با سمانه مهری، زن کارآفرین در حوزه حمل‌ونقل زمینی و دریایی

زنان در جاده‌های بی‌پایان





زنان در جاده‌های بی‌پایان

۱۲ فروردین ۱۴۰۴، ۱۹:۴۰

جاده‌های بی‌پایان، کامیون‌های غول‌آسا و مردانی که ساعت‌ها پشت فرمان می‌نشینند؛ این تصویر کلاسیک از صنعت حمل‌ونقل در ایران دیگر متعلق به گذشته است. امروزه، زنان ایرانی، مرزهای سنتی را در هم شکسته‌اند و قدم به عرصه‌هایی گذاشته‌اند که روزی به طور انحصاری در اختیار مردان بود. سمانه مهری، عضو کانون زنان بازرگان و مؤسس شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی پارت اسپید پاسارگاد، یکی از این زنان پیش‌گام است. او نه‌تنها در این صنعت مردانه جای خود را تثبیت کرده، بلکه به الگویی تبدیل شده که نشان می‌دهد هیچ مرزی برای موفقیت وجود ندارد. از چالش‌های ورود به این صنعت تا تعادل بین کار و خانواده، از نقش زنان در اقتصاد تا تحولات صنعت حمل‌ونقل، سمانه مهری داستانی دارد که نه‌تنها الهام‌بخش است، بلکه روایتی است از تغییر و تحول در صنعتی که روزی به طور کامل در اختیار مردان بود. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از تجربیاتش می‌گوید؛ از روزهای سخت شروع کار تا لحظاتی که به موفقیت‌های بزرگ دست‌یافته.

ورود به صنعت حمل‌ونقل

 ۱۸ ساله بود که وارد بازار کار شد. آن زمان اطلاعاتی از حوزه حمل‌ونقل نداشت و تنها رویایش این بود که مستقل شود: «همیشه استقلال را دوست داشتم و می‌خواستم یک دختر مستقل بار بیایم. احساس می‌کردم کارکردن آدم را می‌سازد و بزرگ می‌کند.» برای همین بود که در ۱۸ سالگی در بخش بازرگانی یک شرکت به عنوان کارآموز مشغول به کار شد، دانشی نداشت و همه چیز را از صفر یاد گرفت. بعد از مدتی کارآموزی، به شرکت دریایی ورزنده معرفی شد و اینجا بود که با کار در حوزه حمل‌ونقل بین‌المللی آشنا شد.

آنطور که مهری می‌گوید هیچ‌کس از خانواده‌اش در این حوزه فعالیت نداشته و پدرش کار فنی می‌کرده. او از علاقه زیادی که به این حوزه پیدا کرده می‌گوید: «این شغل را خیلی دوست دارم، هرچند فعالیت در این حوزه برای زنان از مردان سخت‌تر است. چون از نگاه جامعه این کار مردانه به نظر می‌آید، ولی من واقعاً کار در بخش حمل‌ونقل را دوست دارم.» او در ابتدا با حقوق کمی شروع کرد، اما به‌مرور عاشق کار شد و حتی برای آنکه بهتر بتواند در کارش رشد کند، هم‌زمان با کار، در دانشگاه، مدیریت بازرگانی خواند.

 

برای ما که کار بین‌المللی انجام می‌دهیم، تعطیلات پنج‌شنبه و جمعه مشکل بزرگی است. چون در کشورهای دیگر شنبه و یک‌شنبه تعطیل است، ما چهار روز از هفته را از دست می‌دهیم

تحریم‌ها و تغییر مسیر 

دو سال از فعالیت او در حوزه حمل‌ونقل دریایی نگذشته بود که تحریم‌ها باعث کاهش شدید فعالیت‌ها در این بخش شد و شرایط سختی برای او به وجود آمد: « احساس کردم وقت آن است که تغییر مسیر بدهم.» او وارد حوزه حمل‌ونقل زمینی می‌شود و شرایط به یکباره تغییر می‌کند. بعد از چند سال حضور در حوزه حمل‌ونقل دریایی و زمینی، حالا مدتی است که او و همسرش شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی خود را تأسیس کرده‌اند و به فعالیت ادامه می‌دهند.

 

چالش‌های زنان در خانه و جامعه

مهری معتقد است که زنان و مردان باید در جامعه فرصت‌های برابر داشته باشند و بر اساس توانایی‌هایشان در جایگاه‌های مناسب قرار بگیرند: «من همیشه معتقد بوده‌ام که هر کس که بهترین است، باید در جایگاه مناسب خود قرار بگیرد، چه زن و چه مرد. مهم این است که فرد بتواند کارش را به بهترین شکل انجام دهد و به نتیجه برساند.»

او به موانع ساختاری که زنان در محیط کار با آن‌ها مواجه هستند، اشاره می‌کند: «در بسیاری از جاها، حقوق مدیران زن و مرد برابر نیست. این موانع باید از طریق فرهنگ‌سازی رفع شود. اگر فرهنگ‌سازی درست اتفاق بیفتد، خیلی چیزها تغییر می‌کند. امروزه هم زنان و هم مردان به دلیل شرایط اقتصادی، پا به پای هم کار می‌کنند و هزینه‌های زندگی را تقسیم می‌کنند.»

مهری همچنین درباره نگاه جنسیتی در صنعت حمل‌ونقل می‌گوید: «بعضی‌ها فکر می‌کنند زنان نمی‌توانند این کار را انجام دهند، ولی من ثابت کردم که می‌توانم. من اصولا تلاش می‌کنم تا کارها را به بهترین شکل انجام دهم. حتی زمانی که کارمند بودم و مدیرم از پس کاری برنمی‌آمد، من آن را انجام می‌دادم. این باعث افتخار من است.»

او از تجربه خود به‌عنوان یک زن شاغل و مادر می‌گوید و تأکید دارد که حمایت خانواده برای موفقیت زنان در کار و زندگی بسیار مهم است: «وقتی زنی بیرون از خانه کار می‌کند، باید در خانه هم حمایت شود. بدون حمایت خانواده، کارکردن برای زنان بسیار سخت می‌شود. بعد از ازدواج و به‌خصوص بعد از بچه‌دارشدن، مدیریت بین کار و خانه سخت‌تر می‌شود. در یک خانواده، وقتی دو طرف کار می‌کنند درآمدشان به خانواده تعلق دارد و این بسیار زیباست که زن و مرد در هر شرایطی کنار هم باشند. اما زندگی مشترک یعنی اینکه هر دو طرف در کارهای خانه هم مشارکت داشته باشند. من خوشبختانه با همسرم به این تعادل رسیده‌ایم و او در کارهای خانه پابه‌پای من است. وقتی من خسته‌ام، او خودش پیشنهاد می‌دهد که جارو بزند یا کارهای دیگر را انجام دهد. این تقسیم کار به‌صورت خودکار بین ما اتفاق افتاده است.»

 

 حمایت از زنان کارآفرین

مهری معتقد است که حمایت سازمان‌ها از زنان کارآفرین در ایران کافی نیست: «من زیاد حمایت خاصی ندیدم. فکر می‌کنم خودمان باید قوی باشیم و پیشرفت کنیم. البته الان در کانون زنان بازرگان تهران هستم و خانم دکتر مقیمی از ما حمایت می‌کنند، ولی به‌طورکلی حمایت‌های دولتی و سازمانی از زنان کم است.»

 

 ایجاد شبکه حمایتی برای زنان کارآفرین

مهری ایجاد شبکه‌های حمایتی برای زنان کارآفرین را ضروری می‌داند: «خیلی از زنان کارآفرین ممکن است نتوانند به اتاق بازرگانی بپیوندند، چون کسب‌وکارهای کوچکی دارند. مثلاً ممکن است یک غذافروشی کوچک داشته باشند. اما خیلی مهم است که شبکه‌ای ایجاد کنیم که از این زنان حمایت کند.»

او پیشنهاد می‌دهد که در شبکه‌های مجازی، گروه‌هایی تشکیل شود که زنان کارآفرین را حمایت کنند: «همه ما وقت زیادی در شبکه‌های مجازی صرف می‌کنیم. کاش به‌جای اینکه وقتمان را در شبکه‌های مجازی تلف کنیم، شبکه‌ای برای زنان کارآفرین ایجاد کنیم و از هم حمایت کنیم. رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران می‌توانند به ما کمک کنند تا دیده شویم.»

