حفاظت مشارکتی بهجای دیوار بلند «دژ حفاظتی»
۱۲ آبان ۱۴۰۴، ۱۸:۴۳
در مقالهای که بهزودی در مجله اوریکس به چاپ خواهد رسید، با آمار و ارقام نشان دادیم در پارک ملی گلستان نسبت به دوره قبل از تغییرات مدیریتی، افزایش قابلتوجه جمعیت دو گونه علفخوار منطقه یعنی قوچومیش و کلوبز رخ داده است. افزایش دستگیری شکارچیان قبل از اقدام به شکار (هرچند میزان کشفیات شکار تقریباً بی تغییر باقی مانده) و کاهش عرصههای سوخته پارک با وجود خشکتر شدن منطقه و وقوع مستمر آتشسوزیها را نیز در این محدوده با این تغییرات شاهدیم، هرچند در همین بازه زمانی چرای غیرمجاز دام و برداشت غیرقانونی چوب ادامه و حتی افزایش داشته است.
این نتایج چند مسئله را روشن میکند. اول، افزایش نیروی داوطلب محیطبان و همیار، افزایش و نوسازی پاسگاههای محیطبانی و پستهای سیار، اشاعه همکاری با علاقهمندان محلی و غیرمحلی باعث عملکرد مثبت پارک ملی گلستان در پارهای از شاخصهای مهم شده که باعث خشنودی است و باید به همه مدیران و محیطبانان و علاقهمندان دخیل تبریک گفت.
دوم، همه شاخصهای موفقیت، لزوماً بیلان مثبتی نداشته و این نشاندهنده ادامه تعارضات با مردم محلی در حواشی پارک است. ازاینرو، شناسایی راهکارهای مشارکتی برداشت پایدار منابع یا معرفی منابع جایگزین (مثلاً تنورهای با بهرهوری بالا، اجاقهای خورشیدی) برای مردم محلی ضروری است.
سوم، در این پژوهش بهدلیل کمبود دادهها تنها به تعداد محدودی شاخصهای بومشناختی و تعاملی (اثر متقابل انسان و محیط بر هم) پرداختیم، ولی شاخصهای بیشتری در زمینه اجتماعی (مثلاً نظر مردم محلی درباره پارک و زیان و عواید آنها از پارک)، تعاملی (مثلاً تعارض ناشی از حمله گراز و پلنگ) و بومشناختی (مثلاً تغییرات سطح پوشش جنگل و استپ) برای یک بررسی جامع بومشناختی-اجتماعی لازم است. بهاینترتیب، گرچه در پارهای از موارد تغییرات مدیریتی پارک به نتایج مثبتی ختم شده، ولی این نتایج کاهش همه تهدیدات را بههمراه نداشته است.
چهارم، تغییرات مدیریتی در پارک شامل افزایش نیروی حفاظتی، تعامل با مردم محلی و همینطور داشتن یک مدیر موفق و با تجربه بوده که تجمیع آنها به نتایج بالا ختم شده، ولی میزان تأثیر این عوامل بهصورت مجزا مشخص نیست و به همین علت، شاید عنوان اینکه پارک الگویی قابلتکرار برای سایر مناطق میتواند باشد، نیاز به تعمق بیشتر در شرایط مدیریتی و میزان قابلاشاعهبودن این تغییرات به سایر مناطق دارد.
«گلستان» بهعنوان یک پارک ملی دارای محدودیتهای بالاتری نسبت به مناطق با درجه حفاظتی پایینتر است و سکونتگاههای انسانی در آنها وجود ندارند. این موضوعات باعث میشوند اجرای الگوهای مدیریتی پارکهای ملی با سایر مناطق حفاظتشده که نیازمند تعامل بیشتر با مردم محلی و شناخت میزان پایدار برداشت منابعطبیعی است، متفاوت باشد.
درعینحال رویه کلی اجراشده در پارک ملی گلستان قدم اول مهمی است در حرکت بهسمت حفاظت مردم-محور در ایران که تا به اینجا در دهههای اخیر رویه «دژ حفاظتی» را در حفاظت فیزیکی صرف پیش گرفته است. شناسایی و اجرای روشهای مشارکتی که در سایر نقاط جهان نتایج مثبتی را در بر داشتهاند، لازمه ادامه حفاظت در کشور پهناوری چون ایران است که با افزایش جمعیت، تغییراقلیم و توسعه ناپایدار در مناطق حفاظتشده روبهرو است.
برچسب ها:
پارک ملی گلستان، پارکهای ملی، تغییراقلیم، توسعه ناپایدار، حفاظت مشارکتی
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
ردپای هما در ارتفاعات گیلان
تأکید بر حفظ حقوق حاکمیتی
کنوانسیون خزر سهم ایران از بستر دریا را تغییر نمیدهد
دستگیری شکارچی غیرمجاز در حاشیه پارک ملی قمیشلو
کشف لاشه آهو و سلاح شکاری
خبر فوری محیط زیست
کشف محموله ۵ تنی چوب قاچاق در آمل
گامی امیدوارکننده در احیای زیستبوم منطقه
عبور ورودی آب دریاچه ارومیه از ۴.۵ میلیارد مترمکعب
خبر فوری حیات وحش
کشف لاشه پلنگ ایرانی در پناهگاه حیاتوحش عباسآباد + ویدیو
پارک ملی سالوک
پناهگاه امن پلنگ ایرانی در خراسان شمالی+ویدیو
تأکید رئیس سازمان محیطزیست
بر نقش رسانهها در تحقق توسعه پایدار
چه کسی چالش را تحمـــل میکند؟
یک سال دور یک میز؛ به احترام محیطزیست ایران
تو یکـــــی نِهای هزاری، تو چراغِ خود برافروز
وب گردی
- قیمت بلیط اتوبوس به مرزهای غربی کشور مشخص شد
- کمک به تأمین مالی یا واردات داروی ELAHERE برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی در سرطان تخمدان
- آیا با کپی مدارک می توان سوار قطار شد؟
- درخواست لغو بسته شدن فرودگاه پیام
- مطالبه شفافیت در دانشگاه علوم پزشکی ایران
- خطاهای پنهان در ترجمه مدرک تحصیلی که پرونده اپلای را با تاخیر مواجه میکند
- درخواست توقف پروژه باملند برای حفاظت از درختان و طبیعت شهر لاهیجان
- بهترین پنل پیامکی ایران [4 تا از بهترین سامانه پیامکی ایران]
- آشنایی با خدمات متنوع اسنپفود در رشت
- بهترین مدل شومیز برای افراد چاق؛ 10 مدل ترند 1405 بیشتر
بیشترین نظر کاربران
ژئوتوریسم؛ ثروتی که هنوز جدی نگرفتهایم
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید