مذاکرات در سایه بمباران؛ یک پارادوکس غیرقابل‌قبول

در تماس تلفنی با «کایا کالاس»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، عراقچی با صراحت بی‌سابقه‌ای به تناقض آشکار موجود پرداخت. او با استناد به پیام‌ها و اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا، تاکید کرد اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی، مستقیماً محصول حمایت‌های واشنگتن است.

عراقچی خط بطلانی بر امکان تداوم دیالوگ در چنین شرایطی کشید: «تداوم مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در وضعیتی که وحشی‌گری رژیم صهیونیستی ادامه دارد، غیرقابل‌توجیه است». این اعلام، موضع ایران را روشن ساخت: اعتمادسازی و گفت‌وگو در شرایطی که یک طرف، متحد استراتژیکش به حریم هوایی و خاکی طرف دیگر تجاوز می‌کند، ناممکن و فاقد اعتبار است.

وزیر امور خارجه ایران در این گفت‌وگو و دیگر رایزنی‌ها، اقدامات رژیم صهیونیستی را نمونه‌ای بارز از زیر پا گذاشتن قواعد جهانی برشمرد و تأکید کرد: «تجاوز به خاک ایران، تخطی آشکار از ماده ۲ منشور سازمان ملل است که حاکمیت و تمامیت ارضی دولت‌ها را اصل بنیادین می‌داند».

هدف قرار دادن سایت اصفهان (که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکنون افزایش تشعشعات خارج از سایت را گزارش نکرده) نقض پروتکل‌های الحاقی کنوانسیون‌های ژنو و قوانین بشردوستانه است که حمله به تأسیسات اتمی غیرنظامی را ممنوع می‌کند. عراقچی تأکید کرد: «تعرض به تأسیسات صلح‌آمیز هسته‌ای طبق حقوق بین‌الملل کاملاً غیرقانونی و ممنوع است».

گزارش‌های موثق از شهادت شخصیت‌های نظامی، اساتید دانشگاه، زنان و کودکان در مناطق مسکونی هدف قرار گرفته، این حمله را در زمره جنایات جنگی (ماده ۸ اساسنامه رم دیوان کیفری بین‌المللی) قرار می‌دهد.

تأیید حقانیت ایران

اگرچه موضع اتحادیه اروپا (ابراز تأسف و نگرانی کالاس و تأکید بر دیپلماسی) قاطع نبود، اما محکومیت‌های دیگر نهادها و کشورها، غیرقانونی بودن حمله رژیم صهیونیستی و حق دفاع ایران را تقویت می‌کند.

سازمان همکاری شانگهای به‌عنوان نهاد مهم منطقه‌ای متشکل از ۱۰ کشور، با محکومیت شدید حملات رژیم صهیونیستی، اعلام کرد این اقدام «به‌طور جدی اصول حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل را نقض کرده، حاکمیت ایران را تضعیف کرده، امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی را تضعیف کرده و تأثیر جدی بر صلح و ثبات جهانی داشته است». این بیانیه مستقیماً نقض حاکمیت و قوانین بین‌الملل توسط رژیم صهیونیستی را محکوم می‌کند.

همچنین «سرگئی ریابکوف»، معاون وزیر خارجه روسیه، تجاوز را به‌شدت محکوم کرد و هشدار داد: «صهیونیست‌ها با وضعیت امنیتی بدتری نسبت به قبل مواجه خواهند شد.» او همچنین به «تحریف گسترده» کشورهای اروپایی (انگلیس، فرانسه، آلمان) در القای مقصر بودن ایران اشاره کرد و فقدان وجدان در مواضع آنان را مورد پرسش قرار داد.

«جیحون بایراموف»، همتای آذربایجانی عراقچی، نیز با محکومیت حمله و ابراز تسلیت، تضمین حیاتی داد: «جمهوری آذربایجان به‌هیچ‌عنوان اجازه نخواهد داد از حریم هوایی یا خاک این کشور برای حمله به ایران یا سایر کشورها استفاده شود.» این موضع، هم‌سو با دفاع ایران از امنیت ملی است.

پادشاه اردن نیز نسبت به تبعات منفی حمله رژیم صهیونیستی علیه ایران هشدار داد. «عبدالله دوم»، پادشاه اردن، در سخنانی گفت: حمله رژیم صهیونیستی علیه ایران نقض قوانین بین‌المللی و تجاوز به حاکمیت این کشور به‌شمار می‌رود. این حمله پیامدهای منفی در قبال تشدید تنش‌ها و بی‌ثباتی در منطقه خواهد داشت.

پادشاه اردن تصریح کرد: راه‌های سیاسی، مذاکرات و احترام به قوانین بین‌المللی همان چیزهایی هستند که امنیت و ثبات را در منطقه محقق می‌سازند. اردن بار دیگر اعلام می‌کند که هرگز به میدان هیچ جنگی تبدیل نخواهد شد.

جامعه جهانی نه‌تنها باید این تجاوز را محکوم کند، بلکه باید فشار بین‌المللی برای بازدارندگی از تکرار چنین اقدامات غیرقانونی را افزایش دهد. تا زمانی که حمایت بی‌قید‌وشرط از اقدامات خصمانه رژیم صهیونیستی ادامه یابد و امنیت ایران تهدید شود، گفت‌وگوهای دیپلماتیک با حامیان اصلی این تجاوز، نه معقول است و نه ممکن. حق با ایران است و دفاع از خاک و جان شهروندانش، تکلیفی ملی و بین‌المللی است.