نمایندگان مجلس در مصاحبه‌های مختلف می‌گویند که قوانین متنوعی در حوزه انرژی به تصویب رسیده، شما فکر می‌کنید این قوانین تأثیر واقعی در حمایت از انرژی‌های تجدیدپذیر داشته‌اند؟ یا همچنان کمبود قوانینی در این حوزه احساس می‌شود؟

بله، در سال‌های گذشته، ما شاهد وضع قوانین متنوعی در حوزه انرژی و به‌ویژه انرژی‌های تجدیدپذیر بوده‌ایم. از ماده ۶۱ که در سال ۹۴ به تصویب رسید، تا قوانین کنونی مانند ماده ۱۶ و ماده ۱۲ و مدل‌های مختلفی که به تصویب رسیده‌اند، مشخص می‌شود که از نظر قانونی، زیرساخت‌های لازم برای حمایت از این صنعت وجود دارد. بااین‌حال، چالش اصلی ما در اجرای این قوانین نمود پیدا می‌کند. از نظر قانونی، به نظر می‌رسد که ما دچار کمبود نیستیم، اما در عمل و در مراحل اجرایی نیاز به تقویت و بهبود داریم. قوانین وضع‌شده تاکنون به طور محدود توانسته‌اند حمایت‌های لازم را فراهم کنند و در راستای رفع مسائل اصلی، به‌ویژه تأمین منابع مالی برای پروژه‌های تجدیدپذیر، خلأهایی وجود دارد.

چرا باوجود وجود قوانین حمایتی، هنوز در مراحل اجرایی به چالش‌های قابل‌توجهی برخورد می‌کنیم؟ به نظر شما اصلی‌ترین مشکلات در این زمینه چیست؟
برای تسریع در فرایندها و تسهیل در اخذ مجوزها، نیازمند تشکیل کمیته‌های تخصصی و برگزاری دوره‌های آموزشی هستیم. این اقدامات می‌تواند به بهبود شرایط اجرایی کمک کند و پیاده‌سازی قوانین را تسهیل نماید. اولویت اصلی کشور ما باید رفع ناترازی در حوزه انرژی باشد و قوانین موجود می‌توانند به ما در تحقق این هدف کمک کنند. یکی دیگر از چالش‌های قابل‌توجه، ناترازی در بخش مصرف و تولید انرژی است که باید به‌طورجدی موردتوجه قرار گیرد. در سطح استانی، شفاف‌سازی در خصوص پروژه‌های انرژی و اطلاع‌رسانی در مورد اهداف بلندمدت به ما کمک می‌کند تا در راستای رسیدن به اهداف پایداری پیش برویم؛ بنابراین، ضروری است که با استفاده از قابلیت‌های موجود در صنعت تجدیدپذیر، به‌سرعت بتوانیم چرخه تولید برق را افزایش دهیم و ضمن کمک به ناترازی موجود، به تأمین نیازهای انرژی کشور بپردازیم. در نهایت، کشور ما در این مقطع حساس با دوراهی مواجه است و باید تصمیمات استراتژیک و مؤثری در زمینه استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر و بهینه‌سازی مصرف انرژی اتخاذ کند. بدون شک، برنامه‌ریزی و اقدام مؤثر در این زمینه می‌تواند برای تحقق اهداف پایدار کشور بسیار راهگشا باشد.

قیمت‌گذاری دستوری برق چه اثراتی بر روی صنایع برق کشور داشته است و چگونه می‌توان به یک قیمت واقعی و عادلانه برای برق رسید؟ دولت به نظر شما چه راهکاری می‌تواند داشته باشد؟
به نظرم ضروری است که دولت در حال حاضر نقش حمایتی خود را حفظ کند. تا زمانی که دولت نسبت به قیمت‌گذاری دستوری برق درک و اشراف کافی نداشته باشد، نمی‌تواند به‌تنهایی از مسئولیت‌های خود شانه خالی کند. مشکل اصلی صنایع برق کشور از سال‌ها پیش ناشی از قیمت‌های دستوری بوده است. اگر ما بتوانیم به قیمت‌های واقعی برق وارد شویم و بر اساس عرضه و تقاضا، قیمت‌گذاری را انجام دهیم، این امر می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند. در حال حاضر، بخشی کوچکی از برق در بورس سبز قیمت‌گذاری می‌شود که هزینه‌ها را به‌گونه‌ای مشخص می‌کند که صنایع و مصرف‌کنندگان نهایی بتوانند بر اساس نیاز خود، مبلغی را پرداخت کنند. این روند باعث خواهد شد که با افزایش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، توازن بهتری در قیمت‌گذاری برق ایجاد شود و قیمت واقعی و عادلانه‌تری برای آن به وجود آید. براین‌اساس، هدف اصلی باید این باشد که به‌تدریج به سمت ارائه برق بدون یارانه پنهان حرکت کنیم. این روش به صنعت کمک خواهد کرد تا مسیر توسعه و رشد خود را بیابد و به‌تدریج مشکلات پیشرو را مرتفع کند. موضوع دیگری که در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه در انرژی‌های نو مشاهده می‌شود، این است که دولت شرایطی را فراهم کرده است تا سرمایه‌گذاران به مناطق کمتر توسعه‌یافته رجوع کنند. به نظر می‌رسد این رویکرد در جای خود می‌تواند مثبت باشد؛ زیرا ورود یک کارخانه یا کارگاه به این مناطق می‌تواند اشتغال‌زایی و بهبود وضعیت اقتصادی آنها را به همراه داشته باشد. این نوع اقدامات نه‌تنها به رشد اقتصادی کمک می‌کند بلکه می‌تواند در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار نیز مؤثر باشد. این اقدام می‌تواند به توسعه مناطق کمتر توسعه‌یافته کمک کند. به‌ویژه، نیروگاه‌های خورشیدی در دوران احداث خود اشتغال‌زایی قابل‌توجهی دارند؛ البته در زمان بهره‌برداری، سطح اشتغال به طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.