این زن کارآفرین از رسانه‌ها می‌خواهد که زنان کارآفرین را معرفی کنند و مشکلات و چالش‌های آن‌ها را بازگو کنند: «رسانه‌ها می‌توانند به ما کمک کنند تا دیده شویم. معرفی زنان کارآفرین و مشکلاتشان می‌تواند به گسترش کار آن‌ها کمک کند. هر کارآفرینی دوست دارد کارش دیده شود و پیشرفت کند.»

مهری به زنان جوانی که می‌خواهند وارد حوزه کارآفرینی شوند، توصیه می‌کند که ابتدا خودشان را بشناسند و بدانند که چه می‌خواهند. او می‌گوید: «اول‌ ازهمه باید بدانید که چه می‌خواهید. اگر کارتان را دوست داشته باشید، حتی در شرایط سخت هم کنار نمی‌کشید. شکست‌ها را می‌پذیرید و از آن‌ها درس می‌گیرید. برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری هم بسیار مهم است.»

 از نگاه او، آموزش‌وپرورش می‌تواند نقش مهمی در شکوفاشدن استعدادهای دختران نوجوان داشته باشد: «دختران ما نیاز دارند که از همان دوران مدرسه، استعدادهایشان شناسایی شود. نباید فقط به آنها آشپزی و کارهای زنانه یاد داد. باید زمینه‌های مختلف را به آنها نشان داد تا بتوانند در هر حوزه‌ای که استعداد دارند، پیشرفت کنند.» 

 

 چالش‌های اقتصادی 

مهری درباره چالش‌های اقتصادی که کارآفرینان با آن مواجه هستند می‌گوید: «شرایط اقتصادی بسیار سخت است، به‌خصوص برای کسانی که کسب‌وکار خودشان را دارند. هزینه‌ها بالا رفته و این فشار زیادی به ما وارد می‌کند. اما من تابه‌حال پشیمان نشده‌ام.»

او باوجود تمام مشکلات، نگاه مثبتی به آینده دارد و می‌گوید: «من حس مثبتی دارم و فکر می‌کنم همه چیز درست خواهد شد. امیدوارم که همه دست‌به‌دست هم دهند و به هم کمک کنند.» 

 

مشکلات بخش خصوصی 

 مهری از حمایت نشدن بخش خصوصی گلایه دارد: «بخش خصوصی به شدت تحت فشار است. حتی در شرایطی مثل آلودگی هوا یا برف، بخش دولتی تعطیل می‌شود، اما بخش خصوصی مجبور است به کار خود ادامه دهد. این نابرابری باعث مشکلات زیادی می‌شود.»

برای ما که کار بین‌المللی انجام می‌دهیم، تعطیلات پنج‌شنبه و جمعه مشکل بزرگی است. چون در کشورهای دیگر شنبه و یک‌شنبه تعطیل است، ما چهار روز از هفته را از دست می‌دهیم

 او همچنین درباره تعطیلات پنج‌شنبه و جمعه می‌گوید: «برای ما که کار بین‌المللی انجام می‌دهیم، تعطیلات پنج‌شنبه و جمعه مشکل بزرگی است. چون در کشورهای دیگر شنبه و یک‌شنبه تعطیل است، ما چهار روز از هفته را از دست می‌دهیم.»

 مهری به مشکلات ارز و انرژی اشاره می‌کند: «نوسانات ارز و افزایش هزینه‌ها باعث کاهش صادرات شده است. وقتی صادرات کاهش پیدا می‌کند، درآمد کم می‌شود و کارخانه‌ها تعطیل می‌شوند. قطعی برق و اینترنت هم مشکلات زیادی ایجاد می‌کند. این مشکلات باعث می‌شوند که بخش خصوصی به جای پیشرفت، حذف شود.»

 

زیرساخت‌های جاده‌ها

برای کسانی که در حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای فعالیت می‌کنند، مشکل زیرساخت‌های جاده‌های کشور بسیار جدی است. مهری در این باره می‌گوید: «جاده‌های ما به ویژه در شب‌ها بسیار خطرناک هستند. چراغ‌های کافی وجود ندارد، دست‌اندازها مشخص نشده‌اند و گاردریل‌ها شبرنگ ندارند. این مسائل باعث افزایش خطر برای رانندگان، به ویژه رانندگان ترانزیت می‌شود که مجبورند در شب‌ها رانندگی کنند.»

 او از تجربه شخصی خود در سفرهای کاری و مشاهده مستقیم شرایط جاده‌ها می‌گوید: «من خودم با ماشین شخصی‌ام به بسیاری از شهرها مانند سبزوار، کاشان، تبریز و جلفا سفر کرده‌ام. مسیرهایی که رانندگان ترانزیت از آن‌ها عبور می‌کنند، بسیار قدیمی و خطرناک هستند. این جاده‌ها نیاز به بازسازی اساسی دارند. متأسفانه در بسیاری از موارد، جلسات با مسئولان بدون نتیجه باقی می‌مانند.»

 

 حمایت از صنف حمل‌ونقل

او از سیستم حمل‌ونقل ترکیه به‌عنوان نمونه‌ای موفق یاد می‌کند: «در ترکیه، وزیر راه از صنف حمل‌ونقل حمایت و به دغدغه‌های رانندگان رسیدگی می‌کند. این حمایت باعث می‌شود رانندگان احساس امنیت کنند. این چیزی است که در کشور ما کمتر دیده می‌شود.»

در ترکیه، وزیر راه از صنف حمل‌ونقل حمایت و به دغدغه‌های رانندگان رسیدگی می‌کند. این حمایت باعث می‌شود رانندگان احساس امنیت کنند. این چیزی است که در کشور ما کمتر دیده می‌شود

 مهری تأکید می‌کند که بهبود زیرساخت‌های جاده‌ها باید در اولویت قرار گیرد: «اگر من وزیر راه بودم، اولین کاری که می‌کردم، بازسازی جاده‌ها بود. جاده‌های ما باید ایمن و استاندارد باشند تا بتوانند به‌عنوان مسیرهای ترانزیت بین‌المللی مورد استفاده قرار بگیرند.»


یادگیری مداوم

مهری به اهمیت یادگیری مداوم و مطالعه در رشد شخصی و حرفه‌ای اعتقاد زیادی دارد: «من همیشه در حال یادگیری چیزهای جدید هستم. حتی اگر روزی فقط یک کلمه یا یک جمله جدید یاد بگیرم، احساس می‌کنم که روزم مفید بوده است.»

او از علاقه خود به کتاب‌های مربوط به رشد شخصیت و مدیریت می‌گوید: «من عاشق مطالعه هستم و همیشه به دنبال کتاب‌هایی هستم که به من کمک کنند تا شخصیتم را رشد دهم. کتاب‌های پائولو کوئلیو به‌ویژه «کیمیاگر»، تأثیر زیادی روی من داشته‌اند.»

مهری در مسیر کاری خود به زنان دیگری هم که قصد راه‌اندازی کارهای مختلف داشته‌اند، کمک کرده است و می‌گوید این کمک‌ها به موفقیت او هم کمک زیادی کرده: «من همیشه دوست داشتم کار خودم را راه بیندازم و به دیگران کمک کنم تا کسب‌وکار خودشان را راه‌اندازی کنند. این کمک‌ها نه‌تنها برای آن‌ها مفید بوده، بلکه به موفقیت شخصی من نیز کمک کرده است.»

شرایط اقتصادی بسیار سخت است، به‌خصوص برای کسانی که کسب‌وکار خودشان را دارند. هزینه‌ها بالا رفته و این فشار زیادی به ما وارد می‌کند. اما من تابه‌حال پشیمان نشده‌ام.

 آرزوها برای آینده

با همه چالش‌ها و موانع موجود، او امید زیادی برای پیشرفت در حوزه حمل‌ونقل دارد. تنها آرزویش این است که شرایط جاده‌ها و رانندگان هر چه سریع‌تر بهتر شود: «امیدوارم در آینده شاهد تغییرات مثبت در این حوزه باشیم. حمل‌ونقل یکی از بخش‌های مهم اقتصاد است و اگر به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند به رشد کشور کمک زیادی کنیم.»

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *