خانه حاج آقا علی رفسنجان
خانه حاج آقا علی در روزگاری ساخته شده که معماری ایرانی تحت تاثیر معماری بیگانه بوده، با این همه معمار ان با ظرافتی ویژه شیوه های اصیل ایرانی را در ساخت بنا به کار گرفته به ویژه سردر دو طبقه این خانه، رفیع و با عظمت بوده و به دروازه ورودی قلعه ها شباهت بیشتری دارد طرفین در ورودی سکو هایی برای استراحت موقت رهگذران ساخته شده است
اتاق های این خانه هفت دری، پنج دری و سه دری ونیز دارای راهرو های ارتباطی است . بزرگ ترین خانه ی خشتی ایران، با قریب 7000مترمربع زیر بنا و 14000متر مربع وسعت در رفسنجان وجود دارد بانی آن حاج آقا علی زعیم الله از تجار معروف عصر ناصری است که در کرمان نیز مجموعه ای شامل مسجد کاروانسرا بازار وآب انبار بناکرده است
خانه حاج آقا علی در سابق به خانه وقفی شهرت داشته است. خانه دارای هشتاد و شش اتاق بوده که در چهار بخش اصلی ساختمان حوضخانه، شاه نشین، پاییزی و زمستانی احداث گردیده اند.یک آشپزخانه بزرگ و انبار بزرگ وظیفه تامین نیازهای این مجموعه را بر عهده داشته است.چهار حیاط، راهروهای سرپوشیده و روباز و سه هشتی نیز ارتباط قسمتهای مختلف این خانه را تامین می نموده است
بعضی از بخش‌های خانه حاج آقا علی عبارتند از: تالار حوضخانه : وسیعترین فضای سرپوشیده خانه است سقف آن در ارتفاع طبقه دوم با گنبدی عظیم پوشانده شده است. در زمینه مستطیل کار بندی شده و در مرکز آن کلاه فرنگی قرار گرفته است که نور فضای حوضخانه را تامین می نماید.در وسط حوضخانه حوض مستطیل شکلی قرار دارد که در گذشته با حوض‌های حیات‌های جانبی در ارتباط بوده است و آب آن از طریق قنات تأمین می شده است حوضخانه در دو طبقه ساخته شده که در طبقه بالای آن تعدادی اتاق و دو تالار در ضلع شمالی و جنوبی قرار گرفته است.نمای داخلی حوضخانه با اندود گچ و گچ بری‌های برجسته با طرح‌های اسلیمی تزیین گردیده است. تالار شاه نشین با بهاره : در مرکز ضلع جنوبی ایوانی نسبتاً رفیع قرار دارد که در طرفین آن با حفظ تقارن دو راهرو دسترسی ایجاد گردیده است تالارهای پاییزی و زمستانی در اضلاع غربی و شمالی بنا قرار گرفته اند و نسبت به تالار شاه نشین و حوضخانه کمی ساده تر اجرا گردیده اند.
حاج آقا علی امین التجار ( امینیان)
وی به تجارت رو آورد. حاج اقا علی مالک عمده رفسنجان بود و در تجارت نیر باممالک شرق مثل هند و چین ارتباط داشت و هنوز بشقابها وکاسه های چینی که در داخل آن فرمایش ۱۱۰ (علی) نوشته است در دسترس مردم آن زمان باقی است گله های گوسفندچند هزار تایی داشت.
مزارع او تا شعاع ۴۲۰ کیلومتر کشت میشد.از مردمان آن زمان نقل میشد که او از کرمان تا یزد را بر روی ملک خویش راه میرفت. اما همچنان تا آخر عمرش مردی ساده پوش باقی‌ماند.
روایتی هست در میان مردم آن زمان که مابین راه بندر عباس و رفسنجان هر ۳۰ یا ۴۰ کیلومتر قریب ۲۰ منزل و مال التجاره حاج آقا علی افتاده بود. که بار گیری و حمل می کردند که قافله از منزلی به منزل دیگر قطع نمی شد.
و تمامی شتر ها و قاطر و اسب ها مال خود حاج آقا علی بود. یعنی حدود ۴۰ کیلومتر طول قافله ایشان بود که مرکب و بارش مال حاج آقا علی بود. گله های گوسفند چند هزار تایی و منازل زیادی در گوشه وکنار ایران.و مقدار زیادی طلا و نقره و اشرفی که وقتی از املاک او رفع توقیف شد معلوم نشد که این همه کالا کجا رفت و چه شد. حاج آقا علی امین التجار(امینیان) املاک زیادی را از خود بر جای گذاشت . از جمله بازار و مسجد ایشان درشهر کرمان، بازار و مسجد و آب انبار هایی در شهر رفسنجان، کاروان سرا، بزرگتری بنای خشتی در جهان و کیلومترها مزرعه زیر کشت که قسمت عمده ای از این املاک و ثروت را وقف بر حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) نموده و متولی این املاک را فرزند خود عباس ( حاجی ملک ) و فرزندان او تعیین کرده بود.