مشکل ناترازی برق در کلان‌شهرها یکی از بحران‌های جدی دولت است. فکر می‌کنید در این زمینه چه کارهایی می‌توان انجام داد تا سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری در کلان‌شهرها ترغیب شوند؟
بله، بیشتر تولید برق در شهرها و مناطق کلان کشور و توسعه‌یافته متمرکز شده است. پیشنهاد من این است که دولتمردان، به‌خصوص آقای طرزطلب به‌عنوان معاون وزیر، به وزیر مربوطه اعلام کنند که برای پروژه‌های برق تجدیدپذیر در مناطق کلان‌شهرها، معافیت مالیاتی ۱۰ساله در نظر گرفته شود. این اقدام می‌تواند انگیزه فراوانی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند تا پروژه‌های تجدیدپذیر را در حومه شهرهای بزرگ مانند تهران، قزوین، ساوه، اصفهان و مناطقی که با چالش‌های برق مواجه هستند، راه‌اندازی کنند. این موضوع نه‌تنها به تولید برق پایدار و تجدیدپذیر کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به توسعه اقتصادی و اجتماعی این مناطق نیز کمک شایانی نماید.

شما از جمله شرکت‌هایی هستید که پروژه‌های تجدیدپذیر را در استان‌های مختلف انجام داده‌اید. با چه چالش‌هایی در این حوزه روبه‌رو بوده‌اید؟
خوشبختانه از دو سال گذشته، نگاه به منابع تجدیدپذیر به طور چشمگیری مثبت شده است. از سال ۹۵ تا ۱۴۰۰، دید جامعه نسبت به تجدیدپذیرها بسیار منفی بود؛ اما از سال ۱۴۰۰، این نگرش به طور قابل‌توجهی تغییر کرده است. دولت به این نتیجه رسیده که تنها راه‌حل برای برطرف‌کردن ناترازی‌ها و کسری موجود در تأمین انرژی، استفاده از منابع تجدیدپذیر است. این تغییر دیدگاه به‌خوبی به استان‌ها نیز ابلاغ شده و استانداری‌ها در این زمینه بسیار پیگیر و همکاری‌کننده هستند. بااین‌حال، برای دستیابی به نتایج مطلوب، لازم است که کارشناسان به‌خوبی مدیریت و آموزش ببینند. برای رفع موانع، مدیریت صحیح و آموزش‌های مستمر برای آن‌ها ضروری است تا بتوانیم هر چه سریع‌تر مشکلات را از سر راه برداریم. همچنین، تسهیلاتی در زمینه اتصال به شبکه، موضوعات مربوط به منابع طبیعی و جهاد کشاورزی باید سریعاً بهبود یابد تا زمین‌های موردنیاز برای سرمایه‌گذاران به‌موقع تحویل داده شود. یکی از چالش‌ها در این زمینه این است که زمین‌هایی که به سرمایه‌گذاران ارائه می‌شود، در برخی موارد مناسب نیستند. مشکل بزرگ‌تر دیگر این است که اتصال به شبکه‌های برق تقریباً اشباع شده است. ما اکنون در مرحله‌ای هستیم که سرمایه‌گذاران علاقه‌مند وجود دارند، اما مناطق مناسب برای اتصال به شبکه به طور چشمگیری کم شده است. به همین دلیل، ضروری است که دولت و شرکت‌های توزیع برق منطقه‌ای به فکر توسعه زیرساخت‌های شبکه خود باشند. زیرساخت‌های کنونی قادر به حمایت از ظرفیت‌های اعلام‌شده نظیر ۱۰، ۱۱ یا ۱۲ گیگاوات نیست و نیازمند اقدامات هم‌زمان در توسعه شبکه و منابع تجدیدپذیر هستیم. چالش‌هایی وجود خواهد داشت، اما در پنج سال آینده، هیچ راه دیگری به‌غیراز استفاده از منابع تجدیدپذیر برای حل مشکلات ناترازی و تأمین انرژی وجود نخواهد داشت.

باتوجه‌به چالش‌ها و پتانسیل‌های موجود، آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
چه بخواهیم و چه نخواهیم، مسکن ناترازی برق به‌ویژه در حوزه تجدیدپذیرها قرار دارد. باتوجه‌به سرعت رشد این صنعت و توان اجرایی آن، پیش‌بینی می‌شود که در دو سال آینده پروژه‌های بیشتری در این زمینه راه‌اندازی شود. یکی از چالش‌های موجود، عدم تغییر قوانین است که می‌تواند در تسریع فرایند ثبت سفارش‌ها و تخصیص ارز مؤثر باشد. ثبات در قیمت ارز برای این بخش بسیار حیاتی است؛ زیرا نوسانات قیمت ارز بر روی مدارک و طرح‌های توجیهی تأثیرگذار است. به‌عنوان‌مثال، دو هفته پیش ما بر اساس نرخ ارز ۵۲ هزار تومان کار می‌کردیم، اما هم‌اکنون با نرخ ۶۸ هزار تومان مواجهیم. این تغییرات، شوک‌های نامنظمی به سیستم وارد می‌کند و موجب تأخیر در توسعه پروژه‌های تجدیدپذیر می‌شود. هرچند این روند متوقف نشده، اما به‌طورجدی به تأخیر افتاده است؛ بنابراین، از مسئولین و تصمیم‌گیران خواهش می‌کنم که به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشند.