پیام ما/دومین نیروگاه خورشیدی دیروز، دوشنبه 4 بهمن در منطقه 20 شهر تهران افتتاح شد. نیروگاه کوچک مقیاسی با ظرفیت 30 کیلووات می‌تواند سالانه حدود 45 هزار کیلووات ساعت انرژی تولید کند. یعنی صرفه‌جویی در مصرف گازوئیل به میزان 15 هزار لیتر در سال موجب کاهش 40 تن انتشار گازهای گلخانه‌ای در سال می‌شود. مسئولان شهرداری تهران می‌‌گویند در سال‌های اخیر نسبت به سایر دستگاه‌ها در کاهش میزان مصرف انرژی و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر موفق‌ عمل کردند، ادعایی که البته به گواه یک کارشناس حوزه انرژی چندان درست نیست، زیرا استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر هنوز در کشور توجیه اقتصادی ندارد.

دومین نیروگاه کوچک مقیاس خورشیدی در شرایطی افتتاح شده که ایجاد این نیروگاه‌‌ها در برنامه سوم توسعه شهر تهران به شهرداری تهران تکلیف شده است. نهادی که به گواه مسئولانش این روزها بیشترین میزان کاهش مصرف انرژی را داشته است و مکلف شده تا سالانه دو درصد از انرژی‌های مصرف خود را از محل انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کند. موضوعی که شینا انصاری، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران آن را یک تکلیف برای شهرداری می‌داند و برای این تکلیف یک نقشه راهی به مناطق ابلاغ کرده است: «پروژه‌هایی براساس ظرفیت و پتانسیل و تعداد ساختمان‌های تحت تملک مناطق ۲۲ گانه تعریف، نقشه راه آن‌ها تهیه و به مناطق ابلاغ شده است. همچنین هوشمندسازی موتورخانه‌ها، ممیزی انرژی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند نقش موثری بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای دارند، در شهر تهران نیز بالغ بر ۳۰۰ روز آفتابی داریم که پتانسیل خوبی است تا بتوانیم با سرمایه‌گذاری‌های مناسب و اولیه از این نعمت خدادادی بهره ببریم و کمتر بر سوخت‌های فسیلی که موجب آلودگی هوا و گرمایش زمین می‌شوند، متکی باشیم.» این مقام مسئول در شهرداری تهران همچنین معتقد است که شهرداری تهران یکی از سازمان‌های موفق در زمینه توسعه انرژی‌های تجدید‌پذیر بوده است.
دومین نیروگاه خورشیدی جنوب تهران افتتاح شد
محمد ناظم‌رضوی، شهردار منطقه 20 نیز با بیان اینکه امروز شهرداری‌ها به طور جدی به دنبال انرژی‌های پاک هستند، ویژگی‌های نیروگاه خورشیدی کوچک مقیاس را شرح داده است: «منطقه ۲۰ با موقعیت خاص جغرافیایی خود از انرژی خورشیدی به میزان مطلوبی بهره‌مند است. دومین نیروگاه خورشیدی کوچک مقیاس این منطقه با ظرفیت ۳۰ کیلووات قادر است سالانه حدود ۴۵ هزار کیلووات ساعت انرژی تولید کند یعنی صرفه‌جویی در مصرف گازوئیل به میزان ۱۵ هزار لیتر در سال که موجب کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به میزان ۴۰ تن در سال می‌شود.»
904 مگاوات ظرفیت نیروگاه‌های انرژی تجدیدپذیر
تازه‌ترین گزارش‌های سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق در ایران نشان می‌دهد که مجموع نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور به عدد 904 مگاوات رسیده است و از مجموع کل نیروگاه‌های موجود انرژی‌های تجدیدپذیر کشور نیروگاه‌های خورشیدی با تولید ۴۵۵/۵ مگاوات برق و سهم ۵۰/۳۸ درصدی مقام نخست را به خود اختصاص داده‌اند. تقی اکبرپور، مدیر دفتر نظارت بر مولدهای کوچک مقیاس و تولید پراکنده و انرژی‌های نو شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ نیز آخرین روز آذر امسال اعلام کرد که از نیروگاه‌های خورشیدی نصب شده در سال گذشته چهار هزار مگاوات ساعت، انرژی تولید شده است که این مقدار انرژی، معادل صرفه‌جویی در ۶ هزار و ۸۶ بشکه نفت خام بوده است. این رقم معادل جلوگیری از انتشار ۲ هزار و ۶۱۷ تُن گاز دی‌اکسید‌کربن و منافع حاصل را معادل کاشت بیش از ۶۰ هزار اصله درخت ۱۰ ساله است.
تقی اکبرپور همچنین ظرفیت سامانه‌های خورشیدی نصب شده در سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی و غیردولتی پایتخت را حدود 2 مگاوات دانست که به گفته او بیشترین ظرفیت نصب برای بانک ملی و شهرداری تهران بوده است.
چالش‌های ادارات دولتی در حوزه تجدیدپذیرها
با این حال به عقیده کارشناسان، ادارات دولتی در ایران همچنان رتبه قابل قبولی برای ترویج و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر ندارند. ایمان احمدی، عضو هیات مدیره انجمن تامین کنندگان و سازندگان کالا و خدمات انرژی‌های تجدیدپذیر در گفت‌وگو با روزنامه پیام‌ما معتقد است که یکی از مشکلات اساسی عدم اقبال عمومی به تجدیدپذیرها به قیمت پایین انرژی بر می‌گردد: «اکنون احداث یک نیروگاه خورشیدی در خانه شخصی هر فرد حدود 20 تا 25 میلیون تومان تمام می‌شود، نیروگاهی که ماهانه تنها 200 هزار تومان برای هر خانواده ذخیره می‌کند. یعنی در واقع 100 ماه باید بگذرد تا این پول جبران شود که منطقی به نظر نمی‌رسد.» او معتقد است که تازمانی که قیمت برق ارزان است، عملا سرمایه‌گذاری در این حوزه برای افراد صرفه نیست. احمدی به بخشنامه‌ای اشاره می‌کند که طی آن دولت وزارتخانه‌ها، موسسات، شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی و غیردولتی را ملزم کرده بود تا 20 درصد از برق مصرفی خود را از راه انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کنند: «در کوتاه‌مدت این کاهش مصرف امکان پذیر نیست، زیرا ادارات و موسسات ما اغلب ممیزی انرژی ندارند و اصلا نمی‌داند که هر ساختمان، هر بخش و هر قسمت چه میزان انرژی مصرف می‌کند، به عبارت دیگر نمی‌دانند که این انرژی صرف سیستم‌های کامپیوتری می‌شود یا روشنایی ساختمان‌ها یا حتی سرمایش و گرمایش.» احمدی همچنین معتقد است که براساس بخشنامه هیات وزیران در سال 95 که ادارات بایستی ظرف دو سال، 20 درصد از انرژی مصرفی خود را از راه تجدیدپذیرها جذب می‌کردند، می‌گوید که دستگاه‌ها بعد از دو سال ادعا کردند که اعتباری برای این موضوع نداشتند، فارغ از آن هم جریمه‌ای برای دستگاه‌ها که نتوانستند مطابق قانون عمل کنند، تعیین نشد.
او به غیر از قیمت پایین انرژی برق، چالش اساسی دیگر در حوزه انرژی‌های تجدید پذیر را تعارض منافع موجود در وزارت نیرو خواند: «سازمان‌ انرژی‌های تجدید زیر مجموعه وزارت نیرو است، منطقی این است که این سازمان به دنبال افزایش نیروگاه‌های تجدید پذیر باشد اما در واقع اینطور نیست.» به گفته او مادامی که اعتبار و درآمد این سازمان از محل فروش برق تامین شود: «پس برای این سازمان هم به صرفه‌تر است که مصرف انرژی برق بالاتر باشد تا درآمد آن بالاتر باشد.»