجمعات غیررسمی اقدام به مصرف الکل می‌کنند و پس از بروز مسمومیت به مراکز اورژانس منتقل می‌شوند.»

او افزود: «تعداد افرادی که در این شرایط دچار مسمومیت می‌شوند، نشان‌دهنده گستردگی مصرف در برخی مناطق است. اگرچه کشور ما با توجه به مبانی دینی و فرهنگی از نظر میزان مصرف الکل در مقایسه با بسیاری از کشورها پایین‌تر است، اما همین آمارهای موجود نیز زنگ هشدار است و نباید نادیده گرفته شود.»

این مسئول با بیان اینکه مصرف الکل نه‌تنها سلامت جسمی را به خطر می‌اندازد، بلکه در بروز اختلالات روانی، خانوادگی و اجتماعی نیز نقش دارد، سلامت روان بدون توجه به سبک زندگی، مصرف موادمخدر و شرایط اجتماعی، قابل‌تحقق نیست و باید ضمن ارتقای آگاهی جامعه، زمینه را برای کاهش مصرف و کنترل رفتارهای پرخطر فراهم کنیم.

آن‌گونه‌که برخی مسئولان دیگر کشور اعلام کرده‌اند نه‌تنها الکل که مصرف موادمخدر نیز در حال افزایش است. این میزان مصرف، افزایش مسمومیت‌های ناشی از انواع مخدر را نیز افزایش می‌دهد. 

«سیدمحمد بطحایی»، رئیس سازمان امور اجتماعی کشور، چندی پیش از افزایش میزان مصرف موادمخدر، به‌ویژه موادمخدر صنعتی، خبر داد و گفت: «با گسترش اعتیاد مواجه‌ایم، به‌ویژه در زمینه استفاده از موادمخدر صنعتی. هرچقدر به جلو می‌رویم، استفاده از مواد سنتی کاهش می‌یابد و جای خود را به مواد صنعتی یا ترکیبی می‌دهد. این درحالی‌است که آثار و تبعات مصرف مواد صنعتی بسیار عمیق‌تر و درمان آن دشوارتر از مواد سنتی است. به همین دلیل، در این حد می‌توان گفت که در بخش اعتیاد، روند افزایشی وجود دارد؛ نمی‌خواهم بگویم این افزایش شیب تندی دارد، اما به‌طورکلی روند آن رو‌به‌افزایش است.»

نگرانی بطحایی ناشی از افزایش مصرف «تفننی» موادمخدر و الکل است؛ چراکه به‌زعم او، این افراد که در تعریف علمی معتاد قرار نمی‌گیرند، برای فرار موقت از استرس به مصرف تفننی الکل و موادمخدر می‌پردازند. «متأسفانه شدت افزایش این نوع مصرف تفننی بسیار بیشتر از رشد تعداد معتادان است. یعنی کسانی که به‌صورت تفننی و برای عبور از یک استرس موقت از مواد افیونی استفاده می‌کنند، در کشور ما به‌ویژه در شش ماه اخیر رشد چشمگیری داشته‌اند. مصرف الکل نیز به همین نیت، یعنی برای فرار موقت از استرس، متأسفانه در حال افزایش است.»

به‌گزارش ایلنا، بطحایی با بیان اینکه در سطح جهان نیز وضعیت مشابه‌ای وجود دارد، گفت: امروز در دنیا حدود ۳۰۰ میلیون نفر از جمعیت بالای ۱۶ سال، در طول سال حداقل یک‌بار از موادمخدر استفاده می‌کنند. «البته این بدان معنا نیست که این ۳۰۰ میلیون نفر معتاد هستند، بلکه به این معناست که تجربه مصرف داشته‌اند. اما نکته مهم اینجاست که فردی که ماهی یک‌بار از موادمخدر استفاده می‌کند، در ادامه معمولاً فاصله زمانی مصرفش کاهش می‌یابد؛ از ماهی یک‌بار به سه هفته، سپس دو هفته و بعد هفته‌ای یک‌بار می‌رسد. درنهایت، وارد طبقه معتادان می‌شود و سپس به معتاد متجاهر تبدیل می‌شود که امکان بازگشت از آن تقریباً صفر است.»

بطحایی افزود: «به‌این‌ترتیب، باید گفت تعداد معتادان در کشور روبه‌افزایش است، اما شیب رشد آن زیاد نیست. کسانی از مواد افیونی به‌صورت تفننی و در مهمانی‌ها و یا به‌صورت ناخواسته استفاده می‌کنند و شیب رشد و فراوانی میان این گروه بسیار زیاد است.»

افزایش مسمومیت مخدر در میان زنان و کودکان

افزایش مصرف موادمخدر در حالی رخ می‌دهد که هم‌زمان با رشد آن میزان مسمومیت با انواع مخدر نیز در حال افزایش است. به‌گزارش ایسنا، رئیس بیمارستان لقمان در این رابطه گفت: «متأسفانه، مسمومیت ناشی از مصرف موادمخدر نیز مانند مسمومیت الکلی رو به افزایش است. مسمومیت با موادمخدر نیز از چند وجه قابل‌بررسی است؛ نخست اینکه سن مسمومیت کاهش یافته و همچین شاهد افزایش مسمومیت در میان زنان هستیم. گسترش مسمومیت ناشی از موادمخدر در میان زنان و جوانان بسیار اهمیت دارد و باید در کانون توجه قرار گیرد. استعمال موادمخدر در هر شرایطی سبب آسیب‌رساندن به بدن می‌شود، اما استفاده از مواد صنعتی و تقلبی از دلایل افزایش مسمومیت‌های مرتبط با این حوزه است.»

براساس اعلام سازمان غذا و دارو، میزان مرگ‌های ناشی از مصرف موادمخدر و عوارض ناشی از مواد محرک در سال ۱۴۰۳، ۲۱.۳ درصد از کل مرگ‌ها و در پنج ماه اول سال ۱۴۰۴، ۶.۲۱ درصد بوده است. براساس همین گزارش، آمارهای دریافت‌شده از بیمارستان‌های مرجع مسمومیت در کشور، مشاهده می‌شود در سال ۱۴۰۳ و شش‌ماهه اول سال ۱۴۰۴، ۲۲ درصد از مراجعان مسمومیت به بیمارستان‌های سراسر کشور با موادمخدر، محرک و اعتیادآور مسموم شده‌اند. 

مسمومیت با داروی متادون ۹.۴۶ درصد، ترامادول ۸.۱۵ درصد و تریاک ۴.۱۵ درصد مشاهده شده است و بعدازآن، مسمومیت با مورفین ۶.۵ درصد، شیشه ۵.۵ درصد، حشیش ۴ درصد، هروئین ۸.۱ درصد و سایر ترکیبات ۵ درصد بوده‌اند.  در سال ۱۴۰۳ بیشترین مسمومیت با موادمخدر، محرک و اعتیادآور به‌ترتیب در شهرهای تهران، مشهد، اهواز، کرمان و بیرجند ثبت شده است.