نگاهی به چالش‌های بزرگترین آب‌شیرین‌کن فراساحلی جهان در سیستان

اشتباه بزرگ





اشتباه بزرگ

۱۹ بهمن ۱۴۰۳، ۲۱:۰۳

طرح بزرگترین آب‌شیرین‌کن فراساحلی جهان در منطقه دشتک سیستان به‌عنوان طرحی اشتباه که منجر به هدررفت منابع مالی شد و در آینده صدمات جبران‌ناپذیری به منابع آب، خاک و محیط‌زیست منطقه وارد خواهد کرد، واکنش معاون شرکت آب‌وفاضلاب کشور را برانگیخت، اما در شبه جوابیه ابن مقام مسئول به تشریح اقدامات صورت‌گرفته پرداخته شد، اما ایرادات و چالش‌های اصلی طرح بی‌پاسخ ماند.
ازآنجاکه طرح مذکور در دولت قبل اجرا شده است و وزیر نیرو دولت کنونی، وزیر صمت دولت سابق بوده و به‌بهانه شعار وفاق ملی، بدنه وزارت نیرو و از جمله آبفای کشور نسبت به دولت قبل شاهد کمترین تغییر بوده است، بنابراین دفاع از پروژه اشتباه احداث بزرگترین آب‌شیرین‌کن فراساحلی جهان در سیستان، غیرمنتظره نیست.

این طرح با ایرادات اصولی و بنیادین اجرا شده و بهره‌برداری از آن اشتباه مضاعف است؛ توقع می‌رفت با طرح ایرادات فنی، شرکت آبفای کشور و وزارت نیرو به‌جای توجیه طرح مذکور به‌دنبال اصلاح اشتباه و عذرخواهی به‌دلیل حیف و میل بیت‌المال باشند.
ازآنجاکه بدنه وزارت نیرو به‌دنبال توجیه این طرح و اصرار بر استمرار فعل نادرست دارند، می‌طلبد یک تیم تخصصی مستقل از طرف نهاد ریاست‌جمهوری ابعاد مختلف فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی این طرح را مورد بررسی قرار دهند.

درباره طرح اضطراری تأمین آب شرب زاهدان و سیستان و احداث بزرگترین آب‌شیرین‌کن فراساحلی جهان در منطقه دشتک که به‌عنوان طرح اضطراری تأمین اعتبار شد، اما در شرایط بحرانی تا زمان ورود سیلاب رودخانه هیرمند به سیستان، حتی بخشی از مشکل تنش آبی منطقه را مرتفع نکرد و به‌خاطر توجیه حیف و میل منابع مالی، عنوان طرح پدافندی را به طرح اضطراری تأمین آب شرب سیستان و زاهدان نسبت می‌دهند، سؤالات ذیل به ذهن متبادر می‌شود.

آیا پیشنیازهای طرح مذکور شامل طرح توجیهی فنی و اقتصادی قبل از آغاز طرح انجام شده یا اسناد مذکور پس از روند اجرا در جهت توجیه طرح تنظیم شده است؟
مجوزهای لازم از جمله موافقت آب‌منطقه‌ای برای برداشت از منابع آب زیرزمینی پیش از اجرای طرح اخذ شده است؟
طرح‌های تأمین آب در کل کشور توسط شرکت آب‌منطقه‌ای هر استان اجرا می‌شود، اجرای کامل طرح مذکور توسط شرکت آب‌وفاضلاب سیستان‌وبلوچستان و عدم‌ ورود شرکت آب‌منطقه‌ای به اجرای آن می‌تواند دلیلی بر عدم توجیه منطقی طرح باشد.
برآورد میزان منابع آب زیرزمینی محدوده حفر چاه‌ها براساس چه پارامترهایی سنجش شده و آیا پیش از اجرای طرح، گمانه‌زنی و حفر چاه، برای سنجش میزان و کیفیت آب در پهنه اجرایی طرح انجام شده است؟ اگر چنین بود، چرا ده‌ها چاه در منطقه‌ای با شوری بالا حفر و تجهیز شد؟

چه برنامه‌ای برای پساب بسیار شور آب‌شیرین‌کن تدبیر شده است؟ رهاسازی پساب در طبیعت منجر به ایجاد شوره‌زاری می‌شود که بادهای منطقه می‌تواند آن‌ را به ریزگرد تبدیل کند و موجب انتقال آن به مناطق تمرکز جمعیت شود. جذب مجدد این پساب شور در منابع آب زیرزمینی منجر به شوری بالای آبخوان خواهد شد.
در طرح توجیهی خط انتقال آب زابل به زاهدان که بیش از دو دهه از بهره‌برداری آن می‌گذرد، پیش‌بینی شده است با تزریق آب انتقالی از چاه‌نیمه به زاهدان و با تزریق به سفره آب زاهدان، امکان برداشت از این سفره فراهم شود. این سفره به‌ویژه در پهنه شمالی زاهدان گزینه مناسبی برای برداشت و احداث آب‌شیرین‌کن است، از مزایای احداث آب‌شیرین‌کن در پهنه شمالی زاهدان استفاده از سفره آب پرآب و تجدیدپذیر (به‌دلیل ورود مداوم آب از طریق خط انتقال چاه‌نیمه) و عدم هزینه‌های مازاد انتقال آب به شهر زاهدان را نام برد. چرا با بررسی گزینه بهتر برای محل احداث آب‌شیرین‌کن چشم‌پوشی شد؟
اگر اعتبار این طرح ناکارآمد، صرف افزایش قطر لوله و سرعت انتقال آب از تهلاب به زاهدان می‌شد، وضعیت تأمین آب شرب زاهدان و سیستان بهبود پیدا نمی‌کرد؟
انتظار می‌رود نهادهای نظارتی، دستگاه قضا، مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست‌جمهوری، کمیسیون‌های نظارتی مجلس و استانداری سیستان‌وبلوچستان فارغ از ملاحظات رایج، به ترک فعل و حیف و میل منابع پیرامون طرح مذکور ورود کنند.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زندگی در تعلیق

زندگی در تعلیق