کشاورزان، شهروندان و کسبه اظهار نگرانی می‌کنند

«خرم‌آباد» در قرق ملخ‌ها





«خرم‌آباد» در قرق ملخ‌ها

۴ خرداد ۱۴۰۴، ۲۰:۴۰

«خرم‌آباد» لرستان در قرق ملخ‌هاست. قرقی که کشاورزان، اهالی و کسبه می‌گویند نگران‌کننده است، اما «سازمان حفظ نباتات» در این استان می‌گویند از لحاظ جمعیت هنوز نمی‌توان به آن «هجوم» گفت و جای نگرانی وجود ندارد. تصاویر و گفته‌های شهروندان نشان می‌دهد حالا در خرم‌آباد همه‌جا از پارک گرفته تا خانه‌های مردم را ملخ‌هایی به رنگ زرد احاطه‌ کرده‌اند. شهرداری متولی مبارزه با این آفت در شهر است، اما پاسخی نمی‌دهد. بااین‌حال، سازمان حفظ نباتات اعلام کرده است عملیات مبارزه با ملخ‌ها در سطحی بالغ‌بر یک‌هزار و ۲۳۰ هکتار از اراضی کشاورزی لرستان انجام شده است.

همه‌جا ملخ‌ها دیده‌ می‌شوند؛ نه‌فقط در مزارع کشاورزی، بلکه چند روز است تمام خانه‌ و زندگی مردم، کوچه و خیابان خرم‌آباد در استان لرستان را ملخ‌ها احاطه کرده‌اند. «احمد ایرانی» کشاورز اهل خرم‌آباد است که می‌گوید نمی‌داند باید به خانه رسیدگی کند یا به مزرعه: «ملخ جزو آفات مزارع لرستان بود، اما معمولاً چنین طغیانی نداشت. خیلی جالب است که همه‌جا حتی تمام شهر را ملخ برداشته، اما کسی برایش کاری انجام نمی‌دهد. از در خانه نمی‌توانی خارج شوی. بیشتر بچه‌ها ا‌ذیت می‌شوند؛ چون از وجود این تعداد ملخ در یک‌جا می‌ترسند. جایی مانند خانه من که سرویس بهداشتی در حیاط قرار دارد، بچه‌هایم حتی برای اجابت مزاج مشکل دارند. نمی‌دانم به خانه برسم یا به مزرعه. ناچاریم سمپاشی کنیم، اما نمی‌دانم با این جمعیت ملخ که به‌نظر می‌رسد در مرحله طغیان است، سمپاشی جواب می‌دهد یا خیر.»‌
احمد ادامه می‌دهد: «موضوع را از مسئولان هم پیگیری کردیم. اما جهادکشاورزی معتقد است فعلاً جمعیت به میزان خسارت‌زننده‌ای نیست یا لااقل خسارت هنگفتی ندارد. نمی‌دانم از نگاه آنان باید چه میزان خسارت به کشاورز وارد شود تا «هنگفت» به حساب بیاید. بیشتر کشاورزان خودشان دست به کار شده‌اند؛ چون نمی‌توانیم بنشینیم مزرعه نابود شود. شرایط بسیار ناجوری است. نه در شهر از دست ملخ‌ها در امانیم، نه خارج از شهر.»
«علی لیاقی» یکی دیگر از کشاورزان خرم‌آباد است. او هم گفته‌های احمد را تأیید می‌کند: «به ما گفتند چون خشکسالی شده و بیشتر مناطق کشور کاملاً خشک است و پوشش گیاهی در سایر نواحی بسیار کم شده، پس ملخ‌ها به لرستان آمده‌اند. ما خودمان هم آب درست و حسابی نداریم. چند سال است که لرستان هم مانند بقیه استان‌ها آب ندارد. نمی‌دانم این زبان‌بسته‌ها به طمع چه آمده‌اند. باردهی محصولات کشاورزی در لرستان، هم در مزارع و هم در باغات، به‌شدت تحت‌تأثیر خشکسالی است. مراتع کم‌رمق و کم‌جان هستند. نمی‌دانم وسعت حمله ملخ‌ها چقدر است. مسئولان حرف دقیقی به ما نمی‌زنند. اما آنچه به چشم دیده می‌شود، شرایط بسیار سختی است. فکر می‌کنم اگر این شرایط یک هفته دیگر ادامه پیدا کند، نه‌فقط خسارات قابل‌توجهی در مزارع و باغات داریم بلکه مراتع و حتی شهر هم خسارت می‌بیند. در حال حاضر ما سمپاشی دستی انجام می‌دهیم. اما نیاز است دولت به موضوع ورود کند و سم‌پاشی هوایی انجام دهد. سال ۹۶ هم یک‌بار این اتفاق به‌شکل گسترده افتاده بود. آن زمان دولت به داد مردم رسید. این اتفاقات را مردم خودشان نمی‌توانند حل‌وفصل کنند. الان هم نیاز به همان اقدامات است.»

کسبه کلافه، مردم گریزان
«عباس یاوری» در محله «باباعباس» خواروبارفروشی دارد. دکان و کاسبی‌اش آنقدر برایش مهم است که حتی مشخصات آن را بر «نشان» و «بلد» ثبت کرده. عباس می‌گوید حدود چهار روز است که شهر در قرق ملخ‌ها قرار گرفته: «شبیه لشکر مغول آمدند. اول انگار قراول فرستادند. بعد دیگر از در و دیوار می‌آمدند. آسمان یکپارچه سیاه شد. نمی‌شود در شهر تردد کرد. به هر بدبختی است من خودم را به مغازه‌ می‌رسانم، اما مشتری رفت‌وآمد نمی‌کند. همه کسبه کلافه شده‌اند. از چند روز پیش‌ شنیده بودیم در بعضی روستاهای اطراف، ملخ‌ها دیده‌شده‌اند، اما فکر نمی‌کردیم که یکباره آنقدر زیاد شوند. امیدواریم خدا به خیر بگذراند.»
او می‌گوید ملخ‌ها حتی به خانه‌ها هم وارد شده‌اند: «خانه من آپارتمانی است. نمی‌دانم از کجا می‌آیند داخل؛ چون ما دیگر پنجره یا در تراس را هم باز نمی‌کنیم. همه همسایه‌ها هم این مشکل را دارند. مردم کلافه‌ شده‌اند. در پارک‌ها که دیگر نمی‌توان راه رفت. از خیابان هم به‌سختی عبور می‌کنید. موقع رانندگی ممکن است ملخ‌های در حال پرواز به شیشه ماشین‌ها اصابت کنند. خلاصه که وضعیت بدی است.»
ملخ یکی از مهمترین آفات مزارع به حساب می‌آید و مبارزه با آن در دستورکار وزارت جهادکشاورزی و به‌شکل مشخص، سازمان حفظ نباتات این وزارتخانه قرار دارد. بااین‌حال، مدیر این سازمان در لرستان معتقد است هنوز برای استفاده از واژه «هجوم» در مورد جمعیت ملخی که به خرم‌آباد وارد شده‌اند، زود است.
«کامران پیرزادی» می‌گوید: «با وجود اینکه جمعیت ملخ‌ها به میزانی نیست که بتوان آن را یک «هجوم» فرض کرد، اما عملیات مبارزه با ملخ‌ها در سطحی بالغ‌بر یک‌هزار و ۲۳۰ هکتار از اراضی کشاورزی لرستان انجام شده است. این اتفاق چندان دور از انتظار نیست؛ زیرا با خشک‌شدن زیستگاه‌های طبیعی، ملخ‌ها برای یافتن غذا به ارتفاعات پایین‌تر از جمله مناطق شهری و مزارع کوچ می‌کنند.»
او ادامه می‌دهد: «علت اصلی ورود ملخ‌ها به فضا‌های شهری خشکسالی، کاهش بارندگی و فقیر شدن پوشش گیاهی مراتع است. ما با کاهش بارندگی ۴۰ تا ۵۰ درصدی مواجه بودیم. این آفت دو نوع بالدار و بدون بال دارد. گونه‌های بالدار عمدتاً از مراتع دوردست، ارتفاعات یا استان‌های همجوار به شهر‌ها مهاجرت می‌کنند. مبارزه با ملخ‌ها در محیط‌های شهری برعهده شهرداری و دیگر دستگاه‌های خدماتی است؛ زیرا استفاده از سموم کشاورزی در مناطق مسکونی مجاز نیست. اساساً شکلی از مبارزه شیمیایی که ما با ملخ‌‎ها در مزارع انجام می‌دهیم، در مناطق مسکونی قابل‌انجام نیست.»
به‌گفته او، هیچ‌گونه خسارتی از سوی این آفات به مزارع و باغات استان گزارش نشده است و پیش‌بینی می‌شود طی روز‌های آینده جمعیت ملخ‌ها در شهر نیز به‌واسطه مبارزه در مزارع کاهش پیدا کند: «۶۹ شبکه پایش و مراقبت در مناطق مختلف استان فعال هستند و عملیات مبارزه شیمیایی در مناطقی همچون خرم‌آباد، سپیددشت، رباط، دورود و الیگودرز اجرا شده است.»
به‌گفته او، سمپاشی به‌منظور مبارزه با این آفت هم حدودی دارد که حتماً باید لحاظ شود؛ زیرا سمپاشی‌های بی‌رویه می‌تواند به اکوسیستم طبیعی آسیب بزند و جان سایر جانداران را تهدید کند. بنابراین، مبارزه با این آفت باید به‌صورت علمی و با نظارت کارشناسان انجام شود.»

زمان‌طلایی
شهرداری خرم‌آباد در پیگیری «پیام‌ ما» از اقدامات و تصمیم‌ها برای مقابله با این آفت در محدوده شهری پاسخی ارائه نمی‌دهد.
اما مبارزه با ملخ زمانی طلایی دارد که نباید آن را دست داد. «مجتبی حسینی»، کارشناس کشاورزی، توضیح می‌دهد: «ملخ یکی از مهمترین آفات مزارع کشاورزی است که طبعاً گسترش آن به مناطق مسکونی مشکلات بیشتری را برای شهروندان ایجاد می‌کند. این آفت جزو آفاتی است که توسط فائو رصد می‌شود. هر سال فائو مسیر حرکت ملخ‌های که اصطلاحاً دریایی می‌خوانیم (به‌دلیل کیلومترها پرواز از روی دریا)، را به‌دقت رصد می‌کند و به همه کشورهای درگیر هشدارهای لازم را می‌دهد. خوشبختانه سال گذشته به‌دلیل اقدامات بسیار مؤثر کشور عربستان در بیابان‌زدایی، ما مورد این حمله قرار نگرفتیم. اما ملخ‌های بومی نیز در کشور وجود دارند که می‌توانند دردسر‌ساز باشند.»‌
او ادامه می‌دهد: «به‌عنوان مثال تقریباً هر سال کشاورزان شرق استان گلستان با ورود ملخ‌هایی موسوم به «ملخ مراکشی»، دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اما آنچه بیشترین اهمیت را دارد، مبارزه با ملخ‌ها پیش از فصل تخم‌گذاری یا اصطلاحاً «پوره‌ریزی» آنان است. سمپاشی و مبارزه شیمیایی با ملخ‌ها حتماً باید پیش از پوره‌ریزی انجام شود؛ زیرا سم بر پوره ملخ‌ها بی‌اثر است، به‌ویژه اینکه ملخ‌ها در خاک پوره می‌ریزند. وقتی ملخ‌های نسل بعد از پوره‌ها بیرون بیایند، شما با جمعیتی چندبرابر جمعیت مهاجر اولیه مواجه هستید؛ اتفاقی که مبارزه را دوچندان سخت می‌کند.»‌
حسینی می‌گوید: «طبعاً خشکسالی در اختیار ما نیست، اما مقابله و کاهش اثرات آن، در اختیار برنامه‌ریزان است. تقویت پوشش گیاهی، جدی‌گرفتن برنامه‌های مقابله با بیابان‌زایی و احیای مراتعی که از دست‌ رفته‌، در کنترل بسیاری از آفات مؤثر است. درست است که در زمان حمله، هجوم یا طغیان ما ناگزیر به مبارزه و مقابله هستیم، اما مانند هر رخداد و بحران دیگری، همیشه پیشگیری بهتر جواب می‌دهد.»

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *